Їстівний
Потребує обробки
У сирому вигляді отруйний
Установіть місцезнаходження, щоб побачити дані для свого регіону.










Поширений деревний гриб із шапкою 3–10 см (до 12 см), жовто-вохристого, рожево-коричневого або коричневого кольору, вкритою дрібними темнішими лусочками, зосередженими переважно в центрі навколо невисокого горбка. Край шапки у старих екземплярів рубчастий. Пластинки білуваті, з віком тілесно-коричневі, прирослі зубцем або злегка низхідні. Ніжка завдовжки 4–12 см і завтовшки 0,8–2 см, донизу виразно булавоподібно або бульбоподібно потовщена (до 3 см), із жовтими залишками покривала та чорними ризоморфами біля основи. Кільце волокнисто-вовнисте, білувате з жовтим краєм, з віком часто зникає. М'якуш білуватий, твердий, пружний, із терпким смаком. Росте восени на деревині та корінні листяних, рідше хвойних дерев. У сирому вигляді отруйний.
Розпізнавання, оселище та найважливіші відмінності.
Грибар
Будова плодового тіла
- Тип будови плодового тіла
- Тип будови плодового тіла: Шапинка, ніжка.
Шапинка
- Форма шапинки
- у молодих плодових тіл: Форма шапинки: конічний.
Форма шапинки: плоский. - Покрив шапинки
- Покрив шапинки: луската.
Покрив шапинки: луската (темно-коричневий покрив).
Покрив шапинки: луската (центр шапинки, сіро-коричневий покрив).
Покрив шапинки: луската (на краю шапинки, жовтуватий покрив).
Покрив шапинки: луската (на краю шапинки, білуватий покрив). - Клейкість і слизистість шапинки
- Клейкість і слизистість шапинки: липкий.
- Колір шапинки
- Колір шапинки: коричневий.
у молодих плодових тіл: Колір шапинки: коричневий.
у молодих плодових тіл: Колір шапинки: рожево-коричневий. - Положення краю
- у молодих плодових тіл: Положення краю: підгорнутий усередину.
- Діаметр шапинки
- Діаметр шапинки становить 25–100 mm.
- Центр шапинки
- Центр шапинки: з виразним горбком.
Низ шапинки
- Тип гіменофора
- Тип гіменофора: пластинки.
Пластинки біля ніжки
- Прикріплення гіменофора до ніжки
- Прикріплення гіменофора до ніжки: прирослий до ніжки (пластинки).
Прикріплення гіменофора до ніжки: прирослий до ніжки (пластинки).
Прикріплення гіменофора до ніжки: прирослий до ніжки (пластинки). - Профіль гіменофора біля ніжки
- Профіль гіменофора біля ніжки: виїмчастий біля ніжки (пластинки).
- Ширина приростання гіменофора
- Ширина приростання гіменофора: широко прирослий (пластинки).
- Низхідність гіменофору по ніжці
- Низхідність гіменофору по ніжці: низхідний зубцем (пластинки).
Низхідність гіменофору по ніжці: низхідний (пластинки).
Низхідність гіменофору по ніжці: низхідний (пластинки). - Колір гіменофора
- Колір гіменофора: білувате.
- Співвідношення кольору краю та поверхні пластинки
- Співвідношення кольору краю та поверхні пластинки: того самого кольору, що й поверхня пластинки.
- Відстань між пластинками
- Відстань між пластинками: близько розташовані.
Відстань між пластинками: близько розташовані. - Наявність коротких пластинок
- Наявність коротких пластинок: наявний.
Ніжка та основа
- Форма ніжки
- Форма ніжки: циліндричний.
- Основа ніжки
- Основа ніжки: булавоподібна.
Основа ніжки: бульбоподібний. - Колір ніжки
- над кільцем: Колір ніжки: білий.
під кільцем: Колір ніжки: коричневий.
при основі ніжки: Колір ніжки: сіруватий. - Рельєф поверхні ніжки
- над кільцем: Рельєф поверхні ніжки: борознистий.
- Покрив поверхні ніжки
- Покрив поверхні ніжки: волокниста (жовтий покрив).
- Довжина ніжки
- Довжина ніжки: до 120 mm.
- Діаметр ніжки
- Діаметр ніжки: до 30 mm.
Діаметр ніжки: до 25 mm (при основі ніжки).
Кільце
- Наявність кільця
- Наявність кільця: наявний.
Наявність кільця: наявний. - Будова матеріалу кільця
- Будова матеріалу кільця: волокнистий.
Будова матеріалу кільця: перетинчастий. - Стійкість кільця
- Стійкість кільця: зникаючий.
- Колір кільця
- Колір кільця: білий (усе кільце).
- Покрив поверхні кільця
- Покрив поверхні кільця: луската (край кільця).
- Описова товщина кільця
- Описова товщина кільця: тонкий.
