Їстівний
Установіть місцезнаходження, щоб побачити дані для свого регіону.










Опеньок луговий — це дрібний гриб із шапинкою діаметром 2–5 см, спочатку опуклою, пізніше розпростертою з тупим горбком. Шкірочка гладка, блідо-вохриста або іржасто-бежева, що вицвітає в суху погоду. Пластинки рідкі, товсті, білувато-кремові та вільні. Ніжка сягає 4–7 см, вона струнка, світла, надзвичайно пружна й волокниста, її важко відірвати. Тонкий білуватий м'якуш не змінює кольору на зрізі, має м'який, солодкуватий смак і приємний, характерний аромат сіна.
Розпізнавання, оселище та найважливіші відмінності.
Грибар
Будова плодового тіла
- Тип будови плодового тіла
- Тип будови плодового тіла: Шапинка, ніжка.
- Забарвлення міцелію біля основи плодового тіла
- Забарвлення міцелію біля основи плодового тіла: білий.
Шапинка
- Форма шапинки
- у молодих плодових тіл: Форма шапинки: напівкулястий або майже конічна.
у зрілих плодових тіл: Форма шапинки: плоский.
у молодих плодових тіл: Форма шапинки: дзвоникоподібний.
у зрілих плодових тіл: Форма шапинки: опуклий. - Рельєф поверхні шапинки
- Рельєф поверхні шапинки: гладенький.
- Покрив шапинки
- Покрив шапинки: гола.
- Блиск поверхні шапинки
- у мокрому стані: Блиск поверхні шапинки: блискучий.
- Колір шапинки
- у мокрому стані: Колір шапинки: коричнюватий.
Колір шапинки: палевий.
Колір шапинки: червонуватий.
у мокрому стані: Колір шапинки: червонувато-вохристий.
Колір шапинки: білий.
Колір шапинки: кремовий.
у мокрому стані: Колір шапинки: вохристий.
у сухому стані: Колір шапинки: блідо-вохристий.
у сухому стані: Колір шапинки: тілесного кольору. - Положення краю
- у молодих плодових тіл: Положення краю: підгорнутий усередину.
у зрілих плодових тіл: Положення краю: прямий.
у зрілих плодових тіл: Положення краю: відігнутий догори. - Контур краю шапинки
- у старих плодових тіл: Контур краю шапинки: хвилястий.
- Рельєф поверхні краю шапинки
- Рельєф поверхні краю шапинки: борознистий.
- Діаметр шапинки
- Діаметр шапинки становить 10–80 mm.
- Центр шапинки
- Центр шапинки: з виразним горбком.
- Гігрофанність шапинки
- Гігрофанність шапинки: гігрофанний.
Низ шапинки
- Тип гіменофора
- Тип гіменофора: пластинки.
Пластинки біля ніжки
- Прикріплення гіменофора до ніжки
- Прикріплення гіменофора до ніжки: прирослий до ніжки (пластинки).
Прикріплення гіменофора до ніжки: вільний від ніжки (пластинки). - Профіль гіменофора біля ніжки
- Профіль гіменофора біля ніжки: виїмчастий біля ніжки (пластинки).
- Загальний профіль пластинки
- Загальний профіль пластинки: череватий (пластинки).
- Колір гіменофора
- Колір гіменофора: палева.
Колір гіменофора: вохристого кольору.
Колір гіменофора: білий.
Колір гіменофора: білувате. - Кількість повних пластинок
- Кількість повних пластинок: 20–28.
- Відстань між пластинками
- Відстань між пластинками: рідко розташовані.
Відстань між пластинками: досить рідко розташовані. - Товщина пластинок
- Товщина пластинок: товстий.
- Висота пластинок
- Висота пластинок: до 6 mm.
- Наявність коротких пластинок
- Наявність коротких пластинок: наявний.
- Кількість рядів довжини пластиночок
- Кількість рядів довжини пластиночок: 1–5.
Ніжка та основа
- Форма ніжки
- Форма ніжки: циліндричний.
- Колір ніжки
- Колір ніжки: світло-коричневий або білувате.
Колір ніжки: білувате. - Рельєф поверхні ніжки
- Рельєф поверхні ніжки: гладенький.
- Покрив поверхні ніжки
- у молодих плодових тіл: Покрив поверхні ніжки: Повстиста.
у зрілих плодових тіл: Покрив поверхні ніжки: гола.
Покрив поверхні ніжки: опушена (при основі ніжки). - Внутрішня будова ніжки
- Внутрішня будова ніжки: суцільний.
- Консистенція ніжки
- Консистенція ніжки: волокнистий і стійкий до розриву.
- Довжина ніжки
- Довжина ніжки: 12–80 mm.
- Діаметр ніжки
- Діаметр ніжки: 1,5–6 mm.
Кільце
- Наявність кільця
- Наявність кільця: без кільця.
- Піхва
- Піхва: відсутній.
М'якуш
- Колір м’якуша
- Колір м’якуша: білувате.
Колір м’якуша: білий. - Щільність м’якуша
- Щільність м’якуша: щільний.
- Смак м’якуша
- Смак м’якуша: приємний, слабкий.
- Стійкість м’якуша до перелому або розриву
- Стійкість м’якуша до перелому або розриву: стійкий до перелому або розриву.
- Пружність м’якуша
- Пружність м’якуша: пружний.
- Тип консистенції м'якуша
- Тип консистенції м'якуша: хрящуватий.
- Запах м’якуша
- Запах м’якуша: грибний.
Запах м’якуша: горіховий, слабкий.
Запах м’якуша: невиразний.
Запах м’якуша: приємний. - Категорія товщини м’якуша
- Категорія товщини м’якуша: товстий.
Де і коли росте
- Оселище
- Оселище: лука.
Оселище: пасовище.
Оселище: парк.
Оселище: фруктовий сад.
Оселище: сад.
Оселище: узбіччя.
Оселище: узлісся. - Характер росту плодових тіл
- Характер росту плодових тіл: групами.
Характер росту плодових тіл: колами.
Характер росту плодових тіл: дугами.
Характер росту плодових тіл: рядами.
Характер росту плодових тіл: розсіяні групи.
