Съедобный
Укажите местоположение, чтобы увидеть данные для своего региона.










Моховик припорошенный (Xerocomellus pruinatus) — это съедобный трубчатый гриб, ценящийся за плотную мякоть и поздний период плодоношения. Его шляпка имеет окраску от темно-коричневой до красно-коричневой, а молодые плодовые тела покрывает характерный матовый, словно заиндевелый налет. Трубочки желтые, с возрастом оливковые, при надавливании слабо синеют. Ножка желтая вверху и красноватая внизу. Растет в лиственных и смешанных лесах, преимущественно под буками или дубами. Это вкусный гриб для жарки, сушки и маринования.
Определение, местообитание и важнейшие отличия.
Грибник
Строение плодового тела
- Тип строения плодового тела
- Тип строения плодового тела: Шляпка, ножка.
Шляпка
- Форма шляпки
- у молодых плодовых тел: Форма шляпки: полушаровидный.
у зрелых плодовых тел: Форма шляпки: выпуклый.
у зрелых плодовых тел: Форма шляпки: плоский. - Покров шляпки
- Покров шляпки: замшевая.
Покров шляпки: замшевая или мучнистый.
Покров шляпки: мучнистый.
у молодых плодовых тел: Покров шляпки: голая или мучнистый.
Покров шляпки: войлочная.
Покров шляпки: замшевая и мучнистый. - Характер растрескивания поверхности
- у зрелых плодовых тел: Характер растрескивания поверхности: растрескавшаяся на неровные участки.
- Цвет шляпки
- Цвет шляпки: чёрно-коричневый.
Цвет шляпки: черноватый.
Цвет шляпки: коричневый.
Цвет шляпки: Тёмно-коричневый.
Цвет шляпки: серо-коричневый.
Цвет шляпки: светло-коричневый.
Цвет шляпки: охристый.
Цвет шляпки: Оливково-коричневый.
Цвет шляпки: красный.
Цвет шляпки: красно-коричневый.
Цвет шляпки: красный (на краю шляпки).
Цвет шляпки: винный (на краю шляпки). - Диаметр шляпки
- Диаметр шляпки составляет до 120 mm.
Нижняя сторона шляпки
- Тип гименофора
- Тип гименофора: трубочки.
- Форма пор
- Форма пор: угловатые.
- Цвет пор после повреждения
- Цвет пор после повреждения: синий.
Цвет пор после повреждения: синий.
Цвет пор после повреждения: без изменения цвета.
Цвет пор после повреждения: Сине-зелёная. - Окраска трубочек при повреждении
- Окраска трубочек при повреждении: синий.
Окраска трубочек при повреждении: синий.
Окраска трубочек при повреждении: без изменения цвета. - Естественный цвет пор
- Естественный цвет пор: бледно-жёлтый.
Естественный цвет пор: ярко-жёлтый.
Естественный цвет пор: жёлтый.
у зрелых плодовых тел: Естественный цвет пор: желто-оливковый.
у зрелых плодовых тел: Естественный цвет пор: оранжевый. - Естественный цвет трубочек
- Естественный цвет трубочек: бледно-жёлтый.
Естественный цвет трубочек: жёлтый.
у зрелых плодовых тел: Естественный цвет трубочек: желто-оливковый.
Ножка и основание
- Форма ножки
- Форма ножки: цилиндрический.
Форма ножки: цилиндрический или булавовидный. - Основание ножки
- у молодых плодовых тел: Основание ножки: булавовидное.
Основание ножки: утолщённая. - Цвет ножки
- у молодых плодовых тел: Цвет ножки: жёлтый.
у зрелых плодовых тел, в нижней части ножки: Цвет ножки: красный или красно-коричневый.
Цвет ножки: бледно-жёлтый или жёлтый.
в верхней части ножки: Цвет ножки: жёлтый.
в нижней части ножки: Цвет ножки: коричневатый.
Цвет ножки: жёлтый и красный.
в верхней части ножки: Цвет ножки: лимонно-жёлтый. - Покров поверхности ножки
- Покров поверхности ножки: хлопьевидная.
Покров поверхности ножки: зернистая.
Покров поверхности ножки: мучнистый и волокнистая. - Узор поверхности ножки
- Узор поверхности ножки: пятнистый.
- Цвет орнаментации ножки
- Цвет орнаментации ножки: красный.
Цвет орнаментации ножки: оранжевый, жёлто-зелёный, красный или красно-коричневый.
в нижней части ножки: Цвет орнаментации ножки: абрикосовая или красный. - Окраска поверхности ножки при повреждении
- Окраска поверхности ножки при повреждении: синий (поверхность ножки).
Окраска поверхности ножки при повреждении: синий (поверхность ножки).
