Poisonous
Set your location to see data for your region.




A rare wood-inhabiting mushroom growing in dense clusters, with a cap 3–9 cm, hygrophanous, ochre-yellow, turning brown in moisture, densely covered with dark brown, pyramidal scales concentrated mainly in the center. The cap margin in older specimens is striate and upturned. The gills are distant, orange-brown when young and cross-veined, later brownish, broadly adnate to shortly decurrent. The stem is 6–16 cm long and 0.7–1.5 cm thick, slender, hollow, longitudinally fibrous, whitish at the top, darkening from below to reddish-brown and blackish, completely devoid of a ring. The flesh is whitish, springy in the cap, with a faint odor and a bitterish taste. It grows in late summer and autumn at the base of trunks and on stumps of deciduous trees, mainly oaks. Poisonous mushroom.
Identification, habitat, and key differences.
Forager
Fruitbody structure
- Fruit body form
- Fruit body form: Cap, stipe.
Cap
- Cap shape
- in mature fruit bodies: Cap shape: conical.
Cap shape: flat.
in young fruit bodies: Cap shape: hemispherical.
in young fruit bodies: Cap shape: conical.
in young fruit bodies: Cap shape: convex. - Cap covering
- in young fruit bodies: Cap covering: felty, fibrillose and scaly.
- Cap colour
- Cap colour: ochre brown.
Cap colour: reddish brown.
when wet: Cap colour: brown.
in young fruit bodies: Cap colour: ochre-yellow. - Margin orientation
- in young fruit bodies: Margin orientation: inrolled.
in mature fruit bodies: Margin orientation: inrolled.
in mature fruit bodies: Margin orientation: straight.
in old fruit bodies: Margin orientation: turned upwards. - Cap margin outline
- in old fruit bodies: Cap margin outline: wavy.
in old fruit bodies: Cap margin outline: irregular. - Cap margin surface relief
- in old fruit bodies: Cap margin surface relief: grooved.
- Margin covering
- in old fruit bodies: Margin covering: hairy.
- Cap diameter
- The cap measures 10–90 mm in diameter.
- Cap centre
- in mature fruit bodies: Cap centre: Depressed.
- Cap colour zoning
- Cap colour zoning: zoned, pattern unspecified.
Underside of the cap
- Hymenophore type
- Hymenophore type: gills.
Gills at stipe
- Hymenophore attachment to the stipe
- Hymenophore attachment to the stipe: attached to the stipe (gills).
- Hymenophore profile at the stipe
- in mature fruit bodies: Hymenophore profile at the stipe: notched at the stipe (gills).
- Attachment width of the hymenophore
- in young fruit bodies: Attachment width of the hymenophore: broadly attached (gills).
- Decurrence of the hymenophore on the stem
- in young fruit bodies: Decurrence of the hymenophore on the stem: decurrent (gills).
in mature fruit bodies: Decurrence of the hymenophore on the stem: decurrent with a tooth (gills). - Hymenophore colour
- in mature fruit bodies: Hymenophore colour: pinkish-brown.
in mature fruit bodies: Hymenophore colour: brown.
in young fruit bodies: Hymenophore colour: orange-brown. - Macroscopic structure of the free gill edge
- Macroscopic structure of the free gill edge: irregular.
- Relationship between the color of the edge and the face of the gill
- Relationship between the color of the edge and the face of the gill: same colour as the gill face.
- Gill spacing
- Gill spacing: widely spaced.
Gill spacing: crowded. - Gill thickness
- in young fruit bodies: Gill thickness: thick.
- Presence of short gills
- Presence of short gills: present.
- Number of series of lamellulae lengths
- Number of series of lamellulae lengths: 2–4.
Stem and base
- Stipe position
- Stipe position: central.
- Stipe shape
- Stipe shape: cylindrical.
- Stipe base
- Stipe base: cylindrical.
Stipe base: tapering.
Stipe base: swollen. - Stipe colour
- in young fruit bodies: Stipe colour: white.
in old fruit bodies: Stipe colour: grey-brown.
in mature fruit bodies: Stipe colour: yellow or yellow-brown. - Stipe surface covering
- Stipe surface covering: fibrillose.
in the upper part of the stipe: Stipe surface covering: floccose. - Stipe interior
- Stipe interior: hollow.
- Stipe length
- Stipe length: 50–160 mm.
- Stipe diameter
- Stipe diameter: 5–15 mm.
Ring
- Ring presence
- Ring presence: no ring.
Flesh
- Flesh colour
- Flesh colour: whitish.
Flesh colour: white (cap flesh).
Flesh colour: whitish (stipe flesh). - Flesh firmness
- Flesh firmness: firm (cap flesh).
- Flesh taste
- Flesh taste: bitter.
- Flesh odour
- Flesh odour: mushroom-like.
Flesh odour: harsh odour.
Where and when it grows
- Substrate
- Substrate: dead wood.
- Fruit body growth pattern
- Fruit body growth pattern: in clusters.
- Occurrence frequency
- Occurrence frequency: very rare.
- Fruiting season
- Fruit bodies appear in September.
- Distribution area
- Distribution area: confirmed.
Edibility and culinary use
- Edibility
- Poisonous
Law
- Protection
- It is not subject to species protection in Poland.
- Trade
- It is approved in Poland for neither trade nor the production of mushroom products.
What it can be confused with
Armillaria mellea
Key differences
The honey fungus (Armillaria mellea) has a distinct, persistent ring on the stipe, which the ringless honey mushroom does not develop.
FAQ
How does it differ from the honey fungus?