М'якуш
- Колір м’якуша
- Колір м’якуша: білувате.
- Щільність м’якуша
- Щільність м’якуша: твердий.
- Смак м’якуша
- Смак м’якуша: терпкий.
Смак м’якуша: терпкий, слабкий.
Смак м’якуша: гіркий, слабкий. - Пружність м’якуша
- Пружність м’якуша: пружний.
- Колір м’якуша після пошкодження
- Колір м’якуша після пошкодження: без зміни кольору.
Колір м’якуша після пошкодження: без зміни кольору.
Де і коли росте
- Оселище
- Оселище: листяний ліс.
Оселище: парк. - Субстрат
- Субстрат: заглиблена деревина.
- Характер росту плодових тіл
- Характер росту плодових тіл: поодинці.
Характер росту плодових тіл: групами.
Характер росту плодових тіл: пучками. - Частота трапляння
- Період плодоношення
- Плодові тіла з’являються з серпня до листопада.
- Територія поширення
- Територія поширення: підтверджено.
Їстівність і кулінарія
- Їстівність
- Їстівний
- Необхідна обробка
- Потребує обробки
- Споживання в сирому вигляді
- У сирому вигляді отруйний
Право
- Торгівля
- Вид не внесено до польського переліку грибів, дозволених до обігу.
- Охорона
- Вид не внесено до польського переліку охоронюваних видів грибів.
З чим можна сплутати
Armillaria cepistipes
Основні відмінності
Armillaria gallica відрізняється стійкішим, часто вовнистим або зірчасто розтрісканим кільцем, ряснішими жовтими залишками покривала на ніжці, повільнішим зникненням лусочок на краю шапки та частіше еліпсоїдно-мигдалеподібними спорами.
Дуже схожий опеньок булавоногий (Armillaria cepistipes) швидше втрачає лусочки на краю шапки, має бідніші залишки покривала на ніжці й частіше утворює широкоеліпсоїдні спори розміром 7–9(10) × 4,5–6,5(7) µm.
FAQ
Чи їстівний опеньок жовтуватий?
Так, це смачний їстівний гриб, але він вимагає обов'язкового відварювання щонайменше протягом 15–20 хвилин і зливання води. Сирим або недовареним є отруйним.
Де й на чому росте опеньок жовтуватий?
Росте в листяних і мішаних лісах, на мертвій деревині, пнях, гілках або підстилці, часто нібито на землі — із зануреної деревини.
Чим він відрізняється від опенька медового?
Має виразно бульбоподібно здуту основу ніжки з жовтуватими пластівцями та делікатніше, павутинисте або вовнисте кільце, часто з жовтим відтінком.
Коли припадає сезон на цей вид?
Плодові тіла з'являються зазвичай від кінця літа до пізньої осені, найчастіше з вересня по листопад, поодиноко або невеликими пучками.
Чи росте опеньок жовтуватий великими зростками?
На відміну від опенька темного, він рідше утворює густі зростки. Частіше росте поодиноко, невеликими групами або нещільними пучками по кілька штук.
Чи світиться міцелій цього виду в темряві?
Так, його міцелій та ризоморфи виявляють здатність до біолюмінесценції й можуть випромінювати слабке зеленкувате світло, помітне в цілковитій темряві.
Які кулінарні застосування має цей гриб?
Після відварювання він чудово підходить для маринування в оцті, смаження, тушкування, а також як компонент грибних соусів і супів.
З якими отруйними грибами його можна сплутати?
Його можна сплутати з отруйним несправжнім опеньком сірчано-жовтим, який має гіркий смак і сірчано-жовтий м'якуш, а також зі смертельно отруйною галериною облямованою.
Любитель
Назви та історія
- Obowiązująca nazwa krajowa
- opieńka żółtawa
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Armillaria gallica Marxm. & Romagn.
- Pozostałe nazwy
- opieńka żółta, opieńka żółtotrzonowa, opieńka bulwiasta
Спостереження вдома
Споровий відбиток
- Необхідні матеріали
- свіжа, зріла шапинка, аркуш паперу, склянка або чашка, вода
- Час
- 2–24 h
- Виконання
- Покладіть шапинку нижньою стороною на папір.
- Додайте краплю води зверху та накрийте.
- Через 2–24 годин підніміть шапинку й огляньте осад.
Що шукати
- Колір спорового відбитка
- Колір спорового відбитка: білий.
Під мікроскопом
- Необхідні матеріали
- світловий мікроскоп, предметне й покривне скельця, голка, вода, спори зі спорового відбитка
- Виконання
- Перенесіть голкою трохи спорового відбитка на скельце.
- Додайте краплю води, накрийте покривним скельцем і розгляньте спори.
Що шукати
- Форма спори
- Форма спори: широкоеліпсоїдний.
- Поверхня спори
- Поверхня спори: гладенький. Поверхня спори: гладенький.
