Атрутны
Вызначце месцазнаходжанне, каб убачыць даныя для свайго рэгіёна.




Рэдкі драўняны грыб, які расце густымі купінамі, з шапкай 3–9 см, гіграфічнай, вохрыста-жоўтай, ад вільгаці бурэючай, густа пакрытай цёмна-карычневымі пірамідальнымі лускавінкамі, сканцэнтраванымі пераважна пасярэдзіне. Край шапкі ў старэйшых асобнікаў рубчасты і прыпадняты. Пласцінкі рэдкія, замалада аранжава-карычневыя і злучаныя папярочна, пазней карычняватыя, ад шырока прырослых да коратка сыходных. Ножка мае 6–16 см даўжыні і 0,7–1,5 см таўшчыні, стройная, пустая, падоўжна-валакністая, наверсе бялявая, унізе цямнее да чырванавата-карычневага і чарнаватага, цалкам пазбаўленая кольца. Мякаць бялявая, у шапцы пругкая, са слабым пахам і гаркаватым смакам. Расце познім летам і восенню каля асновы ствалоў і на пнях лісцевых дрэў, галоўным чынам дубоў. Ядавіты грыб.
Распазнаванне, месцапражыванне і найважнейшыя адрозненні.
Грыбнік
Будова пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела: Шапка, ножка.
Шапка
- Форма капялюшыка
- у спелых пладовых цел: Форма капялюшыка: канічны.
Форма капялюшыка: плоскі.
у маладых пладовых цел: Форма капялюшыка: паўшарападобны.
у маладых пладовых цел: Форма капялюшыка: канічны.
у маладых пладовых цел: Форма капялюшыка: выпуклы. - Покрыва капялюшыка
- у маладых пладовых цел: Покрыва капялюшыка: лямцаватая, валакністая і лускаватая.
- Колер капялюшыка
- Колер капялюшыка: вохрыста-карычневы.
Колер капялюшыка: чырвона-карычневы.
у мокрым стане: Колер капялюшыка: карычневы.
у маладых пладовых цел: Колер капялюшыка: вохрыста-жоўты. - Размяшчэнне краю
- у маладых пладовых цел: Размяшчэнне краю: падгорнуты ўнутр.
у спелых пладовых цел: Размяшчэнне краю: падгорнуты ўнутр.
у спелых пладовых цел: Размяшчэнне краю: прамы.
у старых пладовых цел: Размяшчэнне краю: адагнуты ўгару. - Абрыс краю капялюшыка
- у старых пладовых цел: Абрыс краю капялюшыка: хвалісты.
у старых пладовых цел: Абрыс краю капялюшыка: нерэгулярную. - Рэльеф паверхні краю капялюшыка
- у старых пладовых цел: Рэльеф паверхні краю капялюшыка: баразнаваты.
- Пакрыццё краю
- у старых пладовых цел: Пакрыццё краю: валісціністы.
- Дыяметр капялюшыка
- Дыяметр капялюшыка складае 10–90 mm.
- Цэнтр капялюшыка
- у спелых пладовых цел: Цэнтр капялюшыка: Уціснуты.
- Занальнасць афарбоўкі капялюшыка
- Занальнасць афарбоўкі капялюшыка: занальнасць без удакладнення ўзору.
Ніз шапкі
- Тып гіменафора
- Тып гіменафора: пласцінкі.
Пласцінкі каля ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі: прырослы да ножкі (пласцінкі).
- Профіль гіменафора каля ножкі
- у спелых пладовых цел: Профіль гіменафора каля ножкі: выемчаты каля ножкі (пласцінкі).
- Шырыня прырастання гіменафара
- у маладых пладовых цел: Шырыня прырастання гіменафара: шырока прырослы (пласцінкі).
- Нызыходжанне гіменафора па ножцы
- у маладых пладовых цел: Нызыходжанне гіменафора па ножцы: сыходны (пласцінкі).
у спелых пладовых цел: Нызыходжанне гіменафора па ножцы: сыходны зубчыкам (пласцінкі). - Колер гіменафора
- у спелых пладовых цел: Колер гіменафора: ружова-карычневы.
у спелых пладовых цел: Колер гіменафора: карычневы.
у маладых пладовых цел: Колер гіменафора: аранжава-карычневы. - Макраскапічная будова вольнага краю пласцінак
- Макраскапічная будова вольнага краю пласцінак: няправільны.
- Суадносіны афарбоўкі краю і паверхні пласцінкі
- Суадносіны афарбоўкі краю і паверхні пласцінкі: таго ж колеру, што і паверхня пласцінкі.
- Адлегласць паміж пласцінкамі
- Адлегласць паміж пласцінкамі: рэдка размешчаныя.
Адлегласць паміж пласцінкамі: густа размешчаныя. - Таўшчыня пласцінак
- у маладых пладовых цел: Таўшчыня пласцінак: тоўсты.
- Наяўнасць кароткіх пласцінак
- Наяўнасць кароткіх пласцінак: наяўны.
- Колькасць шэрагаў даўжыні пласціначак
- Колькасць шэрагаў даўжыні пласціначак: 2–4.
Ножка і аснова
- Становішча ножкі
- Становішча ножкі: цэнтральны.
- Форма ножкі
- Форма ножкі: цыліндрычны.
- Аснова ножкі
- Аснова ножкі: цыліндрычная.
Аснова ножкі: звужаецца.
Аснова ножкі: патоўшчаная. - Колер ножкі
- у маладых пладовых цел: Колер ножкі: белы.
у старых пладовых цел: Колер ножкі: шэра-карычневы.
у спелых пладовых цел: Колер ножкі: жоўты або жоўта-карычневай. - Покрыва паверхні ножкі
- Покрыва паверхні ножкі: валакністая.