Характер росту плодових тіл: пучками. - Період плодоношення
- Плодові тіла з’являються з травня до жовтня.
- Територія поширення
- Potwierdzono występowanie w Polsce.
Їстівність і кулінарія
- Їстівність
- Їстівний
Право
- Охорона
- У Польщі вид не підлягає видовій охороні.
- Торгівля
- У Польщі вид дозволено для торгівлі та виробництва грибної продукції.
З чим можна сплутати
Mycena pura
Основні відмінності
Негниючник лучний (Marasmius oreades) вирізняється іншим забарвленням і будовою шапинки, значно рідшими пластинками з іншою структурою, більш еластичною, твердою ніжкою та повною відсутністю запаху редьки.
FAQ
Чи придатна ніжка опенька лугового до споживання?
Ніжка лугового опенька волокниста, тверда й неперетравна, тому не придатна до споживання. Під час збирання або на кухні її слід зрізати та використовувати виключно ніжні шапинки.
З якими отруйними видами можна сплутати цей гриб?
Найнебезпечнішою є помилка зі смертельно отруйною говорушкою отруйною та говорушкою вибіленою. Вони ростуть у траві, а сильний мускарин, що міститься в них, становить безпосередню загрозу для життя.
Як відрізнити опеньок луговий від отруйної говорушки?
У лугового опенька рідкі, товсті пластинки, вільні біля ніжки, та гнучка, неламка ніжка. Отруйні говорушки мають густі пластинки, що сходять на ніжку, яка до того ж дуже легко ламається.
Що таке так звані «відьмині кола», які утворює цей вид?
Відьомські кола — це колоподібні скупчення плодових тіл, що утворюються внаслідок рівномірного, відцентрового росту підземного міцелію. У зоні його розвитку трава відмирає, а по краях стає темно-зеленою.
Які кулінарні властивості демонструє негниючник після висушування?
Завдяки трегалозі він чудово переносить сушіння. Після замочування у воді набухає і миттєво повертає первинну пружність. Змелений на порошок, він є чудовою натуральною приправою умамі.
У які місяці можна збирати плодові тіла негниючника?
Плодові тіла ростуть із травня до листопада. Найбільш рясно вони з'являються з червня до вересня, особливо після сильних дощів, які переривають літні посушливі періоди спеки.
У яких оселищах найчастіше росте цей вид?
Це вид відкритих просторів, який не зустрічається в глибині лісів. Він заселяє сонячні луки, пасовища, узбіччя доріг і межі, а також міські газони в парках, скверах і садах.
Для яких страв найкраще використовувати негниючник?
Шапинки чудово підходять для ароматних супів, вершкових соусів, яєчні та омлетів. Вони прекрасно поєднуються з м'ясом, а висушені та змелені на дрібний порошок слугують чудовою приправою умамі.
Чому ніжка цього гриба настільки стійка до скручування?
Виняткова еластичність ніжки зумовлена щільною будовою густо сплетених товстостінних гіфів. Ця структура ефективно захищає гриб від зламування вітром або витоптування.
Звідки береться характерний мигдалевий запах негниючника?
За цей аромат відповідає леткий бензальдегід, а не помилково вказуваний ціановодень. Хоча гриб і виділяє слідові кількості синильної кислоти для захисту, саме цей альдегід надає йому запаху гіркого мигдалю.
Любитель
Назви та історія
- Obowiązująca nazwa krajowa
- Twardzioszek przydrożny
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Marasmius oreades
Спостереження вдома
Споровий відбиток
- Необхідні матеріали
- свіжа, зріла шапинка, аркуш паперу, склянка або чашка, вода
- Час
- 2–24 h
- Виконання
- Покладіть шапинку нижньою стороною на папір.
- Додайте краплю води зверху та накрийте.
- Через 2–24 годин підніміть шапинку й огляньте осад.
Що шукати
- Колір спорового відбитка
- Колір спорового відбитка: білий.
Під мікроскопом
- Необхідні матеріали
- світловий мікроскоп, предметне й покривне скельця, голка, вода, спори зі спорового відбитка
- Виконання
- Перенесіть голкою трохи спорового відбитка на скельце.
- Додайте краплю води, накрийте покривним скельцем і розгляньте спори.
Що шукати
- Форма спори
- Форма спори: еліпсоїдний. Форма спори: краплеподібний. Форма спори: веретеноподібно-еліпсоїдний. Форма спори: веретеноподібно-еліпсоїдний. Форма спори: лимоноподібний. Форма спори: оберненояйцеподібний. Форма спори: яйцеподібний. Форма спори: майже кулястий (рідко).
- Поверхня спори
- Поверхня спори: гладенький. Поверхня спори: гладенький. Поверхня спори: гладенький.
- Розміри спори
- Довжина 6,3–10 µm, ширина 3,5–6 µm.
Розміри порівнюйте після калібрування шкали мікроскопа.
Екологія та поширення
- Тип живлення
- Тип живлення: сапротрофний.
Некулінарне застосування
Шапинки лугового опенька є чудовою кулінарною сировиною, ідеальною для ароматних супів, сметанних соусів, яєчні та м'ясних начинок. Цей гриб прекрасно підходить для сушіння завдяки високому вмісту трегалози — після замочування у воді він набухає й майже повністю відновлює початкову свіжість, еластичність та консистенцію. Подрібнені в порошок сушені шапинки є чудовою натуральною приправою, що збагачує страви глибоким смаком умамі. Його також цінують у сучасній рослинній кухні.
Історія та культура
Опеньок луговий століттями зачаровував європейський фольклор завдяки утворенню видовищних, правильних кіл грибниці, відомих як «відьмині кола». У давніх народних віруваннях їх вважали місцями нічних танців ельфів або шабашів відьом, а потрапляння всередину загрожувало зуроченням або втратою глузду. У польській традиції гриб отримав багато колоритних народних назв, таких як tanecznica, podróżka чи majówka, що відображали місця його зростання та давні звичаї.
Їстівність і безпека
Це цінований їстівний гриб із чудовими смаковими якостями, проте в кулінарії збирають виключно шапинки. Ніжки тверді, дуже волокнисті й неперетравні, тому їх слід відкидати. Збирання опенька лугового вимагає обережності через ризик сплутати його зі смертельно отруйними говорушками, такими як говорушка отруйна чи говорушка вибілена. Вони містять смертельно небезпечний мускарин. Головною розрізнювальною ознакою є пластинки: у лугового опенька вони рідкі та вільні, а в говорушок — густі й низхідні.