Окраска поверхности ножки при повреждении: коричневый (поверхность ножки). - Длина ножки
- Длина ножки: 40–100 mm.
- Диаметр ножки
- Диаметр ножки: 10–25 mm.
Мякоть
- Цвет мякоти
- Цвет мякоти: жёлтый.
Цвет мякоти: Желтоватый (мякоть шляпки).
Цвет мякоти: жёлтый (мякоть ножки).
Цвет мякоти: бледно-жёлтый (мякоть шляпки).
Цвет мякоти: коричневатый (мякоть у основания ножки).
Цвет мякоти: Желтоватый или беловатая (мякоть шляпки). - Плотность мякоти
- Плотность мякоти: плотный (мякоть шляпки).
Плотность мякоти: плотный. - Вкус мякоти
- Вкус мякоти: слабый.
- Цвет мякоти после повреждения
- Цвет мякоти после повреждения: синий.
Цвет мякоти после повреждения: синий.
Цвет мякоти после повреждения: Сине-зелёная (мякоть шляпки).
Цвет мякоти после повреждения: Сине-зелёная (мякоть ножки). - Запах мякоти
- Запах мякоти: грибной, слабый.
Где и когда растёт
- Местообитание
- Местообитание: лиственный лес или хвойный лес.
Местообитание: лиственный лес, смешанный лес или парк.
Местообитание: смешанный лес, парк или лиственный лес. - Субстрат
- Субстрат: почва.
- Характер роста плодовых тел
- Характер роста плодовых тел: одиночно.
Характер роста плодовых тел: сросшиеся плодовые тела. - Период плодоношения
- Плодовые тела появляются с сентября по ноябрь.
- Ареал распространения
Съедобность и кулинария
- Съедобность
- Съедобный
- Кулинарная оценка
- Вкусный
С чем можно спутать

Jerzy Opioła · CC BY-SA 4.0
Korekta kolorów: Selso, 2020 (wersja źródłowa).
Источник фотографии · CC BY-SA 4.0Imleria badia
Основные различия
Моховик припорошенный (Xerocomellus pruinatus) может напоминать польский гриб окраской шляпки.
Xerocomellus chrysenteron
Основные различия
Моховик трещиноватый (Xerocomellus chrysenteron) отличается шляпкой, отчетливо и глубоко растрескивающейся на участки, в которых обнажается красноватая мякоть, а также гладкими спорами. Моховик припорошенный обычно имеет однородную и нерастрескавшуюся кожицу, а его споры покрыты мелкими продольными бороздками. Чешский атлас дополнительно подчеркивает, что X. chrysenteron появляется в сезоне раньше, уже в начале лета.
Xerocomellus porosporus
Основные различия
Моховик пороспоровый (Xerocomellus porosporus) имеет характерно усеченные верхушки спор и, согласно чешскому атласу, не имеет столь отчетливой красной окраски ножки. Одно лишь сходство коричневых шляпок не позволяет однозначно различить их в полевых условиях.
Xerocomellus ripariellus
Основные различия
Красноватые формы моховика припорошенного могут напоминать Xerocomellus ripariellus. Клофац указывает, что X. pruinatus отличается желтой, редко синеющей мякотью, бархатистой и редко растрескивающейся шляпкой, несколько более крупными спорами, а также строением кожицы шляпки с изменчивыми конечными клетками, которые, как правило, уже расположенных под ними субтерминальных клеток.
FAQ
Является ли моховик припорошенный съедобным грибом?
Да, моховик припорошенный — ценный съедобный гриб. Он ценится за плотную, упругую мякоть, которая редко бывает червивой, и приятный мягкий вкус. Подходит для множества блюд.
Как распознать моховик припорошенный?
Он характеризуется темно-коричневой шляпкой с матовым, как бы заиндевелым налетом у молодых экземпляров. Ножка желтоватая в верхней части и красноватая внизу, а трубочки желтые, слегка синеющие.
Где и когда растет моховик припорошенный?
Он растет в лиственных и смешанных лесах, особенно под буками и дубами, реже под елями. Плодовые тела появляются с лета до поздней осени, нередко даже в ноябре.
Изменяет ли мякоть моховика припорошенного цвет после разрезания?
Мякоть после разрезания кремовая или желтоватая. В шляпке и верхней части ножки она может слабо синеть под воздействием воздуха, тогда как в нижней части ножки бывает красноватой.
С какими грибами можно спутать моховик припорошенный?
Чаще всего его путают с моховиком трещиноватым или моховиком ребристым. Моховик трещиноватый имеет более сильно растрескивающуюся кожицу с красноватым фоном, тогда как у припорошенного шляпка темная и заиндевелая.
Подходит ли моховик припорошенный для сушки?