у верхняй частцы ножкі: Покрыва паверхні ножкі: шматкаватая. - Унутраная будова ножкі
- Унутраная будова ножкі: пусты ўнутры.
- Даўжыня ножкі
- Даўжыня ножкі: 50–160 mm.
- Дыяметр ножкі
- Дыяметр ножкі: 5–15 mm.
Кольца
- Наяўнасць кольца
- Наяўнасць кольца: без кольца.
Мякаць
- Колер мякаці
- Колер мякаці: белаватая.
Колер мякаці: белы (мякаць капялюшыка).
Колер мякаці: белаватая (мякаць ножкі). - Шчыльнасць мякаці
- Шчыльнасць мякаці: шчыльны (мякаць капялюшыка).
- Смак мякаці
- Смак мякаці: горкі.
- Пах мякаці
- Пах мякаці: грыбны.
Пах мякаці: даўкі пах.
Дзе і калі расце
- Субстрат
- Субстрат: мёртвая драўніна.
- Характар росту пладовых цел
- Характар росту пладовых цел: пучкамі.
- Частата знаходак
- Частата знаходак: вельмі рэдкі.
- Перыяд плоданашэння
- Пладовыя целы з’яўляюцца у верасні.
- Арэал распаўсюджання
- Арэал распаўсюджання: пацверджана.
Ядомасць і кулінарыя
- Ядомасць
- Атрутны
Права
- Ахова
- У Польшчы від не падлягае відавой ахове.
- Гандаль
- У Польшчы від не дапушчаны да гандлю або вытворчасці грыбной прадукцыі.
З чым можна паблытаць
Armillaria mellea
Асноўныя адрозненні
Апенька медовая (Armillaria mellea) мае выразнае, трывалае кольца на ножцы, якога падапенька безкольцавая не ўтварае.
FAQ
Чым адрозніваецца ад апенькі мёдавай?
Галоўнай адметнай рысай з'яўляецца поўная адсутнасць кольца на ножцы, якое ў тыповых апенек выразнае. Шапкі таксама бываюць крыху святлейшымі.
Дзе і на чым часцей за ўсё расце гэты від?
Вырастае густымі пучкамі каля асновы ствалоў, на каранях або пнях лісцевых дрэў, часцей за ўсё дубоў, радзей букаў і іншых відаў.
У якіх месяцах можна знайсці яго пладовыя целы?
У польскіх гістарычных крыніцах яго пладовыя целы адзначаліся ў верасні. Дакументацыя ў краіне сціплая, што не азначае, што грыб біялагічна з'яўляецца выключна ў гэтым адным месяцы.
Ці з'яўляецца ён паразітам, ці сапратрофам?
З'яўляецца як паразітам аслабленых дрэў, так і сапратрофам, які раскладае мёртвую драўніну. Выклікае небяспечную белую гніль каранёў і ствалоў.
Ці рэдкі гэты грыб у Польшчы?
Так, у Польшчы сустракаецца значна радзей, чым апенька медовая. Знаходзіцца ў чырвоным спісе буйнапладовых грыбоў як рэдкі від.
З якімі атрутнымі грыбамі яе можна пераблытаць?
Яго можна пераблытаць з ядавітай ілжэапенькай серна-жоўтай або шлемаўніцай атрутнай. Абедзве адрозніваюцца між іншым афарбоўкай пласцінак, споравым адбіткам і наяўнасцю кольца.
Якія асаблівасці мае шапка падапенькі безкольцавай?
Мае дыяметр 3–10 см, колер ад медава-жоўтага да іржава-карычневага, з дробнымі лускавінкамі, сканцэнтраванымі пераважна пасярэдзіне, якія з часам могуць знікаць.
Аматар
Назвы і гісторыя
- Obowiązująca nazwa krajowa
- podopieńka bezpierścieniowa
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime
- Pozostałe nazwy
- Opieńka bezpierścieniowa
Назіранні дома
Адбітак спораў
- Патрэбныя матэрыялы
- свежая, спелая шапка, аркуш паперы, шклянка або місачка, вада
- Час
- 2–24 h
- Выкананне
- Пакладзі шапку ніжнім бокам на паперу.
- Дадай кроплю вады наверх і накрый.
- Праз 2–24 гадзін падніміце шапку і агледзьце асадак.
Што шукаць
- Колер споравага адбітка
- Колер споравага адбітка: белы.
- Адценне споравага адбітка
- Адценне споравага адбітка: вельмі бледна-крэмавы.
Пад мікраскопам
- Патрэбныя матэрыялы
- светлавы мікраскоп, прадметнае і покрыўнае шкельцы, іголка, вада, споры з адбітка
- Выкананне
- Перанясі іголкай крыху адбітка на шкельца.
- Дадай кроплю вады, накрый шкельцам і разгледзь споры.
Што шукаць
- Форма споры
- Форма споры: верацёнападобна-эліпсоідны. Форма споры: адваротнаяйкападобны. Форма споры: эліпсоідны. Форма споры: эліпсоідны (шырокі). Форма споры: шарападобны (амаль, часам).
- Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі.
- Памеры споры
- Даўжыня 6–11 µm, шырыня 4,5–7 µm.
Памеры параўноўвай пасля каліброўкі шкалы мікраскопа.
Экалогія і распаўсюджванне
- Лісцевыя дрэвы ў наваколлі
- Лісцевыя дрэвы ў наваколлі: бук.
- Тып жыўлення
- Тып жыўлення: сапратрофны.
Тып жыўлення: паразітычны.
Некулінарнае ўжыванне
Від не мае гаспадарчага ці фармацэўтычнага прымянення; служыць аб'ектам фітапаталагічных і сістэматычных даследаванняў.