Оселище та зростання
Цей вид є поширеним сапротрофом, що масово зустрічається на відкритих просторах за межами густих лісових масивів. Він заселяє луки, пасовища, узбіччя доріг, межі, паркові галявини та доглянуті міські газони. Плодові тіла з'являються масово з травня по листопад, виростаючи хвилями після теплих і рясних дощів. Утворює характерні розлогі «відьмині кола», в яких відмираюча трава контрастує з буйною зеленню. Підземний міцелій здатний зберігатися в ґрунті багато років.
Дослідник
Їстівність і кулінарія
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Їстівність
- Їстівний — źródło oznaczenia
Česká mykologická společnost, Marasmius oreades — špička obecná. Atlas gatunków, odczyt 28.10.2026. · Kuchyňské využití: source author describes the species as edible; not a statement about identification of a collected specimen.
Наукові назви та таксономія
- Чинна наукова назва
Marasmius oreades
Aktualną, zaakceptowaną nazwą taksonomiczną gatunku jest Marasmius oreades (Bolton) Fr. (1836). Nazwa ta bazuje na bazonimie Agaricus oreades opisanym przez Jamesa Boltona w 1792 roku. W historii badań mykologicznych takson bywał przenoszony do innych rodzajów, co wygenerowało synonimy homotypowe, takie jak Collybia oreades (Bolton) P. Kumm. (1871) oraz Scorteus oreades (Bolton) Earle (1909).
[11] [10] [12]Jako synonimy historyczne podawane są również Agaricus coriaceus Lightf. (1777), Agaricus pratensis Huds. (1778), Gymnopus pratensis Gray (1821), Pleurotus caryophylleus (Schaeff.) Sacc. (1887) oraz Marasmius caryophylleus (1889).
[20]- Zakres ujęcia taksonomicznego
Wpis katalogowy Marasmius oreades (Bolton) Fr., zgodny z dokładnym zaakceptowanym dopasowaniem GBIF2537250. Zachowano zakresy poszczególnych atlasów, badań i materiałów; dawnych ujęć taksonomicznych i różnych populacji nie uznano za niezależne potwierdzenia wszystkich cech.
[5] [1]
Лабораторна діагностика
Dane ustrukturyzowane
Базидії
Гіменіальні цистиди
- Наявність цистид у гіменії
- Наявність цистид у гіменії: відсутній. [6]
Інші лабораторні ознаки
Шкірка шапинки
- Довжина кінцевої клітини шкірки шапинки
- Довжина кінцевої клітини шкірки шапинки: 15–39 µm. [6]
- Форма кінцевої клітини шкірки шапинки
- Форма кінцевої клітини шкірки шапинки: булавоподібний. [8]
Форма кінцевої клітини шкірки шапинки: циліндричний. [8]
Форма кінцевої клітини шкірки шапинки: булавоподібний. [6]
Форма кінцевої клітини шкірки шапинки: циліндричний. [6] - Ширина кінцевої клітини шкірки шапинки
- Ширина кінцевої клітини шкірки шапинки: 3–18 µm. [6]
Спори
- Колір спор під мікроскопом
- Колір спор під мікроскопом: гіаліновий. [7]
Колір спор під мікроскопом: гіаліновий. [2] - Довжина спори
- Довжина спори: 7–10 µm. [8]
Довжина спори: 6,3–10 µm. [6]
Довжина спори: 7–9 µm. [7]
Довжина спори: 7–10 µm. [2] - Форма спори
- Форма спори: еліпсоїдний. [7]
Форма спори: краплеподібний. [2]
Форма спори: веретеноподібно-еліпсоїдний. [8]
Форма спори: веретеноподібно-еліпсоїдний. [6]
Форма спори: лимоноподібний. [6]
Форма спори: оберненояйцеподібний. [6]
Форма спори: яйцеподібний. [6]
Форма спори: майже кулястий (рідко). [6]
Шкірка ніжки
- Ширина гіф шкірки ніжки
- Ширина гіф шкірки ніжки: 3–8,5 µm. [6]
Трама гіменофора
- Ширина гіф трами
- Ширина гіф трами: 2–5,5 µm. [6]
Матеріал і методи досліджень
Волоски на поверхні ніжки
Materiał: Opis Gilliam (1976) dotyczy włosków powierzchni trzonu. Podany zakres szerokości jest częścią opisu gatunku; źródło nie przypisuje go konkretnej kolekcji ani okazowi.
Metoda: Ogólna metodyka monografii obejmuje badanie skrawków w 2% KOH i odczynniku Melzera, a świeżego materiału także w wodzie. Autor nie przypisuje konkretnego preparatu ani powiększenia pomiarom włosków trzonu.
Zakres interpretacji: Źródło podaje szerokość włosków do 12 mikrometrów, bez liczebności pomiarów. Podpis ryciny 16 i wykaz kolekcji nie ustalają liczby zmierzonych włosków ani okazów. Włoski trzonu pozostają odrębną strukturą od strzępek jego skórki.
[6]- Результати, наведені в джерелах — Довжина спори
- Materiał badania: Monograficzny opis gatunkowy oparty na wielu okazach; źródło nie wskazuje konkretnego okazu ani próbki dla podanych wymiarów. 7–10 µm (skrajnie od 6,3 µm) [6]
7–10 µm [8] [2]
7–9 µm [7] - Результати, наведені в джерелах — Ширина спори
- 4–6 µm [2] [8]
Materiał badania: Monograficzny opis gatunkowy oparty na wielu okazach; źródło nie wskazuje konkretnego okazu ani próbki dla podanych wymiarów. 3,5–6 µm [6]
4–5 µm [7]
Metody i zapisy źródłowe — Monograficzny opis gatunkowy oparty na wielu okazach; źródło nie wskazuje konkretnego okazu ani próbki dla podanych wymiarów.
Pochodzenie materiału: Kolekcje zbadane pochodzą z wielu krajów; źródło nie przypisuje pomiarów mikroskopowych do kraju ani pojedynczej kolekcji..