- Розміри спори
- Довжина 7–12 µm, ширина 4–6,5 µm.
- Розміри спори
- Довжина 8,9 µm, ширина 5,5 µm.
Розміри порівнюйте після калібрування шкали мікроскопа.
Екологія та поширення
- Тип живлення
- Тип живлення: сапротрофний.
Тип живлення: паразитичний.
Некулінарне застосування
В Азії міцелій A. gallica бере участь у формуванні мікоризних зв'язків, необхідних для росту та вирощування бульб лікарської орхідеї Gastrodia elata.
Історія та культура
Виокремлення A. gallica з колишнього широкого розуміння опенька медового стало проривом у розумінні екології та різноманіття лісових патогенів.
Їстівність і безпека
Умовно-їстівний гриб — сирим або недовареним є отруйним і спричиняє гострі шлунково-кишкові розлади. Вимагає обов'язкового відварювання щонайменше протягом 30 хвилин і зливання відвару.
Гриб збирають для кулінарних цілей, проте через наявність речовин, що подразнюють травний тракт, він вимагає обов'язкового тривалого варіння перед споживанням.
Оселище та зростання
Опеньок жовтуватий (Armillaria gallica) трапляється передусім у листяних та мішаних лісах, рідше в хвойних лісах, а іноді також у старих парках. Як сапротроф і слабкий вторинний паразит розвивається на мертвій деревині — плодові тіла виростають поодиноко або невеликими групами на трухлявих пнях, коренях, повалених гілках, а дуже часто, здавалося б, безпосередньо з підстилки з фрагментів деревини, неглибоко занурених у ґрунт. У вітчизняному дослідному матеріалі, підсумованому Жулцяк (Żółciak 2003, таблиці 2–3), задокументовано наявність гриба на 9 видах листяних дерев, зокрема на буку звичайному та дубі черешчатому, тоді як на хвойних деревах він відзначається значно рідше. В Європі вид має широкий ареал, однак стосовно Польщі наукові публікації вказують на підтверджені місцезнаходження в кількох різних регіонах країни, без підстав для узагальнення про рівномірну поширеність на всій території. Сезон плодоношення в табличних зведеннях для Польщі охоплює місяці із серпня по листопад (VIII–XI), натомість в аналогічних фенологічних таблицях для Чехії задокументовано трапляння з вересня по жовтень (IX–X).
Дослідник
Їстівність і кулінарія
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Їстівність
- Їстівний — źródło oznaczenia
Materiał: po pełnej obróbce
Karel Tejkal, Vladimír Sojka, ČMS: Armillaria gallica · myko.cz/myko-atlas/Armillaria-gallica/: Popis and Kuchyňské využití; full page, atlas-level, Hagara2014 not read
- Необхідна обробка
- Потребує обробки
Karel Tejkal, Vladimír Sojka, ČMS: Armillaria gallica · myko.cz/myko-atlas/Armillaria-gallica/: Popis and Kuchyňské využití; full page, atlas-level, Hagara2014 not read
- Споживання в сирому вигляді
- Отруйний
Materiał: surowy
Źródło bez opisu bibliograficznego · Artenliste Speisewert, Armillaria gallica etc. entry; W. Pätzold annotation on raw toxicity of Armillaria. Group-level author assessment explicitly covering listed Armillaria gallica, not a species-specific clinical trial.
Наукові назви та таксономія
- Чинна наукова назва
Armillaria gallica Marxm. & Romagn.
Nazwa naukowa Armillaria gallica Marxm. & Romagn. należy do rodziny obrzękowcowatych (Physalacriaceae). Została opublikowana w 1987 roku i jest uznawana przez Index Fungorum za nazwę bieżącą.
W literaturze mykologicznej takson ten bywał opisywany pod nazwami Armillaria bulbosa, Armillariella bulbosa oraz Armillaria mellea var. bulbosa. W części baz i atlasów (m.in. w polskim rejestrze GRej) preferowana bywa nazwa Armillaria lutea, traktowana w innych ujęciach jako synonim heterotypowy.
Межі таксона та обмеження визначення
Nazwa Armillaria inflata uznawana jest za nazwę wątpliwą (nomen dubium) z powodu braku zachowanego materiału zielnikowego umożliwiającego jej jednoznaczną weryfikację molekularną w obrębie kompleksu A. cepistipes–A. gallica.
Rozpoznanie taksonomiczne opiera się na analizie mikrostruktury osłony, pomiarach zarodników oraz badaniach sekwencji genu tef1-α, gdyż sam region ITS nie zawsze w pełni rozdziela gatunki z tego kompleksu.