Гісторыя і культура
Таксанамічная гісторыя віду ахоплівае больш за два стагоддзі пераглядаў — ад дыягназу Скопалі 1772 года праз дыскусіі вакол назвы Armillaria socialis да стварэння роду Desarmillaria ў 2017 годзе.
У Чырвоным спісе раслін і грыбоў Польшчы 2006 года від аднесены да катэгорыі E (выміраючы).
Ядомасць і бяспека
Аўстрыйскае мікалагічнае таварыства (ÖMG) класіфікуе гэты від як атрутны, з асаблівым акцэнтам на моцнай таксічнасці ў сырым стане.
Грыб непрыдатны для спажывання; літаратура не прыводзіць пацверджаных параметраў тэрмічнай апрацоўкі, якія б нейтралізавалі яго таксіны.
Месцапражыванне і сустракальнасць
Апенька бескальцавая (Desarmillaria tabescens) сустракаецца ў лісцевых і мяшаных лясах, асабліва ў дубровах і грудах, а таксама ў старых парках і садах. Грыб развіваецца як сапратроф і паразіт на драўніне лісцевых дрэў — каля асновы ствалоў, на каранях і пнях. У Польшчы задакументавана сустраканне гэтага віду на драўніне бука (Fagus). Еўрапейскія гербарныя зборы паказваюць акрамя таго на засяленне дубоў (Quercus), вязаў (Ulmus), а таксама клёна палявога (Acer campestre).
Гэты від мае цеплалюбны характар і сустракаецца ў Еўропе, у тым ліку ў басейне Міжземнага мора і Цэнтральнай Еўропе. Згодна з навейшымі таксанамічнымі даследаваннямі паўночнаамерыканскія папуляцыі былі вылучаны ў асобны від (D. caespitosa), таму назіранні з Паўночнай Амерыкі не след адносіць да еўрапейскага D. tabescens. У Польшчы гэта рэдкі таксон.
Пладовыя целы з'яўляюцца познім летам і восенню; у Польшчы задакументаваныя знаходкі паходзяць з верасня (IX).
Даследчык
Ядомасць і кулінарыя
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Ядомасць
- Атрутны — źródło oznaczenia
Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza · Österreichische Mykologische Gesellschaft,Speisewert,wierszArmillaria tabescens/Desarmillaria tabescens:giftig. Ocena poradnicza autora,toksyczności nie przedstawiono jako nowego badania.
- Спажыванне ў сырым выглядзе
- Атрутны
Materiał: surowy
Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza · Ten sam wierszÖMG:roh stark giftig;własny warunek spożycia na surowo,bez wymyślonych parametrów bezpiecznej obróbki.
Навуковыя назвы і таксанамія
- Цяперашняя навуковая назва
Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime
Nazwa naukowa Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime należy do rodziny obrzękowcowatych (Physalacriaceae), rzędu pieczarkowców (Agaricales). Jej bazonimem jest Agaricus tabescens Scop., opisany w 1772 roku. Przeniesienia do rodzaju Desarmillaria dokonano w 2017 roku (rejestr MycoBank MB819125). W literaturze mykologicznej powszechnie funkcjonują także wcześniejsze kombinacje: Armillaria tabescens oraz Armillariella tabescens.
[6] [7] [4]Межы таксона і абмежаванні вызначэння
W europejskiej rewizji taksonomicznej z 2006 roku materiał ten opisywano przejściowo pod nazwą Armillaria socialis. Po formalnym zachowaniu epitetu tabescens i utworzeniu rodzaju Desarmillaria odnosi się on do europejskich populacji tego gatunku. W 2021 roku wyodrębniono odrębny, północnoamerykański takson Desarmillaria caespitosa, dlatego dawne doniesienia z innych kontynentów wymagają weryfikacji tożsamości materiału.
[1] [2]Таксанамічныя і генетычныя даследаванні
Pierwsze rewizje molekularne europejskich izolatów opierały się na sekwencjonowaniu regionu ITS (startery ITS1/ITS4), wykazując odrębność kladu europejskiego od populacji amerykańskich.
[1]Badania filogenetyczne z 2021 roku rozgraniczyły gatunki w oparciu o zestawienie sekwencji genów 28S, tef1-α, rpb2, act oraz gpd, z wysokim poparciem statystycznym (bootstrap 99–100%).
[2]Wielolokusowe analizy struktury populacji w kompleksie tabescens potwierdziły podział geograficzny na odrębne linie ewolucyjne w Europie, Azji Wschodniej i Ameryce Północnej.
[12]Zsekwencjonowany genom mitochondrialny tego kręgu taksonomicznego obejmuje 93 439 par zasad o zawartości 29,28% par GC.
[10]- Zakres ujęcia taksonomicznego
European Desarmillaria tabescens IF819125: Antonin2006 European species material and independently identified atlas reports. Historical NorthAmerican/Asian tabescens, D.caespitosa, experiments and Koch2017 genus diagnosis retain distinct source scopes; genus-only features are not activated as a new species outcome. Voucher conflicts in2021 remain unresolved.
