Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Podopieńka bezpierścieniowa

Desarmillaria tabescens

Trujący
TrującyOcena autora źródła.

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Rzadki grzyb nadrzewny rosnący w gęstych kępach, o kapeluszu 3–9 cm, higrofanicznym, ochrowożółtym, w wilgoci brązowiejącym, gęsto pokrytym ciemnobrązowymi, piramidalnymi łuseczkami skupionymi głównie na środku. Brzeg kapelusza u starszych okazów jest prążkowany i uniesiony. Blaszki są rzadkie, za młodu pomarańczowobrązowe i połączone poprzecznie, później brązowawe, szeroko przyrośnięte do krótko zbiegających. Trzon ma 6–16 cm długości i 0,7–1,5 cm grubości, jest smukły, pusty, podłużnie włóknisty, u góry białawy, od dołu ciemniejący do czerwonobrązowego i czarniawego, całkowicie pozbawiony pierścienia. Miąższ białawy, w kapeluszu sprężysty, o słabym zapachu i gorzkawym smaku. Rośnie późnym latem i jesienią u podstawy pni i na pniakach drzew liściastych, głównie dębów. Grzyb trujący.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt płaski; u młodych owocników — półkulisty, stożkowaty lub wypukły; u dojrzałych owocników — stożkowaty.
Pokrycie
U młodych owocników powierzchnia kapelusza jest filcowata, włóknista i łuskowata.
Kolor
Kapelusz może być ochrowobrązowy lub czerwonobrązowy, w wilgotnym stanie może być brązowy, a u młodych owocników może być ochrowożółty.
Ułożenie brzegu
U młodych owocników brzeg kapelusza może być podwinięty, u dojrzałych owocników może być podwinięty lub prosty, a u starych owocników może być odgięty ku górze.
Obrys brzegu
U starych owocników obrys brzegu może być falisty lub nieregularny.
Ukształtowanie powierzchni brzegu
U starych owocników brzeg kapelusza jest bruzdkowany.
Pokrycie brzegu
U starych owocników powierzchnia brzegu kapelusza jest owłosiona.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 10 do 90 milimetrów.
Środek
U dojrzałych owocników środek kapelusza jest zagłębiony.
Układ stref i smug barwnych kapelusza
Na kapeluszu występuje strefowanie o nieokreślonym układzie.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę blaszkową.

Blaszki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Blaszki są przyrośnięte do trzonu.
Profil przy trzonie
U dojrzałych owocników blaszki są wycięte przy trzonie.
Szerokość przyrośnięcia hymenoforu
U młodych owocników blaszki są szeroko przyrośnięte.
Zbieganie hymenoforu po trzonie
U młodych owocników blaszki mogą zbiegać po trzonie.
U dojrzałych owocników blaszki mogą zbiegać ząbkiem.
Barwa
U młodych owocników hymenofor może być pomarańczowobrązowy, a u dojrzałych owocników może być różowobrązowy lub brązowy.
Ostrze
Ostrze blaszki jest nieregularne.
Relacja barwy ostrza i powierzchni blaszki
Ostrze blaszki ma tę samą barwę co powierzchnia blaszki.
Rozstaw
Blaszki mogą być rzadkie lub gęste.
Grubość blaszek
U młodych owocników blaszki są grube.
Blaszeczki
Stwierdzono obecność blaszeczek.
Liczba szeregów długości blaszeczek
Liczba szeregów długości blaszeczek może wynosić od 2 do 4.

Trzon i podstawa

Położenie
Trzon ma położenie centralne.
Kształt
Trzon jest walcowaty.
Podstawa
Podstawa trzonu może być walcowata, zwężona lub zgrubiała.
Kolor
U młodych owocników trzon może być biały, u dojrzałych owocników może być żółty lub żółtobrązowy, a u starych owocników może być szarobrązowy.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu może być włóknista. U góry może być kłaczkowata.
Wnętrze
Trzon jest pusty.
Długość
Trzon może mieć długość od 50 do 160 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 5 do 15 milimetrów.

Pierścień

Obecność
Pierścień nie występuje u tego gatunku.

Miąższ

Barwa
W kapeluszu miąższ może być biały, a w trzonie może być białawy.
Twardość i zwartość
W kapeluszu miąższ jest zwarty.
Smak
Ma gorzki smak.
Zapach
Zapach miąższu może być grzybowy lub cierpki — zapach.

Gdzie i kiedy rośnie

Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być martwe drewno.
Sposób wyrastania
Owocniki wyrastają kępkami.
Częstość
Gatunek jest bardzo rzadki.
Owocnikowanie
Owocniki pojawiają się we wrześniu.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Trujący

Prawo

Ochrona
W Polsce nie podlega ochronie gatunkowej.
Handel
W Polsce nie jest dopuszczony do obrotu handlowego ani do produkcji przetworów grzybowych.

Z czym można pomylić

FAQ

Czym różni się od opieńki miodowej?

Główną cechą odróżniającą jest całkowity brak pierścienia na trzonie, który u typowych opieniek jest wyraźny. Kapelusze bywają też nieco jaśniejsze.

Gdzie i na czym najczęściej rośnie ten gatunek?

Wyrasta w gęstych wiązkach u podstawy pni, na korzeniach lub pniakach drzew liściastych, najczęściej dębów, rzadziej buków i innych gatunków.

W jakich miesiącach można znaleźć jej owocniki?

W polskich źródłach historycznych jej owocniki notowano we wrześniu. Dokumentacja w kraju jest skromna, co nie oznacza, że grzyb pojawia się biologicznie wyłącznie w tym jednym miesiącu.

Czy jest pasożytem, czy saprotrofem?

Jest zarówno pasożytem osłabionych drzew, jak i saprotrofem rozkładającym martwe drewno. Powoduje groźną białą zgniliznę korzeni i pni.

Czy ten grzyb jest rzadki w Polsce?

Tak, w Polsce jest spotykana znacznie rzadziej niż opieńka miodowa. Znajduje się na czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowych jako gatunek rzadki.

Z jakimi trującymi grzybami można ją pomylić?

Można pomylić ją z trującą maślanką wiązkową lub hełmówką jadowitą. Obie różnią się m.in. barwą blaszek, wysypem zarodników i obecnością pierścienia.

Jakie cechy ma kapelusz podopieńki bezpierścieniowej?

Ma średnicę 3–10 cm, barwę miodowożółtą do rdzawobrązowej, z drobnymi łuseczkami skupionymi głównie na środku, które z czasem mogą zanikać.