Atlas Grzybów Polski

Grzyby o rurkowatym (gąbczastym) hymenoforze pod kapeluszem. Większość to wybitne grzyby jadalne; w Polsce brak gatunków śmiertelnie trujących.

✓ Jadalny

Borowik szlachetny

Boletus edulis

Kapelusz poduchowaty, brązowy, gładki, w wilgoci lekko lepki. Pod spodem drobne rurki – u młodych śnieżnobiałe, z wiekiem żółtawooliwkowe (nigdy różowe!). Trzon masywny, pękaty, z delikatną BIAŁĄ SIATECZKĄ pod samym kapeluszem. Miąższ biały, nie zmienia barwy po przekrojeniu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Podgrzybek brunatny

Imleria badia

Ciemnobrązowy, kasztanowy kapelusz, zamszowy w dotyku. Rurki kremowożółte, po uciśnięciu lub przekrojeniu natychmiast SINIEJĄ (błękitnieją). Trzon walcowaty, podłużnie brązowo włóknisty, bez siateczki. Najczęstszy grzyb w borach sosnowych.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koźlarz babka

Leccinum scabrum

Rośnie wyłącznie pod brzozami. Kapelusz szarobrązowy do ciemnobrązowego, suchy, poduchowaty. Rurki brudnobiałe lub szarawe. Trzon smukły, pokryty gęstymi, drobnymi CIEMNYMI ŁUSECZKAMI. Miąższ biały, po przekrojeniu nie zmienia barwy lub bardzo słabo ciemnieje.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koźlarz czerwony

Leccinum aurantiacum

Jaskrawo ceglastoczerwony lub pomarańczowoczerwony kapelusz. Trzon masywny, pokryty początkowo białymi, a z wiekiem rdzawoczarnymi łuseczkami. Miąższ po przekrojeniu szybko fioletowieje, szarzeje i na końcu czernieje. Rośnie pod osikami i topolami.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Krasnoborowik ceglastopory

Neoboletus luridiformis

Ciemnobrązowy, zamszowy kapelusz. Pory pod spodem jaskrawo karminowe, pomarańczowoczerwone do ceglastych. Trzon gęsto pokryty czerwonymi kosmkami/kropeczkami (BEZ SIATECZKI!). Po przekrojeniu miąższ natychmiast, w ciągu 1-2 sekund staje się intensywnie atramentowo-niebieski.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Goryczak żółciowy

Tylopilus felleus

Pospolity grzyb w borach sosnowych, masowo mylony z borowikiem szlachetnym i niesłusznie zwany przez grzybiarzy „szatanem”. Hymenofor rurkowaty, z wiekiem BRUDNYSZORÓŻOWY. Na trzonie wyraźna, wypukła, CIEMNA (brązowoczarna) siatka. Miąższ ma potwornie gorzki smak.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Borowik szatański (krwistoborowik szatański)

Rubroboletus satanas

Kapelusz duży, poduchowaty, kredowobiały, szarobiaławy lub popielaty. Pory pod kapeluszem jaskrawo krwistoczerwone lub karminowe. Trzon pękaty, z wyraźną CZERWONĄ SIATECZKĄ na żółtawym tle. Miąższ po przekrojeniu powoli błękitnieje. Rośnie wyłącznie na wapieniach pod dębami i bukami.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Borowik usiatkowany (borowik letni)

Boletus reticulatus

Pojawia się w lasach liściastych już od maja i czerwca. Kapelusz jasnobrązowy, zamszowy, w suchą pogodę często siatkowato popękany. Trzon pokryty wyraźną białą lub beżową siateczką na całej długości. Miąższ o intensywnym, grzybowym aromacie.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Borowik sosnowy

Boletus pinophilus

Kapelusz ciemny, mahoniowoczerwony lub czerwonobrązowy, pofałdowany, twardy i mięsisty. Trzon gruby, baryłkowaty, czerwonobrązowawy z białawą siatką. Rośnie wyłącznie w starych borach sosnowych na piaszczystej ściółce.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Podgrzybek złotawy (zajączek złotawy)

Xerocomellus chrysenteron

Kapelusz oliwkowobrązowy, charakterystycznie SPĘKANY na drobne poletka, a w pęknięciach prześwituje czerwonawe podskórze. Pory rurek duże, kanciaste, żółte, lekko błękitniejące przy ucisku. Trzon u góry żółty, dołem jaskrawo czerwony.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Podgrzybek zajączek

Xerocomus subtomentosus

Kapelusz suchy, zamszowy, żółtobrązowy lub oliwkowozłocisty, nie pęka tak mocno jak podgrzybek złotawy. Rurki intensywnie złocistożółte, o dużych kanciastych porach, nie zmieniające barwy lub bardzo słabo błękitniejące. Trzon smukły, żółtawy z rdzawymi żeberkami.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koźlarz różnobarwny

Leccinum versipelle

Rośnie wyłącznie pod brzozami na wilgotnych i piaszczystych glebach. Kapelusz pomarańczowożółty do morelowego. Trzon pokryty wyraźnymi, gęstymi CZARNYMI łuseczkami. Miąższ po przekrojeniu szarzeje, błękitnieje, a w końcu ciemnieje do czerniawego.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koźlarz grabowy

Leccinum pseudoscabrum

Występuje wyłącznie pod grabami i leszczynami. Kapelusz szarobrązowy do czarnobrązowego, o charakterystycznie nierównej, pomarszczonej i dołeczkowatej powierzchni. Miąższ po przekrojeniu szybko różowieje, po czym czernieje.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Krasnoborowik ponury (borowik ponury)

Suillellus luridus

Kapelusz oliwkowobrązowy lub zamszowoszary. Pory pomarańczowoczerwone do ceglastych. Trzon pokryty wyraźną, grubą CZERWONĄ SIATKĄ o wydłużonych oczkach. Miąższ natychmiast ciemnoniebieski po przekrojeniu, z ciemnoczerwoną linią nad rurkami (linia Bataille'a).

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gorzkoborowik żółtopory (borowik żółtopory)

Caloboletus calopus

Grzyb górski i podgórski. Kapelusz jasny, popielatoszary do szarobeżowego. Rurki cytrynowożółte, siniejące po naciśnięciu. Trzon dwubarwny: u góry żółty, dołem intensywnie karminowoczerwony, z delikatną białą siateczką. Miąższ silnie gorzki.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Maślaczek pieprzowy

Chalciporus piperatus

Niewielki grzyb borów sosnowych. Kapelusz miedzianocynamonowy. Rurki o rdzawobrązowych, cynamonowoczerwonych porach. U podstawy trzonu miąższ jaskrawo chromowożółty. W smaku silnie piekący jak czarny pieprz.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Złotak wysmukły (borowik amerykański)

Aureoboletus projectellus

Inwazyjny grzyb z Ameryki Północnej. Kapelusz cynamonoworudy z charakterystyczną odstającą, suchą falbanką skórki na brzegu kapelusza. Trzon niezwykle wysoki, smukły, pokryty głębokimi podłużnymi bruzdami i żeberkami. Rurki jaskrawożółte.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Borowik ciemnobrązowy

Boletus aereus

Bardzo ciemny, niemal czarnobrązowy kapelusz zamszowy w dotyku. Pory u młodych śnieżnobiałe, z wiekiem żółtozielonkawe. Trzon pękaty, cynamonowobrązowy z wyraźną białawą siateczką w górnej części. Miąższ śnieżnobiały, niezmienny, bardzo zwarty i aromatyczny. Rośnie w ciepłych dąbrowach i buczynach.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Masłoborowik zwiotczały

Butyriboletus appendiculatus

Kapelusz jasnobrązowy, orzechowy, suchy. Pory i rurki jaskrawo cytrynowożółte, po uciśnięciu delikatnie błękitniejące. Trzon żółty z delikatną żółtą siateczką, często zaostrzony korzeniasto u podstawy. Miąższ jasnożółty, po przekrojeniu słabo błękitniejący w kapeluszu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Masłoborowik górski

Butyriboletus subappendiculatus

Górski odpowiednik masłoborowika zwiotczałego, rosnący wyłącznie pod świerkami i jodłami na kwaśnych glebach. Kapelusz jasnobrązowy, pory żółte NIEBŁĘKITNIEJĄCE po ucisku (lub niemal niewidocznie). Miąższ żółtawy, nie zmienia barwy po przekrojeniu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Masłoborowik królewski

Butyriboletus regius

Jeden z najpiękniejszych europejskich grzybów. Kapelusz wspaniale różowy, purpurowoczerwony lub karminowy, zamszowy. Pory i rurki jaskrawo złotożółte, NIEZMIENIAJĄCE barwy po ucisku. Trzon chromowożółty z delikatną żółtą siateczką. Miąższ żółty, niezmienny po przekrojeniu. Rośnie w ciepłych lasach liściastych na wapieniach.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Masłoborowik różowobrązowy

Butyriboletus fuscoroseus

Podobny do masłoborowika królewskiego, lecz kapelusz ma barwę brązoworóżową, a miąższ i pory BŁĘKITNIEJĄ po dotknięciu i przekrojeniu. Trzon żółty z czerwonawym zabarwieniem u podstawy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Płowiec jodoformowy

Hemileccinum impolitum

Kapelusz jasnobeżowy, szarobrązowy, zamszowy. Pory cytrynowożółte, po ucisku NIE zmieniają barwy. Trzon bez siateczki, delikatnie ziarenkowaty, żółtawy. Kluczowa cecha naukowa: podstawa trzonu pachnie charakterystycznie apteką, jodoformem lub karbolem, podczas gdy kapelusz ma przyjemny grzybowy zapach.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Płowiec chropawy

Hemileccinum depilatum

Bliski krewniak płowca jodoformowego, wyróżniający się wyraźnie nierówną, pomarszczoną („młotkowaną”) powierzchnią kapelusza pełną dołeczków. Rośnie w ciepłych lasach liściastych, głównie pod grabami i dębami.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Sinoborowik klinowotrzonowy

Cyanoboletus pulverulentus

Średniej wielkości borowik o niesamowitej reakcji barwnej. Kapelusz brązowy, kasztanowy. Pory żółte. Po najlżejszym dotknięciu pory, trzon i miąższ w ułamku sekundy stają się atramentowoczarne / ciemnogranatowe! Trzon zwężający się ku podstawie.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Krasnoborowik żółtonogi

Neoboletus xanthopus

Ciepłolubny krewniak krasnoborowika ceglastoporego, rosnący w lasach dębowych. Od ceglastoporego różni się żółtym tłem trzonu, jaśniejszym kapeluszem oraz mniejszym udziałem czerwonych punkcików na trzonie.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Krasnoborowik oszukańczy

Suillellus mendax

Gatunek morfologicznie pośredni między krasnoborowikiem ponurym a ceglastoporym. W górnej części trzonu ma delikatną siateczkę, a w dolnej – czerwone kosmate punkciki. Pory krwistoczerwone, silnie siniejące.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Krasnoborowik gładkotrzonowy

Suillellus queletii

Bardzo charakterystyczny i ceniony krasnoborowik. Kapelusz morelowopomarańczowy, ceglastoczerwony lub oliwkoworudy, zamszowy. Pory pomarańczowoczerwone do krwistoczerwonych, po ucisku natychmiast błękitniejące. Trzon bez siateczki, gładki, u góry żółty, a u samej podstawy intensywnie buraczkowoczerwony lub winnoczerwony (cecha kluczowa!). Miąższ w kapeluszu błękitnieje, a w trzonie ma kolor czerwonego wina.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Krwistoborowik purpurowy

Rubroboletus rhodoxanthus

Kapelusz białawy, kremowy z pięknym różowym lub karminowym nalotem na brzegu. Pory jaskrawo krwistoczerwone. Trzon żółty pokryty gęstą, czerwoną siatką. Unikalna cecha diagnostyczna: po przekrojeniu BŁĘKITNIEJE TYLKO MIĄŻSZ W KAPELUSZU, a miąższ w trzonie pozostaje czysto żółty!

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Krwistoborowik świerkowy

Rubroboletus rubrosanguineus

Rzadki krewniak borowika szatańskiego rosnący w górach pod świerkami i jodłami na podłożu wapiennym. Kapelusz szaropopielaty z różowawym odcieniem. Pory krwistoczerwone, mocno siniejące.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Krwistoborowik Le Gala

Rubroboletus legaliae

Kapelusz w młodości srebrzystoszary, później różowiejący. Pory rubinowoczerwone. Trzon pękaty, z gęstą czerwoną siatką. Wyróżnia się specyficznym zapachem lubczyku / maggi lub prażonej cykorii u podsuszonych okazów.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Krwistoborowik krwistoczerwony

Rubroboletus dupainii

Niezwykle efektowny grzyb o lśniącym, niemal lakierowanym, jaskrawo szkarłatnoczerwonym kapeluszu. Pory drobne, krwistoczerwone, siniejące. Trzon żółty z drobnymi czerwonymi granulkami. Rośnie w ciepłych lasach dębowych.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gorzkoborowik korzeniasty

Caloboletus radicans

Duży borowik o jasnym, białawoszarym lub kredowym kapeluszu. Pory cytrynowożółte, po ucisku intensywnie siniejące. Trzon gruby, korzeniasto zwężony u podstawy, bez czerwonej barwy (czym różni się od gorzkoborowika żółtoporego). Miąższ białawożółty, siniejący, o silnie gorzkim smaku.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Modroborowik twardawy

Imperator torosus

Niezwykle masywny, ciężki grzyb o kapeluszu oliwkowożółtym lub brudnoochrowym. Pory żółte, później czerwonopomarańczowe, po dotknięciu natychmiast czerniejąco-sinieje. Miąższ bardzo gęsty, twardy, błyskawicznie ciemnoniebieski po przekrojeniu.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Modroborowik czerwonopurpurowy

Imperator rhodopurpureus

Cały owocnik ma tendencję do intensywnego czerwienienia, a po najlżejszym dotknięciu – błyskawicznego czernienia i zasinienia na barwę atramentową. Kapelusz różowoczerwony, pory krwistoczerwone.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Modroborowik miedzianożółty

Imperator luteocupreus

Ciepłolubny gatunek o jaskrawożółtym kapeluszu z miedzianoczerwonymi plamami. Pory drobne, krwistoczerwone. Cały owocnik natychmiast i intensywnie czernieje na granatowo po uciśnięciu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koźlarz czarnobrązowy

Leccinum melaneum

Bliski krewny koźlarza babki o bardzo ciemnym, prawie czarnym lub brunatnoczarnym kapeluszu. Trzon pokryty gęstymi, czarnymi łuseczkami. Rośnie pod brzozami na wilgotnych i torfowych stanowiskach.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Podgrzybek brzoskwiniowy

Rheubarbariboletus armeniacus

Kapelusz o charakterystycznej barwie dojrzałej moreli lub brzoskwini (ochrowopomarańczowej z różowawym odcieniem), z wiekiem pękający na drobne poletka. Rurki żółte, słabo siniejące. Miąższ w podstawie trzonu ma intensywnie pomarańczowożółtą lub rabarbarową barwę.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Podgrzybek czerwonawy

Rheubarbariboletus rubellus

Kapelusz malinowoczerwony lub karminowy, aksamitny. Rurki żółte, lekko błękitniejące. Trzon żółty u góry, ku dołowi czerwony. Kluczowa cecha mikologiczna: w podstawie trzonu miąższ ma mikroskopijne marchewkowoczerwone lub pomarańczowe punkciki!

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Podgrzybek płowy

Hortiboletus bubalinus

Gatunek synantropijny, rosnący często w parkach, ogrodach i przy alejach pod lipami i topolami. Kapelusz jasnobrązowy z różowawym odcieniem na brzegu. Pory żółte, siniejące po ucisku.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Podgrzybek dębowy

Hortiboletus engelii

Bardzo częsty pod dębami. Kapelusz ciemnobrązowy, matowy, zamszowy. Pory żółte. W podstawie trzonu miąższ ma charakterystyczne pomarańczowoczerwone punkciki widoczne po przekrojeniu wzdłużnym.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Podgrzybek ściętozarodnikowy

Xerocomellus porosporus

Kapelusz szarobrązowy lub oliwkowobrązowy, gęsto pękający na poletka. W pęknięciach widoczny jest SZARY lub białawy miąższ (nigdy czerwony jak u podgrzybka złotawego!). Trzon w dolnej części szaroczarny.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Podgrzybek aksamitny

Xerocomellus pruinatus

Jeden z najcenniejszych późnojesiennych podgrzybków (październik-listopad). Kapelusz ciemny, czekoladowobrązowy z bordowym odcieniem, pokryty aksamitnym, sinawym nalotem (oszroniony). Miąższ intensywnie żółty, bardzo powoli błękitniejący, twardy i jędrny.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Podgrzybek nadrzeczny

Xerocomellus ripariellus

Ściśle związany z wilgotnymi siedliskami nadrzecznymi, łęgami i rowami melioracyjnymi pod wierzbami i olchami. Kapelusz czerwonawy, pękający. Podstawa trzonu intensywnie sinoniebieska w miąższu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Podgrzybek rdzawobrązowy

Xerocomus ferrugineus

Bliźniak podgrzybka zajączka. Wyróżnia się dwiema pewnymi cechami laboratoryjnymi: grzybnia u podstawy trzonu jest ZŁOTOŻÓŁTA (u zajączka śnieżnobiała!), a miąższ jest czysto biały i prawie wcale nie błękitnieje. Rośnie głównie w borach iglastych.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Krwistoborowik blady

Rubroboletus pulchrotinctus

Rzadki, ciepłolubny krwistoborowik o jasnym, srebrzystoszarym lub kremowym kapeluszu z wyraźnym różowym odcieniem przy brzegu. Pory początkowo żółte, z wiekiem różowoczerwone do pomarańczowych. Trzon pękaty, z delikatną czerwonawą siateczką. Rośnie w ciepłych lasach liściastych na wapieniu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Podgrzybek tęgoskórowy

Pseudoboletus parasiticus

Fascynujący grzyb pasożytniczy! Wyrasta bezpośrednio na owocnikach tęgoskóra cytrynowego (Scleroderma citrinum) lub tęgoskóra brodawkowatego. Kapelusz oliwkowożółty, pory duże, trzon zgięty, zrośnięty z żywicielem.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Złotak złotawy

Aureoboletus gentilis

Kapelusz różowoczerwony lub cynamonoworóżowy, w wilgoci silnie śluzowaty i lepki. Pory jaskrawo chromowożółte, złociste, NIEZMIENIAJĄCE barwy po ucisku. Trzon wysmukły, żółty z różowawym odcieniem. Rośnie w ciepłych dąbrowach.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Złotak morawski

Aureoboletus moravicus

Kapelusz pomarańczowobrązowy, zamszowy, suchy. Pory żółte. Niezwykła cecha mikologiczna: miąższ ma silny, przyjemny zapach kokosowy lub słodkich ciastek kokosowych!