Да, он прекрасно подходит для сушки. Благодаря плотной структуре мякоти он хорошо сохраняет форму, а после высушивания обладает интенсивным, приятным ароматом, являясь отличной добавкой к соусам и супам.
Можно ли употреблять моховичок припудренный в сыром виде?
Нет. Согласно рекомендациям PSSE, дикорастущие грибы не следует употреблять в сыром виде. Моховичок припудренный является съедобным видом, однако по общим санитарным соображениям требует термической обработки.
Какой вкус и запах имеет моховик припорошенный?
Этот гриб обладает мягким, приятным вкусом и тонким грибным запахом. У него нет горького или кислого привкуса, благодаря чему он является очень универсальным ингредиентом блюд.
Любитель
Названия и история
- Obowiązująca nazwa krajowa
- suchogrzybek oprószony
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Xerocomellus pruinatus (Fr.) Šutara
- Inne nazwy krajowe
- podgrzybek aksamitny
- Dawne nazwy krajowe
- borowik oprószony, grzyb omszony, podgrzybek oprószony
Наблюдения дома
Споровый порошок
- Необходимые материалы
- свежая, зрелая шляпка, лист бумаги, стакан или чашка, вода
- Время
- 2–24 h
- Выполнение
- Положите шляпку нижней стороной на бумагу.
- Нанесите каплю воды на верхнюю сторону и накройте.
- Через 2–24 часов поднимите шляпку и осмотрите осадок.
Что искать
- Цвет спорового отпечатка
- Цвет спорового отпечатка: зеленый. Цвет спорового отпечатка: коричневый.
- Оттенок спорового отпечатка
- Оттенок спорового отпечатка: коричнево-оливковый. Оттенок спорового отпечатка: Оливково-коричневый.
Под микроскопом
- Необходимые материалы
- световой микроскоп, предметное и покровное стёкла, игла, вода, споры из спорового порошка
- Выполнение
- Перенесите иглой немного спорового порошка на стекло.
- Добавьте каплю воды, накройте покровным стеклом и рассмотрите споры.
Что искать
- Форма споры
- Форма споры: эллипсоидный. Форма споры: веретеновидный.
- Размеры споры
- Длина 10–15,7 µm, ширина 4–6,4 µm.
Сравнивайте размеры после калибровки шкалы микроскопа.
Экология и распространение
- Известковость почвы
- Известковость почвы: известковый.
- Лиственные деревья поблизости
- Лиственные деревья поблизости: дуб или бук.
Лиственные деревья поблизости: бук или дуб. - Хвойные деревья поблизости
- Хвойные деревья поблизости: ель.
- Микоризные партнёры
- Общая связь вида: Микоризные партнёры: Fagus (общий перечень партнёров).
Общая связь вида: Микоризные партнёры: Quercus (общий перечень партнёров).
История и культура
Таксономическая история моховичка припудренного отражает многолетние исследования систематики болетовых грибов и ревизию традиционно понимаемых родов. Вид был первоначально описан в XIX веке Элиасом Магнусом Фрисом под названием Boletus pruinatus, а в более поздний период в микологической литературе широко относился к роду Xerocomus как Xerocomus pruinatus.
Переломным моментом в таксономической истории этого таксона стала работа чешского миколога Йозефа Шутары (Josef Šutara), опубликованная в 2008 году в журнале «Czech Mycology» (том 60, выпуск 1, с. 49–50). В этой публикации Шутара выделил новый род Xerocomellus на основе детального анализа микро- и макроморфологических признаков, перенеся рассматриваемый вид в этот род и установив новую номенклатурную комбинацию Xerocomellus pruinatus (Fr.) Šutara. Это изменение стало устойчивым ориентиром в современной таксономии болетовых грибов в Европе.
Съедобность и безопасность
Моховичок припудренный является съедобным грибом, отличающимся плотной и упругой мякотью. Основным условием его безопасного употребления в пищу является тщательная термическая обработка плодовых тел перед кулинарным использованием, например, путем отваривания или обжаривания. Употребление плодовых тел в сыром виде или недостаточно проваренными может привести к расстройствам желудочно-кишечного тракта. Для кулинарных целей следует отбирать исключительно молодые, здоровые и свежие плодовые тела.
Существенным фактором риска является быстрое старение плодовых тел и склонность их тканей к порче. Старые, перезрелые, пропитанные водой экземпляры или образцы с какими-либо признаками плесени непригодны для употребления в пищу. Кроме того, как и в случае с другими трубчатыми грибами, плодовые тела могут накапливать загрязняющие вещества из почвы и окружающей среды, поэтому рекомендуется отказаться от сбора экземпляров, произрастающих в непосредственной близости от дорог с интенсивным движением и в сильно индустриализированных районах.