[6] [7] [4] [14]
Экалогія і распаўсюджванне
- Месцапражыванне
- Месцапражыванне: лісцевы лес. [1]
Месцапражыванне: поймавы лес (назва віду ў крыніцы: Europejskie A.socialis sensuAntonín2006,łączone później zD.tabescens; nie amerykańskie D.caespitosa). [24] - Частата знаходак
- Польшча: Частата знаходак: вельмі рэдкі. [34]
- Таксон драўніны субстрату
- Таксон драўніны субстрату: Fagus. [36]
Лабараторная дыягностыка
Dane ustrukturyzowane
Базідыі
Каўлацыстыды
Гіменіяльныя цыстыды
- Даўжыня гіменіяльнай цыстыды
- Даўжыня гіменіяльнай цыстыды: 17–41 µm. [1]
- Форма гіменіяльнай цыстыды
- Форма гіменіяльнай цыстыды: булавападобны. [1]
Форма гіменіяльнай цыстыды: верацёнападобны (амаль). [24]
Форма гіменіяльнай цыстыды: цыліндрычны (амаль). [24]
Форма гіменіяльнай цыстыды: мехападобная (амаль). [24] - Шырыня гіменіяльнай цыстыды
- Шырыня гіменіяльнай цыстыды: 5–10 µm. [1]
Астатнія лабараторныя прыкметы
- Наяўнасць рызаморф
- Наяўнасць рызаморф: наяўны. [33]
Скурка шапкі
Споры
- Колер спор пад мікраскопам
- Колер спор пад мікраскопам: гіялінавы. [24]
- Даўжыня споры
- Даўжыня споры: 6–11 µm. [1]
- Суадносіны даўжыні і шырыні споры
- Суадносіны даўжыні і шырыні споры: 1,3–1,8. [1]
- Форма споры
- Форма споры: верацёнападобна-эліпсоідны. [1]
Форма споры: адваротнаяйкападобны. [1]
Форма споры: эліпсоідны. [24]
Форма споры: эліпсоідны (шырокі). [24]
Форма споры: шарападобны (амаль, часам). [24] - Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі. [28]
- Таўшчыня сценкі споры
- Таўшчыня сценкі споры: танкасценны. [1]
Таўшчыня сценкі споры: таўстасценны (нязначна). [24] - Шырыня споры
- Шырыня споры: 4,5–7 µm. [1]
Скурка ножкі
- Шырыня гіфаў скуркі ножкі
- Шырыня гіфаў скуркі ножкі: да 7 µm. [24]
Матэрыял і метады даследаванняў
Апісанне прыкмет — крыніца і абсяг
Materiał: Opublikowane polskie notowania w buczynach, na drewnie Fagus, przytoczone przez Wojewodę 2003; nie nowa własna obserwacja terenowa.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Źródło wtórne wobec prac Łuszczyńskiego 2002 i Domańskiego 1967; tych prac nie odczytano niezależnie.
[36]- Этап эксперыментальнага вырошчвання
- Этап эксперыментальнага вырошчвання: каланізацыя. [33]
Чыстая культура міцэлію — матэрыял і абмежаванні
Materiał: Szczep Desarmillaria tabescens Empa 749, GenBank OR135363 oraz drewno balsy Ochroma pyramidale. Sam zakres nazwy i identyfikator pochodzą z publikacji; nie wykonano nowego oznaczenia.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Laboratoryjny materiał hybrydowy nie jest wdrożonym produktem oświetleniowym. Właściwości badanego szczepu, drewna i układu nie stają się cechą każdego owocnika.
[33]Даследаванне складу і актыўнасці — матэрыял і абмежаванні
Materiał: Owocniki oznaczone przez autorów jako Armillaria tabescens, zebrane w Uşak-Banaz, Turcja, we wrześniu 2009. Próbka wysuszona i sproszkowana; historyczne oznaczenie źródłowe, bez własnej rewizji DNA.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Podano średnią ± SEM, nie SD. Istniejący model nie ma właściwego atrybutu SEM: średnie zapisano jako średnie, a pełne SEM zachowano w dokumentacji źródłowej i zgłoszeniu rozszerzenia; nie nadano fałszywego typu błędu. Tabela I nazywa takson trującym. Pomiar metali nie dowodzi bezpieczeństwa spożycia; wniosku z abstraktu o ogólnym bezpieczeństwie wszystkich grzybów nie zastosowano do tego rekordu. Materiał pochodzi z Turcji, zostaje przypisany tylko do własnego źródłowego oznaczenia i próby.
[31]Zbiory zielnikowe rejestrowano w terminach letnich i wczesnojesiennych:
- Bułgaria: sierpień i wrzesień (Stara Płanina, Nesebyr, Primorsko),
- Czechy: od lipca do października (m.in. Hranice, Brno, Lednice, rezerwaty Křivé jezero, Ranšpurk, Cahnov),
- Słowacja: od lipca do października (m.in. Budmerice, Bojnice, dolina Rudnianka, Čaradice),
- Francja: październik (las Izeure koło Aiserey),
- Słowenia: wrzesień (Panovec).
Archiwalny opis siedliska
W Wielkiej Brytanii historyczne obserwacje z hrabstwa Norfolk dokumentowano we wrześniu oraz sporadycznie w grudniu.
[11]Metody i zapisy źródłowe — Antonín, Jankovský, Lochman, Tomšovský (2006), Czech Mycology58(3–4): 209–224; DOI 10.33585/cmy.58305
Długość podstawki; Kształt podstawki — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; pierwsza oś: 31–45×(7.5–)8–12µm; maczugowate.” [1]
Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; druga oś: 31–45×(7.5–)8–12µm; maczugowate.” [1]
Szerokość elementów skórki; Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Cutis: promieniście ułożone cylindryczne strzępki do10µm szerokości,±cienkościenne,hialinowe lub bladożółte.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Szeroko elipsoidalne, wrzecionowato-elipsoidalne lub odwrotnie jajowate, czasem niemal kuliste.” [1]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki cienkościenne i nieco grubościenne (crassospores).” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,explicit apical caulocystidia only", {}, null, null]
Długość kaulocystyd; Kształt kaulocystyd; Szerokość kaulocystyd — zapis źródłowy: „Przy szczycie(11–)20–50×7–14µm,przylegające lub wzniesione;maczugowate/cylindryczne/wrzecionowate/utriform,czasem nieregularne z wypustkami,1lubwięcejkomórek/łańcuchy,ściana do1.5µm.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Europejski materiał opisany przez Antonína i współautorów (2006), s.214. Własny opis kaulocystyd przy szczycie trzonu; liczebności pomiarów zarodników nie przypisano kaulocystydom.
