Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Podgrzyb brunatny

Imleria badia

Jadalny
Jadalny
Dopuszczony do obrotu
Dopuszczony do obrotuKraj: PL. Zał.1 lp.50; pozostałe wymagania aktu, w tym atest, zachowane.

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Podgrzyb brunatny (Imleria badia), znany też jako podgrzybek brunatny, jest pospolitym i cenionym grzybem polskich lasów. Jego kasztanowy lub ciemnobrązowy kapelusz na sucho jest matowy i aksamitny, a podczas wilgotnej pogody staje się śliski. Żółtawy spód kapelusza sinieje po naciśnięciu. Trzon jest brązowawy, podłużnie włóknisty i pozbawiony siateczki. Można go spotkać w lasach iglastych i liściastych, często w sąsiedztwie sosen oraz świerków. Owocniki pojawiają się od lata, najliczniej jesienią. Jest bardzo smacznym grzybem jadalnym, chętnie zbieranym do suszenia, smażenia i marynowania.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.
Konsystencja całego owocnika
Owocnik jest mięsisty.
Barwa grzybni u podstawy owocnika
Grzybnia u podstawy trzonu może być biaława lub kremowa.

Kapelusz

Kształt
U młodych owocników kapelusz może mieć kształt półkulisty; u dojrzałych owocników — wypukły; u starych owocników — płaski.
Powierzchnia
W suchych warunkach powierzchnia kapelusza może być matowa lub aksamitna, a w wilgotnych warunkach może być śluzowata lub lśniąca.
Pokrycie
W suchych warunkach powierzchnia kapelusza może być filcowata lub kłaczkowata.
Kolor
Kapelusz może być kasztanowy; może być rdzawy, kasztanowy, jasnobrązowy lub złocistobrązowy; może być ciemnobrązowy, a u dojrzałych owocników może być płowobrązowy.
Ułożenie brzegu
U młodych owocników brzeg kapelusza jest podwinięty.
Brzeg
Brzeg kapelusza wystaje poza hymenofor.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 30 do 250 milimetrów.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę rurkową.

Rurki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Rurki są przyrośnięte do trzonu.
Profil przy trzonie
Rurki są wycięte przy trzonie.
Zagłębienie warstwy rurek przy trzonie
Warstwa rurek jest zagłębiona przy trzonie.
Barwa
U młodych owocników hymenofor może być kremowy lub blado cytrynowożółty, a u dojrzałych owocników może być przytłumiony żółty.
Kształt porów
Pory mogą być kanciaste, a u dojrzałych owocników mogą być nieregularne.
Zmiana koloru
Po uszkodzeniu lub nacisku barwa porów jest niebieska / sina, po kilku godzinach zmienia się na przytłumioną brązową.
Po uszkodzeniu lub nacisku barwa porów jest niebieskozielona.
Naturalna barwa porów
Pory są jasnożółte.
Naturalna barwa rurek
Rurki mogą być jasnożółte lub oliwkowo-zielonożółte.

Trzon i podstawa

Położenie
Trzon ma położenie centralne.
Kształt
Trzon może mieć kształt walcowaty lub maczugowaty, u młodych owocników może mieć kształt beczułkowaty lub walcowaty, także u dojrzałych owocników.
Kolor
Trzon może być brązowy lub płowobrązowy.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu może być włóknista, kłaczkowata lub łuskowata.
Barwa ornamentacji
Ornamentacja trzonu może być brązowa lub ochrowobrązowa.
Wnętrze
Trzon jest pełny.
Konsystencja
U dojrzałych owocników trzon jest zdrewniały.
Długość
Trzon może mieć długość od 30 do 140 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 10 do 50 milimetrów.
Wygięcie osi
Trzon jest wygięty.

Miąższ

Barwa
W kapeluszu i trzonie miąższ może być kremowy lub cytrynowożółty, a w kapeluszu pod skórką może być brązowawy.
Twardość i zwartość
W kapeluszu u dojrzałych owocników miąższ może być miękki, a u młodych owocników może być zwarty.
Smak
Ma lekko słodki i słaby smak.
Zmiana koloru
W kapeluszu po uszkodzeniu barwa jest niebieska / sina.
W górnej części trzonu po uszkodzeniu barwa miąższu jest niebieska / sina.
Zapach
Zapach miąższu jest słaby, grzybowy.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach iglastych lub w lasach liściastych.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać pojedynczo, po kilka lub w grupach.
Częstość
Gatunek jest pospolity.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od czerwca do listopada.
Głównie od września do listopada.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Jadalny
Ocena kulinarna
Bardzo smaczny

Prawo

Ochrona
W Polsce nie podlega ochronie gatunkowej.

Z czym można pomylić

1 / 4

FAQ

Jak odróżnić podgrzybka brunatnego od goryczaka?

Goryczak ma wyraźną ciemną siateczkę na trzonie i z wiekiem różowiejące, niesiniejące rurki. Podgrzybek nie ma siateczki na trzonie, a jego rurki są żółtawe i po uciśnięciu natychmiast sinieją.

Czy podgrzybek brunatny sinieje?

Tak. Rurki po uciśnięciu natychmiast wyraźnie sinieją, a miąższ błękitnieje nad rurkami. To naturalna reakcja utleniania barwników; nie oznacza wady ani trucizny i znika po obróbce cieplnej.

Czy można uprawiać podgrzybka brunatnego w ogrodzie?

W praktyce nie. To grzyb ściśle mikoryzowy – wymaga żywej symbiozy z korzeniami drzew (głównie sosen). Sprzedawane w sklepach 'grzybnie ogrodowe' niemal nigdy nie dają w ogrodzie prawdziwych zbiorów.

Gdzie szukać podgrzybka brunatnego?

Przede wszystkim w borach sosnowych i świerkowych, rzadziej pod dębami czy bukami. Lubi kwaśne, piaszczyste gleby, kobierce zielonych mchów oraz obrzeża wrzosowisk, tworząc mikoryzę z drzewami.

Czy podgrzyb brunatny i podgrzybek brunatny to ten sam gatunek?

Tak, to ten sam grzyb (Imleria badia). 'Podgrzyb' to oficjalna forma mykologiczna, a 'podgrzybek' to tradycyjna nazwa grzybiarzy. W starych atlasach figurował jako Boletus badius i Xerocomus badius.

Kiedy rośnie podgrzybek brunatny w Polsce?

Szczyt wysypu przypada na jesień: od września do końca października, zwłaszcza po obfitych deszczach i chłodniejszych nocach. Pierwsze sztuki trafiają się od czerwca, a sezon zamykają przymrozki.

Czy śliski kapelusz podgrzybka oznacza zepsucie?

Nie. Podczas deszczu skórka podgrzybka naturalnie staje się lepka i śluzowata, a w suszy jest matowa. O zepsuciu świadczy dopiero gąbczasty, miękki miąższ, biały nalot pleśni lub stęchły zapach.