Что касается вкусовых качеств, мякоть моховичка припудренного характеризуется мягким вкусом без горечи и нежным, типично грибным запахом, благодаря чему он находит применение в домашней кулинарии.
Местообитание и встречаемость
Моховичок припудренный (Xerocomellus pruinatus) распространен на территории Европы, преимущественно в лиственных и смешанных лесах, реже — в чистых хвойных древостоях. Местонахождения этого вида отмечаются также в парках и ландшафтных насаждениях. Гриб образует микоризу с лиственными деревьями, особенно с буком европейским, дубами и грабом обыкновенным, а также с хвойными деревьями, включая ель обыкновенную. Предпочитает свежие, богатые питательными веществами, глинистые и суглинистые почвы, где плодовые тела вырастают одиночно или группами на лесной подстилке, среди опавших листьев и куртин мха.
Географический ареал вида охватывает Европу, включая Центральную и Западную Европу, доходя на севере до южных районов Скандинавского полуострова и на юге по направлению к Средиземноморскому бассейну.
В климатических условиях Польши сезон плодоношения приходится на период с сентября по ноябрь (месяцы IX–XI), что соответствует задокументированному появлению плодовых тел в центральноевропейской фенологии. Встречаемость вида в том или ином регионе зависит прежде всего от присутствия подходящих лиственных и смешанных древостоев, а также влажных глинистых почв.
Исследователь
Съедобность и кулинария
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Съедобность
- Съедобный — źródło oznaczenia
Česká mykologická společnost, Xerocomellus pruinatus, hřib sametový · Kuchyňské využití: Hřib sametový je dobrá jedlá houba.
- Кулинарная оценка
- Вкусный
Česká mykologická společnost, Xerocomellus pruinatus, hřib sametový · Kuchyňské využití: dobrá jedlá houba, z druhů rodu Xerocomellus patrně nejchutnější. Source opinion; not a formal quality class or larval-infestation claim.
Научные названия и таксономия
- Действующее научное название
Xerocomellus pruinatus (Fr.) Šutara
- Прежние научные названия
- 1835 — Boletus pruinatus Fr.
1886 — Versipellis pruinata (Fr.) Quél.
1888 — Xerocomus pruinatus (Fr.) Quél.
1898 — Suillus pruinatus (Fr.) Kuntze
1992 — Boletellus pruinatus (Fr.) Klofac & Krisai[17]
Suchogrzybek oprószony należy do rodziny borowikowatych (Boletaceae) w rzędzie borowikowców (Boletales). Nazwa naukowa taksonu to Xerocomellus pruinatus (Fr.) Šutara. Kombinację tę opublikował w 2008 r. Josef Šutara pod numerem rejestracyjnym MB511898, przenosząc do nowego rodzaju gatunek opisany pierwotnie w 1835 r. przez Eliasa Friesa jako Boletus pruinatus Fr. Takie samo autorstwo bazonimu podaje baza Species Fungorum. W części opracowań pojawia się zapis „Fr. & Hök”, jednak Oolbekkink uzasadniał przypisanie pierwotnego opisu samemu Friesowi.
[17] [19] [13] [7] [15] [18]Wcześniejsze kombinacje oparte na tym samym epitecie gatunkowym obejmują Versipellis pruinata (Fr.) Quél. z 1886 r., Xerocomus pruinatus (Fr.) Quél. z 1888 r., Suillus pruinatus (Fr.) Kuntze z 1898 r. oraz Boletellus pruinatus (Fr.) Klofac & Krisai z 1992 r. Szereg ten tłumaczy, dlaczego w dawniejszej literaturze mikologicznej ten sam grzyb bywał umieszczany w różnych rodzajach.
[17] [19] [13] [7] [15] [18]W rejestrze Species Fungorum do synonimiki gatunku włączono także nazwy Boletus subtomentosus var. pascuus Pers. (1825), Boletus pascuus (Pers.) Corda (1841), Xerocomus pascuus (Pers.) Bon (1985 [1984]), Boletellus pruinatus var. pascuus (Pers.) Klofac & Krisai (1992) oraz Boletellus pruinatus f. luteocarnosus Klofac & Krisai (1992). Stanowią one historyczne przyporządkowania taksonomiczne w rangach odmiany i formy.
[17] [19] [13] [7] [15] [18]Границы таксона и ограничения определения
Identyfikacja mikroskopowa gatunków z rodzaju Xerocomellus opiera się przede wszystkim na strukturze skórki kapelusza oraz mikrorzeźbie zarodników. Zarodniki suchogrzybka oprószonego pokryte są drobnymi, podłużnymi prążkami, jednak autorzy Fungi of Temperate Europe zaznaczają, że struktury te pozostają niewidoczne w standardowej mikroskopii świetlnej. Wobec tego ani sama ciemna barwa kapelusza, ani intensywne sinienie nie wystarczają do jednoznacznego oznaczenia bez weryfikacji pozostałych cech.
