Ядомы
Вызначце месцазнаходжанне, каб убачыць даныя для свайго рэгіёна.










Негніючнік лугавы — гэта дробны грыб з шапачкай дыяметрам 2–5 см, спачатку выпуклай, пазней плоскай з тупым бугарком. Скурка гладкая, бледна-вохрыстая або іржава-бежавая, блякне пры высыханні. Пласцінкі мае рэдкія, тоўстыя, бялява-крэмавыя і свабодныя. Ножка дасягае 4–7 см, стройная, светлая, а таксама надзвычай пругкая і лыкаватая, цяжка адрываецца. Тонкая бялявая мякаць не змяняе колер на зрэзе, характарызуецца мяккім, саладкаватым смакам і прыемным спецыфічным пахам сена.
Распазнаванне, месцапражыванне і найважнейшыя адрозненні.
Грыбнік
Будова пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела: Шапка, ножка.
- Афарбоўка міцэлію каля асновы пладовага цела
- Афарбоўка міцэлію каля асновы пладовага цела: белы.
Шапка
- Форма капялюшыка
- у маладых пладовых цел: Форма капялюшыка: паўшарападобны або амаль канічная.
у спелых пладовых цел: Форма капялюшыка: плоскі.
у маладых пладовых цел: Форма капялюшыка: звонападобны.
у спелых пладовых цел: Форма капялюшыка: выпуклы. - Рэльеф паверхні капялюшыка
- Рэльеф паверхні капялюшыка: гладкі.
- Покрыва капялюшыка
- Покрыва капялюшыка: голая.
- Бляск паверхні капялюшыка
- у мокрым стане: Бляск паверхні капялюшыка: бліскучы.
- Колер капялюшыка
- у мокрым стане: Колер капялюшыка: карычняваты.
Колер капялюшыка: палевы.
Колер капялюшыка: чырванаваты.
у мокрым стане: Колер капялюшыка: чырванавата-вохрысты.
Колер капялюшыка: белы.
Колер капялюшыка: крэмавы.
у мокрым стане: Колер капялюшыка: вохрысты.
у сухім стане: Колер капялюшыка: бледна-вохрысты.
у сухім стане: Колер капялюшыка: цялеснага колеру. - Размяшчэнне краю
- у маладых пладовых цел: Размяшчэнне краю: падгорнуты ўнутр.
у спелых пладовых цел: Размяшчэнне краю: прамы.
у спелых пладовых цел: Размяшчэнне краю: адагнуты ўгару. - Абрыс краю капялюшыка
- у старых пладовых цел: Абрыс краю капялюшыка: хвалісты.
- Рэльеф паверхні краю капялюшыка
- Рэльеф паверхні краю капялюшыка: баразнаваты.
- Дыяметр капялюшыка
- Дыяметр капялюшыка складае 10–80 mm.
- Цэнтр капялюшыка
- Цэнтр капялюшыка: з выразным гарбком.
- Гіграфаннасць шапкі
- Гіграфаннасць шапкі: гіграфанны.
Ніз шапкі
- Тып гіменафора
- Тып гіменафора: пласцінкі.
Пласцінкі каля ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі: прырослы да ножкі (пласцінкі).
Прымацаванне гіменафора да ножкі: вольны ад ножкі (пласцінкі). - Профіль гіменафора каля ножкі
- Профіль гіменафора каля ножкі: выемчаты каля ножкі (пласцінкі).
- Агульны профіль пласцінкі
- Агульны профіль пласцінкі: брухаты (пласцінкі).
- Колер гіменафора
- Колер гіменафора: палевая.
Колер гіменафора: вохрыстага колеру.
Колер гіменафора: белы.
Колер гіменафора: белаватая. - Колькасць поўных пласцінак
- Колькасць поўных пласцінак: 20–28.
- Адлегласць паміж пласцінкамі
- Адлегласць паміж пласцінкамі: рэдка размешчаныя.
Адлегласць паміж пласцінкамі: даволі рэдка размешчаныя. - Таўшчыня пласцінак
- Таўшчыня пласцінак: тоўсты.
- Вышыня пласцінак
- Вышыня пласцінак: да 6 mm.
- Наяўнасць кароткіх пласцінак
- Наяўнасць кароткіх пласцінак: наяўны.
- Колькасць шэрагаў даўжыні пласціначак
- Колькасць шэрагаў даўжыні пласціначак: 1–5.
Ножка і аснова
- Форма ножкі
- Форма ножкі: цыліндрычны.
- Колер ножкі
- Колер ножкі: светла-карычневы або белаватая.
Колер ножкі: белаватая. - Рэльеф паверхні ножкі
- Рэльеф паверхні ножкі: гладкі.
- Покрыва паверхні ножкі
- у маладых пладовых цел: Покрыва паверхні ножкі: Лямцавая.
у спелых пладовых цел: Покрыва паверхні ножкі: голая.
Покрыва паверхні ножкі: апушаная (пры аснове ножкі). - Унутраная будова ножкі
- Унутраная будова ножкі: суцэльны.
- Кансістэнцыя ножкі
- Кансістэнцыя ножкі: валакністы і ўстойлівы да разрыву.
- Даўжыня ножкі
- Даўжыня ножкі: 12–80 mm.
- Дыяметр ножкі
- Дыяметр ножкі: 1,5–6 mm.
Кольца
- Наяўнасць кольца
- Наяўнасць кольца: без кольца.
- Вольва
- Вольва: адсутны.
Мякаць
- Колер мякаці
- Колер мякаці: белаватая.
Колер мякаці: белы. - Шчыльнасць мякаці
- Шчыльнасць мякаці: шчыльны.
- Смак мякаці
- Смак мякаці: прыемны, слабы.
- Устойлівасць мякаці да пералому або разрыву
- Устойлівасць мякаці да пералому або разрыву: устойлівы да пералому або разрыву.
- Пругкасць мякаці
- Пругкасць мякаці: пругкі.
- Тып кансістэнцыі мякаці
- Тып кансістэнцыі мякаці: храсткаваты.
- Пах мякаці
- Пах мякаці: грыбны.
Пах мякаці: арэхавы, слабы.
Пах мякаці: невыразны.
Пах мякаці: прыемны. - Катэгорыя таўшчыні мякаці
- Катэгорыя таўшчыні мякаці: тоўсты.
Дзе і калі расце
- Месцапражыванне
- Месцапражыванне: луг.
Месцапражыванне: паша.