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koźlarz różnobarwny (nakrapiany)

Leccinum variicolor

Kapelusz ciemnoszary do czarniawego, pokryty marmurkowym, jasniejszym wzorem (plamkami). Trzon pokryty ciemnymi łuseczkami. W podstawie trzonu miąższ po przekrojeniu natychmiast przebarwia się na INTENSYWNIE ZIELONONIEBIESKO lub turkusowo. Rośnie ściśle pod brzozami w wilgotnych lasach i na torfowiskach.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koźlarz białawy

Leccinum holopus

Cały owocnik jest niemal czysto biały, kredowy lub lekko zielonawy u starości. Kapelusz poduchowaty, miękki. Trzon biały z białymi lub jasnoszarymi łuseczkami. Rośnie na torfowiskach wysokich i bagnach pod brzozami.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koźlarz sosnowy

Leccinum vulpinum

Kapelusz intensywnie rdzawoczerwony do kasztanowoczerwonego. Trzon gęsto pokryty czarnymi łuseczkami od młodości. Rośnie ściśle pod sosnami w borach iglastych na ubogich, piaszczystych glebach (często w krzewinkach borówki i wrzosu). Miąższ po przekrojeniu szarzeje i fioletowieje, wreszcie czernieje.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koźlarz białotrzonowy (osikowy)

Leccinum albostipitatum

Kapelusz jaskrawo pomarańczowoczerwony. Trzon u młodych okazów jest śnieżnobiały, pokryty czysto białymi łuseczkami, które ciemnieją dopiero u dojrzałych owocników. Rośnie ściśle w mikoryzie z topolą osiką (Populus tremula). Miąższ po przekrojeniu różowieje, fioletowieje i czernieje.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koźlarz świerkowy

Leccinum piceinum

Ciemnoczerwony, bordowobrązowy kapelusz. Trzon z gęstymi brunatnoczarnymi łuskami. Występuje w górskich i podgórskich borach świerkowych.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koźlarz topolowy

Leccinum duriusculum

Kapelusz szarobrązowy, zamszowy, bardzo twardy. Trzon pękaty, zwężający się ku górze, gęsto pokryty czarniawymi łuseczkami. Miąższ wyjątkowo zwarty, po przekrojeniu różowieje w kapeluszu, a u podstawy trzonu sinieje na turkusowo, po czym powoli czernieje. Rośnie ściśle pod topolami (zwłaszcza Populus alba - topola biała).

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koźlarek żółtawy

Leccinellum crocipodium

Wyjątkowy koźlarz o żółtych porach i żółtawym miąższu! Kapelusz orzechowożółty, z wiekiem pękający na poletka. Trzon z żółtymi łuseczkami, które z wiekiem brązowieją. Miąższ po przekrojeniu różowieje, a następnie fioletowieje i czernieje. Rośnie w ciepłych lasach dębowych.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koźlarz sinostopy

Leccinum cyaneobasileucum

Kapelusz jasnobrązowy lub szarobeżowy. Trzon gęsto pokryty jasnymi, wełnistymi łuseczkami. W podstawie trzonu miąższ wyraźnie błękitnieje / zielenieje. Rośnie pod brzozami.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Maślaczek rubinowy

Chalciporus rubinus

Niewielki grzyb o niesamowitych, jaskrawo karminoworubinowych lub malinowych porach i rurkach. Trzon u góry rubinowy, u dołu żółty. Smak łagodny (w przeciwieństwie do maślaczka pieprzowego). Rośnie w starych parkach pod dębami.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Złotoborowik nadrzewny

Buchwaldoboletus lignicola

Niezwykły borowik rosnący BEZPOŚREDNIO NA DREWNIE drzew iglastych (pniaki sosnowe, modrzewiowe) lub w trocinach. Często pasożytuje na grzybni murszaka rdzawego (Phaeolus schweinitzii). Pory drobne, żółte, siniejące.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Złotoborowik siarkowy

Buchwaldoboletus hemichrysus

Cały owocnik jest jaskrawo siarkowożółty lub złocistożółty, pokryty żółtym pudrowym nalotem. Wyrasta na pniach starych sosen.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Szyszkowiec łuskowaty

Strobilomyces strobilaceus

Grzyb o niesamowitym wyglądzie do złudzenia przypominającym otwartą szyszkę sosnową lub świerkową! Kapelusz pokryty wielkimi, wełnistymi, odstającymi dachówkowato czarnoszarymi łuskami. Rurki szare, po ucisku czerwieniejące, a potem czerniejące. Trzon wełnisto łuseczkowaty z pierścieniowatą strefą. Rośnie w lasach bukowych i górskich.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Grzybiec purpurowozarodnikowy

Porphyrellus porphyrosporus

Cały owocnik jest ponury, matowy, jednolicie szarobrązowy, sadzowaty lub ciemnooliwkowy. Pory szarobrązowe z purpurowym odcieniem, po ucisku powoli siniejące i czerniejące. Miąższ po przekrojeniu różowieje, po czym sinieje i czernieje. Wysyp zarodników purpurowobrązowy. Częsty w górskich lasach świerkowych i borach sosnowych.

Profil → Oznacz

Grzyby o śluzowatej, lepkiej skórce kapelusza i rurkowatym hymenoforze. Żyją w ścisłej mikoryzie z drzewami iglastymi.

✓ Jadalny

Maślak zwyczajny

Suillus luteus

Rośnie wyłącznie pod sosnami. Kapelusz ciemnobrązowy, pokryty grubą warstwą lepkiego śluzu (skórka schodzi gładko w całości). Na trzonie obecny błoniasty, białawocielisty pierścień. Rurki drobne, żółte do oliwkowych.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Maślak żółty

Suillus grevillei

Żyje w wyłącznej mikoryzie z modrzewiami. Kapelusz złocistożółty lub pomarańczowożółty, lśniący, śluzowaty w deszczu. Na trzonie wyraźny białożółty pierścień. Rurki drobne, jaskrawożółte, po ugnieceniu lekko brązowieją.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Maślak ziarnisty

Suillus granulatus

Rośnie pod sosnami. Kapelusz żółtobrązowy, śluzowaty. Rurki żółte, z których u młodych okazów wydzielają się mlecznobiałe kropelki płynu. Trzon żółtawy, bez pierścienia, w górnej części pokryty drobnymi brązowawymi ziarenkami (kropeleczkami).

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Maślak sitarz

Suillus bovinus

Występuje gromadnie w młodych borach sosnowych na piaszczystej glebie. Kapelusz płaski, żółtobrązowy, w deszczu lepki. Pory rurek duże, kanciaste, ułożone promieniście jak w sicie, żółtooliwkowe. Trzon cienki, sprężysty.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Maślak pstry (jakubek)

Suillus variegatus

Kapelusz żółtobrązowy, filcowaty, matowy, pokryty drobnymi łuseczkami (nie jest typowo śluzowaty). Rurki brudnooliwkowe, drobne, po ugnieceniu lekko błękitnieją. Miąższ twardy, lekko siniejący po przekrojeniu, o iglastym zapachu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Maślak limbowy

Suillus plorans

Wysokogórski maślak rosnący wyłącznie pod sosną limbą (Pinus cembra). Kapelusz brązowy, w wilgoci śluzowaty. Pory drobne, oliwkowobrązowe, z których u młodych okazów wydzielają się mlecznobiałe kropelki płynu (stąd nazwa "płaczący"). Trzon bez pierścienia.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Maślak syberyjski

Suillus sibiricus

Reliktowy gatunek rosnący pod limbami. Kapelusz brudnożółty z czerwonobrązowymi plamkami i włókienkami. Trzon posiada wyraźny, wełnisty pierścień.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Borowiczak dęty

Suillus cavipes

Rośnie wyłącznie pod modrzewiami. Kapelusz suchy, pokryty gęstymi, wełnistymi łuseczkami o barwie cynamonoworudej lub żółtej. Pory bardzo duże, kanciaste, promieniście ułożone. Trzon posiada wełnisty pierścień, a wewnątrz jest CAŁKOWICIE PUSTY (dęty) jak rurka!

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Maślak żółtawy

Suillus flavidus

Rzadki maślak torfowiskowy rosnący w symbiozie z sosną (często sosną błotną i kosodrzewiną) na kwaśnych torfowiskach wysokich. Kapelusz śluzowaty, stożkowato wypukły z wyraźnym garbkiem, barwy żółtawoochrowej do słomkowej. Pory duże, kanciaste, żółte. Trzon smukły, z trwałym pierścieniem śluzowatym.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Maślak lepki (szary)

Suillus viscidus

Rośnie wyłącznie pod modrzewiami. Kapelusz popielatoszary, szarobrązowy, silnie śluzowaty. Pory szarawe, duże, kanciaste. Trzon z pierścieniem. Miąższ białawy, po przekrojeniu przebarwia się na zielonkawoniebiesko (sinieje).

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Maślak trydencki

Suillus tridentinus

Ciepłolubny maślak górski rosnący pod modrzewiami na podłożu wapiennym. Kapelusz pomarańczowordzawy z włókienkami. Pory jaskrawo rdzawopomarańczowe, kanciaste. Trzon z pierścieniem.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Maślak Belliniego

Suillus bellinii

Ciepłolubny maślak rosnący pod sosnami dwuigielnymi. Kapelusz w młodości bardzo jasny, białawy, pokryty grubą warstwą bezbarwnego śluzu, później brązowiejący od środka. Trzon krótki, bez pierścienia, gęsto pokryty czerwonobrązowymi ziarenkami.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Maślak rdzawobrązowy

Suillus collinitus

Bardzo podobny do maślaka ziarnistego, lecz rośnie na glebach wapiennych pod sosnami. Kluczowa cecha diagnostyczna: u podstawy trzonu grzybnia jest WYRAŹNIE RÓŻOWA LUB LILIOWA (wystarczy delikatnie wyjąć okaz z podłoża). Kapelusz ciemniejszy, rdzawobrązowy, ze smugami.

Profil → Oznacz

Rodzina odpowiedzialna za ponad 90% śmiertelnych zatruć grzybami w Europie. Posiadają blaszkowy hymenofor, pochwę u podstawy trzonu i biały wysyp zarodników.

☣ Trujący

Muchomor czerwony

Amanita muscaria

Najbardziej rozpoznawalny grzyb świata. Jaskrawoczerwony kapelusz z białymi łatkami (resztkami osłony). Blaszki czysto białe, gęste. Na trzonie wyraźny zwisający biały pierścień. U podstawy trzonu bulwa z kilkoma rzędami brodawek tworzących wałeczki.

Profil → Oznacz

☠️ Śmiertelnie

Muchomor sromotnikowy (zielonawy)

Amanita phalloides

Kapelusz gładki, oliwkowozielony, żółtawozielony lub szarozielony, bez łusek. Blaszki śnieżnobiałe, gęste, wolne (nie dochodzą do trzonu). Na trzonie biały zwisający pierścień. U podstawy trzonu bulwa tkwi w WYRAŹNEJ, LUŹNEJ BIAŁEJ WORKOWATEJ POCHWIE (kielichu w ściółce). Miąższ ma słodkawy, miodowy zapach.

Profil → Oznacz

☠️ Śmiertelnie

Muchomor jadowity

Amanita virosa

Cały owocnik jest ŚNIEŻNOBIAŁY. Kapelusz stożkowaty lub dzwonkowaty, biały, jedwabisty. Trzon biały, z wełnistymi kosmkami. Na trzonie błoniasty pierścień. Podstawa trzonu bulwiasta, otoczona wyraźną, luźną pochwą. Rośnie głównie w lasach świerkowych i górskich.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Muchomor plamisty

Amanita pantherina

Kapelusz brązowy lub szarobrązowy, gęsto pokryty drobnymi, czysto BIAŁYMI łatkami. Brzeg kapelusza wyraźnie prążkowany. Blaszki białe. Pierścień gładki, bez prążków. Podstawa trzonu bulwiasta, otoczona charakterystycznym wałeczkiem z kołnierzykowatą pochwą.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Muchomor czerwieniejący

Amanita rubescens

Kapelusz czerwonobrązowy, mięsisty, z brudnoróżowymi lub szarawymi łatkami. KROK DIAGNOSTYCZNY: miąższ po przekrojeniu lub uszkodzeniu powoli, ale wyraźnie CZERWIENIEJE (różowieje). Pierścień na trzonie jest od góry wyraźnie PRĄŻKOWANY.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Muchomor cytrynowy

Amanita citrina

Kapelusz bladożółty, cytrynowy lub kremowy, pokryty nieregularnymi płatowatymi łatkami. Podstawa trzonu z wyraźnie odciętą, kolistą bulwą jak obciętą nożem (bez wolnego kielicha). Miąższ wydziela intensywny, niemiły zapach surowych ziemniaków lub rzodkwi.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Muchomor twardawy

Amanita excelsa

Kapelusz szarobrązowy, pokryty szarymi, mączystymi łatkami. Trzon gruby, twardy, z prążkowanym pierścieniem od góry. Podstawa trzonu bulwiasto zgrubiała, zaostrzona ku dołowi, z pierścieniowatymi strefami brodawek. Miąższ biały, nie czerwienieje, o zapachu rzodkwi.

Profil → Oznacz

☠️ Śmiertelnie

Muchomor wiosenny

Amanita verna

Czysto biały muchomor pojawiający się w ciepłych lasach liściastych już późną wiosną i latem. Kapelusz gładki, biały. Blaszki białe. Na trzonie biały zwisający pierścień. Podstawa trzonu tkwi w wyraźnej workowatej pochwie.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Muchomor rdzawy (panienka)

Amanita fulva

Należy do bezpierścieniowych muchomorów (mglejarek). Kapelusz rudopomarańczowy lub cynamonowy, ze żłobionym, prążkowanym brzegiem. Trzon smukły, CAŁKOWICIE BEZ PIERŚCIENIA, wyrastający z luźnej, czerwonobrązowo nakrapianej pochwy u dołu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Muchomor cesarski

Amanita caesarea

Jeden z najsłynniejszych grzybów jadalnych świata. Kapelusz złocistopomarańczowy, gładki, bez łatek. Blaszki, trzon i pierścień są JASKRAWO CYTRYNOWOŻÓŁTE! U podstawy trzonu tkwi gruba, biała, workowata pochwa przypominająca skorupkę pękniętego jajka.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Muchomor królewski

Amanita regalis

Północny i górski krewny muchomora czerwonego. Kapelusz ciemnobrązowy, czekoladowy lub wątrobianobrązowy, gęsto pokryty żółtawymi lub ochrowymi łatkami. Blaszki białawe do żółtawych. Trzon z pierścieniem, u podstawy z bulwą z kilkoma rzędami brodawek.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Muchomor szyszkowaty

Amanita strobiliformis

Potężny, majestatyczny muchomor ciepłych lasów liściastych na wapieniu. Kapelusz kredowobiały do szarawego, pokryty wielkimi, grubymi, wielobocznymi piramidalnymi łatami przypominającymi łuski szyszki. Brzeg kapelusza zwiesza się w postaci miękkich frędzli.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Muchomor porfirowy

Amanita porphyria

Pospolity w wilgotnych borach iglastych. Kapelusz szarofioletowy, purpurowobrązowy, ołowiany z nielicznymi szarymi łatkami. Trzon szary z ciemniejszym, zwisającym, szarofioletowym pierścieniem. Bulwa podstawy trzonu wyraźnie obrzeżona kantem. Zapach surowych, kiełkujących ziemniaków.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Muchomor mglejarka (szary)

Amanita vaginata

Należy do podrodzaju mglejarek (brak pierścienia!). Kapelusz ołowianoszary, srebrzystoszary, o silnie i głęboko prążkowanym brzegu. Trzon wysmukły, gładki, BEZ PIERŚCIENIA, wyrastający z wysokiej, luźnej, białej pochwy.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Muchomor żółtawy (mglejarka żółtawa)

Amanita crocea

Piękna mglejarka o jaskrawo pomarańczowożółtym, szafranowym kapeluszu z głęboko karbowanym brzegiem. Trzon wysmukły, pokryty zygzakowatym, pomarańczowym wzorkiem, BEZ PIERŚCIENIA. U podstawy wysoka, białawo-ochrowa pochwa.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Muchomor szaropochwowy

Amanita submembranacea

Górska mglejarka o oliwkowobrązowym lub szarozielonkawym kapeluszu z mocno prążkowanym brzegiem. Cechą wyróżniającą jest szara lub popielata pochwa u podstawy trzonu (u innych mglejarek pochwa jest biała). Brak pierścienia.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Muchomor strefowany

Amanita battarrae

Mglejarka o kapeluszu szarobrązowym z ciemniejszym, prawie czarnym pierścieniem (strefą) w połowie promienia kapelusza. Brzeg silnie bruzdkowany, brak pierścienia na trzonie.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Muchomor bezpochwowy (wielkopochwowy)

Amanita ceciliae

Bardzo duża mglejarka dorastająca do 15-20 cm średnicy. Kapelusz brązowy, żółtobrązowy, pokryty dużymi szarymi łatami. Pochwa u podstawy trzonu jest nietrwała i szybko rozpada się na szare pasy na trzonie (stąd nazwa "bezpochwowy"). Brak pierścienia.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Muchomor olchowy

Amanita friabilis

Niewielki, rzadki muchomor rosnący wyłącznie w olsach i nadrzecznych łęgach pod olchami na bagnistym podłożu. Kapelusz szarobrązowy, gęsto pokryty szarym, kłaczkowatym nalotem. Brak pierścienia.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Muchomor brązowawy

Amanita eliae

Ciepłolubny gatunek dąbrów. Kapelusz beżowy, jasnobrązowawy do izabelowatego, z białawymi łatkami. Trzon smukły, głęboko tkwiący w ziemi z wrzecionowato korzeniastą podstawą bulwy i wąskim pierścieniem.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Muchomor szorstki (żółtawy)

Amanita franchetii

Rzadki, ciepłolubny gatunek lasów liściastych na wapieniu. Kapelusz żółtawobrązowy, pokryty drobnymi, ostrymi, siarkowożółtymi łatkami. Pierścień i brzeg kapelusza z żółtawymi kłaczkami.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Muchomor jeżowaty

Amanita echinocephala

Ciepłolubny wapieniolubny muchomor o kredowobiałym kapeluszu pokrytym gęstymi, ostrymi, sterczącymi stożkowatymi brodawkami przypominającymi kolce jeża. Blaszki z zielonkawym lub seledynowym odcieniem.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Muchomor bladawy

Amanita lividopallescens

Duża mglejarka o kremowobiaławym, kości słoniowej lub bladoochrowym kapeluszu z bruzdkowanym brzegiem. Trzon biały, bez pierścienia, osadzony w wysokiej, białej pochwie.