[7] [6] [13] [9] [14] [8]Šutara badał głównie skrawki wysuszonych owocników (cięte ręcznie żyletką), z użyciem 3–10% NH4OH, niekiedy z dodatkiem czerwieni Kongo oraz odczynnika Melzera lub w czystym NH4OH; świeży materiał analizował w wodzie, odczynniku Melzera lub wodnym roztworze czerwieni Kongo, stosując również mikroskop SEM. Diagnoza całego rodzaju Xerocomellus obejmuje grubość skórki (80–)120–350(–500) µm, rurki do 10(–14) mm i kanciaste pory o średnicy 1–2,5 mm. Pileipellis tworzą równoległe łańcuszki komórek, których końce leżą na zbliżonym poziomie; u starszych owocników układ ten może się rozluźniać. Są to cechy i wymiary diagnozy rodzajowej, odrębne od indywidualnych pomiarów gatunkowych X. pruinatus.
[19]Cechy mikroskopowe rodzaju Xerocomellus obejmują ponadto słabo żelatynizującą tramę hymenoforu typu pośredniego z odległościami między strzępkami 2–4(–8) µm, przeważnie wrzecionowato-butelkowate pleurocystydy o ściankach do 0,6 µm, brak lub zredukowaną do 30(–40) µm boczną warstwę trzonu, płodną warstwę kaulohymenialną na trzonie oraz brak sprzążek na strzępkach. Brak osłony częściowej i pierścienia stanowi stałą cechę całego rodzaju.
[19] [6]W rewizji taksonomicznej Šutary uwzględniono 15 kolekcji zielnikowych tego gatunku: JŠ 078, 302, 336, 337, 341, 345, 1836, 1963, 1965, 1986, 2112, 4053, 4397, 4398 oraz 4399.
[19]Abstrakt pracy Peintner, Ladurner i Simoniniego z 2003 r. opisuje analizę 24 sekwencji rDNA-LSU wykazującą odrębne linie ośmiu taksonów, w tym pruinatus. Pomocne w diagnozie były cechy zarodników, komórki końcowe skórki oraz charakterystyczne strzępki typu pruinatus (pruinatus-hyphae). Autorzy wykazali jednak wielokrotne powstawanie w toku ewolucji podobnego prążkowania zarodników, ściętych wierzchołków oraz strzępek tego typu. Liczba 24 sekwencji odnosi się do całego badania obejmującego osiem taksonów.
[14]Badania Franka i współpracowników z 2020 r. nad północnoamerykańskimi przedstawicielami rodzaju Xerocomellus uwzględniały sekwencje referencyjne europejskiego X. pruinatus z bazy GenBank (LSU: AF514825 z okazu IB19961055, AF050644 oraz AF402140), wskazując na konieczność ostrożnej weryfikacji oznaczeń w publicznych repozytoriach sekwencji.
[8]Лабораторная диагностика
Dane ustrukturyzowane
Кожица шляпки
Химические реакции
- Реакция на щелочные реактивы
- Реакция на щелочные реактивы: без изменения цвета.
Реакция на щелочные реактивы: без изменения цвета.
Споры
- Длина споры
- Длина споры: 11–15 µm. [6]
Длина споры: 10–14,5 µm. [9]
Длина споры: 11–14 µm. [3]
Длина споры: 11,5–14 µm. [7]
Длина споры: 11,5–15 µm. [18]
Длина споры: 11,4–14,9 µm. [18]
Длина споры: 12,3–15,3 µm. [18]
Длина споры: 12–15,7 µm. [18] - Форма орнаментации споры
- Форма орнаментации споры: полосатая. [7]
Форма орнаментации споры: полосатая. [6]
Форма орнаментации споры: полосатая. [9]
Форма орнаментации споры: полосатая. [13] - Направление орнаментации споры
- Направление орнаментации споры: продольные. [7]
Материал и методы исследований
- Результаты, приведённые в источниках — Длина споры
- 11,5–15 µm [18]
10–14,5 µm [9]
12–15,1 µm (skrajnie do 15,7 µm) [18]
11–15 µm [6]
11,5–14 µm [7]
11,4–14,9 µm [18]
12,3–15,3 µm [18]
11–14 µm [3] - Результаты, приведённые в источниках — Отношение длины споры к ширине
- 2,4–3,1 [18]
2,3–3,2 [18]
2–2,8 [18] - Результаты, приведённые в источниках — Ширина споры
- 4,5–5,5 µm [9] [7]
4,2–5,7 µm [18]
4,4–5,4 µm (skrajnie do 6 µm) [18]
4,5–6 µm [6]
4,9–6,4 µm [18]
4,3–5,8 µm [18]
4–5 µm [3]
Metody i zapisy źródłowe — Source cap-cuticle microscopy; source-specific terminology and scantiness are not merged into one universal organisation.