- Zakres ujęcia taksonomicznego
Przyjęto bieżące ujęcie Armillaria gallica (IF131162) oraz materiały oznaczone jako ten gatunek w pracy Antonína (2009, Czechy i Słowacja), atlasie czeskim i opracowaniu Kuo (USA). Doniesienia GRej jako A. lutea oraz powiązania nazw bulbosa/lutea zachowują własne zakresy taksonomiczne; nie przypisano ich automatycznie do wąsko rozumianej A. gallica. Ujęcie synonimii heterotypowej w NCBI nie oznacza scalenia taksonów w Index Fungorum. Dawny genet z Michigan, przekazy o grupie opieniek i materiały laboratoryjne rozpatruje się osobno.
[21] [25] [23] [22] [1]
Екологія та поширення
Лабораторна діагностика
Dane ustrukturyzowane
Базидії
Клітини лусочок шапинки
- Товщина стінки — якісна оцінка
- Товщина стінки — якісна оцінка: товстостінний (незначно). [28]
Каулоцистиди
- Пряжки
- Пряжки: відсутній. [21]
Гіменіальні цистиди
Інші лабораторні ознаки
Шкірка шапинки
Спори
Матеріал і методи досліджень
Дослідження складу й активності — Su 2024 — той самий результат і три дози
Materiał: Frakcja polisacharydowa AgP z materiału opisanego przez autorów jako A. gallica z Heilongjiang; osobne komórki docelowe HepG2 (TCHu 72).
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Doświadczenie dotyczyło wyłącznie wskazanej frakcji AgP i komórek HepG2 w modelu uszkodzenia oksydacyjnego. Nie przeprowadzono próby klinicznej. Wynik nie określa skuteczności leczniczej ani bezpieczeństwa spożywania owocników. Takson materiału podano według oznaczenia autorów; nie wykonano tutaj niezależnej identyfikacji.
[26]Archiwalny opis siedliska
Gatunek rozwija się jako saprotrof na martwym drewnie, pniakach i zagrzebanych korzeniach, a także jako słaby patogen nekrotroficzny na osłabionych drzewach liściastych (rzadziej iglastych), wywołując białą zgniliznę drewna.
Szerokie spektrum żywicieli obejmuje liczne rodzaje drzew liściastych (m.in. dąb, grab, buk, jesion, olsza, brzoza, lipa, klon) oraz iglastych (świerk, jodła, sosna, modrzew).
W Europie Środkowej owocnikowanie trwa zasadniczo od sierpnia do listopada, z największym nasileniem we wrześniu i październiku.
Archiwalny opis siedliska
W Ameryce Północnej grzyb występuje pospolicie w lasach liściastych i nadrzecznych na wschód od Gór Skalistych, owocnikując późnym latem i jesienią.
Archiwalny opis siedliska
W Azji Wschodniej owocniki notowano m.in. w październiku w sąsiedztwie upraw storczyka Gastrodia elata.
- Результати, наведені в джерелах — Кількість спор на базидії
- Liczba zarodników na jednej podstawce wynosi 4. [24] [21]
- Результати, наведені в джерелах — Довжина гіменіальної цистиди
- na ostrzu blaszki: 15–40 µm [24]
na ostrzu blaszki: 15–25 µm [21] - Результати, наведені в джерелах — Ширина гіменіальної цистиди
- na ostrzu blaszki: 5–12 µm [21]
na ostrzu blaszki: 2,5–5 µm [24] - Результати, наведені в джерелах — Довжина спори
- 7,5–11 µm (skrajnie do 12 µm) [21]
7–9 µm [22]
7–10 µm [24]
Materiał badania: Europejski materiał A.gallica z pierwotnej pracy Antonína i współautorów2009. Nie jest to polska kolekcja ani próbka z galerii. Materiał suszony (przygotowanie opisano w Metodach): Średnia długość zarodnika w badanym materiale wynosi 8,9 mikrometra. [28] - Результати, наведені в джерелах — Ширина спори
- 5–6,5 µm [21]
4,5–6 µm [22]
4–6 µm [24]
Materiał badania: Europejski materiał A.gallica z pierwotnej pracy Antonína i współautorów2009. Nie jest to polska kolekcja ani próbka z galerii. Materiał suszony (przygotowanie opisano w Metodach): Średnia szerokość zarodnika w badanym materiale wynosi 5,5 mikrometra. [28]
Metody i zapisy źródłowe — Europejski materiał A.gallica z pierwotnej pracy Antonína i współautorów2009. Nie jest to polska kolekcja ani próbka z galerii.
Stan materiału: suszony.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Według ogólnych metod praca opiera się głównie na suszonym materiale. Źródło wymienia kilka mediów, nie przypisując jednego z nich do podanych średnich.