The main distinguishing feature is the complete absence of a ring on the stem, which is distinct in typical honey mushrooms. The caps also tend to be somewhat lighter.
Where and on what does this species most commonly grow?
It grows in dense clusters at the base of trunks, on roots or stumps of deciduous trees, most commonly oaks, less frequently beeches and other species.
In which months can its fruit bodies be found?
In Polish historical sources, its fruit bodies were recorded in September. Documentation in the country is sparse, which does not mean that the fungus biologically appears exclusively in this single month.
Is it a parasite or a saprotroph?
It is both a parasite of weakened trees and a saprotroph decomposing dead wood. It causes dangerous white rot of roots and trunks.
Is this fungus rare in Poland?
Yes, in Poland it is encountered much less frequently than the honey fungus. It is on the red list of macrofungi as a rare species.
Which poisonous mushrooms can it be confused with?
It can be confused with the poisonous sulphur tuft or funeral bell. Both differ, among others, in the color of the gills, spore print, and presence of a ring.
What characteristics does the cap of the ringless honey mushroom have?
It has a diameter of 3–10 cm, a honey-yellow to rusty-brown color, with fine scales concentrated mainly in the center, which may disappear over time.
Enthusiast
Names and history
- Obowiązująca nazwa krajowa
- podopieńka bezpierścieniowa
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime
- Inne nazwy krajowe
- Ringless Honey Fungus
- Pozostałe nazwy
- Opieńka bezpierścieniowa
Home observations
Spore print
- Required materials
- fresh, mature cap, sheet of paper, glass or small bowl, water
- Time
- 2–24 h
- Procedure
- Place the cap underside down on the paper.
- Add a drop of water on top and cover.
- After 2–24 hours, lift the cap and examine the deposit.
What to look for
- Spore print colour
- Spore print colour: white.
- Spore print shade
- Spore print shade: very pale cream.
Under the microscope
- Required materials
- light microscope, microscope slide and cover slip, needle, water, spores from print
- Procedure
- Transfer a small amount of the spore print onto the slide using a needle.
- Add a drop of water, cover with a cover slip, and examine the spores.
What to look for
- Spore shape
- Spore shape: fusoid-ellipsoid. Spore shape: obovoid. Spore shape: ellipsoid. Spore shape: ellipsoid (broad). Spore shape: globose (nearly, sometimes).
- Spore surface
- Spore surface: smooth.
- Spore dimensions
- Length 6–11 µm, width 4.5–7 µm.
Compare dimensions after calibrating the microscope scale.
Ecology and distribution
- Broadleaf trees in the vicinity
- Broadleaf trees in the vicinity: beech.
- Mode of nutrition
- Mode of nutrition: saprotrophic.
Mode of nutrition: parasitic.
Non-culinary uses
The species has no economic or pharmaceutical application; it serves as a subject of phytopathological and systematic research.
History and culture
The taxonomic history of the species spans over two centuries of revisions – from Scopoli's 1772 diagnosis, through discussions over the name Armillaria socialis, to the creation of the genus Desarmillaria in 2017.
On the 2006 Red list of plants and fungi in Poland, the species was placed in category E (dying out).
Edibility and safety
The Austrian Mycological Society (ÖMG) classifies this species as poisonous, with particular emphasis on its severe toxicity in the raw state.
The mushroom is not suitable for consumption; the literature does not provide validated heat treatment parameters that neutralize its toxins.
Habitat and occurrence
The ringless honey mushroom (Desarmillaria tabescens) occurs in deciduous and mixed forests, especially oak forests and oak-hornbeam forests, as well as in old parks and gardens. The fungus develops as a saprotroph and parasite on the wood of deciduous trees – at the base of trunks, on roots, and on stumps. In Poland, the occurrence of this species has been documented on beech (Fagus) wood. European herbarium collections also indicate colonization of oaks (Quercus), elms (Ulmus), and field maple (Acer campestre).
This species is thermophilic and occurs in Europe, including the Mediterranean Basin and Central Europe. According to recent taxonomic studies, North American populations have been segregated as a distinct species (D. caespitosa); therefore, observations from North America should not be attributed to European D. tabescens. In Poland, it is a rare taxon.
Fruit bodies appear in late summer and autumn; in Poland, documented records come from September (IX).
Researcher
Edibility and culinary use
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Edibility
- Poisonous — źródło oznaczenia
Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza · Österreichische Mykologische Gesellschaft,Speisewert,wierszArmillaria tabescens/Desarmillaria tabescens:giftig. Ocena poradnicza autora,toksyczności nie przedstawiono jako nowego badania.
- Raw consumption
- Poisonous
Materiał: surowy
Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza · Ten sam wierszÖMG:roh stark giftig;własny warunek spożycia na surowo,bez wymyślonych parametrów bezpiecznej obróbki.
Scientific names and taxonomy
- Current scientific name
Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime
Nazwa naukowa Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime należy do rodziny obrzękowcowatych (Physalacriaceae), rzędu pieczarkowców (Agaricales). Jej bazonimem jest Agaricus tabescens Scop., opisany w 1772 roku. Przeniesienia do rodzaju Desarmillaria dokonano w 2017 roku (rejestr MycoBank MB819125). W literaturze mykologicznej powszechnie funkcjonują także wcześniejsze kombinacje: Armillaria tabescens oraz Armillariella tabescens.