Inkrustacja strzępek skórki; Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Species Description: Pileipellis palisadoderm of septate hyphae of cylindrical, incrusted cells.” [6]
Metody i zapisy źródłowe — Source cap-cuticle microscopy; source-specific terminology and scantiness are not merged into one universal organisation.
Inkrustacja strzępek skórki; Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Printed p.265 section9: somewhat irregular trichoderm; terminal cells(5.5–)8–14(–15.5)µm broad; incrustations scarce.” [13]
Szerokość komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Terminal cells(5.5–)8–14(–15.5)µm broad.” [13]
Metody i zapisy źródłowe — ČMS species description; material, voucher, measurement count and medium unreported.
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „11.5–14 × 4.5–5.5 µm; first axis.” [7]
Forma ornamentacji zarodnika — zapis źródłowy: „jemně podélně rýhované” [7]
Kierunek ornamentacji zarodnika — zapis źródłowy: „podélně rýhované” [7]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „eliptické nebo vřetenovité” [7]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „11.5–14 × 4.5–5.5 µm; second axis.” [7]
Metody i zapisy źródłowe — Published species description; unreported individual material and numerical protocol.
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Species Description: Spores11–15×4.5–6µm, striate. First axis.” [6]
Forma ornamentacji zarodnika — zapis źródłowy: „Species Description: Spores11–15×4.5–6µm, striate.” [6]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Species Description: Spores11–15×4.5–6µm, striate. Second axis.” [6]
Metody i zapisy źródłowe — Published species description; unreported individual material and numerical protocol.
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Printed p.579 couplet73: spores10–14.5×4.5–5.5µm, very finely striated, not visible in a standard light microscope. First axis.” [9]
Forma ornamentacji zarodnika — zapis źródłowy: „Printed p.579 couplet73: spores10–14.5×4.5–5.5µm, very finely striated, not visible in a standard light microscope.” [9]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Printed p.579 couplet73: spores10–14.5×4.5–5.5µm, very finely striated, not visible in a standard light microscope. Second axis.” [9]
Metody i zapisy źródłowe — Focal Xerocomellus pruinatus row, PDFpage81; individual microscopic material unreported.
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „11–14×4–5µm, paired source axes.” [3]
Metody i zapisy źródłowe — 19Nov2021, PuszczaBukowa Węglino, leg./det.GrażynaDomian; mean13.5×5.5µm,Qmean2.4.
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „19Nov2021, PuszczaBukowa Węglino, leg./det.GrażynaDomian; mean13.5×5.5µm,Qmean2.4. See original paired dimensions.” [18]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „19Nov2021, PuszczaBukowa Węglino, leg./det.GrażynaDomian; mean13.5×5.5µm,Qmean2.4. Source Q range, not recomputed from unpaired dimension endpoints.” [18]
Metody i zapisy źródłowe — 25Oct2023, BukoweZdroje, leg./det.GrażynaDomian; mean12.9×4.8µm,Qmean2.7.
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „25Oct2023, BukoweZdroje, leg./det.GrażynaDomian; mean12.9×4.8µm,Qmean2.7. See original paired dimensions.” [18]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „25Oct2023, BukoweZdroje, leg./det.GrażynaDomian; mean12.9×4.8µm,Qmean2.7. Source Q range, not recomputed from unpaired dimension endpoints.” [18]
Metody i zapisy źródłowe — 30Oct2023, BuczynoweWąwozy, leg./det.GrażynaDomian; mean13.1×4.9µm,Qmean2.7.
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „30Oct2023, BuczynoweWąwozy, leg./det.GrażynaDomian; mean13.1×4.9µm,Qmean2.7. See original paired dimensions.” [18]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „30Oct2023, BuczynoweWąwozy, leg./det.GrażynaDomian; mean13.1×4.9µm,Qmean2.7. Source Q range, not recomputed from unpaired dimension endpoints.” [18]
Metody i zapisy źródłowe — 4Nov2023, TrawiastaBuczyna, leg./det.GrażynaDomian; mean13.5×5.0µm,Qmean2.7.
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „4Nov2023, TrawiastaBuczyna, leg./det.GrażynaDomian; mean13.5×5.0µm,Qmean2.7. See original paired dimensions.” [18]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „4Nov2023, TrawiastaBuczyna, leg./det.GrażynaDomian; mean13.5×5.0µm,Qmean2.7. Source Q range, not recomputed from unpaired dimension endpoints.” [18]
Metody i zapisy źródłowe — Source B.pruinatus description, with collections Bos8335 (NL) and Oolbekkink207 (DE) listed, without assigning one individual SEM image to either voucher.