Profil → Oznacz

Charakteryzują się miąższem kruchym jak kreda (ze sferocytami). Dzielą się na gołąbki (Russula - bez mleczka) oraz mleczaje (Lactarius - z mleczkiem).

✓ Jadalny

Mleczaj rydz

Lactarius deliciosus

Kapelusz pomarańczowy z ciemniejszymi, koncentrycznymi kręgami. Po uszkodzeniu blaszek wypływa jaskrawo MARCHEWKOWO-POMARAŃCZOWE MLECZKO, które po 15-30 minutach zielenieje na powietrzu. Rośnie pod sosnami. Trzon kruchy jak kreda, w środku pusty.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek zielonawy (gołąbek modrożółty)

Russula cyanoxantha

Kapelusz wielobarwny: fioletowy, zielonkawy, stalowoniebieski do oliwkowego. Niezwykła cecha wśród gołąbków: BLASZKI NIE SĄ KRUCHE, lecz elastyczne i tłuste w dotyku (nie łamią się po przejechaniu palcem!). Trzon czysto biały, łamie się czysto jak kreda. Miąższ o łagodnym, orzechowym smaku.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek pstry (zielonawy)

Russula virescens

Kapelusz matowy, grynszpanowozielony lub szarozielony, z grubą skórką charakterystycznie POPĘKANĄ NA DROBNE POLETKA (jak mozaika). Trzon biały, mocny, kruchy jak kreda. Blaszki gęste, białe do kremowych. Miąższ o wspaniałym orzechowym smaku.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek wyborny

Russula vesca

Kapelusz mięsistoczerwony, różowobrązowy lub czerwonobrązowy. Charakterystyczna cecha: SKÓRKA KAPELUSZA NIE DOCHODZI DO SAMEGO BRZEGU (jest cofnięta o 1-2 mm, odsłaniając biały rąbek blaszek jak zęby). Miąższ biały, twardy, kruchy, o orzechowym smaku.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Gołąbek wymiotny

Russula emetica

Kapelusz jaskrawoczerwony, lśniący, w wilgoci lepki. Skórka schodzi prawie do samego środka. Blaszki czysto białe, kruche. Trzon śnieżnobiały. MIKOLOGICZNA PRÓBA: odrobina miąższu na czubku języka piecze potwornie ostro jak papryczka chili!

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gołąbek brudnożółty

Russula ochroleuca

Pospolity jesienny gołąbek w borach świerkowych i sosnowych. Kapelusz ochrowożółty, oliwkowożółty, gładki. Blaszki białawe do kremowych. Miąższ białawy, u dojrzałych okazów szarzejący w trzonie, w smaku nieprzyjemnie piekący i cierpki.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek trawiastozielony

Russula aeruginea

Rośnie wyłącznie pod brzozami. Kapelusz trawiastozielony lub szarozielonkawy, gładki, w wilgoci lepki. Blaszki kremowe, kruche. Miąższ biały, kruchy jak kreda, o łagodnym smaku (u młodych blaszek ledwo wyczuwalna ostrość).

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Mleczaj świerkowy

Lactarius deterrimus

Bliźniak rydza sosnowego, rosnący wyłącznie pod świerkami. Kapelusz pomarańczowy, z wiekiem intensywnie ZIELENIEJĄCY na całej powierzchni. Mleczko marchwiowopomarańczowe, po około 15 minutach przebarwiające się na winnoczerwono, a potem zielone.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Mleczaj wełnianka

Lactarius torminosus

Kapelusz różowy lub łososiowy z ciemniejszymi pręgami. Brzeg kapelusza mocno podwinięty i pokryty GĘSTĄ WEŁNISTĄ SZCZECINKĄ (włoskami). KROK DIAGNOSTYCZNY: z naciętych blaszek wypływa BIAŁE, NIEZMIENNIE BIAŁE I POTWORNIE PIEKĄCE MLECZKO (rydz ma pomarańczowe!). Rośnie pod brzozami.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Mleczaj paskudnik (mleczaj ciemny)

Lactarius turpis

Kapelusz ciemnooliwkowy, brudnobrązowy do prawie czarnego, śluzowaty i lepki, z podwiniętym filcowatym brzegiem. Blaszki brudnożółte, po ugnieceniu czerniejące. Mleczko białe, obfite, w smaku silnie palące i piekące. Rośnie pod brzozami w wilgotnych miejscach.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Mleczaj chrząstka

Lactarius vellereus

Wielki, twardy, kredowobiały grzyb rosnący w lasach bukowych i dębowych. Kapelusz zamszowy, z wgłębionym środkiem. Blaszki rzadkie, grube, żółknące. Mleczko białe, po wyschnięciu żółtawe, o piekącym, ostrym smaku.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Mleczaj jodłowy

Lactarius salmonicolor

Ceniony grzyb jadalny z grupy rydzów, rosnący wyłącznie pod jodłami. Kapelusz łososiowopomarańczowy, bez zielonych plam nawet po uszkodzeniu. Mleczko jaskrawo pomarańczowe, po pewnym czasie czerwieniejące, w smaku łagodne, lekko ściągające.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Mleczaj krwisty

Lactarius sanguifluus

Ciepłolubny rydz rosnący na glebach wapiennych pod sosnami. Mleczko od samego początku ma barwę ciemnoczerwoną, purpurowoczerwoną do barwy czerwonego wina (nie pomarańczową!). Miąższ po przekrojeniu natychmiast ciemnokrwisty. Po uszkodzeniu powoli zielenieje.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Mleczaj zmienny

Lactarius semisanguifluus

Ciepłolubny rydz sosnowy. Mleczko początkowo marchwiowopomarańczowe, po kilku minutach (5-10 min) przebarwia się na kolor ciemnoczerwony lub winny. Owocnik ma silną tendencję do zielenienia.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Mleczaj smaczny (krówka)

Lactifluus volemus

Jeden z najsmaczniejszych grzybów polskich lasów. Kapelusz suchy, aksamitny, złocistorudy do cynamonoworudego. Bardzo obfite, białe mleczko, które w kontakcie z powietrzem brązowieje. Charakterystyczny, delikatny zapach przypominający gotowane skorupiaki lub śledzie.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Mleczaj płowy

Lactarius helvus

Rośnie na kwaśnych torfowiskach i w borach bagiennych pod sosnami w mchu torfowcu. Kapelusz płowoochrowy, suchy, zamszowy. Mleczko jest WODNISTO-PRZEZROCZYSTE (jak woda), rzadkie, prawie bezbarwne! Wyróżnia się intensywnym zapachem lubczyku, selera i przyprawy Maggi.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Mleczaj rudy

Lactarius rufus

Bardzo pospolity grzyb borów sosnowych. Kapelusz rdzaworudy lub czerwonobrązowy z charakterystycznym, ostrym szpiczastym garbkiem na środku. Mleczko białe, niezmienne, po chwili piekielnie palące w język!

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Mleczaj dębowy

Lactarius quietus

Pospolity gatunek rosnący wyłącznie pod dębami. Kapelusz brązowocynamonowy z ciemniejszymi, koncentrycznymi kręgami. Mleczko białawe lub kremowe, w smaku początkowo łagodne, po chwili gorzkawe. Wyróżnia się charakterystycznym zapachem rozgniecionych pluskiew leśnych lub zjełczałego oleju.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Mleczaj śluzowaty

Lactarius blennius

Pospolity grzyb lasów bukowych. Kapelusz szarozielonkawy, oliwkowoszary, w wilgoci silnie śluzowaty, z ciemniejszymi kropkami ułożonymi w kręgi. Mleczko białe, po wyschnięciu szarzejące, piekące.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Mleczaj kokosowy

Lactarius glyciosmus

Niewielki mleczaj rosnący pod brzozami. Kapelusz liliowoszary, filcowaty. Mleczko białe, powoli ostrawe. Wyróżnia się intensywnym, słodkim zapachem wiórków kokosowych.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Mleczaj kamforowy

Lactarius camphoratus

Drobny mleczaj o czerwonobrązowym lub brunatnocynamonowym kapeluszu. Mleczko białawe lub wodniste, łagodne. Podczas suszenia i u dojrzałych okazów wydziela intensywny zapach przyprawy do zup (maggi), lubczyku lub prażonej cykorii.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Mleczaj przydymiony

Lactarius lignyotus

Wyjątkowo piękny mleczaj o aksamitnym, ciemnobrązowym lub prawie czarnym kapeluszu ze szpiczastym garbkiem. Blaszki czysto białe, silnie kontrastujące z kapeluszem. Mleczko białe, po pewnym czasie na miąższu różowiejące.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Mleczaj dołkowany

Lactarius scrobiculatus

Duży, okazały mleczaj górskich lasów iglastych na wapieniu. Kapelusz żółty do złotożółtego, wełnisto orzęsiony na brzegu. Trzon żółty, pokryty wyraźnymi, ciemniejszymi jamkami (dołkami). Mleczko białe, po wypłynięciu natychmiast zmieniające barwę na siarkowożółtą, bardzo piekące.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Mleczaj złocisty

Lactarius chrysorrheus

Rośnie w ciepłych lasach dębowych. Kapelusz jasnocielisty, łososioworóżowy z ciemniejszymi strefami. Mleczko białe, lecz już po kilku sekundach na powietrzu zmienia kolor na intensywnie złotożółty! Bardzo piekące.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Mleczaj liliowy

Lactarius uvidus

Mleczaj wilgotnych lasów brzozowych i wierzbowych. Kapelusz śluzowaty, szarofioletowy do beżowoliliowego. Białe mleczko w kontakcie z miąższem natychmiast zmienia barwę na intensywnie fioletową lub liliową.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Mleczaj omszony

Lactarius pubescens

Bliski krewny mleczaja wełnianki, lecz o kapeluszu kremowobiałym lub różowobiaławym, gęsto filcowato-wełnistym na brzegu. Rośnie wyłącznie pod brzozami na piaszczystych glebach. Mleczko białe, bardzo piekące.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Mleczaj topolowy

Lactarius controversus

Duży, masywny mleczaj rosnący pod topolami i osikami. Kapelusz brudnobiały z charakterystycznymi różowymi lub czerwonawymi plamami i kręgami. Blaszki z wiekiem różowieją. Mleczko białe, niezmienne, bardzo ostre.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Mleczaj bukowy

Lactarius subdulcis

Niezwykle pospolity grzyb buczyn. Kapelusz cynamonoworudy, gładki, bez strefowania. Mleczko białe, nieprzebarwiające się, w smaku łagodne z gorzkawym posmakiem po dłuższej chwili.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Mleczaj rdzawy

Lactarius fulvissimus

Ciepłolubny mleczaj lasów liściastych. Kapelusz jaskrawo lisiorudy lub pomarańczowoczerwony z jaśniejszym brzegiem. Mleczko białe, obfite, na żółtawym miąższu nie zmieniające barwy.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Mleczaj wełnisty (gruzd)

Lactarius resimus

Masywny, biały mleczaj rosnący pod brzozami i sosnami. Kapelusz lejkowaty, z mocno podwiniętym, wełnisto-włochatym brzegiem. Mleczko białe, po chwili żółknące, bardzo ostre.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Mleczaj ciemny

Lactarius mammosus

Rośnie w suchych borach sosnowych na piaszczystych glebach. Kapelusz ciemnoszary, brązowoczarny, filcowaty, z wyraźnym sutkowatym garbkiem. Wydziela przyjemny zapach kokosa.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek błotny

Russula paludosa

Jeden z najbardziej cenionych i największych gołąbków. Kapelusz jaskrawoczerwony, szkarłatny do jabłkowoczerwonego, lśniący. Miąższ łagodny, orzechowy, chrupki. Rośnie w wilgotnych borach sosnowych w borówczyskach.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek płowiejący

Russula decolorans

Pospolity w borach sosnowych i na torfowiskach. Kapelusz pomarańczowożółty, morelowy do miedzianoczerwonego. Unikalna cecha: miąższ i blaszki z wiekiem oraz po uszkodzeniu wyraźnie szarzeją, a na koniec czernieją. W smaku całkowicie łagodny.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek jasnożółty

Russula claroflava

Rośnie wyłącznie na wilgotnych stanowiskach pod brzozami. Kapelusz intensywnie cytrynowożółty lub chromowożółty. Miąższ łagodny, po przekrojeniu powoli szarzeje, a na koniec czernieje.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek złocisty

Russula aurea

Ciepłolubny gatunek lasów liściastych na wapieniu. Kapelusz cynobrowoczerwony z jaskrawożółtymi plamami. Blaszki kremowożółte ze złocistożółtą krawędzią (unikalna cecha!). Trzon i miąższ pod skórką kapelusza cytrynowożółte, w smaku łagodne, wyborne.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek śledziowy

Russula xerampelina

Pospolity w borach sosnowych. Kapelusz purpurowoczerwony, winnoczerwony z ciemniejszym środkiem. Trzon często zaróżowiony. Wyróżnia się charakterystycznym zapachem gotowanych krabów lub śledzi oraz brunatnieniem miąższu po uszkodzeniu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek cały

Russula integra

Duży, mięsisty gołąbek rosnący głównie pod świerkami i sosnami. Kapelusz zmienny w barwie: brązowy, purpurowobrązowy lub czekoladowy. Miąższ zwarty, słodkawy, orzechowy. Wysyp zarodników intensywnie żółty.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Gołąbek oliwkowy

Russula olivacea

Duży gołąbek lasów bukowych. Kapelusz oliwkowobrązowy, zielonkaworudy z drobnymi koncentrycznymi zmarszczkami przy brzegu. Trzon biały, lecz prawie zawsze z pięknym karminoworóżowym odcieniem. Miąższ łagodny, orzechowy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek czarniawy

Russula albonigra

Należy do grupy gołąbków czerniejących. Kapelusz białawy, szybko brudnoszary do czarnego. Miąższ po uszkodzeniu natychmiast czernieje BEZ uprzedniego czerwienienia! Ma charakterystyczny, mentolowo-chłodzący smak na koniuszku języka.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek czerniejący

Russula nigricans

Pospolity, bardzo twardy gołąbek o wyjątkowo rzadkich i grubych blaszkach. Kapelusz początkowo szarobrązowy, z wiekiem węglistoczarny. Miąższ po przekrojeniu najpierw intensywnie czerwienieje, a po 15-30 minutach czernieje jak węgiel.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek podbielasty

Russula delica

Duży, lejkowaty gołąbek przypominający mleczaja chrząstkę, lecz NIE wydzielający mleczka! Kapelusz biały do brudnoochrowego, suchy, często oblepiony ziemią i igliwiem. Blaszki rzadkie, z seledynowym lub błękitnawym odcieniem u nasady.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek buczynowy (łasicowaty)

Russula mustelina

Jeden z najwspanialszych gołąbków jadalnych górskich lasów świerkowych. Młode owocniki wyrastają spod ziemi i wyglądem łudząco przypominają borowika szlachetnego (kapelusz lśniący, orzechowobrązowy, mięsisty). Miąższ bardzo twardy, słodki, orzechowy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek różnoblaszkowy

Russula heterophylla

Pospolity w ciepłych lasach liściastych. Kapelusz trawiastozielony, oliwkowozielony do brązowozielonego. Charakterystyczna cecha: blaszki przy samym trzonie są gęsto widlasto porozgałęziane i połączone anastomozami. Miąższ łagodny.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gołąbek powolny (migdałowy)

Russula grata

Rośnie w lasach liściastych pod dębami i bukami. Kapelusz żółtobrązowy, ochrowy, z prążkowanym brzegiem. Wyróżnia się silnym, przyjemnym zapachem gorzkich migdałów lub marzypanu, lecz w smaku jest bardzo piekący.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Gołąbek śmierdzący

Russula foetens

Pospolity, duży gołąbek o śluzowatym, brudnoochrowym kapeluszu z głęboko karbowanym brzegiem. Wydziela odrażający zapach zepsutego oleju, zjełczałego tłuszczu i fekaliów. Miąższ jest piekielnie palący i mdły.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gołąbek brunatnofioletowy

Russula badia

Pospolity w borach sosnowych na piaszczystych glebach. Kapelusz ciemny, purpurowobrązowy, kasztanowy. Wyróżnia się zapachem drewna cedrowego (jak świeżo naostrzony ołówek). Podstępny: po włożeniu do ust smakuje łagodnie, lecz po 10-15 sekundach zaczyna potwornie, nieznośnie piec w gardle!