Układ strzępek skórki — zapis źródłowy: „Antonín et al.2009, A.gallica: Pileipellis a cutis of radially arranged hyphae. Radial is explicitly reported, not inferred from subradial or parallel.” [28]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „Antonín et al.2009, A.gallica: Basidia (narrowly) clavate. The clavate base shape is recorded; the optional narrow qualifier awaits its own approved attribute, not nearly.” [28]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín et al.2009, A.gallica: basidiospores7.5–11(12)×5.0–6.5µm, explicitly reported mean=8.9×5.5µm. Mean retained separately from source range.” [28]
Metody i zapisy źródłowe — Antonín V., Tomšovský M., Sedlák P., Májek T., Jankovský L. 2009. Mycological Progress 8:259–271. DOI 10.1007/s11557-009-0597-1
Długość podstawki — zapis źródłowy: „Podstawki 32–45 × 7,5–9 µm; długość 32–45 µm.” [21]
Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „Podstawki 32–45 × 7,5–9 µm; szerokość 7,5–9 µm.” [21]
Długość kaulocystyd; Kształt kaulocystyd; Szerokość kaulocystyd — zapis źródłowy: „20–55×11–23 µm, szerokomaczugowate/pęcherzykowate/wrzecionowato-maczugowate.” [21]
Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Cutis radialnych ±walcowatych strzępek z nieregularnymi/koraloidowymi końcami.” [21]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki 7,5–11(12) × 5–6,5 µm; średnia 8,9 × 5,5 µm. Długość typowo 7,5–11 µm, wyjątkowo 12 µm.” [21]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Często elipsoidalno-migdałowaty, rzadsze szerokoelipsoidalne.” [21]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Cienko- i grubościenne warianty.” [21]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki 7,5–11(12) × 5–6,5 µm; szerokość 5–6,5 µm, średnio 5,5 µm.” [21]
Metody i zapisy źródłowe — Michael Kuo, January 2017: Armillaria gallica; kolekcje HMK 09210401, 11020401, 09150721, 11121102
Szerokość elementów skórki — zapis źródłowy: „Cutis/ixocutis ze strefami elementów wzniesionych; elementy5–15 µm szerokości, bezbarwne/brązowe w KOH.” [24]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki 7–10 × 4–6 µm w czterech amerykańskich kolekcjach; długość 7–10 µm.” [24]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Gładka.” [24]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki 7–10 × 4–6 µm; szerokość 4–6 µm.” [24]
Metody i zapisy źródłowe — Owocniki opisane przez Antonína2009 jako A.gallica. Zestaw obejmuje kolekcje czeskie i słowackie oraz jedną austriacką; nie jest to nowy wynik polskiego materiału.
Obecność kaulocystyd — zapis źródłowy: „Źródło jawnie wymienia kaulocystydy i podaje ich wymiary oraz kształty.” [21]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Exact source/material: Antonin2009 CZ/SK identified gallica;explicit cheilocystidia", {}, null, null]
Długość cystydy hymenialnej; Kształt cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „15–25×5–12 µm, przeważnie regularne maczugowate/subwalcowate/±wrzecionowate, czasem łańcuchy2(3)komórkowe.” [21]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Exact source/material: Kuo US four collection description, not four spores or fruitbodies;explicit cheilocystidia", {}, null, null]
Długość cystydy hymenialnej; Kształt cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „15–40×2,5–5 µm, cylindryczne/faliste do nieregularnych, cienka ściana, bezbarwne w KOH.” [24]
Metody i zapisy źródłowe — Europejski materiał źródłowo oznaczony jako A.gallica, opisany przez Antonína i współautorów. Nie przypisano komórkom vouchera fotografii ani N całej pracy.
Stan materiału: suszony.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Ogólne metody morfologiczne: mikroskop Olympus BX, głównie suszony materiał; czerwień Kongo, KOH i odczynnik Melzera. Nie wskazano konkretnego medium przy każdym pomiarze komórek.
Długość; Szerokość — zapis źródłowy: „A.gallica description: pileus scale cells10–125(175)×5–25µm.” [28]
Długość; Szerokość — zapis źródłowy: „A.gallica description: terminal cells15–130×5–25µm.” [28]
Liczba przegród — zapis źródłowy: „A.gallica: pileus scale cells0–2-septate.” [28]
Kształt — zapis źródłowy: „A.gallica: scale cells ellipsoid, subfusoid to cylindrical; subfusoid is fusiform plus its own nearly qualifier.” [28]
Kształt — zapis źródłowy: „A.gallica: terminal cells subulate, ellipsoid to cylindrical.” [28]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „A.gallica: scale cells slightly thick-walled.” [28]
Budowa komórkowa — zapis źródłowy: „A.gallica: cheilocystidia2(3)-celled or in chains of cells in lower part. Multicellularity is recorded; exact count and anatomical chain scope are preserved separately.” [28]
Metody i zapisy źródłowe — Zarodniki gatunku opisanego w atlasie Česká mykologická společnost; bez numeru okazu, N i osobnej diagnozy DNA.