Metoda źródłowa. Technika: skaningowa mikroskopia elektronowa (SEM). Opis metody w źródle: Source methods p.246: gold-coated stubs, 15kV JEOL JSM-35; source spore prints or tube fragments, not an inferred focal specimen preparation.
Forma ornamentacji zarodnika — zapis źródłowy: „Faint to distinct striae with SEM.” [13]
Проверка распространения — объём и ограничения
Materiał: Zbiór z Puszczy Bukowej w województwie zachodniopomorskim; status zweryfikowany potwierdzono w osobnym publicznym wpisie GRej.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 21.10.2026.
Ograniczenia: Źródłowe oznaczenie i zakres pojęcia zachowano. Nie zadeklarowano nowego badania okazów ani odczytu wszystkich publikacji cytowanych przez źródło.
[18]Объём проверки
Перед завершением запись требует дополнения или проверки.
- Поиск регионов произрастания требует уточнения.
- Взаимосвязи прежних данных требуют повторной проверки.
- Новые источники требуют учёта сведений, обнаруженных в ходе обзора.
Важнейшие вещества и их действие
W badaniu korzeni jodły pobrano w październiku 2012 r. po 16 kostek gleby 15 × 15 × 15 cm z czterech stanowisk: Kartuzy, Lipusz, Osusznica i Sławno (łącznie 64 monolity). Analizowano drobne korzenie poniżej 2 mm w trzech losowych podpróbach po około 250 wierzchołków. Oznaczenie ITS suchogrzybka oprószonego KP230473 wykazało 99% zgodności z UDB000481 przy kryterium badania przekraczającym 98% na odcinku co najmniej 450 pz. Udział gatunku wynosił odpowiednio 1,5 ± 0,3%, 1,7 ± 0,3%, 0,9 ± 0,2% oraz 2,0 ± 0,1% (średnia ± błąd standardowy, SE).
[16]W badanych drzewostanach jodłowych odczyn gleby mierzony w wodzie wynosił w poziomie organicznym (O) odpowiednio 3,9; 3,9; 3,9 i 4,0, a w poziomie mineralnym (A): 4,0; 4,6; 4,6 oraz 4,3. Typy gleb sklasyfikowano jako glebę kwaśną brunatną (Kartuzy, Lipusz, Sławno) oraz glebę płową (Osusznica).
[16]W doświadczeniu Zavišić i współautorów materiał buka z zasobniejszego w fosfor Bad Brückenau i ubogiego Unterlüß przeniesiono w październiku 2014 r. do wspólnego ogrodu w Getyndze, gdzie rósł do lipca 2015 r. Badano 40 roślin, po 10 na wariant i pochodzenie gleby; 20 otrzymało znacznik 33P, a 20 stanowiło kontrolę bez znacznika. Po miesiącu aklimatyzacji, 20 listopada 2014 r., zastosowano jednorazową dawkę 795 mg P na roślinę. Mikoryzy identyfikowano na podstawie sekwencji ITS przy kryterium zgodności ponad 97% i wyniku dopasowania (score) ponad 900 bitów, co pozwoliło rozpoznać 14 z 16 morfotypów.
[21]Po nawożeniu fosforem udział mikoryz suchogrzybka oprószonego zmniejszył się w materiale z gleby zasobnej w fosfor. Wynik testu ANOSIM p = 0,385 oznaczał jednak brak statystycznie istotnej zmiany struktury całej zbiorowości grzybów mikoryzowych w tej glebie, a nie oddzielny test liczebności samego gatunku. Nie rozpoznano mechanizmu pobierania fosforu przez izolowany szczep, a nierozpoznany morfotyp MT31 stanowił osobną pozycję. Wyjściowe pH gleby wynosiło 3,8 w Bad Brückenau i 3,5 w Unterlüß, co opisuje warunki miejsc pobrania, a nie optimum gatunku.
[21]W badaniu Kautmanovej i współautorów materiał zbierano na słowackich terenach pogórniczych w latach 2022–2024, a oznaczenia oparto na morfologii i sekwencjach ITS. Oczyszczone owocniki krojono i suszono do stałej masy w temperaturze do 60 °C; małe mielono w całości, a z dużych pobierano równe części kapelusza, trzonu i hymenoforu, uzyskując co najmniej 2 g homogenizowanego proszku. Do analizy ICP-MS mineralizowano 1 g suchego materiału kwasem azotowym, a następnie wodą królewską. Trzy wykonane powtórzenia miały charakter analityczny, a liczba niezależnych owocników gatunku nie została w pracy wyszczególniona.