Obecność kaulocystyd — zapis źródłowy: „Antonín2006,s.214:Caulocystidia;własny opis komórek przy szczycie trzonu. Obecność,bez rozszerzania zakresu na inne części.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Antonín i in.2006,druk210i214/PDF2i6. Własna rewizja europejskich okazów pod nazwą A.socialis. Pomiar zarodników dotyczył162zarodników z9owocników i9zbiorów; tej liczebności nie przypisano automatycznie innym strukturom. Autorzy podają mikroskopię w Melzerze i czerwieni Kongo,bez jednoznacznego przypisania medium do każdej cechy. Zakres europejskich okazów połączono zD.tabescens na podstawie Antonína2021.
Kształt kaulocystyd — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Caulocystidia(apex):fusoid. Pozostałe opisane kształty są zachowane odrębnie;nie podstawiono brakującego utriform pod inny kod.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu fusiform.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu cylindrical.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu utriform.” [1]
Kształt elementów skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Pileipellis a cutis consisting of cylindrical hyphae;dotyczy elementów cutis,nie odrębnych komórek łusek kapelusza.” [1]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): hyaline. Nie dopisano medium dla konkretnego wyniku barwy.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): (broadly)ellipsoid — ogólny kształt elipsoidalny.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): (broadly)ellipsoid — osobne określenie szerokości obrysu.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): sometimes almost subglobose — kulisty z własnym przybliżeniem i własną częstością.” [1]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): slightly thick-walled(crassospores). Nieznaczne pogrubienie jest osobnym atrybutem.” [1]
Szerokość strzępek skórki trzonu — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Stipitipellis:up to6.0(–7.0)µm wide hyphae;wyłącznie górne granice,z zachowaną wartością skrajną.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,exact cheilocystidia on edge,not unlocated hymenial cells", {}, null, null]
Długość cystydy hymenialnej; Kształt cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(12–)17–41×5–10µm;maczugowate,wrzecionowate,cylindryczne,utriform,regularne lub nieregularne/koralowate;jedno- lub wielokomórkowe,±cienkościenne.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Schwarze iin.2024,ExperimentalSection iFigureS1 przywołana w tekście:badany szczepEmpa749/OR135363,własne obserwacje ryzomorf w czystej kulturze. Wyłącznie wskazana kultura,nie mikoryza i nie polska obserwacja polowa.
Obecność ryzomorf — zapis źródłowy: „Autorzy opisują i porównują ryzomorfy czystej kulturyD.tabescens Empa749;nie przypisano im melanizacji ani mikoryzy.” [33]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens;162spores,9fruitbodies,9gatherings,not162collections", {}, null, null]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; pierwsza oś: (6–)7.5–10(–11)×(4.5–)5–7µm;162zarodniki,9owocników,9zbiorów. Dwie osie pomiaru zachowane.” [1]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; druga oś: (6–)7.5–10(–11)×(4.5–)5–7µm;162zarodniki,9owocników,9zbiorów. Dwie osie pomiaru zachowane.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,individual E=L/W1.3\u20131.8; Qcollectionmeans1.3\u20131.7remainseparate", {}, null, null]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „E1.3–1.8 dla pojedynczych zarodników; Q1.3–1.7 jako średnia E w zbiorze. Q2006 i Q2021 użyte inaczej, nie połączyć definicji.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — PatO’Reilly,FirstNature,aktualne konto Desarmillaria tabescens,sekcjaSpores. Opis atlasowy europejskiego autora,bez podanej kolekcji,N,preparatu lub wynikówDNA. Materiał oddzielny od162zarodników Antonína2006. Lista dawnych synonimów strony jest szersza niż podział2021.
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „FirstNature,Spores:smooth;gładka powierzchnia zarodnika według atlasu,bez przypisanej techniki lub preparatu.” [28]
Назвы і межы віду
Nazwy polskie: Zachowano nazwę główną podopieńka bezpierścieniowa oraz alternatywną opieńka bezpierścieniowa. Aktualne polskie opracowanie GRej stosuje pierwszą; Wojewoda w czekliście z 2003 r. proponuje drugą pod nazwą Armillaria tabescens. Własna wcześniejsza strona nie została użyta jako niezależne potwierdzenie.
Nazwa naukowa: Koch i współautorzy w 2017 r. opublikowali kombinację Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime, z bazonimem Agaricus tabescens Scop. z 1772 r. i rejestracją MycoBank MB819125. Starsze europejskie opisy używają nazw Armillaria tabescens oraz A. socialis; zachowano ich źródłowy zakres, zamiast traktować wszystkie dawne oznaczenia na świecie jako ten sam materiał.
Europa a Ameryka Północna: Antonín i współautorzy (2021) porównali pięć kolekcji północnoamerykańskich i sześć europejskich, używając morfologii i pięciu loci. Materiał amerykański wydzielili jako D. caespitosa. Sam region 28S nie rozdziela tych taksonów; wyraźne rozdzielenie wspierają m.in. tef 1 i gpd. Starszego amerykańskiego wyniku oznaczonego A. tabescens nie uznano automatycznie za wynik D. tabescens w dzisiejszym wąskim znaczeniu.
Niepewność dawnych oznaczeń: Praca Sun i współautorów (2021) pokazuje dalsze zróżnicowanie regionalne w szerokim kompleksie na podstawie 358 próbek. W artykule Antonína z 2021 r. kierunek porównania szerokości zarodników i cystyd podany w streszczeniu i dyskusji nie jest jednakowy. Nie rozstrzygnięto tej rozbieżności przez arbitralne przepisanie liczb lub zamianę nazw taksonów.