[6] [7] [4]Taxon scope and identification limitations
W europejskiej rewizji taksonomicznej z 2006 roku materiał ten opisywano przejściowo pod nazwą Armillaria socialis. Po formalnym zachowaniu epitetu tabescens i utworzeniu rodzaju Desarmillaria odnosi się on do europejskich populacji tego gatunku. W 2021 roku wyodrębniono odrębny, północnoamerykański takson Desarmillaria caespitosa, dlatego dawne doniesienia z innych kontynentów wymagają weryfikacji tożsamości materiału.
[1] [2]Taxonomic and genetic studies
Pierwsze rewizje molekularne europejskich izolatów opierały się na sekwencjonowaniu regionu ITS (startery ITS1/ITS4), wykazując odrębność kladu europejskiego od populacji amerykańskich.
[1]Badania filogenetyczne z 2021 roku rozgraniczyły gatunki w oparciu o zestawienie sekwencji genów 28S, tef1-α, rpb2, act oraz gpd, z wysokim poparciem statystycznym (bootstrap 99–100%).
[2]Wielolokusowe analizy struktury populacji w kompleksie tabescens potwierdziły podział geograficzny na odrębne linie ewolucyjne w Europie, Azji Wschodniej i Ameryce Północnej.
[12]Zsekwencjonowany genom mitochondrialny tego kręgu taksonomicznego obejmuje 93 439 par zasad o zawartości 29,28% par GC.
[10]- Zakres ujęcia taksonomicznego
European Desarmillaria tabescens IF819125: Antonin2006 European species material and independently identified atlas reports. Historical NorthAmerican/Asian tabescens, D.caespitosa, experiments and Koch2017 genus diagnosis retain distinct source scopes; genus-only features are not activated as a new species outcome. Voucher conflicts in2021 remain unresolved.
[6] [7] [4] [14]
Ecology and distribution
- Habitat
- Habitat: deciduous woodland. [1]
Habitat: alluvial forest (species name used in the source: Europejskie A.socialis sensuAntonín2006,łączone później zD.tabescens; nie amerykańskie D.caespitosa). [24] - Occurrence frequency
- Poland: Occurrence frequency: very rare. [34]
- Substrate wood taxon
- Substrate wood taxon: Fagus. [36]
Laboratory diagnostics
Dane ustrukturyzowane
Basidia
Caulocystidia
Hymenial cystidia
- Hymenial cystidium length
- Hymenial cystidium length: 17–41 µm. [1]
- Hymenial cystidium shape
- Hymenial cystidium shape: clavate. [1]
Hymenial cystidium shape: fusiform (nearly). [24]
Hymenial cystidium shape: cylindrical (nearly). [24]
Hymenial cystidium shape: utriform (nearly). [24] - Hymenial cystidium width
- Hymenial cystidium width: 5–10 µm. [1]
Remaining laboratory characters
- Presence of rhizomorphs
- Presence of rhizomorphs: present. [33]
Pileipellis
Spores
- Spore colour under the microscope
- Spore colour under the microscope: hyaline. [24]
- Spore length
- Spore length: 6–11 µm. [1]
- Spore length-to-width ratio
- Spore length-to-width ratio: 1.3–1.8. [1]
- Spore shape
- Spore shape: fusoid-ellipsoid. [1]
Spore shape: obovoid. [1]
Spore shape: ellipsoid. [24]
Spore shape: ellipsoid (broad). [24]
Spore shape: globose (nearly, sometimes). [24] - Spore surface
- Spore surface: smooth. [28]
- Spore wall thickness
- Spore wall thickness: thin-walled. [1]
Spore wall thickness: thick-walled (slightly). [24] - Spore width
- Spore width: 4.5–7 µm. [1]
Stipe cuticle
- Width of stem cuticle hyphae
- Width of stem cuticle hyphae: up to 7 µm. [24]
Material and research methods
Description of characteristics — source and scope
Materiał: Opublikowane polskie notowania w buczynach, na drewnie Fagus, przytoczone przez Wojewodę 2003; nie nowa własna obserwacja terenowa.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Źródło wtórne wobec prac Łuszczyńskiego 2002 i Domańskiego 1967; tych prac nie odczytano niezależnie.
[36]- Experimental cultivation stage
- Experimental cultivation stage: colonisation. [33]
Pure mycelial culture — materials and limitations
Materiał: Szczep Desarmillaria tabescens Empa 749, GenBank OR135363 oraz drewno balsy Ochroma pyramidale. Sam zakres nazwy i identyfikator pochodzą z publikacji; nie wykonano nowego oznaczenia.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Laboratoryjny materiał hybrydowy nie jest wdrożonym produktem oświetleniowym. Właściwości badanego szczepu, drewna i układu nie stają się cechą każdego owocnika.
[33]Composition and activity study — materials and limitations
Materiał: Owocniki oznaczone przez autorów jako Armillaria tabescens, zebrane w Uşak-Banaz, Turcja, we wrześniu 2009. Próbka wysuszona i sproszkowana; historyczne oznaczenie źródłowe, bez własnej rewizji DNA.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Podano średnią ± SEM, nie SD. Istniejący model nie ma właściwego atrybutu SEM: średnie zapisano jako średnie, a pełne SEM zachowano w dokumentacji źródłowej i zgłoszeniu rozszerzenia; nie nadano fałszywego typu błędu. Tabela I nazywa takson trującym. Pomiar metali nie dowodzi bezpieczeństwa spożycia; wniosku z abstraktu o ogólnym bezpieczeństwie wszystkich grzybów nie zastosowano do tego rekordu. Materiał pochodzi z Turcji, zostaje przypisany tylko do własnego źródłowego oznaczenia i próby.