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gołąbek krwisty (sardyński)

Russula sardonia

Pospolity w piaszczystych borach sosnowych. Kapelusz purpurowofioletowy, buraczkowy z ciemnym środkiem. Unikalna cecha: blaszki są jaskrawo cytrynowożółte, a trzon intensywnie fioletoworóżowy. Miąższ jest niezmiernie ostry i piekący.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gołąbek Queleta

Russula queletii

Pospolity w górskich lasach świerkowych na wapieniu. Kapelusz ciemnofioletowy do purpuroworubinowego. Trzon karminowofioletowy. Wyróżnia się wyraźnym, kwaskowatym zapachem kompotu z agrestu lub jabłek, lecz w smaku pali jak pieprz.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gołąbek jabłkowaty

Russula torulosa

Grzyb borów sosnowych. Kapelusz purpurowofioletowy, mięsisty. Trzon krępy, fioletowoczerwony. Miąższ ma charakterystyczny, przyjemny zapach dojrzałych jabłek, lecz w smaku jest mocno piekący.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gołąbek krwawy

Russula sanguinea

Pospolity w suchych lasach sosnowych na piaskach. Kapelusz jaskrawo krwistoczerwony, z wiekiem blaknący do różowego. Blaszki zbiegające na trzon, kremowe. Trzon prawie zawsze zaróżowiony. W smaku gorzko-piekący.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Gołąbek kruchy

Russula fragilis

Niewielki, niezwykle kruchy gołąbek wilgotnych lasów. Kapelusz fioletowy, purpurowy z oliwkowym środkiem, silnie prążkowany na brzegu. Ostrza blaszek są charakterystycznie drobno ząbkowane (widoczne pod lupą). W smaku natychmiast piekący.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Gołąbek bukowy (wymiotny bukowy)

Russula nobilis

Rośnie wyłącznie w lasach bukowych. Kapelusz karminowoczerwony do szkarłatnego, zamszowy gdy suchy. Miąższ bardzo zwarty, pachnie kokosem lub owocami, lecz po chwili pali w język żywym ogniem!

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gołąbek żółciowy

Russula fellea

Pospolity w lasach bukowych i świerkowych. Cały owocnik jest jednolicie słomkowożółty lub ochrowożółty (kapelusz, blaszki i trzon). Wydziela charakterystyczny zapach kompotu z jabłek lub musztardy. W smaku silnie piekący i gorzki.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gołąbek słoneczny

Russula solaris

Ciepłolubny gołąbek lasów bukowych. Kapelusz mały, kruchy, jaskrawo złocistożółty do słonecznożółtego, z mocno rowkowanym brzegiem. Pachnie musztardą lub octem jabłkowym, w smaku piekielnie piekący.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek modrooliwkowy

Russula parazurea

Pospolity pod brzozami, dębami i sosnami na piaszczystych glebach. Kapelusz szaroniebieski, ołowianoniebieski lub modrooliwkowy, z charakterystycznym kredowym, matowym nalotem (jakby oszroniony). Miąższ łagodny.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gołąbek zmiennobarwny (żółty)

Russula risigallina

Niewielki, delikatny gołąbek o zmiennej barwie: żółtej, morelowej lub różowożółtej. Blaszki od początku intensywnie szafranowożółte. Wyróżnia się cudownym zapachem kwiatów róży lub moreli. W smaku całkowicie łagodny.

Profil → Oznacz

Obejmuje czubajki (kanie) i pieczarki. Posiadają wyraźny pierścień, ciemniejące lub jasne blaszki i nigdy nie mają luźnej pochwy muchomorowej.

✓ Jadalny

Czubajka kania

Macrolepiota procera

Olbrzymi grzyb o parasolowatym kapeluszu (do 30 cm), pokrytym brunatnymi łuskami. Na trzonie duży, gruby, wełnisty RUCHOMY PIERŚCIEŃ, dający się swobodnie przesuwać. Trzon wysoki, popękany w poprzeczny WĘŻOWY WZÓR. Podstawa trzonu bulwiasta, ale BEZ LUŹNEGO WORKA / POCHWY.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Czubajnik czerwieniejący (kania czerwieniejąca)

Chlorophyllum rhacodes

Bardzo podobny do czubajki kani, ale kapelusz ma gęstsze, dachówkowate, odstające brunatne łuski na białym tle. Trzon gładki (BEZ zygzakowatego wzoru wężowego!). KROK DIAGNOSTYCZNY: miąższ po uszkodzeniu natychmiast staje się szafranowoczerwony lub krwistopomarańczowy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieczarka łąkowa (pieczarka polna)

Agaricus campestris

Rośnie na łąkach, pastwiskach i polach. Kapelusz biały, jedwabisty. Blaszki gęste, u młodych różowe, z wiekiem ciemniejące do czekoladowobrązowych i czarnych. Na trzonie obecny delikatny biały pierścień. Trzon zwęża się ku dołowi, BEZ POCHWY u podstawy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieczarka zaroślowa

Agaricus arvensis

Duża pieczarka łąk i zarośli. Kapelusz biały, po potarciu powoli żółknący. Pod kapeluszem duży pierścień z charakterystycznym zębatym wzorem koła zębatego od spodu. Miąższ o wyraźnym, przyjemnym ZAPACHU ANYŻU lub gorzkich migdałów.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieczarka leśna

Agaricus silvaticus

Rośnie w lasach iglastych (zwłaszcza pod świerkami). Kapelusz pokryty brązowymi, przylegającymi łuseczkami na jasnym tle. KROK DIAGNOSTYCZNY: miąższ po przekrojeniu natychmiast silnie CZERWIENIEJE (staje się krwistoczerwony). Blaszki czekoladowobrązowe.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Pieczarka karbolowa

Agaricus xanthodermus

Wyglądem łudząco przypomina pieczarkę polną lub zaroślową. KROK DIAGNOSTYCZNY: po zarysowaniu podstawy trzonu miąższ BŁYSKAWICZNIE ZMIENIA BARWĘ NA CHROMOWOŻÓŁTĄ. Podczas gotowania lub podgrzania wydziela odrażający zapach karbolu, atramentu lub apteki.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Czubajeczka cuchnąca

Lepiota cristata

Drobny grzyb (kapelusz 2-5 cm), wyglądający jak miniaturowa kania. Kapelusz białawy z drobnymi czerwonobrązowymi łuseczkami. Blaszki białe. Trzon z nietrwałym pierścieniem. Wydziela nieprzyjemną, ostrą woń spalonej gumy lub gazu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Czubajka sutkowata

Macrolepiota mastoidea

Mniejsza krewna kani, o kapeluszu z bardzo wyrazistym, ostrym, szpiczastym garbkiem na środku (przypominającym sutek). Powierzchnia jasnobeżowa, pokryta drobnymi, przylegającymi łuseczkami. Trzon smukły z ruchomym pierścieniem.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Czubajka piaskowa

Macrolepiota excoriata

Czubajka rosnąca na łąkach, pastwiskach i polanach piaszczystych. Kapelusz białawokremowy, gładki na środku, a ku brzegowi charakterystycznie promienisto postrzępiony i spękany w łatki. Trzon gładki, bez wężowego wzorku, z ruchomym pierścieniem.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Czubajka gwiaździsta

Macrolepiota konradii

Kapelusz o ciemnobrązowej skórce na środku, która pęka w charakterystyczny kształt czteroramiennej lub wieloramiennej gwiazdy. Trzon z ruchomym pierścieniem, delikatnie łuseczkowaty.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Czubajnik ponury

Chlorophyllum olivieri

Pospolity w lasach świerkowych i jodłowych. Kapelusz szarobrązowy z dużymi, miękkimi, dachówkowatymi łuskami o barwie podobnej do tła (słabo kontrastujące). Miąższ po przekrojeniu natychmiast zmienia barwę na szafranowopomarańczową, a potem czerwonobrązową. Ruchomy pierścień.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Czubajnik ogrodowy (trujący)

Chlorophyllum brunneum

Rośnie poza lasem: w ogrodach, parkach, na kompostownikach, cieplarniach i żyznych grządkach. Kapelusz z bardzo ciemnymi, dużymi łuskami ostro kontrastującymi z białym tłem. Trzon krępy, u podstawy zakończony POTĘŻNĄ, ostro ściętą bulwą (jak spodek). Miąższ szybko czerwienieje po przekrojeniu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Jedwabówka biała (czubajka biała)

Leucoagaricus leucothites

Piękny, czysto biały grzyb rosnący na trawnikach, w parkach, sadach i na miedzach. Kapelusz jedwabiście gładki, biały. Blaszki wolne, czysto białe, lecz u starszych okazów leciutko cielistoróżowe. Trzon z białym pierścieniem, u dołu bulwiasty, BEZ POCHWY.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Jedwabówka czerwonawa

Leucoagaricus badhamii

Rośnie w lasach liściastych na bogatej ściółce. Kapelusz szarobrązowy, łuseczkowaty. Cechą niezwykłą jest błyskawiczne przebarwianie się całego owocnika po dotknięciu lub nacięciu na szafranowoczerwono, a następnie czernienie.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieczarka okazała

Agaricus augustus

Prawdziwy olbrzym wśród pieczarek (kapelusz do 25-30 cm). Pokryty gęstymi, żółtobrązowymi lub miedzianobrązowymi łuseczkami. Blaszki początkowo białawe, potem różowe, na koniec czekoladowe. Wydziela cudowny, intensywny zapach anyżu i gorzkich migdałów.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieczarka miejska (brukowata)

Agaricus bitorquis

Niezwykle twarda pieczarka potrafiąca przebić asfalt i kostkę brukową. Kapelusz czysto biały, mięsisty. Unikalna cecha diagnostyczna: PODWÓJNY PIERŚCIEŃ na trzonie (górny zwisa w dół, dolny tworzy pochwiastą opaskę skierowaną ku górze). Miąższ nie zmienia barwy, pachnie przyjemnie grzybowo.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieczarka dwuzarodnikowa

Agaricus bisporus

Dzikorosnąca forma najpopularniejszego grzyba hodowlanego świata. Rośnie na kompostach, pryzmach obornika i w ogrodach. Kapelusz brązowy lub ochrowy, z przylegającymi łuskami. Miąższ po przekrojeniu lekko różowieje.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieczarka bulwiasta (leśna żółknąca)

Agaricus silvicola

Pospolita w lasach iglastych i mieszanych. Kapelusz biały do kremowożółtego, po dotknięciu powoli żółknący. Podstawa trzonu z wyraźną, spłaszczoną bulwą. Pachnie intensywnie i przyjemnie anyżem lub migdałami.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieczarka kępkowa

Agaricus bohusii

Niezwykła pieczarka tworząca gęste zrośnięte wiązki owocników w lasach liściastych i parkach. Kapelusz pokryty dużymi, odstającymi brązowymi łuskami. Miąższ po przekrojeniu powoli czerwienieje.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieczarka śnieżysta

Agaricus chionodermus

Rośnie w lasach iglastych i mieszanych. Kapelusz nieskazitelnie biały, jedwabisty, z wiekiem lekko żółknący. Silny zapach anyżu lub migdałów.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieczarka krwawiąca Beneša

Agaricus benesii

Kapelusz biały z drobnymi łuseczkami, z wiekiem brązowiejący. Miąższ po dotknięciu i przekrojeniu natychmiast staje się krwistoczerwony. Pierścień podwójny.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieczarka purpurowawa

Agaricus semotus

Niewielka pieczarka leśna (kapelusz 2-5 cm) o środku zabarwionym winnoczerwono lub purpurowobrązowo. Żółknie po dotknięciu i pachnie anyżem.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Pieczarka korzeniasta

Agaricus bresadolanus

Ciepłolubna, trująca pieczarka parków i przydroży. U podstawy trzonu posiada charakterystyczny biały sznur grzybniowy (ryzomorfę) wnikający w glebę. Kapelusz z drobnymi brązowymi łuskami. W trzonie powoli żółknie.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieczarka karłowata

Agaricus comtulus

Jedna z najmniejszych polskich pieczarek (średnica kapelusza 2-4 cm). Rośnie na łąkach i trawnikach. Kapelusz biały do kremoworóżowawego, z anyżowym zapachem.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Pieczarka szarobrązowa

Agaricus moelleri

Trujący gatunek z grupy pieczarek karbolowych. Kapelusz gęsto pokryty drobnymi, dymnoszarymi do czarniawych łuseczkami na białym tle, co przypomina upierzenie perliczki. W podstawie trzonu żółknie chromowo, pachnie fenolem/karbolem.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieczarka krwawiąca

Agaricus langei

Duża pieczarka iglasta. Kapelusz grubomięsisty, pokryty brązowymi łuskami. Po przekrojeniu miąższ natychmiast zabarwia się na intensywny, krwistoczerwony kolor, z wiekiem brązowiejący.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieczarka wielkoowocnikowa

Agaricus urinascens

Prawdziwy olbrzym wśród pieczarek – kapelusz może osiągać do 30-35 cm średnicy! Rośnie na górskich pastwiskach i łąkach nizinnych. Młody ma aromat anyżowo-migdałowy.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Czubajeczka płomienna

Lepiota ignivolvata

Ciepłolubna czubajeczka lasów bukowych. U podstawy trzonu obecna jest charakterystyczna pomarańczowoczerwona strefa pierścieniowa (pochewka).

Profil → Oznacz

☠️ Śmiertelnie

Czubajeczka brązowoczerwonawa

Lepiota brunneoincarnata

Śmiertelnie niebezpieczny, mały grzyb o kapeluszu 2-6 cm. Pokryty winnoczerwonymi do brązowofioletowych łuseczkami. Poniżej strefy pierścienia trzon ma ciemne strefy łusek. Zjedzenie nawet pojedynczego owocnika wywołuje martwicę wątroby!

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Czubajeczka tarczowata

Lepiota clypeolaria

Kapelusz z ochrowo-żółtawym czubkiem i wełnistymi, jasnymi łuseczkami ku brzegowi. Trzon poniżej nietrwałego pierścienia jest silnie wełnisto-kosmaty (jak w bucie z kożuszkiem).

Profil → Oznacz

☠️ Śmiertelnie

Czubajeczka kasztanowata

Lepiota castanea

Drobny leśny grzyb o kapeluszu 2-4 cm, gęsto pokrytym żywymi, rdzawokasztanowymi łuseczkami. Śmiertelnie trująca ze względu na obecność toksyn amanitynowych.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Ziarnówka blada

Cystoderma amianthinum

Pospolita w mchach borów iglastych. Cały kapelusz i dolna część trzonu są pokryte drobnymi, sypkimi ziarenkami przypominającymi ochrową kaszkę manną. Wydziela ziemisty zapach kurzu.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Czubajeczka kocia

Lepiota felina

Mały grzyb (kapelusz 2-4 cm) o czarnym czubku i czarnych, sterczących łuseczkach na czysto białym tle. Trzon z czarnymi łuseczkami poniżej pierścienia.

Profil → Oznacz

☠️ Śmiertelnie

Czubajeczka różowawa

Lepiota subincarnata

Niezwykle niebezpieczny, mały grzyb parków i zarośli (kapelusz 2-4 cm). Kapelusz różowocielisty z drobnymi brązoworóżowymi łuskami. Zawiera śmiertelne amatoksyny!

Profil → Oznacz

Grzyby o hymenoforze listewkowatym (grube fałdy zamiast cienkich blaszek) i charakterystycznym owocowo-morelowym aromacie.

✓ Jadalny

Pieprznik jadalny

Cantharellus cibarius

Jednolity, żółty lub jajeczny kolor całego owocnika. Pod kapeluszem nie ma blaszek ani rurek, lecz mięsiste LISTEWKI (fałdy) głęboko zbiegające na trzon. Miąższ twardy, białożółtawy, o cudownym morelowym aromacie. Prawie nigdy nie bywa robaczywy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Lejkowiec dęty (trąbka umarłych)

Craterellus cornucopioides

Cały owocnik ma kształt głębokiego, pustego w środku rogu obfitości lub trąbki. Barwa czarnobrązowa, popielatoczarna do głęboko czarnej. Powierzchnia zewnętrzna gładka lub lekko pomarszczona, bez blaszek i listewek. Rośnie w lasach bukowych i dębowych.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieprznik trąbkowy

Craterellus tubaeformis

Rośnie gromadnie w mchu w lasach iglastych. Kapelusz lejkowaty, szarobrązowy do żółtobrązowego, z pępkiem na środku przechodzącym w pusty trzon. Pod kapeluszem żółtawoszare, rozwidlone fałdy/listewki. Trzon jaskrawożółty, spłaszczony, w środku pusty.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieprznik blady

Cantharellus pallens

Bliski krewny kurki rosnący głównie w lasach liściastych (pod dębami i bukami). Kapelusz pokryty charakterystycznym, białawym, oszronionym nalotem (pruiną), po starciu którego odsłania się żółtawe tło. Owocowy zapach moreli.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieprznik ametystowy

Cantharellus amethysteus

Kapelusz żółty, na środku pokryty drobnymi, liliowofioletowymi lub ametystowymi łuseczkami. Hymenofor w postaci grubych, widlasto rozgałęzionych listewek.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieprznik szary

Cantharellus cinereus

Kapelusz lejkowaty, popielatoszary do sadzowatego. Pod spodem posiada wyraźne, popielatoszare listewki (w odróżnieniu od gładkiego lejkowca dętego). Wspaniały aromat owocowo-śliwkowy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pieprznik żółtawy

Craterellus lutescens

Górski i borowy krewny pieprznika trąbkowego. Trzon jaskrawo złocistożółty lub pomarańczowy, rurkowaty. Hymenofor pod kapeluszem niemal gładki lub z lekkimi zmarszczkami (bez uformowanych listewek!). Zapach morelowo-figowy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Lejkownica kędzierzawa

Pseudocraterellus undulatus

Rośnie w lasach dębowych i bukowych. Kapelusz głęboko lejkowaty o silnie pofałdowanym, kędzierzawym brzegu, barwy orzechowobrązowej. Hymenofor żyłkowaty, popielatoszary.