[34] [36] [29] [1] [2] [35]Польшча: пашырэнне, сезон і заканадаўства
Udokumentowane notowania: Wojewoda (2003, s.63) wymienia buczyny i drewno Fagus, miesiąc wrzesień oraz Góry Świętokrzyskie i Bieszczady. Odsyła odpowiednio do Łuszczyńskiego (2002) i Domańskiego (1967). Odczytano konto czeklisty; nie zadeklarowano odczytu obu pierwotnych prac terenowych ani ponownego oznaczenia okazów. GRej ocenia gatunek jako bardzo rzadki w Polsce; to ocena opracowania, nie nowa inwentaryzacja.
Owocnikowanie: W polskim polu miesięcznym zapisano wrzesień zgodnie z jawnym polskim kontem czeklisty. Termin (lipiec) sierpień–październik z rewizji Antonína dotyczy Europy Środkowej, a czerwiec–listopad w FirstNature Wielkiej Brytanii i Irlandii. Nie użyto ich jako zastępczego polskiego sezonu. Wąski zakres czeklisty nie dowodzi, że w innych miesiącach owocniki nie mogą się pojawić.
Ochrona i handel: Sprawdzono pełne krajowe wykazy oraz bieżące metadane ELI z 20 października 2026 r. W wykazie ochronnym występuje Armillaria ectypa, a w wykazie dopuszczenia do obrotu Armillaria mellea; pozycje te nie obejmują wszystkich opieniek. D. tabescens i jej sprawdzone nazwy nie są objęte tymi pozycjami. Aktualny tekst jednolity wykazu handlowego to Dz.U. 2026 poz.258. Czerwona lista i jej dawne kategorie nie są ochroną prawną.
[36] [34] [1] [28] [20] [21] [26] [27] [25]Макраскапічныя прыкметы і атласныя крыніцы
Europejski materiał rewizyjny: Antonín i współautorzy (2006, s.213) opisują kapelusz o średnicy (10–)50–90 mm oraz trzon 60–160 × 7–15 mm. Kapelusz młody jest stożkowato półkulisty, później wypukło stożkowaty lub stożkowaty, następnie rozpłaszczony. Nie utworzono sztucznego przebiegu z różnych niezależnych źródeł. Zachowano osobne położenie kłaczków przy szczycie trzonu, pusty miąższ trzonu i współbarwne ostrze blaszki.
Liczby blaszek: Źródło rozróżnia L około 60, czyli liczbę pełnych blaszek, i l = 2–4, czyli szeregi blaszeczek. Istniejące pole pomieściło drugą informację. Pierwsza wymaga osobnej cechy oraz kwalifikatora przybliżenia. Rozwidlenia i połączenia blaszek są opisywane u młodych owocników, później zanikają lub są słabe; brakującej zależności od wieku nie zastąpiono bezwarunkowym tagiem.
Atlas a badanie: FirstNature podaje kapelusz 4–8 cm i trzon 5–14 cm × 5–14 mm, biały miąższ kapelusza, białawy miąższ trzonu oraz gładkie zarodniki. Dodano te atlasowe wyniki z odrębnym pochodzeniem, bez przypisania niepodanej liczby pomiarów, DNA lub techniki SEM. Określenie amyloid nie zostało samodzielnie zamienione w wynik konkretnego testu jodowego, ponieważ preparatu nie podano. Synonimia strony nadal obejmuje dawne nazwy amerykańskie.
[1] [28]Мікраскапія: споры і базідыі
Materiał i metody: Antonín i współautorzy (2006, s.210 i 214) badali europejskie okazy w mikroskopii świetlnej, w preparatach z odczynnikiem Melzera i czerwienią Kongo. Dla zarodników podali 162 pomiary z dziewięciu owocników i dziewięciu zbiorów. Nie przypisano tej liczebności innym strukturom ani jednego domyślnego medium wszystkim wynikom.
Zarodniki: Wynik źródłowy to (6–)7,5–10(–11) × (4,5–)5–7 µm. Kształty obejmują elipsoidalny, szeroko elipsoidalny, wrzecionowato elipsoidalny, odwrotnie jajowaty i czasami niemal kulisty. Przy własnej wartości oddzielono szerokość kształtu, przybliżenie i częstość. Zarodniki są bezbarwne; ściany bywają cienkie lub nieznacznie pogrubione. Nondextrinoid nie oznacza automatycznie braku amyloidalności.
Ilorazy wymiarów: Źródło oznacza E = 1,3–1,8 jako iloraz długości i szerokości pojedynczych zarodników, natomiast Q = 1,3–1,7 jako zakres średnich tych ilorazów dla kolekcji. Nie potraktowano zakresu średnich jako jednej średniej lub zakresu wszystkich osobników. Dokładny zapis zachowano w dokumentacji, a brak odpowiedniej statystyki zgłoszono jako potrzebę modelu.
Podstawki i bazydiole: Podstawki mają 31–45 × (7,5–)8–12 µm, są czterozarodnikowe i maczugowate; autorzy wymieniają także crassobasidia. Bazydiole mają 15–45 × 4–10 µm i kształt maczugowaty lub walcowaty, również z odmianą grubościenną. Skrajnego minimum 7,5 µm nie zamieniono na zwykłe minimum, a bazydioli nie wpisano do podstawek. Oba braki kontraktu pozostają jawne.
[1]Мікраскапія: цыстыды, скуркі і спражкі
Cheilocystydy: Cheilocystydy mają (12–)17–41 × 5–10 µm. Występują kształty maczugowate, niemal wrzecionowate, niemal walcowate i niemal pęcherzykowate; autorzy opisują też nieregularność, rozgałęzienia koralowate, jedną lub więcej komórek i ściany mniej lub bardziej cienkie. Sześć dawnych wariantów cech uporządkowano w bieżącym zapisie, rozdzielając kształt i kwalifikator; pierwotna rewizja oraz oryginalne badania pozostają w historii.