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „Atlas CMS: výtrusy bezbarvé.” [22]
Metody i zapisy źródłowe — Karel Tejkal, Vladimír Sojka, ČMS: Armillaria gallica
Морфологія за Antonín 2009
Materiał: Autorski opis europejskich okazów A. gallica w pracy porównawczej. Cała praca obejmuje 51 okazów kilku gatunków; tej liczby nie przypisano pomiarom pojedynczego gatunku ani komórek. Oznaczenia materiałów kontrolowano metodą PCR-RFLP; kolekcje zachowano w BRNM.
Metoda: Morfologia opiera się na obserwacjach pierwszego autora. Mikroskopia świetlna dotyczyła głównie suszonego materiału. W ogólnych metodach wymieniono czerwień Kongo, KOH i odczynnik Melzera; nie dopisano wybranego medium do każdego wyniku.
Zakres wyników: Oddzielono komórki budujące łuski kapelusza od ich komórek końcowych oraz cheilocystyd. Źródłowe wymiary, kształty, przegrody i grubość ścian zachowują własne cele anatomiczne. Podany w makroskopii wymiar do 25 mm dotyczy podstawy trzonu.
Odczyt i ograniczenia: Ponownie odczytano tekst metod morfologicznych i cały opis A. gallica w autorskiej kopii na ResearchGate. Nie odczytano wszystkich tabel i wykresów; nie przypisano numerów stron na podstawie numeracji tekstu HTML. Sama obecność odczynnika Melzera w metodach nie ustala wyniku amyloidalności. Nie przeniesiono pomiarów A. cepistipes ani treści polecanych obok publikacji.
[28]Перевірка поширення — обсяг і обмеження
Materiał: Polskie próby badania Żółciak 2003; lata 1988–1998. Liczba 1700 i 433 stanowiska dotyczy całego badania Armillaria, nie wyłącznie A. gallica.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Data przeglądu: 20.10.2026.
Ograniczenia: Wewnętrzna sprzeczność regionalna i błędnie wydrukowane 53°70′ pozostają nierozstrzygnięte. Brak danych o polskim sezonie miesięcznym w tym artykule.
[35]Обсяг опрацювання
Перед завершенням запис потрібно доповнити або перевірити.
- Пошук регіонів поширення потребує розрахунку.
- Зв'язки попередніх висновків потребують повторної перевірки.
- Нові джерела потребують перевірки відомостей, виявлених під час огляду.
Правова основа та межі оцінки
Аналітичні результати
Склад і лабораторна активність
- Активність дослідженого екстракту
- Активність дослідженого екстракту: антиоксидантна активність (HepG2, екстракт, активність виявлено, полісахаридна фракція, su2024.AgP). [26]
- Концентрація експозиції досліджуваного матеріалу
- Концентрація експозиції досліджуваного матеріалу: 100 µg/ml (HepG2, екстракт, su2024.AgP, наведене значення). [26]
Концентрація експозиції досліджуваного матеріалу: 400 µg/ml (HepG2, екстракт, su2024.AgP, наведене значення). [26]
Концентрація експозиції досліджуваного матеріалу: 200 µg/ml (HepG2, екстракт, su2024.AgP, наведене значення). [26]
Полісахариди AgP — склад і клітинна модель
Materiał: Su i wsp. (2024) badali frakcję AgP z chińskiego materiału oznaczonego jako A. gallica przez wskazaną firmę. Celem doświadczenia były komórki HepG2 (TCHu 72).
Metoda: Skład oznaczano HPLC po hydrolizie i derywatyzacji PMP. W modelu DMEM wcześniejsza ekspozycja na AgP trwała 24 godziny, a późniejsza faza uszkodzenia H2O2 — 4 godziny. Badano żywotność, ROS, MDA, enzymy antyoksydacyjne i apoptozę.
Wynik: W hydrolizacie wykazano osiem monosacharydów. Autorzy raportują ograniczenie uszkodzenia oksydacyjnego komórek przez AgP. Tabela 1 podaje mg/g; §2.9 definiuje średnią ± SD.
Ograniczenia i droga cytowania: Odczytano pełny tekst. To wynik frakcji i modelu komórkowego, bez próby klinicznej. Nie przypisano danych hydrolizatu całemu owocnikowi. Cytowania 2,5–8 dotyczą A. mellea; nie przeniesiono ich tez na A. gallica. Ich pełnych tekstów nie odczytano.
[26]Найважливіші речовини та їхня дія
Z kultur hodowlanych wyizolowano seskwiterpenowe estry arylowe z grupy melleolidów, w tym armimelleolid C oraz melleolid F.
W testach laboratoryjnych in vitro wyizolowany armimelleolid C wykazywał aktywność cytotoksyczną wobec linii komórkowych nowotworów piersi (IC₅₀ = 7,54 µmol/L).
Їстівність
Materiał: Atlas myko.cz, sekcja kuchenna strony A. gallica.
Metoda: Odczyt strony; książka Hagara 2014 nieotwarta.