Profil → Oznacz

Pospolite grzyby nadrzewne rosnące w kępach na pniakach i korzeniach drzew. Należy tu opieńka miodowa i płomiennica zimowa.

✓ Jadalny

Opieńka miodowa

Armillaria mellea

Owocuje masowo późną jesienią w wielkich kępach na pniach drzew. Kapelusz miodowożółty, pokryty drobnymi, ciemniejszymi ŁUSECZKAMI (zwłaszcza na środku). Na trzonie obecny trwały, wełnisty, białożółtawy PIERŚCIEŃ. Wysyp zarodników BIAŁY.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Opieńka ciemna

Armillaria ostoyae

Najczęstsza opieńka w polskich lasach iglastych (zwłaszcza pod świerkami i sosnami). Kapelusz ciemnobrązowy, gęsto pokryty wyraźnymi, sterczącymi ciemnobrązowymi łuskami. Pierścień gruby, z czarnobrązowymi kłaczkami na dolnej krawędzi.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Płomiennica zimowa (zimówka aksamitnotrzonowa)

Flammulina velutipes

Owocuje ZIMĄ (od listopada do marca) na pniach drzew liściastych. Kapelusz miodowożółty, w wilgoci mocno lepki. Trzon u góry żółty, dołem ciemnobrązowy do czarnego, pokryty AKSAMITNYM KUTNEREM (włoskami), całkowicie bez pierścienia.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Opieńka żółtotrzonowa

Armillaria gallica

Występuje pojedynczo lub w małych kępkach w ściółce lasów liściastych. Posiada wyraźnie maczugowato pogrubioną bulwę u podstawy trzonu z żółtymi resztkami osłony i pajęczynowatym pierścieniem.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Opieńka bezpierścieniowa

Desarmillaria tabescens

Ciepłolubna opieńka lasów dębowych. Rośnie w gęstych wiązkach u podstawy pni dębowych. Bezwzględną cechą rozpoznawczą jest całkowity brak pierścienia na trzonie.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Szyszkówka świerkowa

Strobilurus esculentus

Pojawia się wczesną wiosną (marzec-maj) wprost na zagrzebanych w ściółce szyszkach świerkowych. Kapelusz jasnobrązowy, smak łagodny.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Szyszkówka sosnowa

Strobilurus tenacellus

Rośnie wczesną wiosną wyłącznie na zagrzebanych szyszkach sosnowych. W odróżnieniu od świerkowej ma lekko gorzkawy, ostrawy posmak.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Monetka bukowa

Oudemansiella mucida

Niezwykle piękny, czysto porcelanowobiały grzyb rosnący na żywych i martwych pniach buków. Cały kapelusz jest pokryty grubą, przezroczystą, lśniącą warstwą śluzu. Posiada pierścień.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Monetka korzeniasta

Hymenopellis radicata

Pospolita w lasach bukowych. Kapelusz szarobrązowy do żółtobrązowego, promieniście pomarszczony. Trzon niesłychanie długi (do 20 cm), wnikający głęboko w glebę grubym korzeniem aż do korzeni buka.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Opieńka maczugowatotrzonowa

Armillaria cepistipes

Rośnie w lasach liściastych na drewnie bukowym i dębowym. Kapelusz jasny, miodowobeżowy z drobnymi, szybko znikającymi łuseczkami. Trzon w dole cebulowato rozdęty.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Opieńka północna

Armillaria borealis

Północny gatunek opieńki pospolity w północnej Polsce i w górach. Kapelusz jasnomiodowy do ochrowego z gęstymi, drobnymi łuseczkami.

Profil → Oznacz

Obejmuje krowiaka podwiniętego (olszówkę) – dawniej jedzonego, dziś uznanego za śmiertelnie niebezpieczny alergen.

☠️ Śmiertelnie

Krowiak podwinięty

Paxillus involutus

Kapelusz oliwkowobrązowy lub rdzawobrązowy, z charakterystycznie mocno PODWINIĘTYM, wełnistym brzegiem. Blaszki gęste, zbiegające na trzon, żółtobrązowe, po dotknięciu natychmiast ciemnieją (brązowieją). Dawniej powszechnie jedzony po obgotowaniu.

Profil → Oznacz

Jedna z najliczniejszych i najtrudniejszych rodzin, z pajęczynowatą osłoną (kortyną). Zawiera śmiertelnie trującego zasłonaka rudego oraz jadalną płachetkę.

☠️ Śmiertelnie

Zasłonak rudy

Cortinarius orellanus

Cały owocnik ma ciepły, cynamonoworudy, rdzawobrązowy kolor. Kapelusz matowy, drobno włókienkowaty, ze spiczastym garbkiem. Blaszki cynamonoworude, rzadkie, grube. Za młodu łączy je z trzonem pajęczynowata osłona (kortyna). Wysyp zarodników rdzawobrązowy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Płachetka zwyczajna (kołpak)

Cortinarius caperatus

Pospolity grzyb w borach sosnowych i jagodowiskach. Kapelusz słomkowożółty, ochrowy, na szczycie pokryty delikatnym, srebrzystobiałym nalotem (jak oszroniony). Na trzonie wyraźny, błoniasty pierścień. Blaszki gliniastożółte do cynamonowych.

Profil → Oznacz

☠️ Śmiertelnie

Zasłonak rudawy (zasłonak piękny)

Cortinarius rubellus

Rośnie w wilgotnych lasach iglastych wśród mchów i borówek. Kapelusz stożkowaty z wyraźnym ostrym szpicem/garbkiem, rdzawocynamonowy. Trzon pokryty żółtawymi zygzakowatymi pasmami resztek osłony.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Zasłonak gorzkawy

Cortinarius infractus

Pospolity w lasach liściastych na glebach wapiennych. Kapelusz oliwkowobrązowy do ciemnoszarooliwkowego, śliski. Miąższ i skórka są ekstremalnie gorzkie.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Zasłonak pachnący

Cortinarius torvus

Rośnie pod bukami i dębami. Trzon z białawą, grubą pochwowatą osłoną tworzącą mankiet. Wydziela charakterystyczny zapach owocowo-kamforowy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Zasłonak fioletowy

Cortinarius violaceus

Niezwykły, cały ciemnofioletowy, aksamitno-filcowaty grzyb o zapachu drewna cedrowego. W Polsce rzadki i objęty ochroną gatunkową.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Zasłonak wielki

Cortinarius praestans

Olbrzymi zasłonak lasów bukowych na wapieniach (kapelusz do 25 cm). Kapelusz brązowokasztanowy z fioletowym połyskiem na brzegu i srebrzystymi resztkami osłony. Chroniony prawem.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Zasłonak czerwonołuskowaty

Cortinarius bolaris

Bardzo charakterystyczny grzyb lasów bukowych i dębowych. Na żółtawobiałym tle kapelusza i trzonu występują gęste, cynobrowoczerwone do ceglastych łuseczki. Po uszkodzeniu natychmiast żółknie, a potem czerwienieje.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Zasłonak cynamonowy

Cortinarius cinnamomeus

Pospolity w borach sosnowych na wrzosowiskach. Kapelusz i trzon cynamonowo-oliwkowobrązowe, blaszki początkowo jaskrawo cynamonowopomarańczowe.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Zasłonak krwisty

Cortinarius semisanguineus

Kapelusz oliwkowocynamonowy, lecz blaszki są uderzająco jaskrawe – krwistoczerwone lub karminowe! Pospolity w mchach pod sosnami.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Zasłonak krwistoczerwony

Cortinarius sanguineus

Cały owocnik (kapelusz, blaszki, trzon i miąższ) jest intensywnie, głęboko ciemnokrwistoczerwony. Rośnie pod świerkami w wilgotnym mchu.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Zasłonak wonny

Cortinarius traganus

Duży zasłonak borów iglastych o liliowoniebieskawym lub srebrzysto-ochrowym kapeluszu. Po przekrojeniu miąższ jest szafranowo-ochrowy i wydziela nieznośny zapach samca kozy (capa) lub acetylenu.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Zasłonak szafranowy

Cortinarius croceus

Drobny zasłonak borów iglastych. Kapelusz oliwkowobrązowy, blaszki jaskrawo szafranowożółte do pomarańczowożółtych.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Zasłonak śluzowaty

Cortinarius collinitus

Kapelusz pomarańczowobrązowy, pokryty grubą warstwą przezroczystego śluzu. Trzon cylindryczny z fioletowoniebieskawymi łuskowatymi strefami śluzu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Zasłonak kleisty

Cortinarius mucosus

Rośnie na piaskach w borach sosnowych i wrzosowiskach. Kapelusz ciemnokasztanowobrązowy, błyszczący od grubej warstwy kleistego śluzu. Trzon czysto biały, gładki.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Zasłonak szarobłękitny

Cortinarius anomalus

Pospolity pod brzozami. Kapelusz szarobrązowy z fioletowawym lub stalowoniebieskim odcieniem na brzegu. Trzon z żółtymi poprzecznymi pasmami.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Zasłonak osłonięty

Cortinarius armillatus

Rośnie w wilgotnych lasach brzozowych. Bezbłędnie rozpoznawalny po trzonie ozdobionym kilkoma jaskrawoczerwonymi lub cynobrowymi opaskami (bransoletkami) z resztek osłony.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Zasłonak purpurowiejący

Cortinarius purpurascens

Duży zasłonak o bulwiastym trzonie. Blaszki i miąższ po dotknięciu lub przekrojeniu natychmiast barwią się na intensywny, purpurowofioletowy kolor.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Zasłonak olbrzymi

Cortinarius largus

Duży zasłonak lasów dębowych. Kapelusz szarobrązowy do czerwonobrązowego, młode blaszki mają piękny liliowy odcień.

Profil → Oznacz

Wiosenne workowce o nieregularnie mózgowato pofałdowanej główce. Zawiera śmiertelnie trującą piestrzenicę kasztanowatą.

☠️ Śmiertelnie

Piestrzenica kasztanowata

Gyromitra esculenta

Grzyb wczesnowiosenny (kwiecień-maj) rosnący na piaskach w borach sosnowych. Główka nieregularnie kasztanowobrązowa, silnie pofałdowana jak ZWOJE MÓZGOWE (brak regularnych komórek!). Po przekrojeniu wnętrze podzielone na watowate, nieregularne komory (nie jest pusta w środku!).

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Piestrzenica olbrzymia

Gyromitra gigas

Potężny wiosenny grzyb (do 20 cm) o główce mózgowato pofałdowanej, barwy jasnooliwkowożółtej do ochrowobrązowej (wyraźnie jaśniejszej od piestrzenicy kasztanowatej). Trzon gruby, białawy.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Piestrzenica infułowata

Gyromitra infula

Owocuje jesienią na butwiejącym drewnie i igliwiu borów iglastych. Główka ma charakterystyczny kształt infuły biskupiej o 2-4 rogach, barwy czerwonobrązowej.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Kustrzebka tarczowata

Discina ancilis

Owocuje wczesną wiosną na pniakach i resztkach drewna świerkowego i sosnowego. Owocnik miseczkowaty do spłaszczonego (talerzykowatego), pofałdowany, czekoladowobrązowy od wewnątrz.

Profil → Oznacz

Wybitne grzyby wiosenne o główce przypominającej plaster miodu. Całkowicie puste w środku.

✓ Jadalny

Smardz jadalny

Morchella esculenta

Wiosenny arystokrata leśny. Główka owalna, beżowobrązowa, z nieregularnymi komorami przypominającymi plaster miodu. Kluczowa cecha anatomiczna: cały owocnik (zarówno główka, jak i trzon) jest w środku CAŁKOWICIE PUSTY, stanowi jedną wspólną jamę.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Smardz wyniosły (smardz stożkowaty)

Morchella elata

Wiosenny workowiec o wyraźnie stożkowatej, spiczastej główce. Żeberka podłużne, ciemnobrązowe do czarnych, z wydłużonymi jamkami. Cały owocnik CAŁKOWICIE PUSTY w środku. Często rośnie w ogrodach na korze sosnowej.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Naparstniczka czeska (smardzówka czeska)

Verpa bohemica

Grzyb wczesnowiosenny rosnący pod osikami i topolami. Główka dzwonkowata, pofałdowana, osadzona na trzonie jak naparstek na palcu (przyrośnięta do trzonu TYLKO na samym szczycie!). Trzon długi, białawy, watowaty w środku.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Smardz stepowy

Morchella steppicola

Ciepłolubny smardz muraw kserotermicznych i zarośli. Główka silnie pofałdowana, mózgowato-żebrowana, wewnątrz podzielona na liczne komory (nie jest pusta jak u innych smardzów!).

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Smardz pospolity

Morchella vulgaris

Główka szara do szarobrązowej o nieregularnych, głębokich komorach ułożonych chaotycznie. Wnętrze owocnika puste.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Smardz półwolny

Mitrophora semilibera

Wiosenny grzyb lasów łęgowych. Stożkowata główka jest przyrośnięta do trzonu tylko w górnej połowie, a jej dolna część zwisa swobodnie jak dzwon. Bardzo długi, białawy trzon.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Naparstniczka stożkowata

Verpa conica

Główka dzwonkowata, gładka lub lekko pomarszczona, przyrośnięta do trzonu jedynie na samym szczycie (jak naparstek nałożony na palec). Trzon długi z delikatnymi zygzakowatymi prążkami.

Profil → Oznacz

Drobne grzyby nadrzewne. Obejmuje śmiertelnie trującą hełmówkę jadowitą (zawierającą amatoksyny jak sromotnik!).

☠️ Śmiertelnie

Hełmówka jadowita

Galerina marginata

Drobny grzyb rosnący na butwiejącym drewnie (pniakach i gałęziach). Kapelusz ochrowobrązowy, miodowobrązowy, całkowicie GŁADKI (brak łuseczek!). Na trzonie obecny cienki, nietrwały pierścień, a poniżej niego srebrzysty nalot włókienek. Wysyp zarodników RDZAWOBRĄZOWY.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Płomiennica plamista

Gymnopilus penetrans

Bardzo pospolity grzyb pniaków i gałęzi sosnowych oraz świerkowych. Kapelusz złotożółty do rdzawozłotego, blaszki z wiekiem pokryte rdzawymi plamkami. Niezwykle gorzki.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Płomiennica okazała

Gymnopilus junonius

Okazały grzyb tworzący wielkie kępy u podstawy pni dębów (kapelusz do 20-25 cm). Jaskrawo pomarańczowo-złoty, z wyraźnym pierścieniem na trzonie. Wybitnie gorzki.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Włośnianka rosista

Hebeloma crustuliniforme

Kapelusz bladoochrowy z ciemniejszym środkiem (jak przypieczony biszkopt). Ostrza blaszek wydzielają kropelki przezroczystego płynu (łzy), które po wyschnięciu zostawiają brązowe plamki. Silny zapach czarnej rzodkwi.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Włośnianka korzeniasta

Hebeloma radicosum

Grzyb o trzonie zaopatrzonym w długi, korzeniasty wyrostek głęboko wnikający w ziemię (często do gniazd nornic i kretów). Posiada pierścień i intensywny zapach gorzkich migdałów.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Włośnianka musztardowa

Hebeloma sinapizans

Duża włośnianka lasów liściastych (kapelusz do 15 cm). W środku przekrojonego trzonu z wierzchołka zwisa charakterystyczny języczek miąższu do pustej komory. Pachnie rzodkwią.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Hełmówka ciemnobrązowa

Galerina badipes

Rośnie na szczątkach drewna iglastego i mchach w borach sosnowych. Kapelusz miodowordzawy, trzon w dolnej części ciemnobrunatny.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Hełmówka torfowiskowa

Galerina sphagnorum

Wyrasta wyłącznie pośród torfowców (Sphagnum) na bagnach i torfowiskach. Kapelusz ochrowożółty, półprzezroczysty, na cienkim długim trzonku.

Profil → Oznacz

Obejmuje lisówkę pomarańczową – niejadalnego, powodującego zaburzenia żołądkowe sobowtóra kurki.

✕ Niejadalny

Lisówka pomarańczowa

Hygrophoropsis aurantiaca

Grzyb z blaszkami bardzo podobny z góry do pieprznika jadalnego (kurki). Od spodu ma prawdziwe, cienkie, gęste, rozwidlone pomarańczowe blaszki. Kapelusz cieńszy i wiotki. Miąższ pomarańczowy, bez aromatu moreli.

Profil → Oznacz

Liczne grzyby jesienne o blaszkach zatokowato wyciętych przy trzonie. Obejmuje cenioną gąskę zielonkę i nieodłączną, ale też gatunki silnie trujące.