Długość podstawki; Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „33-45 X 5.5-8.5 µm” [6]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „subclavate to clavate” [6]
Szerokość strzępek kontekstu — zapis źródłowy: „TRAMAL HYPHAE interwoven and up to 14 µm in the pileus” [6]
Obecność cystyd w hymenium — zapis źródłowy: „HYMENIAL CYSTIDIA lacking.” [6]
Szerokość strzępek tramy — zapis źródłowy: „parallel-interwoven, uninflated, and 2-5.5 µm broad in the lamellae” [6]
Długość komórki końcowej skórki kapelusza; Szerokość komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „cells 15-39 X 3-8(-18) µm” [6]
Kształt komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „clavate” [6]
Kształt komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „cylindric” [6]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „(6.3-)7.0-10.0 X 3.5-6.0 µm” [6]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „fusoid-elliptic” [6]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „lemon-shaped” [6]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „obovate” [6]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „ovate” [6]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „rarely subglobose” [6]
Szerokość strzępki wewnętrznej tramy trzonu; Szerokość strzępek skórki trzonu — zapis źródłowy: „SURFACE AND TRAMAL HYPHAE 3-8.5 µm broad” [6]
Metody i zapisy źródłowe — Atlasowy opis mikroskopowy; indywidualny owocnik/próbka pomiarowa niepodane.
Kształt komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Pileipellis hymeniform; terminal elements clavate, pyriform, cylindric or somewhat irregular.” [8]
Długość zarodnika; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Spores 7-10 x 4-6 µ; smooth; fusoid-ellipsoid; inamyloid.” [8]
Metody i zapisy źródłowe — Atlasowy opis mikroskopowy; indywidualny owocnik/próbka niepodane.
Barwa zarodnika w mikroskopie; Długość zarodnika; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki elipsoidalne, z dzióbkiem, bocznie spłaszczone, gładkie, bezbarwne, nieamyloidalne, 7–9 × 4–5 µm.” [7]
Metody i zapisy źródłowe — Atlasowy opis mikroskopowy; indywidualny owocnik/próbka niepodane.
Barwa zarodnika w mikroskopie; Długość zarodnika; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Výtrusy jsou kapkovité, 7–10 x 4–6 µm, průsvitné, hladké, neamyloidní.” [2]
Gilliam 1976: анатомічний опис і матеріал
Metody monografii: Opis makroskopowy oparto zasadniczo na świeżym materiale. W mikroskopii stosowano 2% KOH i odczynnik Melzera, a przy świeżych skrawkach także wodę; wykonywano przekroje kapelusza z blaszkami i podłużne przekroje trzonu. Są to metody monografii, bez przypisania jednego medium do kształtu lub wymiaru komórek.
Kolekcje i rycina: Lista na s. 46 obejmuje 57 kolekcji z podanymi oznaczeniami. Rycina 16 jest podpisana Gilliam 752; lista osobno zawiera Ontario: Kelly 752. Nie utożsamiono tych materiałów. W monografii nieoznaczone osobnym skrótem zbiory przypisano do zielnika Uniwersytetu Michigan; ta reguła nie tworzy niepodanego numeru akcesji.
Zakres mikrometrii: Wymiary zarodników, podstawek, strzępek poszczególnych części oraz komórek skórki zachowano jako wyniki opisu gatunkowego. Autor nie podaje dla nich liczebności próby ani przypisania do jednego okazu. Grubość miąższu kapelusza do 6,5 mm jest odrębna od szerokości strzępek; nie wpisano jej do pola mikroskopowej warstwy pod skórką.
[6]Filer 1965: інокуляція трав і визначення матеріалу
Izolaty: Badano cztery kultury oznaczone jako M. oreades: pierwszą z owocników koło Tacoma, drugą i trzecią z około 200 izolacji z owocników w czterech miastach stanu Washington oraz czwartą z trzonu, dostarczoną z Berkeley. Publikacja nie podaje numeru vouchera ani akcesji kultur.
Doświadczenie: Inokulowano siewki Poa pratensis, Festuca rubra i Agrostis tenuis w probówkach z perlitem i zmodyfikowaną pożywką Murraya. Stosowano krążki kultur o średnicy 9 mm; badano reizolację oraz skrawki histologiczne. Kultury odzyskano z korzeni trzech traw, a autor opisał ich silne uszkodzenie lub obumarcie.
Korzenie terenowe: W korzeniach pobranych z gleby czarcich kręgów znaleziono strzępki podstawczaków. Samo badanie tych korzeni nie pozwoliło autorowi dowieść, że należały do M. oreades. Wyniku inokulacji czystymi kulturami nie użyto do usunięcia tego terenowego ograniczenia identyfikacji.
[16]Походження зведення Grzybarium
Agregat GBIF: Widok Grzybarium opisuje 418 stwierdzeń z 16 województw jako agregat GBIF według stanu 26.10.2026 i odsyła do tej bazy. W odczytanym widoku nie udostępnia własnej tabeli indywidualnych rekordów. Nie jest to drugie niezależne potwierdzenie obok danych GBIF ani podstawa do utworzenia 418 kolekcji Grzybarium.
[18]Blenis 2004: межі доступного матеріалу
Abstrakt: Abstrakt relacjonuje pomiary przy dwóch kręgach w pięciu terminach oraz doświadczenie z siedmioma grzybami i czterema trawami. Porównano progi EC50 dla wzrostu z poziomami cyjanku w roztworze glebowym. Pełna lista gatunków, lokalizacja i szczegółowe protokoły nie były dostępne w odczytanym zakresie; wydawca wymaga dostępu abonenta lub zakupu.
[19] [15]Перевірка поширення — обсяг і обмеження
Обсяг опрацювання
Перед завершенням запис потрібно доповнити або перевірити.
- Зафіксовані відомості з джерел очікують на розгляд.
- Нові джерела потребують перевірки відомостей, виявлених під час огляду.
