Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Sinoborowik klinowotrzonowy

Cyanoboletus pulverulentus

Niejadalny
Niejadalny

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Sinoborowik klinowotrzonowy to grzyb z rodziny borowikowatych, spotykany w lasach liściastych, iglastych i mieszanych, a także w parkach. Wytwarza kapelusz o barwie brązowej do oliwkowobrązowej oraz żółte pory. Trzon bywa walcowaty lub zwężający się ku podstawie, u góry żółty, a w dolnej części czerwonobrązowy. Cechą charakterystyczną jest niezwykle szybkie i silne sinienie porów oraz miąższu po ucisku. Dawniej uznawany za grzyb jadalny, obecnie odradzany, gdyż badania wykazały kumulację arsenu.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.
Konsystencja całego owocnika
Owocnik jest mięsisty.

Kapelusz

Kształt
U młodych owocników kapelusz może mieć kształt półkulisty; u dojrzałych owocników — wypukły lub płaski; u starych owocników — płaski.
Ukształtowanie powierzchni
U dojrzałych owocników powierzchnia kapelusza jest gładka.
Pokrycie
Powierzchnia kapelusza może być jedwabista, u młodych owocników może być zamszowa, oprószona lub filcowata, a u dojrzałych owocników może być naga.
Połysk powierzchni
U młodych owocników powierzchnia kapelusza jest matowa.
Lepkość i śluzowatość
Powierzchnia kapelusza jest lepka, także w wilgotnych warunkach.
Układ pęknięć powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest popękana.
Kolor
Kapelusz może być brudny ciemnobrązowy, żółty, karmazynowy, brązowy, oliwkowy, żółtawy, różowy, ciemnobrązowy, szarozielony, oliwkowobrązowy, żółtobrązowy lub czerwonobrązowy.
Ułożenie brzegu
Brzeg kapelusza może być prosty, u młodych owocników może być zagięty do wewnątrz, a u starych owocników może być odgięty ku górze.
Obrys brzegu
Obrys brzegu może być płatowaty lub falisty.
Profil krawędzi
Profil krawędzi jest ostry.
Barwa reakcji kapelusza
Po uszkodzeniu barwa kapelusza jest czarna.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 40 do 120 milimetrów.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę rurkową.

Rurki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Rurki są przyrośnięte do trzonu.
Zbieganie hymenoforu po trzonie
U dojrzałych owocników rurki zbiegają po trzonie.
Kształt porów
Pory mogą być kanciaste lub nieregularne.
Zmiana koloru
Po uszkodzeniu lub nacisku barwa porów jest niebieskoczarna.
Barwa rurek po uszkodzeniu
Po uszkodzeniu lub nacisku barwa rurek jest niebieskoczarna.
Naturalna barwa porów
Pory mogą być żółte lub pomarańczowe.
U dojrzałych owocników pory mogą być żółtooliwkowe.
Naturalna barwa rurek
Rurki mogą być cytrynowożółte.
U dojrzałych owocników rurki mogą być żółtooliwkowe.

Trzon i podstawa

Kształt
Trzon może mieć kształt walcowaty, zwężony ku podstawie lub wrzecionowaty.
Podstawa
Podstawa trzonu może być walcowata lub zwężona.
Kolor
Góra trzonu może być intensywnie żółta.
Dół trzonu może być czerwonobrązowy.
Ukształtowanie powierzchni
U góry powierzchnia trzonu jest siateczkowata.
Pokrycie powierzchni
U dołu powierzchnia trzonu jest oprószona.
Barwa powierzchni trzonu po uszkodzeniu
Po uszkodzeniu lub nacisku barwa powierzchni trzonu jest niebieskoczarna.
Długość
Trzon może mieć długość od 40 do 100 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 5 do 25 milimetrów.
Wygięcie osi
Trzon jest wygięty.

Miąższ

Barwa
Miąższ może być żółty, białawy lub żółtawy, a w trzonie u starych owocników może być czerwony.
Twardość i zwartość
U młodych owocników miąższ jest zwarty.
Smak
Może mieć kwaśny, słodki lub słaby smak.
Zmiana koloru
W kapeluszu i trzonie po uszkodzeniu barwa jest niebieskoczarna.
Zapach
Zapach miąższu jest słaby.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach liściastych, w lasach iglastych, w lasach mieszanych lub w parkach i ogrodach.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać pojedynczo lub w grupach.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od czerwca do listopada.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Niejadalny

Prawo

Ochrona
W Polsce sinoborowik klinowotrzonowy nie podlega prawnej ochronie gatunkowej.
Handel
Sinoborowik klinowotrzonowy nie figuruje w polskim wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu i produkcji przetworów.

Z czym można pomylić

FAQ

Czy sinoborowik klinowotrzonowy jest grzybem jadalnym?

W dawnych atlasach uznawano go za jadalny, lecz obecnie odradza się jego spożywanie. Badania wykazały zdolność tego gatunku do kumulacji arsenu, dlatego autorzy publikacji odradzają jego spożywanie.

Dlaczego odradza się spożywanie tego gatunku?

Powodem są wyniki badań wykazujące wysoką kumulację arsenu w owocnikach. Z tego względu mykolodzy i autorzy nowszych opracowań zalecają powstrzymanie się od jego zbioru w celach kulinarnych.

Jakie są główne cechy rozpoznawcze tego grzyba?

Pory i miąższ po ucisku lub przekrojeniu bardzo szybko sinieją na ciemnoniebieski kolor. Rurki są żółte, a trzon bywa walcowaty lub zwężony u podstawy, żółty u góry i czerwonobrązowy na dole.

W jakich siedliskach występuje ten gatunek?

Rośnie w lasach liściastych, iglastych oraz mieszanych. Można go także spotkać poza lasem, na przykład w parkach i ogrodach.

W jakich miesiącach można go spotkać?

W literaturze podawany okres występowania owocników mieści się między czerwcem a listopadem. Różne źródła wskazują węższe zakresy, zależnie od lokalnych warunków pogodowych.

Czym różni się od podgrzybka brunatnego?

Sinoborowik sinieje znacznie szybciej i silniej, przyjmując ciemny odcień. Ma też żółte pory oraz trzon u góry żółty, a ku dołowi czerwonobrązowy, z możliwą delikatną strukturą na szczycie.

Jak brzmi dawna polska nazwa tego gatunku?

Dawniej w polskim piśmiennictwie gatunek ten funkcjonował pod nazwą borowik klinowotrzonowy. Aktualną nazwę sinoborowik klinowotrzonowy rekomenduje Polskie Towarzystwo Mykologiczne (PTMyk).