✓ Jadalny

Gąska zielonka

Tricholoma equestre

Rośnie późną jesienią głęboko zagrzebana w piasku borów sosnowych. Kapelusz żółtozielony, oliwkowożółty, śliski. Blaszki gęste, siarkowożółte, zatokowato wycięte przy trzonie. Trzon żółtawy, bez pierścienia. Miąższ białożółty o przyjemnym ZAPACHU ŚWIEŻEJ MĄKI.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gąska nieodłączna (gąska siwa)

Tricholoma portentosum

Pojawia się po przymrozkach w borach sosnowych pod mchem i igliwiem. Kapelusz stalowoszary, czarniawoszary z promienistymi ciemnymi włókienkami, śliski. Blaszki białe z charakterystycznym ŻÓŁTAWYM ODCIENIEM. Miąższ biały o słodkawym smaku i zapachu świeżej mąki.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Gąska siarkowa

Tricholoma sulphureum

Cały grzyb jest jednolicie SIARKOWOŻÓŁTY (kapelusz, rzadkie blaszki i trzon). KROK DIAGNOSTYCZNY: wydziela potworną, odrażającą woń gazu świetlnego, siarkowodoru lub spalonej siarki. Rośnie w lasach liściastych pod dębami i bukami.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gąska mydlana

Tricholoma saponaceum

Kapelusz zmiennej barwy: szarozielonkawy, popielaty lub brudnobrązowy. Blaszki białawe do bladozielonkawych. Podstawa trzonu zwężona korzeniasto, często plamisto różowiejąca lub czerwieniejąca. Miąższ ma wstrętny zapach szarego mydła do prania.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Gąska tygrysia

Tricholoma pardinum

Duża, mięsista gąska wapiennych lasów bukowych i świerkowych. Kapelusz srebrzystoszary, pokryty dachówkowatymi, ciemnoszarymi łuskami (wzór skóry pantery/tygrysa). Blaszki białe z zielonawym odcieniem. Trzon masywny, białawy. Miąższ o mącznym zapachu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gąsówka fioletowawa (gąska fioletowa)

Lepista nuda

Niezwykły, cały fioletowy grzyb rosnący późną jesienią w ściółce leśnej i ogrodach. Kapelusz gładki, intensywnie niebieskofioletowy, z wiekiem brązowiejący od środka. Blaszki gęste, fioletowe. Trzon fioletowy, włóknisty. Miąższ pachnie przyjemnie, aromatycznie (jak perfumy lub anyż).

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gęśnica wiosenna (majowa)

Calocybe gambosa

Pojawia się w maju na łąkach, pastwiskach i obrzeżach lasów liściastych. Owocnik masywny, kredowobiały lub kremowożółtawy. Blaszki gęste, kremowobiałe, wąskie. Miąższ gruby, twardy, o bardzo silnym ZAPACHU ŚWIEŻEJ MĄKI LUB OGÓRKA.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Lejkówka szarawa (mglista)

Clitocybe nebularis

Wielki grzyb późnojesienny rosnący w czarcich kręgach w ściółce. Kapelusz popielatoszary, mięsisty, z białawym nalotem. Blaszki gęste, kremowe, lekko zbiegające na trzon. Miąższ o specyficznym, mdłym zapachu słodkawo-mącznym.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gąska ziemistoblaszkowa

Tricholoma terreum

Pospolita pod sosnami. Kapelusz mysioszary, matowy, filcowaty do drobno łuseczkowatego. Brak zapachu mąki (w odróżnieniu od gąski niepalnej). Blaszki popielate.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gąska nadrzewkowa

Tricholoma scalpturatum

Rośnie w lasach liściastych, parkach i ogrodach pod dębami i brzozami. Szary kapelusz z wiekiem i po uszkodzeniu wyraźnie żółknie. Wyraźny zapach świeżej mąki.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gąska różowiejąca

Tricholoma orirubens

Kapelusz szary z ciemnymi łuseczkami. Ostrza blaszek, miąższ i podstawa trzonu z wiekiem lub po uszkodzeniu wyraźnie różowieją lub czerwienieją.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Gąska pieprzna

Tricholoma virgatum

Groźny sobowtór siwki (gąski niepalnej). Kapelusz srebrzystoszary z ostrym, stożkowatym czubkiem na środku. Smak od razu silnie piekący i goryczkowaty.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gąska czarnołuskowa

Tricholoma atrosquamosum

Kapelusz popielatoszary, gęsto pokryty drobnymi, czarniawymi łuseczkami. Trzon również pokryty czarnymi włókienkami. Pachnie przyjemnie pieprzem lub owocami.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gąska zielonożółta

Tricholoma sejunctum

Kapelusz żółtawo-oliwkowy z ciemniejszymi, promieniście ułożonymi czarniawymi włókienkami. Miąższ białawy, o gorzkawym smaku.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Gąska oparzona

Tricholoma ustale

Śluzowaty, lśniący, kasztanowobrązowy kapelusz. Na blaszkach i trzonie z wiekiem pojawiają się czerniejące plamy, jakby po przypaleniu ogniem. Rośnie pod bukami.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gąska gołębia

Tricholoma columbetta

Cała czysto jedwabiście biała, z gładkim lśniącym kapeluszem, czasem z niebieskawymi lub różowymi plamkami u podstawy trzonu. Pachnie mąką. UWAGA: Śmiertelnie niebezpieczna dla początkujących z powodu podobieństwa do białych muchomorów!

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gąska krowia

Tricholoma vaccinum

Kapelusz czerwonobrązowy, gęsto łuskowaty, o charakterystycznym wełnisto-orzęsionym brzegu (jak broda). Rośnie pod świerkami.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gąska dachówkowata

Tricholoma imbricatum

Pospolita w suchych borach sosnowych na piaskach. Kapelusz ciepłobrązowy, suchy, pokryty drobnymi łuskami zachodzącymi na siebie jak dachówki.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Gąska biała

Tricholoma album

Kredowobiała gąska lasów liściastych (pod dębami i bukami). W odróżnieniu od jadalnej gąski gołębiej, gąska biała ma odrażający zapach gazu/ziemi i piekący, gorzki smak.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gąska wielka

Tricholoma acerbum

Duża, mięsista gąska o podwiniętym, prążkowanym brzegu kapelusza barwy kremowożółtej do słomkowej. Smak silnie ściągający i gorzki.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gąsówka dwubarwna

Lepista personata

Rośnie późną jesienią na łąkach, pastwiskach i w parkach. Kapelusz jasnobeżowy do płowobrązowego, natomiast trzon jest jaskrawo fioletowy lub liliowy. Wyborny grzyb stołowy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gąsówka rudawa

Paralepista flaccida

Tworzy często ogromne czarcie koła w igliwiu borów świerkowych. Kapelusz wyraźnie lejkowaty, gładki, barwy lisiorudej do ochroworudej. Blaszki gęste, głęboko zbiegające na trzon.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gąsówka błękitnawa

Lepista glaucocana

Podobna do gąsówki fioletowawej, lecz znacznie bledsza – kapelusz ma pastelowy, siwobłękitny lub porcelanowoliliowy odcień. Zapach ziemisto-grzybowy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Lejkówka okazała

Infundibulicybe geotropa

Prawdziwy olbrzym wśród lejkówek (kapelusz do 25 cm). W środku głębokiego lejka posiada charakterystyczny mały wzgórek (garbek). Miąższ biały o przyjemnym aromacie lawendy lub migdałów.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Lejkówka żółtobrązowa

Infundibulicybe gibba

Bardzo pospolita leśna lejkówka. Kapelusz cienki, głęboko lejkowaty, z małym garbkiem na dnie, barwy ochrowocielistej. Blaszki czysto białe, gęste, głęboko zbiegające.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Lejkówka zielonawa

Clitocybe odora

Niezwykły grzyb o zielonkawej do niebieskozielonej barwie kapelusza i blaszek. Pachnie niezwykle intensywnie anyżem lub koprem włoskim. Używany jako aromatyczna przyprawa w małych ilościach.

Profil → Oznacz

☠️ Śmiertelnie

Lejkówka jadowita

Clitocybe rivulosa

Niewielki, białawy grzyb (2-5 cm) rosnący na trawnikach, pastwiskach i brzegach dróg. Kapelusz ma charakterystyczny oszroniony, kredowobiały nalot. Zawiera zabójcze stężenie muskaryny!

Profil → Oznacz

☠️ Śmiertelnie

Lejkówka liściowa

Clitocybe phyllophila

Rośnie gromadnie w lasach liściastych na opadłych liściach bukowych i dębowych. Kapelusz pokryty woskowatym, białym nalotem. Śmiertelnie trująca.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Lejkówka pachnąca

Clitocybe fragrans

Drobna lejkówka o wodnistym, kremowo-ochrowym kapeluszu. Mimo przyjemnego, silnego anyżowego zapachu jest trująca z powodu muskaryny.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Lejkówka buławotrzonowa

Ampulloclitocybe clavipes

Kapelusz szarobrązowy z jaśniejszym brzegiem. Trzon w dolnej części wybitnie maczugowato pogrubiony, gąbczasty i miękki. Zawiera związki blokujące rozkład alkoholu!

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Kępkowiec jasnobrązowy

Lyophyllum decastes

Rośnie w potężnych, zrośniętych kępach liczących po kilkadziesiąt owocników. Kapelusze szarobrązowe do orzechowych, elastyczne. Doskonały grzyb do marynat i smażenia.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Kępkowiec białawy

Lyophyllum connatum

Rośnie w gęstych kępach przy leśnych drogach. Cały śnieżnobiały. Badania wykazały obecność konnatyny o działaniu mutagennym.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Gąsówka irysowa

Lepista irina

Duży, mięsisty grzyb jesienny o kapeluszu kremowobeżowym. Wydziela przepiękny, słodki aromat kłącza kosaćca (fiołków wonnych). Różowy wysyp zarodników.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Ciemnobiałka ciemna

Melanoleuca melaleuca

Kapelusz ciemnobrązowy z małym garbkiem. Blaszki czysto białe, silnie kontrastujące z barwą kapelusza (stąd nazwa rodzajowa). Rośnie w lasach i na łąkach.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Ciemnobiałka płowa

Melanoleuca cognata

Jeden z wcześniejszych grzybów leśnych. Kapelusz ochrowożółty do płowobrązowego. Blaszki ochrowożółte do łososiowych.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Twardzioszek przydrożny

Marasmius oreades

Pospolity na trawnikach i pastwiskach, tworzący olbrzymie czarcie koła. Kapelusz kremowoochrowy, higrofaniczny. Blaszki rzadkie, grube. Trzon niezwykle twardy i elastyczny – można go skręcić w palcach bez złamania!

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Grzybówka czysta

Mycena pura

Pospolita w lasach. Kapelusz liliowy, fioletoworóżowy lub niemal białawy. Cały grzyb wydziela bardzo intensywny, ostry zapach świeżo tartej rzodkwi.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Grzybówka różowa

Mycena rosea

Większa od grzybówki czystej, rośnie głównie w lasach bukowych. Kapelusz piękny, czysto pastelowo różowy. Wydziela mocny zapach czarnej rzodkwi.

Profil → Oznacz

Grzyby rosnące w kępach na drewnie lub w ściółce. Należy tu silnie trująca maślanka wiązkowa oraz jadalna maślanka łagodna.

☣ Trujący

Maślanka wiązkowa

Hypholoma fasciculare

Wyrasta masowo w wielkich kępach na pniakach i korzeniach drzew. Kapelusz siarkowożółty, na środku rdzawy. KROK DIAGNOSTYCZNY: blaszki początkowo siarkowożółte, z wiekiem ZIELONKAWO-OLIWKOWE do ciemnooliwkowych. Miąższ jest obrzydliwie gorzki.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Maślanka łagodna (maślanka makowa)

Hypholoma capnoides

Rośnie w kępach na pniakach drzew iglastych (sosna, świerk). Kapelusz żółtopomarańczowy. KROK DIAGNOSTYCZNY: blaszki mają charakterystyczną SZAROMAKOWĄ, niebieskoszarą barwę (brak zielonego odcienia!). Miąższ ma łagodny, orzechowy smak.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Maślanka ceglasta

Hypholoma lateritium

Wyrasta w kępach na pniakach drzew liściastych. Kapelusz mięsisty, o intensywnym ceglastoczerwonym zabarwieniu na środku i żółtawym brzegu. Blaszki gęste, oliwkowobrązowe do szarobrązowych. Miąższ gorzkawy w smaku.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pierścieniak grynszpanowy

Stropharia aeruginosa

Zdumiewający, bajkowy grzyb o jaskrawo grynszpanowoniebieskim lub turkusowym kapeluszu, pokrytym grubym śluzem i białymi płatkami łusek. Na trzonie obecny błoniasty pierścień. Blaszki czekoladowobrązowe.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Łuskwiak gumiasty

Pholiota gummosa

Pospolity na butwiejących gałęziach i pniakach drzew liściastych. Kapelusz słomkowożółty z oliwkowym odcieniem, za młodu śliski, pokryty drobnymi rdzawobrązowymi łuseczkami.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pierścieniak błękitny

Stropharia caerulea

Bliski krewny grynszpanowego. Kapelusz błękitnozielony, szybko blaknący do ochrowego. Pierścień na trzonie bardzo nietrwały (strefa pierścieniowa), ostrza blaszek jednolicie zabarwione (nie białe).

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Pierścieniak koroniasty

Stropharia coronilla

Rośnie na pastwiskach i łąkach. Kapelusz ochrowożółty, lśniący. Pierścień wąski, od góry wyraźnie prążkowany (jak korona). Blaszki z fioletowoczarnym odcieniem.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pierścieniak uprawny

Stropharia rugosoannulata

Duży grzyb (kapelusz do 20 cm) o barwie czerwonobrązowej lub winnoburgundzkiej. Gruby pierścień od spodu jest głęboko promienisto bruzdowany (gwiazdowaty).

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Łuskwiak nastroszony

Pholiota squarrosa

Tworzy spektakularne, wielkie kępy u podstawy pni starych drzew liściastych i iglastych. Cały owocnik jest gęsto pokryty suchymi, odstającymi, nastroszonymi rdzawobrązowymi łuskami. Pachnie rzodkwią.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Łuskwiak złotawy

Pholiota aurivella

Piękny grzyb nadrzewny owocujący na bukach, dębach i wierzbach. Kapelusz złocistożółty, bardzo śliski i błyszczący, z przylegającymi ciemnorudymi łuskami.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Łuskwiak olchowy

Pholiota alnicola

Rośnie na martwych pniach olszy i wierzby. Kapelusz cytrynowożółty do zielonkawożółtego, gładki. Miąższ o gorzkim smaku.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Łuszczak zmienny

Kuehneromyces mutabilis

Pospolity w wiązkach na pniakach drzew liściastych. Kapelusz silnie higrofaniczny (miodowożółty, schnąc od środka staje się kremowy z ciemniejszym brzegiem). KLUCZOWA CECHA: trzon poniżej pierścienia jest ciemnobrązowy i gęsto pokryty ODSTAJĄCYMI, szorstkimi łuskami!

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Maślanka brodata

Hypholoma marginatum

Występuje pojedynczo lub w małych grupach w ściółce borów iglastych na opadłych gałązkach świerkowych. Kapelusz miodowożółty, trzon pokryty srebrzystobiałymi, zygzakowatymi włókienkami.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Pierścieniak półkulisty

Stropharia semiglobata

Pospolity na pastwiskach i łąkach na odchodach zwierząt. Kapelusz półkulisty, cytrynowożółty, lśniący i śliski. Na cienkim trzonie obecny mały pierścień.

Profil → Oznacz

Wyjątkowe grzyby jadalne o kolczastym hymenoforze pod kapeluszem. Brak blaszek i rurek.

✓ Jadalny

Kolczak obłączasty

Hydnum repandum

Kapelusz mięsisty, nieregularny, kremowożółty do jasnorudego. KROK DIAGNOSTYCZNY: pod kapeluszem zamiast blaszek czy rurek znajdują się gęste, miękkie KOLCE (igiełki), łatwo odłamujące się pod palcem. Trzon gruby, białawy. Miąższ łamliwy, o pikantnym, orzechowym smaku.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Kolczak rudawy

Hydnum rufescens

Mniejszy i bardziej smukły brat kolczaka obłączastego. Kapelusz jaskrawo rdzawopomarańczowy lub rudoczerwony. Pod kapeluszem kolce nie zbiegają na trzon (kończą się równo przy trzonie). Miąższ twardy, smaczny.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Kolczak białawy

Hydnum ellipticum

Czysto biały kolczak lasów liściastych na wapieniach. Pod spodem kapelusza gęste, łamliwe, białe kolce.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Sarniak świerkowy

Sarcodon imbricatus

Pospolity w górskich lasach świerkowych. Kapelusz potężny (do 20-25 cm), pokryty wielkimi, ciemnobrązowymi, dachówkowato odstającymi łuskami. Pod spodem szare, gęste kolce. Wspaniały korzenny aromat.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Sarniak sosnowy

Sarcodon squamosus

Nizinny krewny sarniaka świerkowego, rosnący na piaskach wyłącznie pod sosnami. Łuski na kapeluszu są drobniejsze i bardziej przylegające.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Ząbkowiec Pecka

Hydnellum peckii

Jeden z najbardziej niesamowitych grzybów świata. W wilgotne dni na białej, aksamitnej powierzchni młodego owocnika pojawiają się krople gęstego, jaskrawoczerwonego płynu przypominającego krew lub sok truskawkowy. Pod spodem drobne kolce.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Ząbkowiec rdzawy

Hydnellum ferrugineum

Miąższ twardy, korkowaty, rdzawobrązowy. Rośnie w mchach w starych borach sosnowych i świerkowych.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Korkoząb czarniawy

Phellodon niger

Owocnik niebieskoczarny do czarnego z jaśniejszym brzegiem. Miąższ dwuwarstwowy, po przekrojeniu czarny. Po wysuszeniu pachnie intensywnie lubczykiem/maggi.

Profil → Oznacz

Twarde, kuliste grzyby naziemne o twardej skorupie i czerniejącym wnętrzu. Należą tu trujące tęgoskóry (fałszywe trufle / purchawki).