Відомості, що потребують уточнення: 25
Правова основа та межі оцінки
Правила для місцезнаходження: Польща
Найважливіші речовини та їхня дія
W badaniach glebowych nad dwoma czarcimi kołami wykazano, że stężenie cyjanku w roztworze glebowym zmienia się wraz z odległością od frontu owocnikowania. W strefie do 25 cm od frontu stężenia cyjanku silnie hamowały wzrost korzeni badanych traw i rozwój niektórych grzybów glebowych, natomiast w odległości 50–60 cm stężenie cyjanku w roztworze glebowym wyraźnie spadało w wyniku obniżenia bezwzględnej ilości związku oraz wzrostu wilgotności gleby.
Do sekwencjonowania genomu referencyjnego wykorzystano 95 monokariotycznych kultur wyizolowanych z pojedynczych bazydiospor pochodzących z czterech owocników jednego kręgu w Uppsali w Szwecji (59°51′27,3″N, 17°34′19,2″E). Monokariotyczny stan kultur potwierdzono brakiem sprzążek na strzępkach; zarodniki kiełkowały na pożywce PDA, po czym biomasę namnażano w płynnej pożywce słodowej.
[21]Sekwencjonowanie 95 izolatów potomnych przeprowadzono na platformie Illumina HiSeq X (odczyty parowane 2 × 151 pz, biblioteki Nextera XT). Dla referencyjnego izolatu monokariotycznego 03SP1 przygotowano biblioteki 10X Chromium, sekwencjonowanie długimi odczytami PacBio RSII (8 komórek SMRT, chemia C4/P6) oraz Oxford Nanopore (LSK108/R9.4 i LSK308/R9.5). Transkryptom zsekwencjonowano na platformie HiSeq 2500 v4 z bibliotek kierunkowych NEBNext Ultra RNA.
[21]Sekwencję genomu złożono przy użyciu oprogramowania Canu 1.7, po czym poddano rusztowaniu i korekcie narzędziami Tigmint, ARBitR i LR Gapcloser oraz polerowaniu z użyciem HyPo i Pilon. Mapę sprzężeń skonstruowano w oparciu o 141 011 markerów z progiem LOD równym 20, uzyskując 11 grup sprzężeń o łącznej długości genetycznej 1226 cM (średnio 111 cM na grupę).
[21]Całkowita długość złożonego genomu wynosi 44 372 355 par zasad. Do 11 grup sprzężeń przypisano 43 635 136 pz (około 98% sekwencji), a pozostałe 737 219 pz tworzy 21 niezakotwiczonych rusztowań (scaffoldów). Genom mitochondrialny liczy 66 224 pz. W złożeniu odnotowano 22 luki; 7 głównych rusztowań zawiera motywy telomerowe na obu końcach, a 4 rusztowania na jednym końcu.
[21]W adnotacji genomu referencyjnego Marasmius oreades zidentyfikowano 13 891 genów oraz 15 053 modele mRNA. Regiony genowe obejmują 24 614 704 pz (około 55,5% genomu), średnia długość genu wynosi 1772 pz, a pojedynczy transkrypt mRNA zawiera przeciętnie 6 eksonów. Domeny białkowe Pfam przypisano do 8222 modeli mRNA (około 55%).
[21]Elementy powtarzalne stanowią 9 685 063 pz, co odpowiada 21,8% genomu. Około 14% stanowią retrotranspozony LTR, a około 6% transpozony DNA (głównie z rodzin KDZ i Plavaka). Analizę powtórzeń przeprowadzono programami RepeatModeler 2.0.1 z modułem LTRStruct oraz RepeatMasker z weryfikacją sekwencji flankujących i duplikacji miejsc insercji.
[21]Ocena kompletności złożenia genomu oraz zestawu białek w programie BUSCO v2.0.1 w oparciu o zestaw referencyjny basidiomycota_odb9 (1335 ortologów) wykazała 98,5% kompletnych i fragmentarycznych genów ortologicznych. Dane sekwencyjne zdeponowano pod identyfikatorami PRJNA702659, Maror2/JAFLEJ000000000, PRJNA525964 oraz Dryad 10.5061/dryad.000000034.
[21]W badaniach nad mechanizmem formowania czarcich kół w Berthåga koło Uppsali analizowano dwa kręgi o średnicy około 330 cm i 220 cm (59°51′30″N, 17°34′40″E), o szerokości strefy owocnikowania wynoszącej około 60 cm. Pobrano transekty glebowe (24 i 20 próbek) do głębokości 5 cm poniżej systemu korzeniowego traw, obejmujące strefę zewnętrzną, front owocnikowania oraz wnętrze pierścienia.
[24]W doświadczeniu transplantacyjnym przenoszono bloki darni o wymiarach 30 × 70 × 10 cm w obrębie kręgu oraz poza jego strefę w różnych kombinacjach orientacji i położenia (układy T1–T6). Ponowną ocenę wzrostu grzybni przeprowadzono po około 14 miesiącach.
[24]Analiza metagenomowa DNA wyekstrahowanego z próbek gleby (sekwencjonowanie NovaSeq X Plus PE150) i zmapowanego do referencyjnego genomu Marasmius oreades potwierdziła dikariotyczny charakter grzybni w terenie, na co wskazywała obecność dwóch alleli locus HD1/HD2 w każdym kręgu oraz frekwencje alleli na poziomie około 0,5.
[24]W eksperymencie z przeszczepami darni część fragmentów przeniesionych do wnętrza kręgu lub na zewnątrz utrzymała dotychczasowy kierunek wzrostu grzybni na zewnątrz pierścienia, w jednym wariancie odnotowano wzrost dwukierunkowy, a kontrole miejscowe i część przeszczepów nie wykazały wzrostu na krawędziach. Wyniki te były najbardziej zgodne z hipotezą czasowego hamowania powrotu grzybni do strefy wewnętrznej.
[24]Uzyskane dane terenowe i molekularne z dwóch badanych kręgów wykazują największą zgodność z hipotezą przejściowego zahamowania powrotu grzybni (transient-escape), w myśl której substrat po przejściu frontu zostaje czasowo zmodyfikowany, co uniemożliwia ponowny wzrost grzybni w głąb kręgu, dopóki gleba nie odzyska pierwotnych właściwości.