Месцапражыванне: парк.
Месцапражыванне: фруктовы сад.
Месцапражыванне: сад.
Месцапражыванне: узбочча.
Месцапражыванне: узлесак. - Характар росту пладовых цел
- Характар росту пладовых цел: групамі.
Характар росту пладовых цел: кругамі.
Характар росту пладовых цел: дугамі.
Характар росту пладовых цел: радамі.
Характар росту пладовых цел: рассеяныя групы.
Характар росту пладовых цел: пучкамі. - Перыяд плоданашэння
- Пладовыя целы з’яўляюцца з мая да кастрычніка.
- Арэал распаўсюджання
- Potwierdzono występowanie w Polsce.
Ядомасць і кулінарыя
- Ядомасць
- Ядомы
Права
- Ахова
- У Польшчы від не падлягае відавой ахове.
- Гандаль
- У Польшчы від дапушчаны да гандлю і вытворчасці грыбной прадукцыі.
З чым можна паблытаць
Mycena pura
Асноўныя адрозненні
Негніючнік лугавы (Marasmius oreades) адрозніваецца іншай афарбоўкай і будовай шапачкі, значна больш рэдкімі пласцінкамі іншай структуры, больш пругкай, цвёрдай ножкай і поўнай адсутнасцю паху рэдзькі.
FAQ
Ці прыдатная ножка негніючніка лугавога для спажывання?
Ножка негніючніка лыкаватая, цвёрдая і нестрававальная, таму не падыходзіць для ежы. Падчас збору або на кухні яе варта адрэзаць і выкарыстоўваць выключна далікатныя шапачкі.
З якімі ядавітымі відамі можна пераблытаць гэты грыб?
Найбольш небяспечнай з'яўляецца памылка са смяротна ядавітай гаварушкай атрутнай і гаварушкай белаватай. Яны растуць у траве, а моцны мускарын, які ў іх змяшчаецца, уяўляе прамую пагрозу для жыцця.
Як адрозніць негніючніка лугавога ад ядавітай гаварушкі?
Негніючнік мае рэдкія, тоўстыя пласцінкі, свабодныя каля ножкі, а таксама гнуткую, няломкую ножку. Ядавітыя гаварушкі маюць густыя пласцінкі, якія збягаюць на ножку, што да таго ж вельмі лёгка ламаецца.
Чым з'яўляюцца так званыя ведзьміны кругі, якія ўтвараюцца гэтым відам?
Чартавыя колы — гэта кругавыя скупнасці пладовых цел, утвораныя праз раўнамерны, адцэнтравы рост падземнай грыбніцы. У зоне яе развіцця трава адмірае, а па краях становіцца цёмна-зялёнай.
Якія кулінарныя ўласцівасці мае негніючнік пасля высушвання?
Дзякуючы трэгалозе ён выдатна пераносіць сушэнне. Пасля замочвання ў вадзе набракае і імгненна аднаўляе першапачатковую пругкасць. Змолаты ў парашок, ён з'яўляецца выдатнай натуральнай прыправай умамі.
У якіх месяцах можна збіраць пладовыя целы негніючніка?
Пладовыя целы вырастаюць з мая па лістапад. Найбольш багата яны з'яўляюцца з чэрвеня па верасень, асабліва пасля багатых дажджоў, якія перарываюць летнія засушлівыя перыяды спёкі.
У якіх месцапражываннях найчасцей расце гэты від?
Гэта від адкрытых прастор, які не сустракаецца ў глыбіні лясоў. Ён засяляе сонечныя лугі, пашы, прыдарожжы і межы, а таксама гарадскія газоны ў парках, на скверах і ў садах.
Для якіх страў лепш за ўсё выкарыстоўваць негніючнік?
Шапачкі выдатна падыходзяць для духмяных супоў, крэмавых соусаў, яечні і амлетаў. Яны цудоўна спалучаюцца з мясам, а высушаныя і змолатыя ў дробны парашок служаць выдатнай прыправай умамі.
Чаму ножка гэтага грыба настолькі ўстойлівая да скручвання?
Выключная пругкасць ножкі абумоўлена шчыльнай будовай густа пераплеценых таўстасценных гіф. Гэтая структура надзейна абараняе грыб ад злому ветрам або таптання.
Адкуль бярэцца характэрны міндальны пах негніючніка?
За гэты водар адказвае лятучы бензальдэгід, а не цыянавадарод, які памылкова называюць. Хоць грыб і вылучае сляды сінільнай кіслаты ў працэсе абароны, менавіта гэты альдэгід надае пах горкага міндалю.
Аматар
Назвы і гісторыя
- Obowiązująca nazwa krajowa
- Twardzioszek przydrożny
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Marasmius oreades
Назіранні дома
Адбітак спораў
- Патрэбныя матэрыялы
- свежая, спелая шапка, аркуш паперы, шклянка або місачка, вада
- Час
- 2–24 h
- Выкананне
- Пакладзі шапку ніжнім бокам на паперу.
- Дадай кроплю вады наверх і накрый.
- Праз 2–24 гадзін падніміце шапку і агледзьце асадак.
Што шукаць
- Колер споравага адбітка
- Колер споравага адбітка: белы.
Пад мікраскопам
- Патрэбныя матэрыялы
- светлавы мікраскоп, прадметнае і покрыўнае шкельцы, іголка, вада, споры з адбітка
- Выкананне
- Перанясі іголкай крыху адбітка на шкельца.
- Дадай кроплю вады, накрый шкельцам і разгледзь споры.
Што шукаць
- Форма споры
- Форма споры: эліпсоідны. Форма споры: кроплепадобны. Форма споры: верацёнападобна-эліпсоідны. Форма споры: верацёнападобна-эліпсоідны. Форма споры: ліманападобны. Форма споры: адваротнаяйкападобны. Форма споры: яйкападобны. Форма споры: амаль шарападобны (рэдка).
- Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі. Паверхня споры: гладкі. Паверхня споры: гладкі.
- Памеры споры
- Даўжыня 6,3–10 µm, шырыня 3,5–6 µm.
Памеры параўноўвай пасля каліброўкі шкалы мікраскопа.
Экалогія і распаўсюджванне
- Тып жыўлення
- Тып жыўлення: сапратрофны.
