Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Muchomor oliwkowy

Amanita battarrae

Jadalny
Jadalny
Wymaga obróbki
Wymaga obróbki
Na surowo trujący
Na surowo trujący

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Amanita battarrae to bezpierścieniowy grzyb z sekcji Vaginatae, wyróżniający się wyraźnie dwubarwnym, koncentrycznie strefowanym kapeluszem o bruzdowanym brzegu. Występuje głównie w lasach górskich i podgórskich strefy umiarkowanej, gdzie tworzy mikoryzę z drzewami iglastymi i liściastymi. Jest gatunkiem jadalnym po bezwzględnej obróbce termicznej, choć rzadko pozyskiwanym ze względu na kruchość owocników oraz ryzyko pomyłki ze śmiertelnie trującymi muchomorami.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.
Wysokość owocnika
Owocnik ma wysokość 150 milimetrów.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt dzwonkowaty lub wypukły; u młodych owocników — jajowaty lub półkulisty; u dojrzałych owocników — płaski.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest gładka.
Pokrycie
Powierzchnia kapelusza jest naga.
Połysk powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest lśniąca.
Lepkość i śluzowatość
Powierzchnia kapelusza jest lepka.
Kolor
Kapelusz może być żółtooliwkowy, szarobrązowy lub szary.
Obrys brzegu
Obrys brzegu jest równy.
Ukształtowanie powierzchni brzegu
Brzeg kapelusza jest bruzdkowany.
Spękania i rozdarcia brzegu
Brzeg kapelusza jest bez spękań.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 40 do 120 milimetrów.
Środek
Środek kapelusza może być z wyraźnym garbkiem lub zagłębiony.
Skórka
Skórka kapelusza jest częściowo ściągalna, do połowy kapelusza.
Obecność resztek osłony na kapeluszu
Stwierdzono brak resztek osłony na kapeluszu.
Układ stref i smug barwnych kapelusza
Na kapeluszu występują koncentryczne kręgi. Strefowanie jest wyraźne.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę blaszkową.

Blaszki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Blaszki mogą być wolne od trzonu lub przyrośnięte do trzonu.
Barwa
Hymenofor może być białawy, biały, kremowobiały lub kremowy.
Ostrze
Ostrze blaszki może być całe, gładkie w obrysie lub kłaczkowate, u młodych owocników może być kłaczkowate, a u starych owocników może być ząbkowane / piłkowane.
Naturalna barwa ostrza blaszki
Ostrze blaszki jest białe.
Rozstaw
Blaszki mogą być blisko rozstawione, rzadkie, dość rzadkie lub gęste.
Grubość blaszek
Blaszki są grube.
Szerokość
Wysokość blaszek może wynosić do 7 milimetrów.
Szerokość blaszek
Blaszki są szerokie.
Blaszeczki
Stwierdzono obecność blaszeczek.

Trzon i podstawa

Położenie
Trzon ma położenie centralne.
Kształt
Trzon może mieć kształt walcowaty, zwężający się ku górze lub maczugowaty.
Kolor
Trzon może być biały.
Góra trzonu może być biaława.
Ukształtowanie powierzchni
U góry powierzchnia trzonu jest bruzdowana.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu może być łuskowata.
Barwa ornamentacji
Ornamentacja trzonu jest szarobrązowa.
Wnętrze
Trzon może być pełny lub pusty.
Długość
Trzon może mieć długość od 50 do 200 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 5 do 20 milimetrów.
Pochwa
Stwierdzono obecność pochwy.

Pierścień

Obecność
Pierścień nie występuje u tego gatunku.

Osłona u podstawy

Budowa
Osłona u podstawy trzonu jest workowata.
Barwa pochwy i osłony u podstawy trzonu
Osłona u podstawy trzonu jest biała.
Krępość trzonu
Trzon jest krępy.
Materiał pochwy i osłony u podstawy trzonu
Osłona u podstawy trzonu jest błoniasta.

Miąższ

Barwa
Miąższ może być biały, a w trzonie może być białawy.
Smak
Może mieć cierpki lub słaby smak.
Odporność na przełamanie lub rozerwanie
Miąższ jest kruchy.
Typ konsystencji miąższu
W kapeluszu miąższ jest mięsisty.
Zmiana koloru
Po uszkodzeniu miąższ nie zmienia barwy.
Zapach
Zapach jest przyjemny.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach iglastych, w lasach mieszanych lub w lasach liściastych.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba lub ściółka.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać pojedynczo, w rozproszonych grupach lub po kilka.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od czerwca do września.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Jadalny
Wymagana obróbka
Wymaga obróbki
Spożycie na surowo
Na surowo trujący

Prawo

Ochrona
W Polsce nie podlega ochronie gatunkowej.
Handel
W Polsce nie jest dopuszczony do obrotu handlowego ani do produkcji przetworów grzybowych.

Z czym można pomylić

1 / 3

FAQ

Czy Amanita battarrae jest grzybem jadalnym?

Tak, jest jadalny, ale wyłącznie po gruntownej obróbce termicznej; na surowo jest trujący.

Jakie drzewa najczęściej towarzyszą temu gatunkowi?

Najczęściej tworzy mikoryzę ze świerkami, jodłami, bukami oraz brzozami.

W jakich miesiącach można spotkać owocniki?

Główny okres owocnikowania trwa od lipca do października, z nasileniem w sierpniu.

Gdzie w Europie występuje ten muchomor?

Występuje głównie w górach Europy Środkowej i Południowej oraz na nizinach północy.

Czy ten grzyb ma pierścień na trzonie?

Nie, jako przedstawiciel sekcji Vaginatae nie wykształca pierścienia na trzonie.

Dlaczego surowe owocniki są szkodliwe?

Zawierają nietrwałe termicznie toksyny hemolityczne niszczące krwinki czerwone.

Czy Amanita battarrae jest pospolity w Polsce?

Nie, jest gatunkiem rzadkim, spotykanym głównie w rejonach podgórskich i górskich.

Skąd pochodzi nazwa gatunkowa battarrae?

Upamiętnia Giovanniego Antonia Battarrę, osiemnastowiecznego włoskiego mykologa.

Czy owocniki nadają się do transportu?

Nie, są niezwykle kruche i łatwo łamią się nawet przy delikatnym dotyku.

Do czego używano tego grzyba w rzemiośle?

W dawnych czasach barwiono nim wełnę na kolory beżowe, szare i oliwkowobrązowe.