[24]Lektyna MOA (Marasmius oreades agglutinin, UniProt Q8X123) składa się z N-końcowej domeny wiążącej sacharydy oraz C-końcowej domeny o aktywności proteolitycznej. Rekombinowane białko oraz jego zmutowane warianty wytworzono w Escherichia coli BL21(DE3) lub BL21(DE3)-RIL, oczyszczono metodami chromatografii Ni-NTA i filtracji żelowej oraz poddano dializie do buforu PBS o pH 7,4.
[26]Eksperyment owadobójczy przeprowadzono na larwach stonki ziemniaczanej (Leptinotarsa decemlineata) w stadium L2–L3 pochodzących z kolonii ze środkowej Słowenii. Larwom podawano krążki liści ziemniaka o średnicy 14 mm namoczone w roztworze białka. Test trwał 5 dni w temperaturze 22 ± 1 °C, wilgotności 77% i fotoperiodzie 14:10, przy 36 larwach na wariant (dwa powtórzenia po 18 osobników w osobnych studzienkach), stosując PBS jako kontrolę negatywną i spinosad jako kontrolę pozytywną.
[26]Dla oczyszczonej lektyny MOA stężenie LC50 wobec larw stonki ziemniaczanej po 48 godzinach wyniosło 0,67 mg/ml (95% przedział ufności: 0,31–1,04 mg/ml, R² = 0,74). Dawka 2 mg/ml spowodowała 100% śmiertelności w ciągu 48 godzin, a dawka 1 mg/ml doprowadziła do śmierci wszystkich larw w ciągu 5 dni. Żerowanie larw poddanych działaniu MOA spadło około sześciokrotnie względem kontroli.
[26]Larwy stonki w kontroli PBS przyrosły w ciągu 5 dni średnio o 15,2 ± 3,01 mg. W wariancie MOA o stężeniu 1 mg/ml po 5 dniach nie przeżyła żadna larwa, co uniemożliwiło pomiar masy końcowej, natomiast przy stężeniu 0,5 mg/ml nieliczne ocalałe osobniki (3 larwy) nie różniły się statystycznie masą od grupy kontrolnej.
[26]Badanie zmutowanych wariantów MOA przy stężeniu 0,5 mg/ml wykazało niemal całkowite zniesienie toksyczności wobec larw stonki w przypadku wariantów Q46A W 138A (zaburzone wiązanie węglowodanów), C215A (brak aktywności proteolitycznej) oraz ΔC (usunięta domena C-końcowa). Wskazuje to na konieczność współdziałania obu domen białka. Dodatek 100 mM metylo-α-galaktozydu nie zniósł toksyczności natywnej MOA.
[26]Analiza powierzchniowego rezonansu plazmonowego (SPR, Biacore T200, 10 µM MOA) z użyciem liposomów z ekstraktów lipidowych stonki nie wykazała wiązania lektyny do glikolipidów. Doświadczenia pull-down i spektrometria LC-MS/MS zidentyfikowały 13 wspólnych białek jelitowych, z których jako domniemany główny ligand wskazano aminopeptydazę D9J2F5 o masie 111 583 Da.
[26]Doświadczenia pull-down z izolatem jelita środkowego larw L3 (po 3 dniach głodzenia) potwierdziły, że usunięcie N- lub O-glikanów enzymami znosi wiązanie ligandów z MOA. Badania mikroskopowe (świetlne i transmisyjne TEM) po 24 godzinach ekspozycji na 1 mg/ml MOA ujawniły w jelicie środkowym zniszczenie rąbka szczoteczkowego, utratę biegunowości komórek i labiryntu podstawnego oraz odwarstwianie błony podstawnej, podczas gdy kutykularne jelito tylne pozostało nienaruszone.
[26]Badania toksyczności lektyny MOA wobec dorosłych pszczół miodnych krainek (Apis mellifera carnica) prowadzone zgodnie z wytycznymi OECD 213 (stężenia 1–3 mg/ml, ekspozycja 72 h) nie wykazały obniżenia przeżywalności owadów w porównaniu z kontrolą PBS. Wartość LC50 dla MOA określono na poziomie powyżej 100 µg substancji na pszczołę.
[26]W 5-dniowych testach na larwach pszczół Apis mellifera carnica (w wieku poniżej 24 godzin) w płytkach 48-dołkowych ekspozycja na lektynę MOA nie spowodowała istotnych różnic w śmiertelności ani statystycznie istotnego spadku masy ciała larw w porównaniu z grupą kontrolną PBS.
[26]Analizę statystyczną wyników testów owadobójczych przeprowadzono z wykorzystaniem testu Browna-Forsythe’a i porównań post-hoc Gamesa-Howella, transformacji logarytmicznej danych żerowania, pierwiastkowej transformacji masy larw oraz krzywych przeżywalności Kaplana-Meiera z testem log-rank i korektą Benjaminiego-Hochberga (pakiety R 4.4.1 oraz GraphPad Prism 8.4.3). Intensywność żerowania oceniano w przedziałach 0–25%, 25–50%, 50–75% oraz 75–100%.
[26]Аналітичні результати
Ayer і Craw 1989: обсяг доступної анотації
Hodowla i związki: Abstrakt części 2 pracy o metabolitach płynnych kultur wymienia m.in. pochodne oreadonu, 1α, 15-dihydroxymarasmene i agrocybinę. Nie uzyskano pełnego tekstu ze szczepem, warunkami hodowli, metodami rozdziału i kompletem wyników. Nie podstawiono danych części 1 ani nie przypisano związków z hodowli wszystkim dzikim owocnikom.
[13]Екологічні дослідження
Olsson 2026: два кільця в Уппсалі
Materiał i metody: Badano dwa kręgi na cmentarzu Berthåga w Uppsali w Szwecji, oznaczone na podstawie owocników. Z transektów pobrano 24 i 20 rdzeni gleby; wykonywano metagenomiczne sekwencjonowanie i mapowanie do genomu M. oreades. Dane ENA: PRJEB108585. Daty transplantacji gleby i jej późniejszego badania nie są kalendarzem owocnikowania.
Wynik i dodatki: Sygnał DNA był najwyższy na aktywnym froncie, zwłaszcza po jego zewnętrznej stronie. Dwa warianty HD1/HD2 i częstości alleli około 0,5 były zgodne z dikariotyczną grzybnią. Wyniki transplantacji najlepiej pasowały do hipotezy transient-escape; część prób była nierozstrzygająca. Oryginalne tabele S1/S2 i dodatki zachowano. DNA gleby nie jest pomiarem biomasy ani masy owocników.