[31]Zbiory zielnikowe rejestrowano w terminach letnich i wczesnojesiennych:
- Bułgaria: sierpień i wrzesień (Stara Płanina, Nesebyr, Primorsko),
- Czechy: od lipca do października (m.in. Hranice, Brno, Lednice, rezerwaty Křivé jezero, Ranšpurk, Cahnov),
- Słowacja: od lipca do października (m.in. Budmerice, Bojnice, dolina Rudnianka, Čaradice),
- Francja: październik (las Izeure koło Aiserey),
- Słowenia: wrzesień (Panovec).
Archiwalny opis siedliska
W Wielkiej Brytanii historyczne obserwacje z hrabstwa Norfolk dokumentowano we wrześniu oraz sporadycznie w grudniu.
[11]Metody i zapisy źródłowe — Antonín, Jankovský, Lochman, Tomšovský (2006), Czech Mycology58(3–4): 209–224; DOI 10.33585/cmy.58305
Długość podstawki; Kształt podstawki — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; pierwsza oś: 31–45×(7.5–)8–12µm; maczugowate.” [1]
Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; druga oś: 31–45×(7.5–)8–12µm; maczugowate.” [1]
Szerokość elementów skórki; Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Cutis: promieniście ułożone cylindryczne strzępki do10µm szerokości,±cienkościenne,hialinowe lub bladożółte.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Szeroko elipsoidalne, wrzecionowato-elipsoidalne lub odwrotnie jajowate, czasem niemal kuliste.” [1]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki cienkościenne i nieco grubościenne (crassospores).” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,explicit apical caulocystidia only", {}, null, null]
Długość kaulocystyd; Kształt kaulocystyd; Szerokość kaulocystyd — zapis źródłowy: „Przy szczycie(11–)20–50×7–14µm,przylegające lub wzniesione;maczugowate/cylindryczne/wrzecionowate/utriform,czasem nieregularne z wypustkami,1lubwięcejkomórek/łańcuchy,ściana do1.5µm.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Europejski materiał opisany przez Antonína i współautorów (2006), s.214. Własny opis kaulocystyd przy szczycie trzonu; liczebności pomiarów zarodników nie przypisano kaulocystydom.
Obecność kaulocystyd — zapis źródłowy: „Antonín2006,s.214:Caulocystidia;własny opis komórek przy szczycie trzonu. Obecność,bez rozszerzania zakresu na inne części.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Antonín i in.2006,druk210i214/PDF2i6. Własna rewizja europejskich okazów pod nazwą A.socialis. Pomiar zarodników dotyczył162zarodników z9owocników i9zbiorów; tej liczebności nie przypisano automatycznie innym strukturom. Autorzy podają mikroskopię w Melzerze i czerwieni Kongo,bez jednoznacznego przypisania medium do każdej cechy. Zakres europejskich okazów połączono zD.tabescens na podstawie Antonína2021.
Kształt kaulocystyd — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Caulocystidia(apex):fusoid. Pozostałe opisane kształty są zachowane odrębnie;nie podstawiono brakującego utriform pod inny kod.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu fusiform.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu cylindrical.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu utriform.” [1]
Kształt elementów skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Pileipellis a cutis consisting of cylindrical hyphae;dotyczy elementów cutis,nie odrębnych komórek łusek kapelusza.” [1]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): hyaline. Nie dopisano medium dla konkretnego wyniku barwy.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): (broadly)ellipsoid — ogólny kształt elipsoidalny.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): (broadly)ellipsoid — osobne określenie szerokości obrysu.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): sometimes almost subglobose — kulisty z własnym przybliżeniem i własną częstością.” [1]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): slightly thick-walled(crassospores). Nieznaczne pogrubienie jest osobnym atrybutem.” [1]
Szerokość strzępek skórki trzonu — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Stipitipellis:up to6.0(–7.0)µm wide hyphae;wyłącznie górne granice,z zachowaną wartością skrajną.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,exact cheilocystidia on edge,not unlocated hymenial cells", {}, null, null]
Długość cystydy hymenialnej; Kształt cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(12–)17–41×5–10µm;maczugowate,wrzecionowate,cylindryczne,utriform,regularne lub nieregularne/koralowate;jedno- lub wielokomórkowe,±cienkościenne.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Schwarze iin.2024,ExperimentalSection iFigureS1 przywołana w tekście:badany szczepEmpa749/OR135363,własne obserwacje ryzomorf w czystej kulturze. Wyłącznie wskazana kultura,nie mikoryza i nie polska obserwacja polowa.
Obecność ryzomorf — zapis źródłowy: „Autorzy opisują i porównują ryzomorfy czystej kulturyD.tabescens Empa749;nie przypisano im melanizacji ani mikoryzy.” [33]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens;162spores,9fruitbodies,9gatherings,not162collections", {}, null, null]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; pierwsza oś: (6–)7.5–10(–11)×(4.5–)5–7µm;162zarodniki,9owocników,9zbiorów. Dwie osie pomiaru zachowane.” [1]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; druga oś: (6–)7.5–10(–11)×(4.5–)5–7µm;162zarodniki,9owocników,9zbiorów. Dwie osie pomiaru zachowane.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,individual E=L/W1.3\u20131.8; Qcollectionmeans1.3\u20131.7remainseparate", {}, null, null]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „E1.3–1.8 dla pojedynczych zarodników; Q1.3–1.7 jako średnia E w zbiorze. Q2006 i Q2021 użyte inaczej, nie połączyć definicji.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — PatO’Reilly,FirstNature,aktualne konto Desarmillaria tabescens,sekcjaSpores. Opis atlasowy europejskiego autora,bez podanej kolekcji,N,preparatu lub wynikówDNA. Materiał oddzielny od162zarodników Antonína2006. Lista dawnych synonimów strony jest szersza niż podział2021.