Некулінарнае ўжыванне
Шапачкі негніючніка з'яўляюцца выдатным кулінарным прадуктам, ідэальным для духмяных супоў, смятанных соусаў, яечні і мясных фаршаў. Гэты грыб выдатна падыходзіць для сушкі дзякуючы высокаму зместу трэгалозы — пасля залівання вадой ён набракае і амаль цалкам вяртае першапачатковую свежасць, пругкасць і кансістэнцыю. Здробненыя ў парашок высушаныя шапачкі з'яўляюцца цудоўнай натуральнай прыправай, якая ўзбагачае стравы глыбокім смакам умамі. Цэняць яго таксама і ў сучаснай расліннай кухні.
Гісторыя і культура
Негніючнік лугавы стагоддзямі зачароўваў еўрапейскі фальклор утварэннем відовішчных, правільных кругоў міцэлію, званых ведзьмінымі кругамі. У старадаўніх народных вераваннях іх лічылі месцамі начных танцаў эльфаў або шабашаў ведзьмаў, уваход у якія пагражаў сурокам ці стратай розуму. У польскай традыцыі грыб атрымаў шмат яскравых народных назваў, такіх як tanecznica, podróżka ці majówka, якія адлюстроўваюць месцы яго вырастання і даўнія звычаі.
Ядомасць і бяспека
Гэта цэнны ядомы грыб з выдатнымі смакавымі якасцямі, але ў кулінарыі збіраюць выключна шапачкі. Ножкі цвёрдыя, моцна лыкаватыя і нестрававальныя, таму іх трэба адкідаць. Збор негніючніка патрабуе асцярожнасці з-за рызыкі пераблытаць яго са смяротна ядавітымі гаварушкамі, такімі як атрутная ці белаватая. Яны ўтрымліваюць смяротна небяспечны мускарын. Галоўнай адметнай прыкметай з'яўляюцца пласцінкі: у негніючніка яны рэдкія і свабодныя, а ў гаварушак — густыя і збягаючыя.
Месцапражыванне і сустракальнасць
Гэты від з'яўляецца звычайным сапратрофам, які паўсюдна сустракаецца на адкрытых мясцінах па-за шчыльнымі ляснымі масівамі. Засяляе лугі, пашы, абочыны дарог, межы, паркавыя паляны і дагледжаныя гарадскія газоны. Пладовыя целы з'яўляюцца масава з мая па лістапад, вырастаючы хвалямі пасля цёплых багатых дажджоў. Утварае характэрныя шырокія ведзьміны кругі, у якіх адміраючая трава кантрастуе з буйнай зелянінай. Падземная грыбніца здольная захоўвацца ў глебе шмат гадоў.
Даследчык
Ядомасць і кулінарыя
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Ядомасць
- Ядомы — źródło oznaczenia
Česká mykologická společnost, Marasmius oreades — špička obecná. Atlas gatunków, odczyt 28.10.2026. · Kuchyňské využití: source author describes the species as edible; not a statement about identification of a collected specimen.
Навуковыя назвы і таксанамія
- Цяперашняя навуковая назва
Marasmius oreades
Aktualną, zaakceptowaną nazwą taksonomiczną gatunku jest Marasmius oreades (Bolton) Fr. (1836). Nazwa ta bazuje na bazonimie Agaricus oreades opisanym przez Jamesa Boltona w 1792 roku. W historii badań mykologicznych takson bywał przenoszony do innych rodzajów, co wygenerowało synonimy homotypowe, takie jak Collybia oreades (Bolton) P. Kumm. (1871) oraz Scorteus oreades (Bolton) Earle (1909).
[11] [10] [12]Jako synonimy historyczne podawane są również Agaricus coriaceus Lightf. (1777), Agaricus pratensis Huds. (1778), Gymnopus pratensis Gray (1821), Pleurotus caryophylleus (Schaeff.) Sacc. (1887) oraz Marasmius caryophylleus (1889).
[20]- Zakres ujęcia taksonomicznego
Wpis katalogowy Marasmius oreades (Bolton) Fr., zgodny z dokładnym zaakceptowanym dopasowaniem GBIF2537250. Zachowano zakresy poszczególnych atlasów, badań i materiałów; dawnych ujęć taksonomicznych i różnych populacji nie uznano za niezależne potwierdzenia wszystkich cech.
[5] [1]
Лабараторная дыягностыка
Dane ustrukturyzowane
Базідыі
Гіменіяльныя цыстыды
- Наяўнасць цыстыд у гіменіі
- Наяўнасць цыстыд у гіменіі: адсутны. [6]
Астатнія лабараторныя прыкметы
Скурка шапкі
- Даўжыня канцавой клеткі скуркі шапкі
- Даўжыня канцавой клеткі скуркі шапкі: 15–39 µm. [6]
- Форма канцавой клеткі скуркі шапкі
- Форма канцавой клеткі скуркі шапкі: булавападобны. [8]
Форма канцавой клеткі скуркі шапкі: цыліндрычны. [8]
Форма канцавой клеткі скуркі шапкі: булавападобны. [6]
Форма канцавой клеткі скуркі шапкі: цыліндрычны. [6] - Шырыня канцавой клеткі скуркі шапкі
- Шырыня канцавой клеткі скуркі шапкі: 3–18 µm. [6]
Споры
Скурка ножкі
- Шырыня гіфаў скуркі ножкі
- Шырыня гіфаў скуркі ножкі: 3–8,5 µm. [6]
Трама гіменафора
- Шырыня гіф трамы
- Шырыня гіф трамы: 2–5,5 µm. [6]
Матэрыял і метады даследаванняў
Валаскі на паверхні ножкі
Materiał: Opis Gilliam (1976) dotyczy włosków powierzchni trzonu. Podany zakres szerokości jest częścią opisu gatunku; źródło nie przypisuje go konkretnej kolekcji ani okazowi.
Metoda: Ogólna metodyka monografii obejmuje badanie skrawków w 2% KOH i odczynniku Melzera, a świeżego materiału także w wodzie. Autor nie przypisuje konkretnego preparatu ani powiększenia pomiarom włosków trzonu.
Zakres interpretacji: Źródło podaje szerokość włosków do 12 mikrometrów, bez liczebności pomiarów. Podpis ryciny 16 i wykaz kolekcji nie ustalają liczby zmierzonych włosków ani okazów. Włoski trzonu pozostają odrębną strukturą od strzępek jego skórki.