[24] [15]Zotti 2026: ґрунтові зони й рослинність у Казерті
Stanowisko i próby: W zarządzanej murawie parku Pałacu Królewskiego w Casercie we Włoszech wybrano po pięć kręgów trzech gatunków, w tym M. oreades. Badano wspólne kontrole OUT oraz front FF i wnętrze IN: łącznie 35 poletek, po 5 dla strefy i gatunku. Oznaczenie owocników porównano z przypisaniami ITS/BLAST. Dwa pozostałe grzyby są gatunkami porównawczymi.
Tabela 1: Dla M. oreades zestaw OUT/FF/IN obejmuje średnie ± SD z pięciu prób. Odczyn gleby wynosił odpowiednio 7,5±0,08; 7,0±0,09; 7,2±0,03. Zdolność utrzymywania wody: 58,8±4,89%; 71,8±3,36%; 60,5±5,8%. Całą macierz 20 pomiarów z jednostkami zachowano w źródłowym odczycie, bez przeliczania i bez przenoszenia wartości innych gatunków.
Granica interpretacji: W miejscu badania biomasa roślin była niższa na aktywnym froncie. Odczyty ITS, biomasa mikrobiologiczna gleby i biomasa roślin są odrębnymi wynikami; żaden nie określa masy owocnika. Modele zależności i hipoteza samo-DNA nie są chemicznym dowodem mechanizmu powstawania kręgów.
[15]Бидгощське лісництво: місцевий опис поширення
Pozycja 35: Oryginalna tabela nadleśnictwa określa gatunek jako bardzo pospolity w miejscach trawiastych, przy drogach i ścieżkach, na łąkach i pastwiskach oraz na skraju lasu. Podaje okres od końca maja do połowy października. Tytuł ogranicza dane do terenu Nadleśnictwa Bydgoszcz; nie jest to nowa ocena dla całej Polski.
[14]Gilliam 1976: обсяг опису фенології
Okres źródłowy: Opis gatunkowy podaje okres od 20 maja do 29 października. Lista zbadanych zbiorów obejmuje wiele krajów, a niektóre daty są niepełne. Nie przypisano tego przedziału automatycznie każdemu z krajów listy ani polskiej karcie; nie zastąpił istniejącego krajowego kalendarza CILP.
[6]Оселище та зростання
Оселище, регіон і сезон
W Czechach gatunek ten jest pospolity i rośnie poza lasami na łąkach, pastwiskach, miedzach, w parkach, sadach i ogrodach. Owocniki pojawiają się masowo po deszczach od kwietnia do listopada, tworząc grupy lub kręgi.
[20]W Ameryce Północnej jest szeroko rozprzestrzenionym saprotrofem terenów trawiastych – występuje na trawnikach, łąkach oraz nadmorskich wydmach porośniętych trawą. Wyrasta gromadnie w pasach, łukach i kręgach od lata do jesieni, a w cieplejszych strefach klimatycznych przez cały rok.
[22]W Europie Zachodniej twardzioszek notowany jest bardzo często na łąkach i pastwiskach, gdzie rośnie w czarcich kołach od kwietnia do grudnia, a przy łagodnych warunkach pogodowych także w miesiącach zimowych.
[23]W badaniach metagenomicznych dwóch czarcich kół w Berthåga koło Uppsali w Szwecji stwierdzono, że sygnał DNA Marasmius oreades koncentruje się pierścieniowo na zewnętrznym froncie kręgu (średnio około 2% odczytów), podczas gdy wewnątrz pierścienia poziom ten spada do wartości obserwowanych w otaczającej glebie.
[24]Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Джерела |
|---|---|---|---|
| Аргентина | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Канада | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Чехія | Середньочеський край | IV–XI |
|
| Німеччина | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Франція | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Велика Британія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Італія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Японія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Польща | Нижня Сілезія (територія, зазначена в джерелі); Західнопоморське воєводство; Masovian — територія, вказана в метаданих GBIF; Pomeranian (територія в метаданих GBIF); Warmian-Masurian — територія, вказана в метаданих GBIF; Łódź — територія, вказана в метаданих GBIF; Silesian — територія, вказана в метаданих GBIF; West Pomeranian — територія, вказана в метаданих GBIF; Greater Poland — територія, вказана в метаданих GBIF; Lower Silesian — територія, вказана в метаданих GBIF; Lesser Poland — територія, вказана в метаданих GBIF; Lublin — територія, вказана в метаданих GBIF; Lubuskie / Lubusz (територія в метаданих GBIF); Podlachian — територія, вказана в метаданих GBIF; Opole — територія, вказана в метаданих GBIF; Subcarpathian — територія, вказана в метаданих GBIF; Świętokrzyskie — територія, вказана в метаданих GBIF | V–X |
|
| Швеція | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Сполучені Штати | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
Матеріали
Гербарні колекції
- S229
Аргентина; Singer & Wright
[17]- S363
Аргентина; Singer & Wright
[17]- 250
Канада; Nova Scotia; Wehmeyer
[17]- 752
Канада; Ontario; Kelly
[17]- 5007
Канада; Quebec; Bigelow
[17]- 5985
Канада; Quebec; Shaffer
[17]- Збір
Велика Британія; Buckinghamshire; 1951-09-15; Dennis
[17]- Fungi Gallici Exsiccati 2002
Франція; Oise; Roumeguère
[17]- 5001
Німеччина; Shaffer
[17]- Mycotheca Germanica 1407
Німеччина; Sydow
[17]- Збір
Японія; 1853-1856; Wright
[17]- Збір
Швеція; 1927-06-24; Linder
[17]- Збір
Швеція; 1945-07-10; Lundell