☣ Trujący

Tęgoskór cytrynowy (tęgoskór pospolity)

Scleroderma citrinum

Owocnik kulisty lub bulwiasty, twardy jak kamień. Okrywa gruba, skórzasta, żółtawobrązowa, pokryta twardymi brodawkami. KROK DIAGNOSTYCZNY: po przekrojeniu wnętrze już od młodości jest MARMURKOWOCZARNE lub fioletowoczarne (u jadalnych purchawek zawsze czysto białe!). Zapach metaliczny.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Tęgoskór lamparci

Scleroderma areolatum

Owocnik kulisty z cienką, żółtobrązową powłoką pokrytą drobnymi, ciemnobrązowymi łuseczkami otoczonymi jasną obwódką (jak cętki lamparta). Wnętrze wcześnie ciemniejące, pylące fioletowobrązowo. Trujący.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Tęgoskór brodawkowany

Scleroderma verrucosum

Posiada wyraźny, wydłużony trzon rzekomy wnikający w glebę (w odróżnieniu od tęgoskóra cytrynowego). Ściana cienka, pokryta drobnymi brązowymi brodawkami. Wnętrze szybko staje się czarnofioletowe.

Profil → Oznacz

Kuliste lub gruszkowate grzyby z wnętrzem pylącym po dojrzeniu. Wyśmienite do jedzenia w stanie młodym, gdy miąższ jest czysto biały.

✓ Jadalny

Purchawka chropowata

Lycoperdon perlatum

Maczugowaty lub gruszkowaty owocnik pokryty łatwo odłamującymi się kolcami i brodawkami. KROK DIAGNOSTYCZNY: po przekrojeniu wnętrze jest JEDNOLICIE ŚNIEŻNOBIAŁE i sprężyste jak pianka. Po dojrzeniu wnętrze żółknie, brązowieje i wreszcie pyli przez otworek na szczycie.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Czasznica olbrzymia

Calvatia gigantea

Gigantyczny grzyb łąkowy osiągający średnicę 20-60 cm i wagę do kilkunastu kilogramów! Kształt wielkiej białej kuli leżącej na trawie. Młody owocnik śnieżnobiały, w środku czysty i jednolity jak pianka.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Kurzawka ołowiana

Bovista plumbea

Niewielka kulka (2-4 cm) rosnąca na suchych łąkach i pastwiskach. Zewnętrzna biała osłonka pęka i odpada, odsłaniając ołowianoszarą, pergaminową powłokę wewnętrzną. Młoda czysto biała w środku i jadalna.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Purchawka gruszkowata

Lycoperdon pyriforme

Jedyna purchawka rosnąca w gęstych kępach na butwiejącym drewnie pniaków i kłód. Owocniki gruszkowate, beżowobrązowe, z widocznymi białymi sznurami grzybni u dołu. Młoda śnieżnobiała w środku.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Czasznica workowata

Calvatia utriformis

Duża purchawka pastwisk i łąk (do 15 cm). Kształt workowaty ze zwężoną podstawą. Powierzchnia pokryta wielobocznymi poletkami. Po dojrzeniu górna część odpada, pozostawiając trwałą, papierowatą misę.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Kurzawka czarniawa

Bovista nigrescens

Kulisty grzyb łąkowy bez trzonu. Młody czysto biały, po dojrzeniu perydium staje się lśniące, ołowianoczarne. Po dojrzeniu odrywa się od ziemi i toczy na wietrze jak biegacz stepowy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Purchawka jeżowata

Lycoperdon echinatum

Pospolita w lasach bukowych na wapieniach. Cała gęsto pokryta długimi (do 5 mm), ostrymi, brązowymi kolcami łączącymi się wierzchołkami w piramidki.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Purchawka czarniawa

Lycoperdon nigrescens

Rośnie w borach iglastych. Pokryta ciemnobrązowymi do czarniawych kolcami układającymi się w gwiazdkowate skupienia. Wydziela specyficzny zapach gazu.

Profil → Oznacz

Grzyby nadrzewne o bocznie osadzonym kapeluszu i blaszkach głęboko zbiegających. Należy tu wyśmienity boczniak ostrygowaty.

✓ Jadalny

Boczniak ostrygowaty

Pleurotus ostreatus

Owocuje późną jesienią i zimą na pniach drzew liściastych (buk, wierzba, topola). Kapelusze muszlowate, stalowoniebieskie, szarobrązowe, ułożone dachówkowato. Blaszki białawe, gęste, zbiegające na krótki boczny trzon.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Boczniak łyżkowaty

Pleurotus pulmonarius

Letnia odmiana boczniaka rosnąca na drewnie liściastym. Kapelusze kremowobiałe, jasnobeżowe, łyżkowate. Blaszki białe, głęboko zbiegające na trzon. Miąższ o słodkawym anyżowym aromacie.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Boczniak osikowy

Pleurotus calyptratus

Owocuje wiosną (maj-czerwiec) na obumierających pniach osiki. Kapelusz muszlowaty, jasnoszary, za młodu z białawą osłoną pękającą od brzegu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Boczniak dębowy

Pleurotus dryinus

Wyrasta jesienią na pniach starych dębów i buków. Kapelusz kremowobiały z szarymi kosmkami, na trzonie widoczna wyraźna strefa pierścieniowa ze znikającą osłoną.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Boczniak mikołajkowy

Pleurotus eryngii

W naturze pasożyt korzeni mikołajka na murawach kserotermicznych, w Polsce skrajnie rzadki i chroniony, powszechnie uprawiany. Ma gruby, mięsisty trzon i brązowy kapelusz.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Późnica wielosezonowa

Sarcomyxa serotina

Późnojesienny i zimowy grzyb nadrzewny. Kapelusz muszlowaty, oliwkowozielony do żółtobrązowego, ze śliską skórką. Trzon krótki, jaskrawo żółty, z drobnymi łuseczkami.

Profil → Oznacz

Drobne grzyby o promienistowłóknistym, popękanym kapeluszu. Zawiera śmiertelnie trującego strzępiaka ceglastego o gigantycznej zawartości muskaryny.

☠️ Śmiertelnie

Strzępiak ceglasty

Inocybe erubescens

Wiosenny i letni grzyb parków i lasów liściastych na wapieniach. Kapelusz stożkowaty z ostrym garbkiem, białawy, z wiekiem i po dotknięciu BŁYSKAWICZNIE CEGLASTOCZERWIENIEJĄCY. Blaszki początkowo białe, potem rdzawe. Zapach owocowy.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Strzępiak ziemistoblaszkowy

Inocybe geophylla

Drobny, czysto biały lub liliowobiały grzyb o jedwabistym, stożkowatym kapeluszu ze spiczastym garbkiem. Blaszki gęste, z wiekiem ziemistoszare do brudnobrązowych. Zapach nieprzyjemny, ziemisty lub nasienny.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Strzępiak brunatnofioletowy

Inocybe cincinnata

Kapelusz ciemnobrązowy, gęsto nastroszono-łuseczkowaty. Ostrza blaszek i szczyt trzonu mają fioletowawy odcień.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Strzępiak pękający

Inocybe rimosa

Kapelusz stożkowaty ze spiczastym czubkiem, barwy słomkowożółtej do ochrowobrązowej, promieniście głęboko pękający aż do odsłonięcia blaszek.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Strzępiak poszarpany

Inocybe lacera

Drobny grzyb piaszczystych dróg leśnych i borów sosnowych. Kapelusz ciemnobrązowy, silnie włóknisty i poszarpany.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Strzępiak plamisty

Inocybe maculata

Kapelusz kasztanowobrązowy, promieniście włóknisty, w młodości z białymi plamami osłony na środku. Rośnie w lasach liściastych.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Strzępiak zielonawy

Inocybe corydalina

Kapelusz białawoszary z charakterystycznym zielonkawoniebieskim lub grynszpanowym garbkiem na środku. Zapach przypomina kwiaty kokoryczy lub gruszki.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Strzępiak kłaczkowaty

Inocybe flocculosa

Pospolity pod drzewami liściastymi. Kapelusz brązowy, pokryty drobnymi, przylegającymi kłaczkami i włókienkami.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Strzępiak pachnący

Inocybe bongardii

Duży strzępiak o kapeluszu włóknisto-łuskowatym, barwy cynamonoworudej. Po uszkodzeniu powoli czerwienieje. Wydziela silny, słodki owocowy aromat dojrzałych gruszek lub bergamotki.

Profil → Oznacz

Grzyby o czarnym wysypie zarodników, których dojrzałe kapelusze ulegają autolizie (rozpływają się w czarną maź – atrament).

✓ Jadalny

Czernidłak kołpakowaty

Coprinus comatus

Kapelusz walcowaty, wysoki, śnieżnobiały, pokryty wełnistymi, odstającymi łuskami. Na trzonie ruchomy pierścień. KROK DIAGNOSTYCZNY: z wiekiem dolny brzeg kapelusza czernieje i ulega samostrawieniu (rozpływa się w czarny płyn - atrament). Jadalny tylko czysto biały!

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Czernidłak pospolity

Coprinopsis atramentaria

Kapelusz popielatoszary lub szarobrązowy, dzwonkowaty, drobno prążkowany. Rośnie kępami przy pniakach i żyznej ziemi. Z wiekiem rozpływa się w czarną maź.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Kruchówka piaskowa

Psathyrella candolleana

Drobny, kruchy grzyb rosnący gromadnie na resztkach drewna w parkach i ogrodach. Kapelusz miodowożółty, wysychający do kredowobiałego, z resztkami białej osłony na brzegu.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Czernidłak błyszczący

Coprinellus micaceus

Tworzy gęste kępy na spróchniałych pniakach drzew liściastych. Kapelusz ochrowobrązowy, promienisto bruzdowany, posypany błyszczącymi ziarenkami miki.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Czernidłak gromadny

Coprinellus disseminatus

Występuje masowo w setkach osobników obrastających stare pniaki. Maleńkie dzwonkowate kapelusiki (do 1,5 cm), kremowoszare, żebrowane.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Czernidłak srokaty

Coprinopsis picacea

Ciepłolubny grzyb lasów bukowych na wapieniach. Kapelusz ciemnobrązowy do smołowoczarnego z dużymi, białymi, wełnistymi łatami osłony (przypomina upierzenie sroki lub dzięcioła).

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Czernidłak śnieżnobiały

Coprinopsis nivea

Rośnie na odchodach roślinożerców na pastwiskach. Cały śnieżnobiały, pokryty mączystym, kredowym nalotem.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Kruchaweczka stożkowata

Parasola conopilus

Wyrasta w parkach, przydrożach i lasach na ściółce z gałązek i liści. Kapelusz wysoki, paraboliczno-stożkowaty, ciemnobrązowy, po wyschnięciu ochrowy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Kruchaweczka kępkowa

Psathyrella piluliformis

Rośnie w gęstych wiązkach na butwiejących pniach drzew liściastych późną jesienią. Ciemnobrązowy kapelusz wysychając jaśnieje do ochrowego.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Kruchaweczka bruzdowana

Parasola plicatilis

Drobny grzyb trawnikowy przypominający miniaturowy, plisowany parasol przeciwdeszczowy. Szary, niemal przezroczysty kapelusik.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Kołpaczek sianokosowy

Panaeolina foenisecii

Niezwykle pospolity na trawnikach miejskich i pastwiskach. Kapelusz półkulisty do stożkowatego, cynamonowobrązowy z ciemniejszym pasem brzeżnym. Blaszki nakrapiane.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Kołpaczek jajowaty

Panaeolus semiovatus

Rośnie na łajnie bydlęcym i końskim na pastwiskach górskich i nizinnych. Kapelusz trwale jajowaty, kremowo-gliniasty, gładki i lśniący. Trzon z pierścieniem.

Profil → Oznacz

Grzyby o różowym wysypie zarodników i kanciastych zarodnikach. Zawiera silnie trującą dzwonkówkę trującą (wieruszkę zatokowatą).

☠️ Śmiertelnie

Dzwonkówka trująca (wieruszka zatokowata)

Entoloma sinuatum

Duży, mięsisty grzyb lasów dębowo-bukowych na glebach wapiennych. Kapelusz popielatoszary lub beżowożółtawy. Blaszki początkowo żółtawe, z wiekiem ŁOSOSIOWORÓŻOWE od dojrzałych zarodników. Trzon białawy. Miąższ o silnym zapachu mącznym.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Dzwonkówka tarczowata

Entoloma clypeatum

Grzyb wiosenny rosnący pod krzewami tarniny, głogu i śliwami. Kapelusz brązowoszary z ciemniejszym garbkiem. Blaszki z wiekiem różowiejące. Miąższ mączny, smaczny.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Dzwonkówka szaroróżowa

Entoloma rhodopolium

Pospolita w lasach bukowych i dębowych. Kapelusz szarobrązowy do żółtawobrązowego, higrofaniczny. Blaszki łososioworóżowe.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Dzwonkówka wiosenna

Entoloma vernum

Pojawia się wczesną wiosną (marzec-maj) w lasach iglastych i na obrzeżach. Kapelusz stożkowato-dzwonkowaty z ostrym garbkiem, ciemnobrązowy. Blaszki z wiekiem różowieją.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Dzwonkówka tarninowa

Entoloma sepium

Bliska krewna dzwonkówki tarczowatej. Kapelusz białawy do jasnoszaroochrowego. Miąższ po uszkodzeniu i przekrojeniu wyraźnie czerwienieje lub różowieje. Pachnie mąką.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Dzwonkówka jedwabista

Entoloma sericeum

Pospolita na łąkach i trawnikach. Kapelusz ciemnobrązowy, w stanie suchym lśniący jedwabiście. Mocny zapach świeżej mąki.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Krajanka maślana

Clitopilus prunulus

Słynny zwiastun borowików w lasach iglastych i mieszanych. Cały kredowobiały do popielatego, z miękkim, aksamitnym kapeluszem i głęboko zbiegającymi blaszkami, które z wiekiem stają się łososioworóżowe. Pachnie niesłychanie mocno świeżą mąką.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Dzwonkówka jedwabistobiała

Entoloma sericellum

Drobny, czysto biały lub kremowy grzybek rosnący na łąkach i polanach leśnych. Kapelusik delikatnie pępkowaty, jedwabisty. Blaszki z wiekiem różowieją.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Dzwonkówka gwieździstozarodnikowa

Entoloma conferendum

Pospolita na kwaśnych łąkach, pastwiskach i torfowiskach. Kapelusz stożkowato-dzwonkowaty ze spiczastym czubkiem, barwy szarobrązowej. Słynie z mikroskopijnych zarodników w kształcie krzyża lub gwiazdy.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Dzwonkówka stalowoniebieska

Entoloma chalybeum

Niewielki, zjawiskowo ubarwiony grzyb muraw kserotermicznych. Kapelusz i trzon są ciemnoniebieskie, indygowe do stalowoczarnych. Blaszki z szaroniebieskim odcieniem, różowiejące od zarodników.

Profil → Oznacz

Grzyby o blaszkowatym hymenoforze, ale należące do rzędu borowikowców. Posiadają śluzowatą osłonę i czarne zarodniki.

✓ Jadalny

Klejówka świerkowa

Gomphidius glutinosus

Kapelusz szarofioletowy do czekoladowobrązowego, pokryty grubą warstwą bezbarwnego śluzu. Blaszki grube, rzadkie, głęboko zbiegające na trzon, z wiekiem czerniejące. KROK DIAGNOSTYCZNY: podstawa trzonu w środku i na zewnątrz jest JASKRAWO CHROMOWOŻÓŁTA!

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Klejówka czerwonawa

Chroogomphus rutilus

Występuje w borach sosnowych na piaskach. Kapelusz miedzianoczerwony, lśniący, stożkowaty z garbkiem. Blaszki zbiegające na trzon, purpurowobrązowe do czarniawych. Miąższ pomarańczowożółty, podczas gotowania zmienia barwę na fioletową.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Klejówka różowa

Gomphidius roseus

Niezwykły biologicznie grzyb: wyrasta niemal zawsze tuż obok maślaka sitarza, na którego grzybni pasożytuje. Kapelusz piękny, koraloworóżowy, śluzowaty. Blaszki zbiegające, białawe, z wiekiem czerniejące od zarodników.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Klejówka alpejska

Chroogomphus helveticus

Gatunek typowo górski. W odróżnieniu od klejówki kleistej ma kapelusz suchy, aksamitno-filcowaty, o barwie pomarańczowopłowej do cynamonowej. Podczas gotowania miąższ barwi się na fioletowo.

Profil → Oznacz

Niezwykłe grzyby o wyglądzie morskiej gąbki lub kalafiora. Cenione delikatesy leśne.

✓ Jadalny

Siedzun sosnowy (szmaciak gałęzisty)

Sparassis crispa

Niezwykły grzyb rosnący u podnóża starych sosen. Wyglądem przypomina wielką gąbkę kąpielową lub kalafior (średnica do 30 cm). Zbudowany z setek pofałdowanych, kędzierzawych, ząbkowanych listków barwy kremowożółtawej. Miąższ chrupki, orzechowy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Siedzun dębowy

Sparassis brevipes

Pasożyt korzeni starych dębów. W odróżnieniu od siedzuna sosnowego ma fałdy szersze, płatowate, przypominające sałatę, barwy kremowej do słomkowej.

Profil → Oznacz

Galaretowate grzyby nadrzewne przypominające ludzkie ucho. Polski odpowiednik azjatyckich grzybów mun.