[6]- Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Даўжыня споры
- Materiał badania: Monograficzny opis gatunkowy oparty na wielu okazach; źródło nie wskazuje konkretnego okazu ani próbki dla podanych wymiarów. 7–10 µm (skrajnie od 6,3 µm) [6]
7–10 µm [8] [2]
7–9 µm [7] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Шырыня споры
- 4–6 µm [2] [8]
Materiał badania: Monograficzny opis gatunkowy oparty na wielu okazach; źródło nie wskazuje konkretnego okazu ani próbki dla podanych wymiarów. 3,5–6 µm [6]
4–5 µm [7]
Metody i zapisy źródłowe — Monograficzny opis gatunkowy oparty na wielu okazach; źródło nie wskazuje konkretnego okazu ani próbki dla podanych wymiarów.
Pochodzenie materiału: Kolekcje zbadane pochodzą z wielu krajów; źródło nie przypisuje pomiarów mikroskopowych do kraju ani pojedynczej kolekcji..
Długość podstawki; Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „33-45 X 5.5-8.5 µm” [6]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „subclavate to clavate” [6]
Szerokość strzępek kontekstu — zapis źródłowy: „TRAMAL HYPHAE interwoven and up to 14 µm in the pileus” [6]
Obecność cystyd w hymenium — zapis źródłowy: „HYMENIAL CYSTIDIA lacking.” [6]
Szerokość strzępek tramy — zapis źródłowy: „parallel-interwoven, uninflated, and 2-5.5 µm broad in the lamellae” [6]
Długość komórki końcowej skórki kapelusza; Szerokość komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „cells 15-39 X 3-8(-18) µm” [6]
Kształt komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „clavate” [6]
Kształt komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „cylindric” [6]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „(6.3-)7.0-10.0 X 3.5-6.0 µm” [6]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „fusoid-elliptic” [6]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „lemon-shaped” [6]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „obovate” [6]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „ovate” [6]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „rarely subglobose” [6]
Szerokość strzępki wewnętrznej tramy trzonu; Szerokość strzępek skórki trzonu — zapis źródłowy: „SURFACE AND TRAMAL HYPHAE 3-8.5 µm broad” [6]
Metody i zapisy źródłowe — Atlasowy opis mikroskopowy; indywidualny owocnik/próbka pomiarowa niepodane.
Kształt komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Pileipellis hymeniform; terminal elements clavate, pyriform, cylindric or somewhat irregular.” [8]
Długość zarodnika; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Spores 7-10 x 4-6 µ; smooth; fusoid-ellipsoid; inamyloid.” [8]
Metody i zapisy źródłowe — Atlasowy opis mikroskopowy; indywidualny owocnik/próbka niepodane.
Barwa zarodnika w mikroskopie; Długość zarodnika; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki elipsoidalne, z dzióbkiem, bocznie spłaszczone, gładkie, bezbarwne, nieamyloidalne, 7–9 × 4–5 µm.” [7]
Metody i zapisy źródłowe — Atlasowy opis mikroskopowy; indywidualny owocnik/próbka niepodane.
Barwa zarodnika w mikroskopie; Długość zarodnika; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Výtrusy jsou kapkovité, 7–10 x 4–6 µm, průsvitné, hladké, neamyloidní.” [2]
Gilliam 1976: анатамічнае апісанне і матэрыял
Metody monografii: Opis makroskopowy oparto zasadniczo na świeżym materiale. W mikroskopii stosowano 2% KOH i odczynnik Melzera, a przy świeżych skrawkach także wodę; wykonywano przekroje kapelusza z blaszkami i podłużne przekroje trzonu. Są to metody monografii, bez przypisania jednego medium do kształtu lub wymiaru komórek.
Kolekcje i rycina: Lista na s. 46 obejmuje 57 kolekcji z podanymi oznaczeniami. Rycina 16 jest podpisana Gilliam 752; lista osobno zawiera Ontario: Kelly 752. Nie utożsamiono tych materiałów. W monografii nieoznaczone osobnym skrótem zbiory przypisano do zielnika Uniwersytetu Michigan; ta reguła nie tworzy niepodanego numeru akcesji.
Zakres mikrometrii: Wymiary zarodników, podstawek, strzępek poszczególnych części oraz komórek skórki zachowano jako wyniki opisu gatunkowego. Autor nie podaje dla nich liczebności próby ani przypisania do jednego okazu. Grubość miąższu kapelusza do 6,5 mm jest odrębna od szerokości strzępek; nie wpisano jej do pola mikroskopowej warstwy pod skórką.
[6]Filer 1965: інокуляцыя траў і вызначэнне матэрыялу
Izolaty: Badano cztery kultury oznaczone jako M. oreades: pierwszą z owocników koło Tacoma, drugą i trzecią z około 200 izolacji z owocników w czterech miastach stanu Washington oraz czwartą z trzonu, dostarczoną z Berkeley. Publikacja nie podaje numeru vouchera ani akcesji kultur.
Doświadczenie: Inokulowano siewki Poa pratensis, Festuca rubra i Agrostis tenuis w probówkach z perlitem i zmodyfikowaną pożywką Murraya. Stosowano krążki kultur o średnicy 9 mm; badano reizolację oraz skrawki histologiczne. Kultury odzyskano z korzeni trzech traw, a autor opisał ich silne uszkodzenie lub obumarcie.
Korzenie terenowe: W korzeniach pobranych z gleby czarcich kręgów znaleziono strzępki podstawczaków. Samo badanie tych korzeni nie pozwoliło autorowi dowieść, że należały do M. oreades. Wyniku inokulacji czystymi kulturami nie użyto do usunięcia tego terenowego ograniczenia identyfikacji.
[16]Паходжанне зводкі Grzybarium
Agregat GBIF: Widok Grzybarium opisuje 418 stwierdzeń z 16 województw jako agregat GBIF według stanu 26.10.2026 i odsyła do tej bazy. W odczytanym widoku nie udostępnia własnej tabeli indywidualnych rekordów. Nie jest to drugie niezależne potwierdzenie obok danych GBIF ani podstawa do utworzenia 418 kolekcji Grzybarium.
[18]Blenis 2004: межы даступнага матэрыялу
Abstrakt: Abstrakt relacjonuje pomiary przy dwóch kręgach w pięciu terminach oraz doświadczenie z siedmioma grzybami i czterema trawami. Porównano progi EC50 dla wzrostu z poziomami cyjanku w roztworze glebowym. Pełna lista gatunków, lokalizacja i szczegółowe protokoły nie były dostępne w odczytanym zakresie; wydawca wymaga dostępu abonenta lub zakupu.