Wynik: Status jadalny po dłuższej obróbce, poziom atlasowy. Dolegliwości przypisane substancjom termolabilnym, bez identyfikacji związku.
Ograniczenia: Zdanie obejmuje wszystkie opieńki. Nie jest opisem przypadku klinicznego gallica.
[22]Шкідливі наслідки після вживання
Materiał: Abstrakt serii Wisconsin Poison Center oraz fragment tabeli NAMA 2018–2020.
Metoda: Oddzielenie nazwy rodzajowej i nazw innych gatunków od A. gallica.
Wynik: Są opisane samoograniczające się objawy żołądkowo-jelitowe po grzybach zgłaszanych jako Armillaria oraz po A. mellea, A. cf. solidipes i A. tabescens. Część identyfikacji była błędna.
Ograniczenia: Brak pełnego tekstu pracy z Wisconsin i brak sprawy oznaczonej jako A. gallica. Odczytany materiał nie pozwala przypisać tych przypadków wąsko rozumianemu gatunkowi A. gallica.
Droga cytowania: Abstrakt wydawcy; tabela NAMA tylko we fragmencie zwróconym przez wyszukiwanie.
[12]Біолюмінесценція міцелію — анотація
Materiał: Grzybnia czterech genetów A. gallica na agarze słodowym albo drewnie korzeni Cornus florida. Osobno grzybnia sześciu genetów każdego z trzech gatunków.
Wynik: Bez oświetlenia otoczenia grzybnia świeciła stale. U A. gallica światło otoczenia i mechaniczne zaburzenie grzybni zwiększały świecenie. Nie było dobowej okresowości.
Zakres odczytu: tylko abstrakt
Ograniczenia: Pełnego tekstu nie otwarto. To grzybnia, nie owocnik.
[13]AGP і втома від фізичного навантаження — анотація
Materiał i model: Sun i wsp. (2023) opisują polisacharyd AGP z owocników A. gallica i doświadczenie ostrego zmęczenia wysiłkowego na myszach. Abstrakt podaje masę cząsteczkową 23,007 kDa.
Wynik i ograniczenia: Autorzy raportują poprawę wytrzymałości i zmiany wskaźników metabolicznych oraz stresu oksydacyjnego. Odczytano abstrakt; pełne metody, dawki, liczebność i dokumentacja oznaczenia są niezweryfikowane. To nie jest badanie ludzi ani dowód zastosowania klinicznego.
[27]Екологічні дослідження
Польща
Materiał: Żółciak 2003, 1988–1998, Polska.
Metoda: Izolaty i owocniki oznaczane metodami z pracy 1999 a, której nie otwarto.
Wynik: Występowanie w Polsce potwierdzone. Żywiciele tabeli są roślinami, na których stwierdzono grzyba, nie żywym otoczeniem.
Ograniczenia: Sprzeczność Sudety/Karpaty pozostaje nierozstrzygnięta i niezapisana. 53°70′ bez korekty. Brak miesięcy polskich.
[35]Геном штаму M3 і Gastrodia
Materiał: Szczep Armillaria gallica M3 przekazany przez Yunnan Senhao Fungi Industry, Xiaocaoba, Yiliang, Zhaotong, Yunnan. Grzybnia na PDA, 28 °C, ciemność. Genom PRJNA1082085, BioSample SAMN40199449.
Metoda: Illumina NovaSeq 6000 i Oxford Nanopore PromethION; składanie NECAT, korekta Racon i Pilon; adnotacje BUSCO, CAZy, PHI, GO, KEGG, Pfam, NR.
Wynik: Genom około 83,3–86,2 Mpz, 38 kontigów, N50 6 065 498 pz, GC 47,43%, 12 557 genów, kompletność BUSCO 95,4%. CAZy: 452 enzymy, w tym 191 GH i 73 GT. W PHI 3412 genów; 51,91% w klasie reduced virulence. Autorzy interpretują to jako słabszą patogenność i przydatność do wspólnej uprawy z Gastrodia elata. To wniosek z adnotacji genomu, nie z próby zakażenia.
Zakres odczytu: pełny otwarty tekst BMC Genomics, 31 marca 2025, od tła przez metody, wyniki, dyskusję i literaturę
Ograniczenia: W odczytanych metodach nie ma testu kojarzenia ani sekwencji użytej do oznaczenia M3. Twierdzenia o polisacharydach w tej pracy odsyłają do Sun 2023 i prac o A. mellea; nie są własnym wynikiem genomowym. Nie przenoszę liczb CAZy na owocnik.
Uwaga weryfikacji: Różne wielkości genomu podane w częściach publikacji zachowano jako wewnętrzną rozbieżność raportowania, a nie potwierdzony biologiczny przedział min–max. Nie znormalizowano ich do cechy gatunku.