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „FirstNature,Spores:smooth;gładka powierzchnia zarodnika według atlasu,bez przypisanej techniki lub preparatu.” [28]
Names and species boundaries
Nazwy polskie: Zachowano nazwę główną podopieńka bezpierścieniowa oraz alternatywną opieńka bezpierścieniowa. Aktualne polskie opracowanie GRej stosuje pierwszą; Wojewoda w czekliście z 2003 r. proponuje drugą pod nazwą Armillaria tabescens. Własna wcześniejsza strona nie została użyta jako niezależne potwierdzenie.
Nazwa naukowa: Koch i współautorzy w 2017 r. opublikowali kombinację Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime, z bazonimem Agaricus tabescens Scop. z 1772 r. i rejestracją MycoBank MB819125. Starsze europejskie opisy używają nazw Armillaria tabescens oraz A. socialis; zachowano ich źródłowy zakres, zamiast traktować wszystkie dawne oznaczenia na świecie jako ten sam materiał.
Europa a Ameryka Północna: Antonín i współautorzy (2021) porównali pięć kolekcji północnoamerykańskich i sześć europejskich, używając morfologii i pięciu loci. Materiał amerykański wydzielili jako D. caespitosa. Sam region 28S nie rozdziela tych taksonów; wyraźne rozdzielenie wspierają m.in. tef 1 i gpd. Starszego amerykańskiego wyniku oznaczonego A. tabescens nie uznano automatycznie za wynik D. tabescens w dzisiejszym wąskim znaczeniu.
Niepewność dawnych oznaczeń: Praca Sun i współautorów (2021) pokazuje dalsze zróżnicowanie regionalne w szerokim kompleksie na podstawie 358 próbek. W artykule Antonína z 2021 r. kierunek porównania szerokości zarodników i cystyd podany w streszczeniu i dyskusji nie jest jednakowy. Nie rozstrzygnięto tej rozbieżności przez arbitralne przepisanie liczb lub zamianę nazw taksonów.
[34] [36] [29] [1] [2] [35]Poland: occurrence, season and law
Udokumentowane notowania: Wojewoda (2003, s.63) wymienia buczyny i drewno Fagus, miesiąc wrzesień oraz Góry Świętokrzyskie i Bieszczady. Odsyła odpowiednio do Łuszczyńskiego (2002) i Domańskiego (1967). Odczytano konto czeklisty; nie zadeklarowano odczytu obu pierwotnych prac terenowych ani ponownego oznaczenia okazów. GRej ocenia gatunek jako bardzo rzadki w Polsce; to ocena opracowania, nie nowa inwentaryzacja.
Owocnikowanie: W polskim polu miesięcznym zapisano wrzesień zgodnie z jawnym polskim kontem czeklisty. Termin (lipiec) sierpień–październik z rewizji Antonína dotyczy Europy Środkowej, a czerwiec–listopad w FirstNature Wielkiej Brytanii i Irlandii. Nie użyto ich jako zastępczego polskiego sezonu. Wąski zakres czeklisty nie dowodzi, że w innych miesiącach owocniki nie mogą się pojawić.
Ochrona i handel: Sprawdzono pełne krajowe wykazy oraz bieżące metadane ELI z 20 października 2026 r. W wykazie ochronnym występuje Armillaria ectypa, a w wykazie dopuszczenia do obrotu Armillaria mellea; pozycje te nie obejmują wszystkich opieniek. D. tabescens i jej sprawdzone nazwy nie są objęte tymi pozycjami. Aktualny tekst jednolity wykazu handlowego to Dz.U. 2026 poz.258. Czerwona lista i jej dawne kategorie nie są ochroną prawną.
[36] [34] [1] [28] [20] [21] [26] [27] [25]Macroscopic features and atlas sources
Europejski materiał rewizyjny: Antonín i współautorzy (2006, s.213) opisują kapelusz o średnicy (10–)50–90 mm oraz trzon 60–160 × 7–15 mm. Kapelusz młody jest stożkowato półkulisty, później wypukło stożkowaty lub stożkowaty, następnie rozpłaszczony. Nie utworzono sztucznego przebiegu z różnych niezależnych źródeł. Zachowano osobne położenie kłaczków przy szczycie trzonu, pusty miąższ trzonu i współbarwne ostrze blaszki.
Liczby blaszek: Źródło rozróżnia L około 60, czyli liczbę pełnych blaszek, i l = 2–4, czyli szeregi blaszeczek. Istniejące pole pomieściło drugą informację. Pierwsza wymaga osobnej cechy oraz kwalifikatora przybliżenia. Rozwidlenia i połączenia blaszek są opisywane u młodych owocników, później zanikają lub są słabe; brakującej zależności od wieku nie zastąpiono bezwarunkowym tagiem.
Atlas a badanie: FirstNature podaje kapelusz 4–8 cm i trzon 5–14 cm × 5–14 mm, biały miąższ kapelusza, białawy miąższ trzonu oraz gładkie zarodniki. Dodano te atlasowe wyniki z odrębnym pochodzeniem, bez przypisania niepodanej liczby pomiarów, DNA lub techniki SEM. Określenie amyloid nie zostało samodzielnie zamienione w wynik konkretnego testu jodowego, ponieważ preparatu nie podano. Synonimia strony nadal obejmuje dawne nazwy amerykańskie.