[11]W materiale ze Słowacji stężenie kadmu w owocnikach z Gelnicy wynosiło 7,82 mg/kg suchej masy (wskaźnik THQ 0,8), a ze Zlatej Idki 3,95 mg/kg s.m. (THQ 0,4). Zawartość ołowiu wynosiła odpowiednio 4,86 mg/kg s.m. (THQ 0,1) w Gelnicy oraz 1,77 mg/kg s.m. przy współczynniku bioakumulacji BCF 0,001 w Zlatej Idce.
[11]W Gelnicy odnotowano rtęć na poziomie 14,23 mg/kg suchej masy, z modelowym wskaźnikiem zagrożenia THQ 7,6 oraz współczynnikiem biokoncentracji BCF 2,14, a także mangan w stężeniu 974 mg/kg suchej masy. THQ stanowi wskaźnik modelowy, a nie liczbę klinicznych zatruć, natomiast wysoki poziom manganu nie oznaczał jego bioakumulacji z podłoża (dla manganu publikacja wskazuje brak akumulacji z gleby). Wszystkie wartości dotyczą zbadanego suchego materiału bez przeliczania na świeżą masę i bez uogólniania na owocniki z innych obszarów.
[11]Местообитание и встречаемость
Местообитание, регион и сезон
Gatunek wyrasta na ziemi w lasach liściastych, mieszanych i iglastych oraz w parkach. Assyov wymienia jako głównych partnerów mikoryzowych buki, a rzadziej dęby, natomiast autorzy czescy podają buki, dęby i świerki. W polskich rejestrach stanowiska obejmują kwaśne i żyzne buczyny, leśną ściółkę, obrzeża drzewostanów, pobliża nadrzecznych łęgów, a także ciepłe, piaszczyste murawy na skraju lasu dębowego. Sama obecność sosny, brzozy czy grabu w opisie drzewostanu nie stanowi bezpośredniego dowodu na tworzenie mikoryzy z tymi gatunkami drzew.
[7] [6] [18] [20] [9]Analizy molekularne korzeni jodły pospolitej (Abies alba) na Pomorzu potwierdziły obecność tego grzyba w ektomikoryzach na czterech stanowiskach zlokalizowanych poza naturalnym zasięgiem jodły. W badaniach w Niemczech zidentyfikowano go również w mikoryzach buka zwyczajnego (Fagus sylvatica). Wyniki te uzyskano bezpośrednio z sekwencjonowania ITS korzeni, co stanowi niezależne potwierdzenie laboratoryjne relacji mikoryzowej.
[16] [21]Assyov uznaje gatunek za szeroko rozpowszechniony w Europie, zaznaczając problem mylenia go z pokrewnymi taksonami. Czeski atlas określa go jako obfity, a europejski klucz jako pospolity. Władysław Wojewoda w 2003 r. przytaczał dawne stwierdzenie z Puszczy Białowieskiej oraz kategorię PL–Ex, a atlas leśny z 2021 r. odnotowywał historyczną ocenę uznającą go za gatunek bardzo rzadki, znany niemal wyłącznie z tego rejonu. Liczne współczesne udokumentowane stanowiska w Polsce (w tym późniejsze zgłoszenia pomorskie i z innych rejonów) wskazują jednak na znacznie szersze występowanie.
[20] [18] [6] [7] [9]W Wielkiej Brytanii zestawienie z 2013 r. wykazało obecność gatunku w 10 kwadratach siatki 1 × 1 km w latach 1913–1962 oraz w ponad 200 kwadratach w latach 1963–2012, kwalifikując go do kategorii najmniejszej troski (LC). Szacunek ponad 2000 dojrzałych osobników stanowi wynik modelowania opartego na bazach obserwacji, a nie bezwzględną liczbę zliczonych owocników.
[10]Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Источники |
|---|---|---|---|
| Польша | Западно-Поморское воеводство | IX–XI |
|
Источники
- grenoble 2015
- Boris Assyov, Xerocomus pruinatus
- Česká mykologická společnost, Xerocomellus pruinatus, hřib sametový
- src-frank 2020
- Læssøe T., Petersen J.H., Frøslev T.G., Heilmann-Clausen J. 2025. Keys to the fungi of Temperate Europe,8XI 2025
- src-jncc 2013
- src-kautmanova 2026
- Oolbekkink G.T. 1991. The taxonomic value of the ornamentation of spores in The Xerocomus-group of Boletus. Persoonia14(3): 245–273
- src-peintner 2003-abstract
- src-ptmyk 2021
- src-rudawska 2016
- Species Fungorum, rekord 511898
- Marek Snowarski, Tx236, Xerocomellus pruinatus
- src-sutara 2008
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. Biodiversity of Poland7
- src-zavisic 2018