[19] [15]Праверка пашырэння — абсяг і абмежаванні
Аб’ём апрацоўкі
Перад завяршэннем запіс трэба дапоўніць або праверыць.
- Зафіксаваныя звесткі з крыніц чакаюць разгляду.
- Новыя крыніцы патрабуюць праверкі звестак, выяўленых падчас агляду.
Звесткі, якія патрабуюць удакладнення: 25
Прававая аснова і абсяг ацэнкі
Правілы для лакацыі: Польшча
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
W badaniach glebowych nad dwoma czarcimi kołami wykazano, że stężenie cyjanku w roztworze glebowym zmienia się wraz z odległością od frontu owocnikowania. W strefie do 25 cm od frontu stężenia cyjanku silnie hamowały wzrost korzeni badanych traw i rozwój niektórych grzybów glebowych, natomiast w odległości 50–60 cm stężenie cyjanku w roztworze glebowym wyraźnie spadało w wyniku obniżenia bezwzględnej ilości związku oraz wzrostu wilgotności gleby.
Do sekwencjonowania genomu referencyjnego wykorzystano 95 monokariotycznych kultur wyizolowanych z pojedynczych bazydiospor pochodzących z czterech owocników jednego kręgu w Uppsali w Szwecji (59°51′27,3″N, 17°34′19,2″E). Monokariotyczny stan kultur potwierdzono brakiem sprzążek na strzępkach; zarodniki kiełkowały na pożywce PDA, po czym biomasę namnażano w płynnej pożywce słodowej.
[21]Sekwencjonowanie 95 izolatów potomnych przeprowadzono na platformie Illumina HiSeq X (odczyty parowane 2 × 151 pz, biblioteki Nextera XT). Dla referencyjnego izolatu monokariotycznego 03SP1 przygotowano biblioteki 10X Chromium, sekwencjonowanie długimi odczytami PacBio RSII (8 komórek SMRT, chemia C4/P6) oraz Oxford Nanopore (LSK108/R9.4 i LSK308/R9.5). Transkryptom zsekwencjonowano na platformie HiSeq 2500 v4 z bibliotek kierunkowych NEBNext Ultra RNA.
[21]Sekwencję genomu złożono przy użyciu oprogramowania Canu 1.7, po czym poddano rusztowaniu i korekcie narzędziami Tigmint, ARBitR i LR Gapcloser oraz polerowaniu z użyciem HyPo i Pilon. Mapę sprzężeń skonstruowano w oparciu o 141 011 markerów z progiem LOD równym 20, uzyskując 11 grup sprzężeń o łącznej długości genetycznej 1226 cM (średnio 111 cM na grupę).
[21]Całkowita długość złożonego genomu wynosi 44 372 355 par zasad. Do 11 grup sprzężeń przypisano 43 635 136 pz (około 98% sekwencji), a pozostałe 737 219 pz tworzy 21 niezakotwiczonych rusztowań (scaffoldów). Genom mitochondrialny liczy 66 224 pz. W złożeniu odnotowano 22 luki; 7 głównych rusztowań zawiera motywy telomerowe na obu końcach, a 4 rusztowania na jednym końcu.
[21]W adnotacji genomu referencyjnego Marasmius oreades zidentyfikowano 13 891 genów oraz 15 053 modele mRNA. Regiony genowe obejmują 24 614 704 pz (około 55,5% genomu), średnia długość genu wynosi 1772 pz, a pojedynczy transkrypt mRNA zawiera przeciętnie 6 eksonów. Domeny białkowe Pfam przypisano do 8222 modeli mRNA (około 55%).
[21]Elementy powtarzalne stanowią 9 685 063 pz, co odpowiada 21,8% genomu. Około 14% stanowią retrotranspozony LTR, a około 6% transpozony DNA (głównie z rodzin KDZ i Plavaka). Analizę powtórzeń przeprowadzono programami RepeatModeler 2.0.1 z modułem LTRStruct oraz RepeatMasker z weryfikacją sekwencji flankujących i duplikacji miejsc insercji.
[21]Ocena kompletności złożenia genomu oraz zestawu białek w programie BUSCO v2.0.1 w oparciu o zestaw referencyjny basidiomycota_odb9 (1335 ortologów) wykazała 98,5% kompletnych i fragmentarycznych genów ortologicznych. Dane sekwencyjne zdeponowano pod identyfikatorami PRJNA702659, Maror2/JAFLEJ000000000, PRJNA525964 oraz Dryad 10.5061/dryad.000000034.
[21]W badaniach nad mechanizmem formowania czarcich kół w Berthåga koło Uppsali analizowano dwa kręgi o średnicy około 330 cm i 220 cm (59°51′30″N, 17°34′40″E), o szerokości strefy owocnikowania wynoszącej około 60 cm. Pobrano transekty glebowe (24 i 20 próbek) do głębokości 5 cm poniżej systemu korzeniowego traw, obejmujące strefę zewnętrzną, front owocnikowania oraz wnętrze pierścienia.
[24]W doświadczeniu transplantacyjnym przenoszono bloki darni o wymiarach 30 × 70 × 10 cm w obrębie kręgu oraz poza jego strefę w różnych kombinacjach orientacji i położenia (układy T1–T6). Ponowną ocenę wzrostu grzybni przeprowadzono po około 14 miesiącach.
[24]Analiza metagenomowa DNA wyekstrahowanego z próbek gleby (sekwencjonowanie NovaSeq X Plus PE150) i zmapowanego do referencyjnego genomu Marasmius oreades potwierdziła dikariotyczny charakter grzybni w terenie, na co wskazywała obecność dwóch alleli locus HD1/HD2 w każdym kręgu oraz frekwencje alleli na poziomie około 0,5.
[24]W eksperymencie z przeszczepami darni część fragmentów przeniesionych do wnętrza kręgu lub na zewnątrz utrzymała dotychczasowy kierunek wzrostu grzybni na zewnątrz pierścienia, w jednym wariancie odnotowano wzrost dwukierunkowy, a kontrole miejscowe i część przeszczepów nie wykazały wzrostu na krawędziach. Wyniki te były najbardziej zgodne z hipotezą czasowego hamowania powrotu grzybni do strefy wewnętrznej.
[24]Uzyskane dane terenowe i molekularne z dwóch badanych kręgów wykazują największą zgodność z hipotezą przejściowego zahamowania powrotu grzybni (transient-escape), w myśl której substrat po przejściu frontu zostaje czasowo zmodyfikowany, co uniemożliwia ponowny wzrost grzybni w głąb kręgu, dopóki gleba nie odzyska pierwotnych właściwości.