[17]- 102
Сполучені Штати; Colorado; Shushan
[17]- Збір
Сполучені Штати; Connecticut; 1902-07-18; Earle
[17]- Збір
Сполучені Штати; Maine; 1935-10-10; Morse
[17]- 532
Сполучені Штати; Maryland; Kelly
[17]- Збір
Сполучені Штати; Maryland; Oct 1886; Scribner
[17]- 6736
Сполучені Штати; Massachusetts; Bigelow
[17]- 7953
Сполучені Штати; Massachusetts; Bigelow
[17]- 8460
Сполучені Штати; Massachusetts; Bigelow
[17]- 9107
Сполучені Штати; Massachusetts; Bigelow
[17]- 54
Сполучені Штати; Massachusetts; Gilgut
[17]- Збір
Сполучені Штати; Massachusetts; Jun 1904; Langer
[17]- Збір
Сполучені Штати; Massachusetts; 1942-05-20; Singer
[17]- 500
Сполучені Штати; Michigan; Gilliam
[17]- 505
Сполучені Штати; Michigan; Gilliam
[17]- 539
Сполучені Штати; Michigan; Gilliam
[17]- 742
Сполучені Штати; Michigan; Gilliam
[17]- 875
Сполучені Штати; Michigan; Gilliam
[17]- 1312
Сполучені Штати; Michigan; Gilliam
[17]- 1443
Сполучені Штати; Michigan; Gilliam
[17]- 646
Сполучені Штати; Michigan; Hicks
[17]- 14688
Сполучені Штати; Michigan; McVaugh
[17]- 1116
Сполучені Штати; Michigan; Patrick
[17]- 5250
Сполучені Штати; Michigan; Potter
[17]- 6799
Сполучені Штати; Michigan; Potter
[17]- 15566
Сполучені Штати; Michigan; Smith
[17]- 42336
Сполучені Штати; Michigan; Smith
[17]- 58298
Сполучені Штати; Michigan; Smith
[17]- 66316
Сполучені Штати; Michigan; Smith
[17]- 1036
Сполучені Штати; Minnesota; Weaver
[17]- Збір
Сполучені Штати; Missouri; 1940-06-15; Routien
[17]- Fungi Columbiani 1002
Сполучені Штати; New Jersey; Ellis & Everhart
[17]- Збір
Сполучені Штати; New York; Jul 1895; Burt
[17]- 1246
Сполучені Штати; New York; Gilliam
[17]- Збір
Сполучені Штати; New York; 1903-08-31; Kauffman
[17]- Збір
Сполучені Штати; Oklahoma; 1963-09-08; Bulmer
[17]- Збір
Сполучені Штати; Oregon; 1951-05-19; Sprague
[17]- 6785
Сполучені Штати; South Dakota; Shaffer
[17]- 12772
Сполучені Штати; Vermont; Bigelow
[17]- 1320
Сполучені Штати; Vermont; Pringle
[17]- 350
Сполучені Штати; Virginia; Kelly
[17]- 6305
Сполучені Штати; Wisconsin; Mazzer
[17]- 6536
Сполучені Штати; Wisconsin; Mazzer
[17]- 6539
Сполучені Штати; Wisconsin; Mazzer
[17]- Збір
Сполучені Штати; Wyoming; Jul 1961; Ferrell
[17]
Джерела
- Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, Bezpieczne grzybobranie, 2016, s.44.
- Česká mykologická společnost, Marasmius oreades — špička obecná. Atlas gatunków, odczyt 28.10.2026. (także [10], [20])
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1408).
- Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych, środków spożywczych zawierających grzyby oraz uprawnień klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy (Dz. U. z 2026 r. poz. 258).
- GBIF, Marasmius oreades — dokładne dopasowanie nazwy i taksonomii, odczyt 28.10.2026. (także [11])
- Gilliam, M. S. 1976. The genus Marasmius in the northeastern United States and adjacent Canada. Mycotaxon 4(1): 1–144; species account printed pp.43–47. (także [17])
- Marek Snowarski, Twardzioszek przydrożny — Marasmius oreades, Atlas grzybów Polski, grzyby.pl.
- Michael Kuo, Marasmius oreades, MushroomExpert.com, 2013. (także [22])
- Zachowany dokument źródłowy rekordu Marasmius oreades (legal_status_verification).
- Species Fungorum, Scorteus oreades, rekord 100459; odczyt widocznej treści.
- Ayer W.A., Craw P.A.(1989). Metabolites of the fairy ring fungus, Marasmius oreades. Part2. Canadian Journal of Chemistry67:1371–1380. DOI 10.1139/v89-210.
- Nadleśnictwo Bydgoszcz, Tabela3: Lista grzybów wyższych stwierdzonych dotychczas na terenie nadleśnictwa, poz. 35.
- Sprawdzone źródła M.oreades: materiał, metody i rozdzielone wyniki.
- Filer T.H.Jr.(1965). Parasitic Aspects of a Fairy Ring Fungus, Marasmius oreades. Phytopathology55:1132–1134.
- Grzybarium, twardzioszek przydrożny — jawny agregat GBIF418/16, stan 26.10.2026.
- P.V. Blenis, P.S. Chow, I. Duncan, N.R. Knowles 2004. Cyanide levels near fairy rings affect the growth of grasses and fungi. Canadian Journal of Botany 82(9): 1324–1329. DOI 10.1139/b04-079
- Markus Hiltunen, Sandra Lorena Ament-Velásquez, Hanna Johannesson 2021. The assembled and annotated genome of the fairy-ring fungus Marasmius oreades. Genome Biology and Evolution 13(7):evab126. Publikacja 29.05.2021. DOI 10.1093/gbe/evab126
- Université Claude Bernard Lyon 1, Marasmius oreades, akademicka baza grzybów
- Boel Olsson, Markus H. Thorén, Ove Eriksson, Hanna Johannesson 2026. Spatial structure and growth dynamics of fairy rings formed by Marasmius oreades. Royal Society Open Science 13(8):rsos260575, 12.08.2026. DOI 10.1098/rsos.260575
- Marek Snowarski, Atlas grzybów Polski, Marasmius oreades; zmiana karty 09.06.2024, wygenerowanie 01.09.2026
- Primož Žigon et al. 2026. The Entomotoxic Fungal Lectin Marasmius oreades Agglutinin Disrupts the Midgut Epithelium of Colorado Potato Beetle Larvae. Journal of Agricultural and Food Chemistry, DOI 10.1021/acs.jafc.5c16986. Oryginał early view: accepted 04.02.2026, numeracja XXXX/XXX.