Skórka kapelusza i łuski: Pileipellis ma strukturę cutis, z promieniście ułożonymi walcowatymi strzępkami do 10 µm szerokości. Komórki łusek są inną strukturą: tworzą łańcuchy, osiągają do 90 × 3–18 µm, mają ściany do 0,5 µm i od 0–1 do skrajnie 2–3 przegród. Ich komórki końcowe mierzą 12–65(–75) × 4–23 µm i bywają walcowate, stożkowate lub szydłowate z kwalifikatorem przybliżenia. Nie przypisano tych wyników strzępkom cutis.
Trzon i grzybnia podstawy: Strzępki skórki trzonu są walcowate, równoległe, gładkie, nieznacznie grubościenne, do 6(–7) µm szerokości. Kaulocystydy przy szczycie mają (11–)20–50 × 7–14 µm, bywają przyciśnięte lub wzniesione, maczugowate, walcowate, wrzecionowate lub pęcherzykowate, ze ścianami do 1,5 µm. Strzępki grzybni u podstawy mają do 5 µm szerokości, a ich komórki końcowe 30–65 × 4,5–6 µm i tępe szczyty. Nie zamieniono grzybni podstawy w ryzomorfy.
Sprzążki i zakres tkanki: Sprzążki są stwierdzone w hymenium i subhymenium, a nie w pozostałych strukturach. Model nie pozwala wskazać dokładnie tych dwóch celów; nie zastąpiono ich podstawą podstawki ani bezwarunkową obecnością we wszystkich tkankach. Ogólnego opisu Trama z walcowatymi strzępkami do 12 µm nie przypisano samodzielnie konkretnej warstwie blaszki.
[1]Мінеральны склад: поўныя значэнні і абмежаванні
Materiał: Tel-Çayan i współautorzy (2018) badali 16 gatunków metodą ICP-MS. Wiersz numer 4 dotyczy owocników oznaczonych A. tabescens z Uşak–Banaz w Turcji, z września 2009 r. Oznaczenie pozostaje oznaczeniem autorów; nie przedstawiono nowej weryfikacji względem rewizji taksonomicznej z 2021 r. Autorzy sami oznaczyli ten gatunek w tabeli jako trujący.
Minerały: Tabela V podaje w mg/kg suchej masy średnie ± SEM: sód 1717 ± 10; magnez 795 ± 5; wapń 69,2 ± 2; wanad 0,91 ± 0,03; mangan 18,3 ± 0,22; żelazo 218 ± 6; cynk 15,9 ± 1,1; selen 0,19 ± 0,01. Oryginalny wiersz i nagłówki tabeli osobiście sprawdzono na obrazie strony.
Pozostałe pierwiastki: Tabela VI podaje w tych samych jednostkach: glin 144 ± 3; chrom 0,35 ± 0,01; nikiel 0,57 ± 0,04; arsen 2,65 ± 0,12; stront 13,4 ± 1,02; kobalt 0,30 ± 0,02; miedź 2,32 ± 0,06; ołów 1,74 ± 0,06. Wszystkie wartości ± dotyczą błędu standardowego średniej z trzech równoległych oznaczeń. To nie odchylenie standardowe ani trzy niezależne stanowiska.
Granica wniosku: W istniejącym polu zapisano sześć obsługiwanych średnich: Mn, Fe, Zn, Se, Cu i Pb, wraz z suchą masą oraz rodzajem powtórzeń. Dziesięć pozostałych pierwiastków i jawny typ SEM wymagają rozszerzenia modelu. Oznaczenia metali nie są badaniem bezpieczeństwa zjedzenia gatunku ani dowodem skuteczności obróbki; nie przejęto takiego wniosku z ogólnej dyskusji artykułu.
[31]Задакументаванае тэхнічнае выкарыстанне: драўніна, якая свеціцца
Tożsamość i materiał: Schwarze i współautorzy (2024) badali kulturę Empa 749, z sekwencją GenBank OR135363, oraz drewno balsy Ochroma pyramidale. To konkretna kultura i materiał badawczy; ich cech nie przeniesiono automatycznie na owocniki. Własne doświadczenie wykazało kolonizację materiału i obecność ryzomorfów w badanej kulturze.
Cel i wynik: Autorzy przedstawiają laboratoryjny materiał hybrydowy wytwarzający światło z udziałem grzyba oraz analizę zmian drewna metodami FTIR i dyfrakcji rentgenowskiej. Jest to potwierdzone zastosowanie eksperymentalne, a nie informacja o dostępnym komercyjnym oświetleniu. Wyniku nie przypisano ogólnie każdemu szczepowi i każdej próbce drewna.
Ograniczenia odczytu: W opisie wyników pojawia się 560 nm, a w części metodycznej 530 nm. Zachowano oba zapisy wraz z ich lokalizacją; nie utworzono z nich arbitralnej jednej długości fali. Szczegółowe procedury hodowli i wyniki dotyczą tego doświadczenia, nie instrukcji uprawy w atlasie.
[33]Іншыя даследаванні метабалітаў і ферментаў
Historyczny materiał z Ameryki: Herath i współautorzy (2013; publikacja online 2012) opisują metabolity kultury JNB-OZ344 z Missouri, uzyskanej z Quercus velutina pod nazwą Armillaria tabescens. Artykuł odczytano w całości. Wobec podziału z 2021 r. tożsamość z europejską D. tabescens nie jest wykazana. Związków i aktywności tej kultury nie dopisano jako bezwarunkowych właściwości obecnego europejskiego rekordu.