[24]Lektyna MOA (Marasmius oreades agglutinin, UniProt Q8X123) składa się z N-końcowej domeny wiążącej sacharydy oraz C-końcowej domeny o aktywności proteolitycznej. Rekombinowane białko oraz jego zmutowane warianty wytworzono w Escherichia coli BL21(DE3) lub BL21(DE3)-RIL, oczyszczono metodami chromatografii Ni-NTA i filtracji żelowej oraz poddano dializie do buforu PBS o pH 7,4.
[26]Eksperyment owadobójczy przeprowadzono na larwach stonki ziemniaczanej (Leptinotarsa decemlineata) w stadium L2–L3 pochodzących z kolonii ze środkowej Słowenii. Larwom podawano krążki liści ziemniaka o średnicy 14 mm namoczone w roztworze białka. Test trwał 5 dni w temperaturze 22 ± 1 °C, wilgotności 77% i fotoperiodzie 14:10, przy 36 larwach na wariant (dwa powtórzenia po 18 osobników w osobnych studzienkach), stosując PBS jako kontrolę negatywną i spinosad jako kontrolę pozytywną.
[26]Dla oczyszczonej lektyny MOA stężenie LC50 wobec larw stonki ziemniaczanej po 48 godzinach wyniosło 0,67 mg/ml (95% przedział ufności: 0,31–1,04 mg/ml, R² = 0,74). Dawka 2 mg/ml spowodowała 100% śmiertelności w ciągu 48 godzin, a dawka 1 mg/ml doprowadziła do śmierci wszystkich larw w ciągu 5 dni. Żerowanie larw poddanych działaniu MOA spadło około sześciokrotnie względem kontroli.
[26]Larwy stonki w kontroli PBS przyrosły w ciągu 5 dni średnio o 15,2 ± 3,01 mg. W wariancie MOA o stężeniu 1 mg/ml po 5 dniach nie przeżyła żadna larwa, co uniemożliwiło pomiar masy końcowej, natomiast przy stężeniu 0,5 mg/ml nieliczne ocalałe osobniki (3 larwy) nie różniły się statystycznie masą od grupy kontrolnej.
[26]Badanie zmutowanych wariantów MOA przy stężeniu 0,5 mg/ml wykazało niemal całkowite zniesienie toksyczności wobec larw stonki w przypadku wariantów Q46A W 138A (zaburzone wiązanie węglowodanów), C215A (brak aktywności proteolitycznej) oraz ΔC (usunięta domena C-końcowa). Wskazuje to na konieczność współdziałania obu domen białka. Dodatek 100 mM metylo-α-galaktozydu nie zniósł toksyczności natywnej MOA.
[26]Analiza powierzchniowego rezonansu plazmonowego (SPR, Biacore T200, 10 µM MOA) z użyciem liposomów z ekstraktów lipidowych stonki nie wykazała wiązania lektyny do glikolipidów. Doświadczenia pull-down i spektrometria LC-MS/MS zidentyfikowały 13 wspólnych białek jelitowych, z których jako domniemany główny ligand wskazano aminopeptydazę D9J2F5 o masie 111 583 Da.
[26]Doświadczenia pull-down z izolatem jelita środkowego larw L3 (po 3 dniach głodzenia) potwierdziły, że usunięcie N- lub O-glikanów enzymami znosi wiązanie ligandów z MOA. Badania mikroskopowe (świetlne i transmisyjne TEM) po 24 godzinach ekspozycji na 1 mg/ml MOA ujawniły w jelicie środkowym zniszczenie rąbka szczoteczkowego, utratę biegunowości komórek i labiryntu podstawnego oraz odwarstwianie błony podstawnej, podczas gdy kutykularne jelito tylne pozostało nienaruszone.
[26]Badania toksyczności lektyny MOA wobec dorosłych pszczół miodnych krainek (Apis mellifera carnica) prowadzone zgodnie z wytycznymi OECD 213 (stężenia 1–3 mg/ml, ekspozycja 72 h) nie wykazały obniżenia przeżywalności owadów w porównaniu z kontrolą PBS. Wartość LC50 dla MOA określono na poziomie powyżej 100 µg substancji na pszczołę.
[26]W 5-dniowych testach na larwach pszczół Apis mellifera carnica (w wieku poniżej 24 godzin) w płytkach 48-dołkowych ekspozycja na lektynę MOA nie spowodowała istotnych różnic w śmiertelności ani statystycznie istotnego spadku masy ciała larw w porównaniu z grupą kontrolną PBS.
[26]Analizę statystyczną wyników testów owadobójczych przeprowadzono z wykorzystaniem testu Browna-Forsythe’a i porównań post-hoc Gamesa-Howella, transformacji logarytmicznej danych żerowania, pierwiastkowej transformacji masy larw oraz krzywych przeżywalności Kaplana-Meiera z testem log-rank i korektą Benjaminiego-Hochberga (pakiety R 4.4.1 oraz GraphPad Prism 8.4.3). Intensywność żerowania oceniano w przedziałach 0–25%, 25–50%, 50–75% oraz 75–100%.
[26]Аналітычныя вынікі
Ayer і Craw 1989: абсяг даступнай анатацыі
Hodowla i związki: Abstrakt części 2 pracy o metabolitach płynnych kultur wymienia m.in. pochodne oreadonu, 1α, 15-dihydroxymarasmene i agrocybinę. Nie uzyskano pełnego tekstu ze szczepem, warunkami hodowli, metodami rozdziału i kompletem wyników. Nie podstawiono danych części 1 ani nie przypisano związków z hodowli wszystkim dzikim owocnikom.
[13]Экалагічныя даследаванні
Olsson 2026: два кругі ва Упсале
Materiał i metody: Badano dwa kręgi na cmentarzu Berthåga w Uppsali w Szwecji, oznaczone na podstawie owocników. Z transektów pobrano 24 i 20 rdzeni gleby; wykonywano metagenomiczne sekwencjonowanie i mapowanie do genomu M. oreades. Dane ENA: PRJEB108585. Daty transplantacji gleby i jej późniejszego badania nie są kalendarzem owocnikowania.
Wynik i dodatki: Sygnał DNA był najwyższy na aktywnym froncie, zwłaszcza po jego zewnętrznej stronie. Dwa warianty HD1/HD2 i częstości alleli około 0,5 były zgodne z dikariotyczną grzybnią. Wyniki transplantacji najlepiej pasowały do hipotezy transient-escape; część prób była nierozstrzygająca. Oryginalne tabele S1/S2 i dodatki zachowano. DNA gleby nie jest pomiarem biomasy ani masy owocników.