[1] [28]Microscopy: spores and basidia
Materiał i metody: Antonín i współautorzy (2006, s.210 i 214) badali europejskie okazy w mikroskopii świetlnej, w preparatach z odczynnikiem Melzera i czerwienią Kongo. Dla zarodników podali 162 pomiary z dziewięciu owocników i dziewięciu zbiorów. Nie przypisano tej liczebności innym strukturom ani jednego domyślnego medium wszystkim wynikom.
Zarodniki: Wynik źródłowy to (6–)7,5–10(–11) × (4,5–)5–7 µm. Kształty obejmują elipsoidalny, szeroko elipsoidalny, wrzecionowato elipsoidalny, odwrotnie jajowaty i czasami niemal kulisty. Przy własnej wartości oddzielono szerokość kształtu, przybliżenie i częstość. Zarodniki są bezbarwne; ściany bywają cienkie lub nieznacznie pogrubione. Nondextrinoid nie oznacza automatycznie braku amyloidalności.
Ilorazy wymiarów: Źródło oznacza E = 1,3–1,8 jako iloraz długości i szerokości pojedynczych zarodników, natomiast Q = 1,3–1,7 jako zakres średnich tych ilorazów dla kolekcji. Nie potraktowano zakresu średnich jako jednej średniej lub zakresu wszystkich osobników. Dokładny zapis zachowano w dokumentacji, a brak odpowiedniej statystyki zgłoszono jako potrzebę modelu.
Podstawki i bazydiole: Podstawki mają 31–45 × (7,5–)8–12 µm, są czterozarodnikowe i maczugowate; autorzy wymieniają także crassobasidia. Bazydiole mają 15–45 × 4–10 µm i kształt maczugowaty lub walcowaty, również z odmianą grubościenną. Skrajnego minimum 7,5 µm nie zamieniono na zwykłe minimum, a bazydioli nie wpisano do podstawek. Oba braki kontraktu pozostają jawne.
[1]Microscopy: cystidia, cuticles and clamp connections
Cheilocystydy: Cheilocystydy mają (12–)17–41 × 5–10 µm. Występują kształty maczugowate, niemal wrzecionowate, niemal walcowate i niemal pęcherzykowate; autorzy opisują też nieregularność, rozgałęzienia koralowate, jedną lub więcej komórek i ściany mniej lub bardziej cienkie. Sześć dawnych wariantów cech uporządkowano w bieżącym zapisie, rozdzielając kształt i kwalifikator; pierwotna rewizja oraz oryginalne badania pozostają w historii.
Skórka kapelusza i łuski: Pileipellis ma strukturę cutis, z promieniście ułożonymi walcowatymi strzępkami do 10 µm szerokości. Komórki łusek są inną strukturą: tworzą łańcuchy, osiągają do 90 × 3–18 µm, mają ściany do 0,5 µm i od 0–1 do skrajnie 2–3 przegród. Ich komórki końcowe mierzą 12–65(–75) × 4–23 µm i bywają walcowate, stożkowate lub szydłowate z kwalifikatorem przybliżenia. Nie przypisano tych wyników strzępkom cutis.
Trzon i grzybnia podstawy: Strzępki skórki trzonu są walcowate, równoległe, gładkie, nieznacznie grubościenne, do 6(–7) µm szerokości. Kaulocystydy przy szczycie mają (11–)20–50 × 7–14 µm, bywają przyciśnięte lub wzniesione, maczugowate, walcowate, wrzecionowate lub pęcherzykowate, ze ścianami do 1,5 µm. Strzępki grzybni u podstawy mają do 5 µm szerokości, a ich komórki końcowe 30–65 × 4,5–6 µm i tępe szczyty. Nie zamieniono grzybni podstawy w ryzomorfy.
Sprzążki i zakres tkanki: Sprzążki są stwierdzone w hymenium i subhymenium, a nie w pozostałych strukturach. Model nie pozwala wskazać dokładnie tych dwóch celów; nie zastąpiono ich podstawą podstawki ani bezwarunkową obecnością we wszystkich tkankach. Ogólnego opisu Trama z walcowatymi strzępkami do 12 µm nie przypisano samodzielnie konkretnej warstwie blaszki.
[1]Mineral composition: full values and limitations
Materiał: Tel-Çayan i współautorzy (2018) badali 16 gatunków metodą ICP-MS. Wiersz numer 4 dotyczy owocników oznaczonych A. tabescens z Uşak–Banaz w Turcji, z września 2009 r. Oznaczenie pozostaje oznaczeniem autorów; nie przedstawiono nowej weryfikacji względem rewizji taksonomicznej z 2021 r. Autorzy sami oznaczyli ten gatunek w tabeli jako trujący.
Minerały: Tabela V podaje w mg/kg suchej masy średnie ± SEM: sód 1717 ± 10; magnez 795 ± 5; wapń 69,2 ± 2; wanad 0,91 ± 0,03; mangan 18,3 ± 0,22; żelazo 218 ± 6; cynk 15,9 ± 1,1; selen 0,19 ± 0,01. Oryginalny wiersz i nagłówki tabeli osobiście sprawdzono na obrazie strony.
Pozostałe pierwiastki: Tabela VI podaje w tych samych jednostkach: glin 144 ± 3; chrom 0,35 ± 0,01; nikiel 0,57 ± 0,04; arsen 2,65 ± 0,12; stront 13,4 ± 1,02; kobalt 0,30 ± 0,02; miedź 2,32 ± 0,06; ołów 1,74 ± 0,06. Wszystkie wartości ± dotyczą błędu standardowego średniej z trzech równoległych oznaczeń. To nie odchylenie standardowe ani trzy niezależne stanowiska.
