Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Kolczak obłączasty

Hydnum repandum

Jadalny
JadalnyOcena autora źródła.
Wymaga obróbki
Wymaga obróbki

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Kolczak obłączasty to charakterystyczny grzyb naziemny o mięsistym, pofałdowanym kapeluszu barwy kremowej, płowożółtej lub ochrowej. Jego unikalną cechą jest hymenofor złożony z gęstych, kruchych kolców zbiegających na trzon, które bardzo łatwo odłamują się przy dotknięciu. Trzon bywa twardy, krępy, często asymetryczny i jaśniejszy od wierzchu. Miąższ ma białawy kolor, jędrną strukturę oraz przyjemny, owocowy zapach, który u starych owocników zyskuje nieco cierpkawy i gorzkawy posmak.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt wklęsły; u młodych owocników — wypukły; u dojrzałych owocników — płaski.
Powierzchnia
Powierzchnia kapelusza jest sucha.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza może być gładka lub jamkowata.
Pokrycie
Powierzchnia kapelusza może być naga; u młodych owocników — zamszowa; u starych owocników — łuskowata.
Kolor
Kapelusz może być kremowy, żółtopomarańczowy, beżowy, białawy, pomarańczowoochrowy lub pomarańczowy; może być jasnopomarańczowy.
Ułożenie brzegu
Brzeg kapelusza może być zagięty do wewnątrz, a u młodych owocników może być podwinięty.
Obrys brzegu
U dojrzałych owocników obrys brzegu może być falisty lub płatowaty, także u starych owocników.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę do 150 milimetrów.
Środek
Środek kapelusza jest zagłębiony.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę kolczastą.
Połączenie z trzonem
Kolce są przyrośnięte do trzonu.
Zbieganie hymenoforu po trzonie
Kolce zbiegają po trzonie.
Barwa
Hymenofor może być kremowy lub żółtopomarańczowy; może być jasnopomarańczowy.

Trzon i podstawa

Położenie
Trzon ma położenie poza środkiem.
Kształt
Trzon może mieć kształt nieregularnie cylindryczny; może mieć kształt nieznacznie maczugowaty.
Kolor
Trzon może być białawy, kremowy, biały lub jasnobrązowy.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia trzonu jest gładka.
Wnętrze
Trzon jest pełny.
Barwa powierzchni trzonu po uszkodzeniu
Po uszkodzeniu lub nacisku barwa powierzchni trzonu może być ochrowobrązowa lub niezmienna.
Długość
Trzon może mieć długość do 70 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość do 40 milimetrów, a u góry może mieć grubość od 7 do 14 milimetrów.
Wilgotność powierzchni trzonu
Powierzchnia trzonu jest sucha.

Miąższ

Barwa
Miąższ może być biały, żółtawy lub białawy.
Twardość i zwartość
Miąższ jest zwarty.
Smak
Może mieć lekko kwaśny lub słodki smak.
U starych owocników może mieć gorzki, kwaśny lub lekko ostry smak.
Zmiana koloru
Po uszkodzeniu miąższ nie zmienia barwy.
Zapach
Zapach miąższu może być słodkawy, a przy tym niewyróżniający się.
Smak
Smak miąższu jest łagodny.
Wyróżnialność smaku miąższu
Smak miąższu jest niewyróżniający się.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach liściastych, w lasach iglastych lub w lasach mieszanych.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać w grupach, pojedynczo, szeregami, kręgami lub być zrośnięte.
Częstość
Gatunek jest bardzo pospolity.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od lipca do listopada.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Jadalny
Wymagana obróbka
Wymaga obróbki

Prawo

Ochrona
W Polsce nie podlega ochronie gatunkowej.
Handel
W Polsce jest dopuszczony do obrotu handlowego oraz do produkcji przetworów grzybowych.

Z czym można pomylić

1 / 3

FAQ

Czy kolczak obłączasty jest grzybem jadalnym?

Tak, to wyborny i ceniony grzyb jadalny. Do kulinariów rekomenduje się zwłaszcza młode owocniki, gdyż starsze egzemplarze mogą mieć gorzki posmak, który wymaga uprzedniego zblanszowania.

Czy przed przyrządzeniem trzeba usuwać kolce?

U młodych sztuk nie ma takiej potrzeby. W przypadku starszych okazów warto zeskrobać kolce tępym nożem, ponieważ to w nich gromadzi się gorycz, a odpadając, psują estetykę gotowego dania.

Z jakimi grzybami można pomylić kolczaka obłączastego?

Z góry przypomina pieprznika jadalnego, jednak kurka ma pod kapeluszem listewki, a nie kolce. Podobny bywa też kolczak rudawy, który jest drobniejszy, ciemniejszy i również całkowicie jadalny.

Gdzie najczęściej rośnie kolczak obłączasty?

Spotkasz go w lasach iglastych, liściastych i mieszanych, zwłaszcza na glebach zasadowych oraz bogatych w wapń. Tworzy mikoryzę z bukami, dębami czy sosnami, rosnąc gromadnie w wilgotnej ściółce.

Kiedy przypada sezon na zbiór kolczaka obłączastego?

Pierwsze owocniki pojawiają się w lipcu, a główny wysyp trwa od września do końca października. Przy sprzyjającej, ciepłej jesieni można go z powodzeniem zbierać nawet w połowie listopada.

Czy kolczak obłączasty nadaje się do suszenia?

Tradycyjne suszenie w kawałkach nie daje najlepszych rezultatów ze względu na twardość. Ususzone owocniki warto jednak zmielić na aromatyczny puder, który służy jako świetna przyprawa do zup.

Jak najlepiej przyrządzić kolczaka obłączastego?

Znakomicie smakuje podsmażony na maśle z cebulą, czosnkiem i natką pietruszki. Świetnie nadaje się też do śmietanowych sosów, gulaszów oraz jako chrupiący dodatek do jajecznicy lub risotta.

Czy kolczak obłączasty bywa zaczerwiony?

Niezwykle rzadko. Zwięzły, gęsty miąższ oraz specyficzne związki chemiczne skutecznie odstraszają owady, dzięki czemu nawet dorodne, wyrośnięte egzemplarze są w środku zdrowe i wolne od larw.

Czy kolczaka można jeść na surowo?

Nie powinno się go spożywać na surowo, ponieważ może wywołać podrażnienia przewodu pokarmowego. Dopiero obróbka termiczna, taka jak gotowanie czy smażenie, neutralizuje ciężkostrawne związki.

Jak skutecznie zredukować goryczkę ze starszych owocników?

Wystarczy delikatnie zeskrobać kolce z hymenoforu, a pokrojony miąższ obgotować przez około dziesięć minut w osolonej wodzie. Po odlaniu wywaru grzyby tracą gorzki posmak i nadają się do dań.