[24] [15]Zotti 2026: глебавыя зоны і расліннасць у Казерце
Stanowisko i próby: W zarządzanej murawie parku Pałacu Królewskiego w Casercie we Włoszech wybrano po pięć kręgów trzech gatunków, w tym M. oreades. Badano wspólne kontrole OUT oraz front FF i wnętrze IN: łącznie 35 poletek, po 5 dla strefy i gatunku. Oznaczenie owocników porównano z przypisaniami ITS/BLAST. Dwa pozostałe grzyby są gatunkami porównawczymi.
Tabela 1: Dla M. oreades zestaw OUT/FF/IN obejmuje średnie ± SD z pięciu prób. Odczyn gleby wynosił odpowiednio 7,5±0,08; 7,0±0,09; 7,2±0,03. Zdolność utrzymywania wody: 58,8±4,89%; 71,8±3,36%; 60,5±5,8%. Całą macierz 20 pomiarów z jednostkami zachowano w źródłowym odczycie, bez przeliczania i bez przenoszenia wartości innych gatunków.
Granica interpretacji: W miejscu badania biomasa roślin była niższa na aktywnym froncie. Odczyty ITS, biomasa mikrobiologiczna gleby i biomasa roślin są odrębnymi wynikami; żaden nie określa masy owocnika. Modele zależności i hipoteza samo-DNA nie są chemicznym dowodem mechanizmu powstawania kręgów.
[15]Быдгашцкае лясніцтва: мясцовае апісанне пашырэння
Pozycja 35: Oryginalna tabela nadleśnictwa określa gatunek jako bardzo pospolity w miejscach trawiastych, przy drogach i ścieżkach, na łąkach i pastwiskach oraz na skraju lasu. Podaje okres od końca maja do połowy października. Tytuł ogranicza dane do terenu Nadleśnictwa Bydgoszcz; nie jest to nowa ocena dla całej Polski.
[14]Gilliam 1976: абсяг апісання феналогіі
Okres źródłowy: Opis gatunkowy podaje okres od 20 maja do 29 października. Lista zbadanych zbiorów obejmuje wiele krajów, a niektóre daty są niepełne. Nie przypisano tego przedziału automatycznie każdemu z krajów listy ani polskiej karcie; nie zastąpił istniejącego krajowego kalendarza CILP.
[6]Месцапражыванне і сустракальнасць
Асяроддзе, рэгіён і сезон
W Czechach gatunek ten jest pospolity i rośnie poza lasami na łąkach, pastwiskach, miedzach, w parkach, sadach i ogrodach. Owocniki pojawiają się masowo po deszczach od kwietnia do listopada, tworząc grupy lub kręgi.
[20]W Ameryce Północnej jest szeroko rozprzestrzenionym saprotrofem terenów trawiastych – występuje na trawnikach, łąkach oraz nadmorskich wydmach porośniętych trawą. Wyrasta gromadnie w pasach, łukach i kręgach od lata do jesieni, a w cieplejszych strefach klimatycznych przez cały rok.
[22]W Europie Zachodniej twardzioszek notowany jest bardzo często na łąkach i pastwiskach, gdzie rośnie w czarcich kołach od kwietnia do grudnia, a przy łagodnych warunkach pogodowych także w miesiącach zimowych.
[23]W badaniach metagenomicznych dwóch czarcich kół w Berthåga koło Uppsali w Szwecji stwierdzono, że sygnał DNA Marasmius oreades koncentruje się pierścieniowo na zewnętrznym froncie kręgu (średnio około 2% odczytów), podczas gdy wewnątrz pierścienia poziom ten spada do wartości obserwowanych w otaczającej glebie.
[24]Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Крыніцы |
|---|---|---|---|
| Аргенціна | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Канада | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Чэхія | Сярэднечэшскі край | IV–XI |
|
| Германія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Францыя | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Вялікабрытанія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Італія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Японія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Польшча | Ніжняя Сілезія (тэрыторыя, пазначаная ў крыніцы); Заходнепаморскае ваяводства; Masovian — тэрыторыя пазначана ў метаданых GBIF; Pomeranian (тэрыторыя ў метаданых GBIF); Warmian-Masurian — тэрыторыя пазначана ў метаданых GBIF; Łódź — тэрыторыя пазначана ў метаданых GBIF; Silesian — тэрыторыя пазначана ў метаданых GBIF; West Pomeranian — тэрыторыя пазначана ў метаданых GBIF; Greater Poland — тэрыторыя пазначана ў метаданых GBIF; Lower Silesian — тэрыторыя пазначана ў метаданых GBIF; Lesser Poland — тэрыторыя пазначана ў метаданых GBIF; Lublin — тэрыторыя пазначана ў метаданых GBIF; Lubuskie / Lubusz (тэрыторыя ў метаданых GBIF); Podlachian — тэрыторыя пазначана ў метаданых GBIF; Opole — тэрыторыя пазначана ў метаданых GBIF; Subcarpathian — тэрыторыя пазначана ў метаданых GBIF; Świętokrzyskie — тэрыторыя пазначана ў метаданых GBIF | V–X |
|
| Швецыя | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Злучаныя Штаты Амерыкі | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
Матэрыялы
Гербарныя калекцыі
- S229
Аргенціна; Singer & Wright
[17]- S363
Аргенціна; Singer & Wright
[17]- 250
Канада; Nova Scotia; Wehmeyer
[17]- 752
Канада; Ontario; Kelly
[17]- 5007
Канада; Quebec; Bigelow
[17]- 5985
Канада; Quebec; Shaffer
[17]- Збор
Вялікабрытанія; Buckinghamshire; 1951-09-15; Dennis
[17]- Fungi Gallici Exsiccati 2002
Францыя; Oise; Roumeguère
[17]- 5001
Германія; Shaffer
[17]- Mycotheca Germanica 1407
Германія; Sydow
[17]- Збор
Японія; 1853-1856; Wright
[17]- Збор
Швецыя; 1927-06-24; Linder
[17]- Збор
Швецыя; 1945-07-10; Lundell
[17]- 102
Злучаныя Штаты Амерыкі; Colorado; Shushan
[17]- Збор
Злучаныя Штаты Амерыкі; Connecticut; 1902-07-18; Earle
[17]- Збор
Злучаныя Штаты Амерыкі; Maine; 1935-10-10; Morse
[17]- 532
Злучаныя Штаты Амерыкі; Maryland; Kelly
[17]- Збор
Злучаныя Штаты Амерыкі; Maryland; Oct 1886; Scribner