Granica wniosku: W istniejącym polu zapisano sześć obsługiwanych średnich: Mn, Fe, Zn, Se, Cu i Pb, wraz z suchą masą oraz rodzajem powtórzeń. Dziesięć pozostałych pierwiastków i jawny typ SEM wymagają rozszerzenia modelu. Oznaczenia metali nie są badaniem bezpieczeństwa zjedzenia gatunku ani dowodem skuteczności obróbki; nie przejęto takiego wniosku z ogólnej dyskusji artykułu.
[31]Documented technical application: glowing wood
Tożsamość i materiał: Schwarze i współautorzy (2024) badali kulturę Empa 749, z sekwencją GenBank OR135363, oraz drewno balsy Ochroma pyramidale. To konkretna kultura i materiał badawczy; ich cech nie przeniesiono automatycznie na owocniki. Własne doświadczenie wykazało kolonizację materiału i obecność ryzomorfów w badanej kulturze.
Cel i wynik: Autorzy przedstawiają laboratoryjny materiał hybrydowy wytwarzający światło z udziałem grzyba oraz analizę zmian drewna metodami FTIR i dyfrakcji rentgenowskiej. Jest to potwierdzone zastosowanie eksperymentalne, a nie informacja o dostępnym komercyjnym oświetleniu. Wyniku nie przypisano ogólnie każdemu szczepowi i każdej próbce drewna.
Ograniczenia odczytu: W opisie wyników pojawia się 560 nm, a w części metodycznej 530 nm. Zachowano oba zapisy wraz z ich lokalizacją; nie utworzono z nich arbitralnej jednej długości fali. Szczegółowe procedury hodowli i wyniki dotyczą tego doświadczenia, nie instrukcji uprawy w atlasie.
[33]Other studies of metabolites and enzymes
Historyczny materiał z Ameryki: Herath i współautorzy (2013; publikacja online 2012) opisują metabolity kultury JNB-OZ344 z Missouri, uzyskanej z Quercus velutina pod nazwą Armillaria tabescens. Artykuł odczytano w całości. Wobec podziału z 2021 r. tożsamość z europejską D. tabescens nie jest wykazana. Związków i aktywności tej kultury nie dopisano jako bezwarunkowych właściwości obecnego europejskiego rekordu.
Badanie farmakologiczne: Abstrakt Lee i współautorów (2018) opisuje metanolowy ekstrakt owocników, doświadczenie uszkodzenia żołądka u szczurów i badanie komórek RAW264.7 oraz 13 izolowanych składników. Odczytano pełny abstrakt przez NCBI, bez pełnej publikacji i ponownego potwierdzenia materiału. Jest to dowód etapu przedklinicznego; nie wykazuje skuteczności leczenia ludzi ani bezpieczeństwa spożycia.
Enzymy: zakres abstraktów: Praca z 2023 r. dotyczy rekombinowanego enzymu AFO i rozkładu aflatoksyny B1 w badanym materiale zbożowym. Yamashita i współautorzy (2026) opisują białko AtAA8-CBM104, wiązanie celulozy oraz udział w przekazywaniu elektronów w układzie enzymatycznym. Dla obu prac odczytano abstrakty, bez pełnego tekstu. Nie są to dowody leczniczego użycia owocników, gotowej technologii przemysłowej ani potwierdzenia bezpieczeństwa posiłku.
Pozostałe zastosowania: Poszukiwano także udokumentowanej praktyki zielarskiej, przyprawowej, barwierskiej, patentowej i gospodarczej pod nazwami D. tabescens, A. tabescens oraz europejskim A. socialis. Otrzymano wskazane wyżej badania laboratoryjne. Nie odnaleziono w tym przeglądzie potwierdzenia tradycyjnej praktyki lub wdrożenia właściwego dzisiejszemu wąskiemu gatunkowi. To ograniczony wynik przeglądu, a nie dowód, że takich danych nie ma.
[3] [2] [30] [23] [37] [33]Edibility: authors’ assessments and actual strength of evidence
Rozbieżne oceny: Österreichische Mykologische Gesellschaft podaje dla Armillaria tabescens / Desarmillaria tabescens ocenę giftig oraz dopisek roh stark giftig. Jest to rekomendacja mykologiczna, nie opis określonego toksykologicznego doświadczenia. FirstNature przytacza historyczne traktowanie jako jadalnego po obróbce, wspomina zatrucia i odradza przeznaczanie do garnka; nie dostarcza gatunkowej kontrolowanej próby potwierdzającej bezpieczne parametry przygotowania.
Źródło nie równa się badaniu: Oznaczenie poisonous w tabeli pracy o metalach jest oceną przyjętą przez autorów, a samo ICP-MS nie ustala toksyny lub bezpiecznej obróbki. Nie odnaleziono w odczytanym materiale jednoznacznego badania rozstrzygającego bezpieczeństwo gotowanego europejskiego gatunku. Różne oceny atlasowe nie są niezależnymi eksperymentami i nie dowodzą same przez się fałszu przeciwnej opinii.
[32] [28] [31]Occurrence verification — scope and limitations
Materiał: Polska: opublikowane stanowiska w Górach Świętokrzyskich i Bieszczadach według czeklisty 2003; nie własne obserwacje 2026.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Data przeglądu: 20.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdzono opublikowany wynik czeklisty; nie zadeklarowano osobistego odczytu niedostępnych publikacji źródłowych ani ponownego oznaczenia ich okazów DNA.
[36]Scope of the review
Before completion, the record requires completion or settlement.
- Search for occurrence regions requires reconciliation.
- Connections of earlier findings require re-examination.
- New sources require accounting for information encountered during the review.