Dalszy odczyt: Podczas niniejszej naprawy odczytano abstrakt Sun i wsp. (2023). Jego wynik dla myszy i ograniczenia przedstawiono osobno; pełnego tekstu ani przywołanych prac o A. mellea tutaj nie odczytano.
[17] [27]Геном штаму Jzi34 і Gastrodia
Materiał: Haploidalny szczep A. gallica Jzi 34, izolat pojedynczego zarodnika z owocnika zebranego w 2021 r. na plantacji w Luquan, Kunming, Yunnan. Genom JANYMC000000000, BioProject PRJNA874901.
Metoda: PacBio Sequel i Illumina NovaSeq PE150; płynna hodowla 10 dni, 25 °C, 115 obr./min; DNA metodą SDS.
Wynik: Około 79,9 Mpz, 60 kontigów, N50 2 535 910 pz, GC 47,44%, 16 280 genów, BUSCO 95,9%, powtórzenia około 4,1%. 664 CAZy, najwięcej GT w porównaniu z zestawionymi genomami Armillaria, 349 genów P450, 885 genów PHI, z czego 407 reduced virulence. Autorzy wiążą to z symbiozą z G. elata.
Zakres odczytu: pełny otwarty tekst BMC Genomics, 23 maja 2023
Ograniczenia: Metody nie podają, jakim badaniem potwierdzono, że owocnik źródłowy był A. gallica. Brak wyniku chemicznego owocnika i braku skuteczności klinicznej.
[15]Огляд зв’язків між Gastrodia й опеньками
Wynik: Gastrodia elata kiełkuje z Mycena, a później korzysta z Armillaria przy wzroście bulw. A. gallica jest wymieniona wśród gatunków używanych w uprawie, obok A. mellea, A. sinapina, A. singula i A. nabsnona. Tabela 2, za Morrison 2004, przypisuje A. gallica monopodialny pokrój ryzomorf. Skutki farmakologiczne dotyczą bulw G. elata, nie owocników A. gallica.
Zakres odczytu: pełny otwarty przegląd Frontiers in Plant Science, 8 stycznia 2024
Ograniczenia: Przegląd. Guo i wsp. 2016 oraz Morrison 2004 nie zostały otwarte. Nie wyprowadzam z niego protokołu uprawy.
[16]Період плодоношення в Польщі — джерело з атласу
Materiał: Grzegorz Chodacki, 20 maja 2026
Wynik: Sezon: sierpień – listopad, szczyt wrzesień–październik. W FAQ ta sama strona wiąże występowanie z całym terenem Polski i powtarza sezon od sierpnia do listopada.
Ograniczenia: Atlas amatorski, bez przedstawionej metody badawczej. Szczyt wrzesień–październik jest oceną autora tego źródła; nie odczytano niezależnego badania polskiej fenologii. Wzmianki strony o genecie z Michigan nie potwierdzają jego przynależności do wąskiego ujęcia A. gallica.
[20]Оселище та зростання
Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Джерела |
|---|---|---|---|
| Чехія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | IX–X |
|
| Польща | Букова пуща; Лодзинське воєводство | VIII–XI |
|
Джерела
- W2-GALLICA-NAMES
- Grok / Cursor CLI — propozycja badawcza, runda2
- Grok / Cursor CLI — propozycja badawcza, runda4
- cai 2023-jzi34 — rzeczywisty tekst źródłowy odczytany przez Groka i kontrolnie przez Codex.
- liu 2024-frontiers — rzeczywisty tekst źródłowy odczytany przez Groka i kontrolnie przez Codex.
- luo 2025-m3 — rzeczywisty tekst źródłowy odczytany przez Groka i kontrolnie przez Codex.
- Pierwotny zapis źródłowy — P0: armillaria_gallica
- polish-atlas-phenology — rzeczywisty tekst źródłowy odczytany przez Groka i kontrolnie przez Codex.
- Antonín V., Tomšovský M., Sedlák P., Májek T., Jankovský L. 2009. Mycological Progress 8:259–271. DOI 10.1007/s11557-009-0597-1 (także [28])
- Karel Tejkal, Vladimír Sojka, ČMS: Armillaria gallica
- Marek Snowarski, GRej: Armillaria lutea / A. gallica
- Michael Kuo, January 2017: Armillaria gallica; kolekcje HMK 09210401, 11020401, 09150721, 11121102
- NCBI Taxonomy 47427: Armillaria gallica
- Su et al. 2024. The antioxidant activity of polysaccharides from Armillaria gallica. Frontiers in Nutrition11:1277877.
- Sun et al. 2023, Int J Biol Macromol241:124611 — odczyt abstraktu.
- First Nature, Pat O’Reilly, Armillaria gallica, Bulbous Honey Fungus
- eli.gov.pl
- eli.gov.pl
- protection-2014-1408.pdf
- trade-2026-258.pdf
- Żółciak 2003 — występowanie i żywiciele opieniek w Polsce.