[17]- 6736
Злучаныя Штаты Амерыкі; Massachusetts; Bigelow
[17]- 7953
Злучаныя Штаты Амерыкі; Massachusetts; Bigelow
[17]- 8460
Злучаныя Штаты Амерыкі; Massachusetts; Bigelow
[17]- 9107
Злучаныя Штаты Амерыкі; Massachusetts; Bigelow
[17]- 54
Злучаныя Штаты Амерыкі; Massachusetts; Gilgut
[17]- Збор
Злучаныя Штаты Амерыкі; Massachusetts; Jun 1904; Langer
[17]- Збор
Злучаныя Штаты Амерыкі; Massachusetts; 1942-05-20; Singer
[17]- 500
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Gilliam
[17]- 505
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Gilliam
[17]- 539
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Gilliam
[17]- 742
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Gilliam
[17]- 875
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Gilliam
[17]- 1312
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Gilliam
[17]- 1443
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Gilliam
[17]- 646
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Hicks
[17]- 14688
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; McVaugh
[17]- 1116
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Patrick
[17]- 5250
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Potter
[17]- 6799
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Potter
[17]- 15566
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Smith
[17]- 42336
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Smith
[17]- 58298
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Smith
[17]- 66316
Злучаныя Штаты Амерыкі; Michigan; Smith
[17]- 1036
Злучаныя Штаты Амерыкі; Minnesota; Weaver
[17]- Збор
Злучаныя Штаты Амерыкі; Missouri; 1940-06-15; Routien
[17]- Fungi Columbiani 1002
Злучаныя Штаты Амерыкі; New Jersey; Ellis & Everhart
[17]- Збор
Злучаныя Штаты Амерыкі; New York; Jul 1895; Burt
[17]- 1246
Злучаныя Штаты Амерыкі; New York; Gilliam
[17]- Збор
Злучаныя Штаты Амерыкі; New York; 1903-08-31; Kauffman
[17]- Збор
Злучаныя Штаты Амерыкі; Oklahoma; 1963-09-08; Bulmer
[17]- Збор
Злучаныя Штаты Амерыкі; Oregon; 1951-05-19; Sprague
[17]- 6785
Злучаныя Штаты Амерыкі; South Dakota; Shaffer
[17]- 12772
Злучаныя Штаты Амерыкі; Vermont; Bigelow
[17]- 1320
Злучаныя Штаты Амерыкі; Vermont; Pringle
[17]- 350
Злучаныя Штаты Амерыкі; Virginia; Kelly
[17]- 6305
Злучаныя Штаты Амерыкі; Wisconsin; Mazzer
[17]- 6536
Злучаныя Штаты Амерыкі; Wisconsin; Mazzer
[17]- 6539
Злучаныя Штаты Амерыкі; Wisconsin; Mazzer
[17]- Збор
Злучаныя Штаты Амерыкі; Wyoming; Jul 1961; Ferrell
[17]
Крыніцы
- Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, Bezpieczne grzybobranie, 2016, s.44.
- Česká mykologická společnost, Marasmius oreades — špička obecná. Atlas gatunków, odczyt 28.10.2026. (także [10], [20])
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1408).
- Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych, środków spożywczych zawierających grzyby oraz uprawnień klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy (Dz. U. z 2026 r. poz. 258).
- GBIF, Marasmius oreades — dokładne dopasowanie nazwy i taksonomii, odczyt 28.10.2026. (także [11])
- Gilliam, M. S. 1976. The genus Marasmius in the northeastern United States and adjacent Canada. Mycotaxon 4(1): 1–144; species account printed pp.43–47. (także [17])
- Marek Snowarski, Twardzioszek przydrożny — Marasmius oreades, Atlas grzybów Polski, grzyby.pl.
- Michael Kuo, Marasmius oreades, MushroomExpert.com, 2013. (także [22])
- Zachowany dokument źródłowy rekordu Marasmius oreades (legal_status_verification).
- Species Fungorum, Scorteus oreades, rekord 100459; odczyt widocznej treści.
- Ayer W.A., Craw P.A.(1989). Metabolites of the fairy ring fungus, Marasmius oreades. Part2. Canadian Journal of Chemistry67:1371–1380. DOI 10.1139/v89-210.
- Nadleśnictwo Bydgoszcz, Tabela3: Lista grzybów wyższych stwierdzonych dotychczas na terenie nadleśnictwa, poz. 35.
- Sprawdzone źródła M.oreades: materiał, metody i rozdzielone wyniki.
- Filer T.H.Jr.(1965). Parasitic Aspects of a Fairy Ring Fungus, Marasmius oreades. Phytopathology55:1132–1134.
- Grzybarium, twardzioszek przydrożny — jawny agregat GBIF418/16, stan 26.10.2026.
- P.V. Blenis, P.S. Chow, I. Duncan, N.R. Knowles 2004. Cyanide levels near fairy rings affect the growth of grasses and fungi. Canadian Journal of Botany 82(9): 1324–1329. DOI 10.1139/b04-079
- Markus Hiltunen, Sandra Lorena Ament-Velásquez, Hanna Johannesson 2021. The assembled and annotated genome of the fairy-ring fungus Marasmius oreades. Genome Biology and Evolution 13(7):evab126. Publikacja 29.05.2021. DOI 10.1093/gbe/evab126
- Université Claude Bernard Lyon 1, Marasmius oreades, akademicka baza grzybów
- Boel Olsson, Markus H. Thorén, Ove Eriksson, Hanna Johannesson 2026. Spatial structure and growth dynamics of fairy rings formed by Marasmius oreades. Royal Society Open Science 13(8):rsos260575, 12.08.2026. DOI 10.1098/rsos.260575
- Marek Snowarski, Atlas grzybów Polski, Marasmius oreades; zmiana karty 09.06.2024, wygenerowanie 01.09.2026
- Primož Žigon et al. 2026. The Entomotoxic Fungal Lectin Marasmius oreades Agglutinin Disrupts the Midgut Epithelium of Colorado Potato Beetle Larvae. Journal of Agricultural and Food Chemistry, DOI 10.1021/acs.jafc.5c16986. Oryginał early view: accepted 04.02.2026, numeracja XXXX/XXX.