Legal basis and scope of assessment
Analytical results
Composition and laboratory activity
- Quantitative content of component in material
- Quantitative content of component in material: 0.19 mg/kg (selenium (Se), fruit body preparation, assay replicates, identification as reported in the historical source, number of replicates: 3, on a dry mass basis, mean). [31]
Quantitative content of component in material: 2.32 mg/kg (copper (Cu), fruit body preparation, assay replicates, identification as reported in the historical source, number of replicates: 3, on a dry mass basis, mean). [31]
Quantitative content of component in material: 18.3 mg/kg (manganese (Mn), fruit body preparation, assay replicates, identification as reported in the historical source, number of replicates: 3, on a dry mass basis, mean). [31]
Quantitative content of component in material: 15.9 mg/kg (zinc (Zn), fruit body preparation, assay replicates, identification as reported in the historical source, number of replicates: 3, on a dry mass basis, mean). [31]
Quantitative content of component in material: 218 mg/kg (iron (Fe), fruit body preparation, assay replicates, identification as reported in the historical source, number of replicates: 3, on a dry mass basis, mean). [31]
Quantitative content of component in material: 1.74 mg/kg (lead (Pb), fruit body preparation, assay replicates, identification as reported in the historical source, number of replicates: 3, on a dry mass basis, mean). [31]
Key substances and their effects
W badaniach metabolitów wtórnych amerykańskiego szczepu grzybni wyizolowano emestrynę oraz jej pochodne F i G. Seskwiterpeny stwierdzano w innych szczepach opisywanych pod dawną nazwą Armillaria tabescens.
[3]Ekstrakcja octanem etylu kultur prowadzonych na podłożu ryżowym dostarczyła frakcji fenolowych i steroli.
[3]W badanych frakcjach zidentyfikowano m.in. emestrynę (27 mg), cefalosporolidy oraz ergosterol.
[3]W testach laboratoryjnych oceniano aktywność przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą wyizolowanych związków w odniesieniu do szczepów wzorcowych.
[3]Wyizolowana emestryna F wykazała aktywność przeciwko Mycobacterium intracellulare (MIC = 1,25 µg/ml), a emestryna hamowała wzrost Candida albicans i Cryptococcus neoformans w warunkach laboratoryjnych.
[3]Wyniki te uzyskano w układach in vitro dla wyizolowanych substancji chemicznych i nie stanowią one potwierdzenia właściwości leczniczych całych owocników.
[3]W literaturze biochemicznej opisywano mechanizm działania emestryn polegający na rozprzęganiu fosforylacji oksydacyjnej i hamowaniu syntezy ATP w komórkach.
[3]Habitat and occurrence
Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Sources |
|---|---|---|---|
| Poland | Świętokrzyskie Mountains; Western Bieszczady | IX |
|
Sources
- Antonín, Jankovský, Lochman, Tomšovský (2006), Czech Mycology58(3–4): 209–224; DOI 10.33585/cmy.58305
- Antonín et al.(2021), Desarmillaria caespitosa, a North American vicariant of D.tabescens, Mycologia113(4): 776–790; DOI 10.1080/00275514.2021.1890969
- Herath, Jacob, Wilson, Abbas, Nanayakkara; online 2012, Natural Product Research27(17), 2013:1562–1568; DOI 10.1080/14786419.2012.738206
- EPPO Global Database ARMITA, Desarmillaria tabescens
- Pat O’Reilly, First Nature, Desarmillaria tabescens (także [28])
- Index Fungorum, NamesRecord 819125
- Koch, Wilson, Séné, Henkel, Aime (2017), BMC Evolutionary Biology 17:33; DOI 10.1186/s12862-017-0877-3 (także [29])
- Kedves et al.(2021), Pathogens10:76; DOI 10.3390/pathogens10010076
- LUSHAJ-2010
- MITOGENOME-2020
- NFSG-RECORDS
- Phylogenetic Relationships, Speciation, and Origin of Armillaria in the Northern Hemisphere. 2021 (także [35])
- TSOPELAS-1997
- W2-TABESCENS-NAMES
- Rozporządzenie Ministra Środowiska 9.10.2014; Dz.U. 2014 poz. 1408
- Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Zdrowia; Dz.U. 2026 poz. 258
- Nr 31 — aktualne polskie wykazy prawne,20.10.2026
- Recombinant Oxidase from Armillaria tabescens as a Potential Tool for Aflatoxin B1 Degradation in Contaminated Cereal Grain.; PMID38133182
- Nr 31 — źródłowy materiał, metoda i wynik
- ELI, aktualny stan ochrony grzybów DU 2014/1408
- ELI, tekst jednolity wykazu handlowego DU 2026/258
- ELI, aktualne powiązania aktu podstawowego DU 2011/672
- Antigastritis effects of Armillariella tabescens (Scop.) Sing. and the identification of its anti-inflammatory metabolites.; PMID29355943
- Atomic Spectroscopy39(1)2018, Heavy metals, trace and major elements in16wild mushroom species determined by ICP-MS; DOI 10.46770/as.2018.01.004
- Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza
- Schwarze et al. 2024. Taming the Production of Bioluminescent Wood Using the White Rot Fungus Desarmillaria Tabescens. Advanced Science11:2403215. DOI 10.1002/advs.202403215
- Snowarski M., GRej: Desarmillaria tabescens; polskie nazwy, ekologia i bibliografia
- Wojewoda 2003, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski
- Cellulose-Binding Electron-Transfer Cytochrome Composing AA8 and CBM104 from the Wood-Rotting Fungus Armillaria tabescens.; PMID42745966