✓ Jadalny

Uszak bzowy (ucho judaszowe)

Auricularia auricula-judae

Galaretowaty, elastyczny grzyb rosnący na obumarłych gałęziach czarnego bzu. Kształtem łudząco przypomina ludzką małżowinę uszną. Barwa czerwonobrązowa lub purpurowobrązowa, zamszowa z zewnątrz, gładka wewnątrz.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Trzęsak pomarańczowożółty

Tremella mesenterica

Pospolity zimą i wczesną wiosną na obumarłych gałęziach drzew liściastych. Owocnik ma postać jaskrawo złotożółtej do pomarańczowej, pofałdowanej, mózgowatej galarety. W czasie suszy twardnieje i kurczy się, a po deszczu odzyskuje formę.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Kisielnica trzoneczkowa

Exidia glandulosa

Owocuje późną jesienią i zimą na opadłych gałęziach dębowych. Owocniki смоłistoczarne, lśniące, galaretowate, miseczkowate, pokryte drobnymi brodawkami.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Łzawnik rozciekliwy

Dacrymyces chrysospermus

Pospolity zimą i wiosną na okorowanym drewnie iglastym (sosna, świerk), płotach i belkach. Tworzy drobne, jaskrawo żółtopomarańczowe, galaretowate poduszeczki wielkości 2-8 mm.

Profil → Oznacz

Niezwykłe grzyby rozwijające się z tzw. czarciego jaja. Dojrzałe wydzielają intensywną woń padliny przywabiającą muchy.

✓ Jadalny

Sromotnik smrodliwy (bezwstydny)

Phallus impudicus

Młode stadium ma postać białego, skórzastego jaja („czarciego jaja”). Po obraniu skórki i galaretki rdzeń jaja jest jadalny na surowo lub smażony (smak rzodkwi). Dojrzały owocnik ma porowaty trzon z główką pokrytą zieloną mazią o potwornym zapachu padliny.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Mądziak psi

Mutinus caninus

Wyrasta z białego jaja w wilgotnych lasach. Trzon smukły, białawy do żółtawego, zakończony pomarańczowoczerwoną główką pokrytą oliwkową, cuchnącą mazią zarodnionośną.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Mądziak malinowy

Mutinus ravenelii

Cały owocnik (trzon i szczyt) ma jaskrawy, malinowoczerwony lub karminowy kolor. Wydziela nieprzyjemny zapach padliny przywabiający muchy.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Okratek australijski

Clathrus archeri

Jeden z najbardziej niezwykłych grzybów w Europie, zawleczony z Australii. Wyrasta z białego jaja, pękając w 4-8 krwistoczerwonych ramion przypominających macki ośmiornicy lub czerwoną rozgwiazdę! Ramiona pokryte są ciemną mazią o potężnym odorze padliny.

Profil → Oznacz

Pospolite grzyby rosnące na butwiejącym drewnie, o różowym wysypie zarodników i wolnych blaszkach.

✓ Jadalny

Drobnołuszczak jeleni

Pluteus cervinus

Bardzo pospolity grzyb rosnący pojedynczo na butwiejących pniakach i kłodach drzew liściastych. Kapelusz szarobrązowy, gładki, jedwabisty. KROK DIAGNOSTYCZNY: blaszki są całkowicie WOLNE (nie stykają się z trzonem), u młodych białe, z wiekiem brudnoróżowe. Trzon bez pierścienia i bez pochwy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Drobnołuszczak trocinowy

Pluteus petasatus

Rośnie na pryzmach trocin, zrębkach i ściętych pniach. Kapelusz biały do kremowoszarego z drobnymi brązowymi łuseczkami na środku. Różowy wysyp zarodników.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Drobnołuszczak wierzbowy

Pluteus salicinus

Rośnie na kłodach wierzbowych i olszowych. Kapelusz szarooliwkowy z niebieskozielonym lub stalowosinym odcieniem na środku.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Drobnołuszczak żółtawy

Pluteus leoninus

Piękny grzyb o jaskrawo złotożółtym, aksamitnym kapeluszu rosnący na butwiejącym drewnie drzew liściastych.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pochwiak jedwabnikowy

Volvariella bombycina

Jeden z najbardziej zjawiskowych grzybów nadrzewnych. Wyrasta z dziupli starych drzew liściastych. Kapelusz czysto jedwabiście biały, gęsto pokryty miękkimi, wełnistymi włóknami. U podstawy trzonu tkwi wielka, workowata, brązowawa pochwa. Różowe blaszki.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Pochwiak pochwiasty

Volvopluteus gloiocephalus

Rośnie na polach, łąkach i pryzmach kompostowych. Kapelusz szarobiały, śliski. Blaszki łososioworóżowe, wolne. U podstawy trzonu wyraźna, biaława pochwa, brak pierścienia.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Drobnołuszczak żółtonogi

Pluteus romellii

Kapelusz ciemnobrązowy, matowy. Trzon jaskrawo chromowożółty, silnie kontrastujący z ciemnym kapeluszem. Rośnie na butwiejącym drewnie liściastym.

Profil → Oznacz

Niewielka rodzina rurkowców o charakterystycznym komorowato pustym trzonie i jasnym zarodnikowaniu.

✓ Jadalny

Piaskowiec kasztanowaty

Gyroporus castaneus

Kapelusz pięknej kasztanowobrązowej barwy, zamszowy, matowy. Rurki i drobne pory śnieżnobiałe, u starszych kremowe, wolne przy trzonie, NIEZMIENIAJĄCE barwy. Trzon walcowaty, kasztanowy, a w środku KOMOROWATO PUSTY (gąbczasty z pustymi komorami)! Miąższ biały, kruchy, przyjemnie orzechowy.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Piaskowiec modrzak

Gyroporus cyanescens

Niezwykły i poszukiwany grzyb o spektakularnej reakcji barwnej. Kapelusz słomkowożółty, płowobeżowy, filcowaty. Pory białawe do żółtawych. Trzon komorowato pusty w środku. Po przekrojeniu lub ucisku miąższ w ułamku sekundy zabarwia się na INTENSYWNIE CHABROWONIEBIESKI (atramentowoniebieski, indygo) kolor! Podczas smażenia barwa niebieska całkowicie znika, a grzyb ma doskonały smak.

Profil → Oznacz

Drobne grzyby łąkowe, próchniczne i nadrzewne o rdzawobrązowym wysypie zarodników.

✓ Jadalny

Polówka wczesna

Agrocybe praecox

Pojawia się w maju i czerwcu w parkach, ogrodach i na skrajach lasów na ściółce z kory i trocin. Kapelusz kremowoochrowy, na trzonie obecny błoniasty pierścień. Miąższ o silnym zapachu świeżej mąki.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Polówka wiązkowa

Cyclocybe aegerita

Ciepłolubny grzyb rosnący w kępach na pniach topoli i wierzb. Kapelusz ciemnobrązowy, z wiekiem jaśniejący. Trzon z trwałym pierścieniem. Wyśmienity grzyb kulinarny.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gnojanka żółtawa

Bolbitius titubans

Pospolita na łąkach, pastwiskach i pryzmach kompostu. Młody kapelusz ma jaskrawy, cytrynowożółty kolor i jest pokryty śluzem, z wiekiem blednie i bruzduje się aż do środka.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Stożkówka delikatna

Conocybe tenera

Drobny grzyb łąkowy o stożkowatym kapeluszu barwy rdzawobrązowej i cieniutkim trzonku. Wszystkie stożkówki należy bezwzględnie omijać ze względu na obecność śmiertelnych amatoksyn u spokrewnionych gatunków.

Profil → Oznacz

Masywne grzyby nadrzewne, huby lecznicze i jadalne nadrzewne o rurkowatym hymenoforze.

✓ Jadalny

Żółciak siarkowy

Laetiporus sulphureus

Pospolity grzyb nadrzewny owocujący w maju i czerwcu na pniach dębów, wierzb i drzew owocowych. Tworzy dachówkowate półki o jaskrawo siarkowożółtym lub jaskrawopomarańczowym kolorze. Młody miąższ jest miękki, soczysty i ma strukturę piersi z kurczaka.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Żagiew łuskowata

Cerioporus squamosus

Ogromny grzyb nadrzewny (do 40-50 cm średnicy) owocujący wiosną na drzewach liściastych. Kapelusz kremowożółty, pokryty koncentrycznymi, ciemnobrązowymi łuskami. Pory duże, kanciaste. Pachnie świeżym ogórkiem lub arbuzem.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Ozorek dębowy

Fistulina hepatica

Pasożyt starych dębów. Do złudzenia przypomina kawał surowego mięsa lub język wołowy. Powierzchnia krwistoczerwona, wilgotna. Miąższ krwistoczerwony, marmurkowaty, wydzielający czerwony sok o orzeźwiającym, kwaśnym smaku.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Żagwica listkowata

Grifola frondosa

Wyrasta u podstawy starych dębów. Tworzy olbrzymie kępy (do 40-50 cm i kilkunastu kilogramów) złożone z setek drobnych, łopatkowatych, szarobrązowych kapelusików.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Białoporek brzozowy

Piptoporus betulinus

Pospolity pasożyt brzóz. Owocnik poduszeczkowaty, nerkowaty, o gładkiej szarobrązowej skórce. Miąższ czysto biały, sprężysty, o kwaskowatym smaku.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Hubiak pospolity

Fomes fomentarius

Pospolity grzyb wieloletni w kształcie końskiego kopyta, rosnący na bukach i brzozach. Powierzchnia twarda jak kamień, szara z koncentrycznymi strefami przyrostu.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Pniarek obrzeżony

Fomitopsis pinicola

Pospolity na świerkach i sosnach. Bardzo twarda huba o charakterystycznym, jaskrawo pomarańczowoczerwonym brzegu przyrostu i żywicznym zapachu.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Lakownica lśniąca

Ganoderma lucidum

Owocnik nerkowaty z bocznym trzonem, pokryty lśniącą, jakby polakierowaną czerwonokasztanową skorupą. W Polsce rzadki relikt podlegający ochronie.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Lakownica spłaszczona

Ganoderma applanatum

Płaska huba nadrzewna. Białe pory od spodu po zarysowaniu patykiem natychmiast ciemnieją na brązowo, co pozwala tworzyć na niej trwałe rysunki.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Wrośniak różnobarwny

Trametes versicolor

Pospolity na martwym drewnie liściastym. Tworzy dachówkowate rozetki cienkich kapelusików o przepięknych, aksamitnych, wielobarwnych strefach (brązy, błękity, żółcie, szarości).

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gmatwica chropowata

Daedaleopsis confragosa

Rośnie na martwych pniach wierzb, brzóz i olch. Pory od spodu są wydłużone, labiryntowate, po potarciu natychmiast różowieją lub czerwienieją.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Kubełek ciemny

Phaeolus schweinitzii

Groźny pasożyt korzeni starych sosen i modrzewi. Owocnik duży, lejkowaty, z zamszową, rdzawobrązową powierzchnią i jaskrawo siarkowożółtym brzegiem.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Błyskoporek podkorowy

Inonotus obliquus

Wyrasta na żywych pniach brzóz w postaci czarnej, spękanej, węglistej narośli przypominającej spalony węgiel drzewny. Wnętrze ma rdzawocynamonową barwę.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Żagiew okółkowa

Polyporus umbellatus

Wyrasta u podstawy dębów. Tworzy wielką kępę składającą się z setek małych, okrągłych kapelusików z centralnymi trzonkami zrastającymi się w jeden wspólny pień.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Wachlarzowiec olbrzymi

Meripilus giganteus

Tworzy potężne kępy wachlarzowatych kapeluszy u podstawy starych buków (średnica do 1 metra!). Pory pod spodem po dotknięciu natychmiast czernieją.

Profil → Oznacz

Spektakularne grzyby nadrzewne o owocnikach pokrytych gęstymi, wiszącymi soplami (kolcami).

✓ Jadalny

Soplówka jeżowata

Hericium erinaceus

Niezwykły grzyb rosnący na pniach starych buków i dębów. Owocnik owalny, czysto biały do kremowego, pokryty gęstymi, długimi (do 3-5 cm), zwisającymi soplami przypominającymi grzywę lwa lub jeża. Chroniony prawem.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Soplówka koralowa

Hericium coralloides

Przypomina lodową rzeźbę koralowca – śnieżnobiałe gałązki rozgałęziają się wielokrotnie, a z ich dolnej strony zwisają drobne, ostre sople. Rośnie na leżących kłodach bukowych.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Soplówka jodłowa

Hericium flagellum

Górski gatunek rosnący na martwym drewnie jodły w Puszczy Karpackiej i Sudetach. Gałązki zakończone pęczkami długich igiełek.

Profil → Oznacz

Grzyby krzaczkowate przypominające morskie korale oraz lejkowate siatkoblaszki.

✓ Jadalny

Siatkoblaszek maczugowaty

Gomphus clavatus

Wyjątkowy grzyb górskich lasów jodłowo-świerkowych na wapieniach. Owocniki maczugowato-ścięte, o fioletowoliliowym hymenoforze pokrytym siatkowato połączonymi fałdami i żyłkami.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koralówka żółta

Ramaria flava

Krzaczkowato rozgałęziony owocnik o pięknej, siarkowożółtej barwie gałązek i białej podstawie. Miąższ kruchy, o łagodnym smaku.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koralówka złocista

Ramaria aurea

Duża koralówka o gałązkach barwy złocistożółtej do pomarańczowożółtej i grubej, białawej podstawie.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Koralówka strojna

Ramaria formosa

Charakteryzuje się trójbarwnym owocnikiem: białawą podstawą, łososioworóżowymi gałązkami i cytrynowożółtymi wierzchołkami ząbków. Gorzki smak.

Profil → Oznacz

☣ Trujący

Koralówka blada

Ramaria pallida

Gałązki białawe, bladoszare do liliowoszarych. Rośnie w lasach liściastych i iglastych.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Koralówka czerwonoszczytowa

Ramaria botrytis

Masywny grzyb o krótkich, gęstych gałązkach przypominających główkę kalafiora. Szczyty gałązek są jaskrawo winnoczerwone lub różowokarminowe.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Koralówka sztywna

Ramaria stricta

Rośnie na butwiejącym drewnie pniaków i gałęzi. Gałązki proste, pionowo wzniesione (sztywne), barwy ochrowobrązowej z żółtymi końcami.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Buławka pałeczkowata

Clavariadelphus pistillaris

Okazały grzyb maczugowaty lasów bukowych na wapieniach (wysokość do 20-30 cm). Żółtoochrowy, po dotknięciu powoli brązowieje. Pod ścisłą ochroną prawną.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Goździeńczyk grzebieniasty

Clavulina coralloides

Bardzo pospolity w ściółce leśnej. Cały czysto biały, o gałązkach zakończonych ostrymi, ząbkowanymi grzebykami przypominającymi rogi renifera.

Profil → Oznacz

Workowce o miseczkowatych, kielichowatych lub pofałdowanych owocnikach.

✓ Jadalny

Czarka szkarłatna

Sarcoscypha coccinea

Prawdziwy klejnot przedwiośnia i zimy (luty-kwiecień). Miseczki o średnicy 2-5 cm wyrastające na zagrzebanych w ściółce gałązkach drzew liściastych. Wnętrze ma jaskrawy, lśniący, szkarłatnoczerwony kolor, strona zewnętrzna jest biaława.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Czarka austriacka

Sarcoscypha austriaca

Najczęstsza czarka w Polsce, masowo owocująca na leżących w błocie gałązkach olszy i wierzby pod topniejącym śniegiem. Wnętrze krwistoczerwone, brzeg pokryty mikroskopijnie skręconymi włoskami.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Piestrzyca kędzierzawa

Helvella crispa

Późnojesienny grzyb lasów liściastych. Główka białawokremowa, siodłowato wygięta i kędzierzawa. Trzon gruby, czysto biały, głęboko wzdłużnie żebrowany i komorowaty.

Profil → Oznacz

⚠️ Jadalność

Piestrzyca zatokowata

Helvella lacunosa

Główka siodłowata, szaroczarna do смоłistej. Trzon szary, głęboko wzdłużnie żebrowany z jamami i otworami.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Kustrzebka brunatna

Peziza badia

Pospolita przy leśnych drogach na piaszczystej glebie. Miseczki ciemnobrązowe, wewnątrz gładkie, z zewnątrz delikatnie ziarenkowate.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Uchówka ośla

Otidea onotica

Wyrasta w lasach liściastych. Owocnik ma kształt wydłużonego, jednostronnie rozciętego ucha osła (wysokość do 10 cm), o ciepłej barwie żółtopomarańczowej z różowym odcieniem.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Dzieżka pomarańczowa

Aleuria aurantia

Pospolita na nagiej ziemi, skarpach i leśnych drogach. Miseczki jaskrawo, fosforyzująco pomarańczowe (jak skórka pomarańczy), o kruchej konsystencji.

Profil → Oznacz

✓ Jadalny

Kustrzebka pęcherzykowata

Peziza vesiculosa

Rośnie na oborniku, kompoście i zbutwiałej słomie w ogrodach. Miseczki duże, pęcherzykowate, o podwiniętym brzegu, barwy bladoochrowej.

Profil → Oznacz

Unikalne grzyby wnętrzniaki, których zewnętrzna okrywa pęka promieniście na ramiona gwiazdy.

✕ Niejadalny

Gwiazdosz potrójny

Geastrum triplex

Największy polski gwiazdosz (rozpiętość do 12-15 cm). Gruba zewnętrzna okrywa pęka na 4-8 trójkątnych ramion, a jej wewnętrzna warstwa pęka tworząc charakterystyczny kołnierz wokół kulistej główki.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gwiazdosz frędzelkowany

Geastrum fimbriatum

Najpospolitszy gwiazdosz w lasach iglastych. Ramiona gwiazdy podwijają się pod spód unosząc kulistą główkę. Otwór wierzchołkowy frędzelkowaty, bez wyraźnej obwódki.

Profil → Oznacz

✕ Niejadalny

Gwiazdosz koroniasty

Geastrum coronatum

Główka ciemnobrązowa do ołowianoszarej, osadzona na krótkiej szyjce. Rośnie na piaskach w borach sosnowych.

Profil → Oznacz