Badanie farmakologiczne: Abstrakt Lee i współautorów (2018) opisuje metanolowy ekstrakt owocników, doświadczenie uszkodzenia żołądka u szczurów i badanie komórek RAW264.7 oraz 13 izolowanych składników. Odczytano pełny abstrakt przez NCBI, bez pełnej publikacji i ponownego potwierdzenia materiału. Jest to dowód etapu przedklinicznego; nie wykazuje skuteczności leczenia ludzi ani bezpieczeństwa spożycia.
Enzymy: zakres abstraktów: Praca z 2023 r. dotyczy rekombinowanego enzymu AFO i rozkładu aflatoksyny B1 w badanym materiale zbożowym. Yamashita i współautorzy (2026) opisują białko AtAA8-CBM104, wiązanie celulozy oraz udział w przekazywaniu elektronów w układzie enzymatycznym. Dla obu prac odczytano abstrakty, bez pełnego tekstu. Nie są to dowody leczniczego użycia owocników, gotowej technologii przemysłowej ani potwierdzenia bezpieczeństwa posiłku.
Pozostałe zastosowania: Poszukiwano także udokumentowanej praktyki zielarskiej, przyprawowej, barwierskiej, patentowej i gospodarczej pod nazwami D. tabescens, A. tabescens oraz europejskim A. socialis. Otrzymano wskazane wyżej badania laboratoryjne. Nie odnaleziono w tym przeglądzie potwierdzenia tradycyjnej praktyki lub wdrożenia właściwego dzisiejszemu wąskiemu gatunkowi. To ograniczony wynik przeglądu, a nie dowód, że takich danych nie ma.
[3] [2] [30] [23] [37] [33]Ядомасць: ацэнкі аўтараў і фактычная сіла доказаў
Rozbieżne oceny: Österreichische Mykologische Gesellschaft podaje dla Armillaria tabescens / Desarmillaria tabescens ocenę giftig oraz dopisek roh stark giftig. Jest to rekomendacja mykologiczna, nie opis określonego toksykologicznego doświadczenia. FirstNature przytacza historyczne traktowanie jako jadalnego po obróbce, wspomina zatrucia i odradza przeznaczanie do garnka; nie dostarcza gatunkowej kontrolowanej próby potwierdzającej bezpieczne parametry przygotowania.
Źródło nie równa się badaniu: Oznaczenie poisonous w tabeli pracy o metalach jest oceną przyjętą przez autorów, a samo ICP-MS nie ustala toksyny lub bezpiecznej obróbki. Nie odnaleziono w odczytanym materiale jednoznacznego badania rozstrzygającego bezpieczeństwo gotowanego europejskiego gatunku. Różne oceny atlasowe nie są niezależnymi eksperymentami i nie dowodzą same przez się fałszu przeciwnej opinii.
[32] [28] [31]Праверка пашырэння — абсяг і абмежаванні
Materiał: Polska: opublikowane stanowiska w Górach Świętokrzyskich i Bieszczadach według czeklisty 2003; nie własne obserwacje 2026.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Data przeglądu: 20.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdzono opublikowany wynik czeklisty; nie zadeklarowano osobistego odczytu niedostępnych publikacji źródłowych ani ponownego oznaczenia ich okazów DNA.
[36]Аб’ём апрацоўкі
Перад завяршэннем запіс патрабуе дапаўнення або ўліку.
- Пошук рэгіёнаў распаўсюджання патрабуе разліку.
- Сувязі папярэдніх высноў патрабуюць паўторнай праверкі.
- Новыя крыніцы патрабуюць уліку інфармацыі, выяўленай падчас агляду.
Прававая аснова і абсяг ацэнкі
Аналітычныя вынікі
Склад і лабараторная актыўнасць
- Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле
- Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 0,19 mg/kg (селен (Se), прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, вызначэнне паводле гістарычнай крыніцы, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, сярэдняе значэнне). [31]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 2,32 mg/kg (медзь (Cu), прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, вызначэнне паводле гістарычнай крыніцы, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, сярэдняе значэнне). [31]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 18,3 mg/kg (марганец (Mn), прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, вызначэнне паводле гістарычнай крыніцы, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, сярэдняе значэнне). [31]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 15,9 mg/kg (цынк (Zn), прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, вызначэнне паводле гістарычнай крыніцы, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, сярэдняе значэнне). [31]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 218 mg/kg (жалеза (Fe), прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, вызначэнне паводле гістарычнай крыніцы, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, сярэдняе значэнне). [31]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 1,74 mg/kg (свінец (Pb), прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, вызначэнне паводле гістарычнай крыніцы, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, сярэдняе значэнне). [31]
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
W badaniach metabolitów wtórnych amerykańskiego szczepu grzybni wyizolowano emestrynę oraz jej pochodne F i G. Seskwiterpeny stwierdzano w innych szczepach opisywanych pod dawną nazwą Armillaria tabescens.
[3]Ekstrakcja octanem etylu kultur prowadzonych na podłożu ryżowym dostarczyła frakcji fenolowych i steroli.
[3]W badanych frakcjach zidentyfikowano m.in. emestrynę (27 mg), cefalosporolidy oraz ergosterol.
[3]W testach laboratoryjnych oceniano aktywność przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą wyizolowanych związków w odniesieniu do szczepów wzorcowych.
[3]Wyizolowana emestryna F wykazała aktywność przeciwko Mycobacterium intracellulare (MIC = 1,25 µg/ml), a emestryna hamowała wzrost Candida albicans i Cryptococcus neoformans w warunkach laboratoryjnych.
[3]Wyniki te uzyskano w układach in vitro dla wyizolowanych substancji chemicznych i nie stanowią one potwierdzenia właściwości leczniczych całych owocników.
[3]W literaturze biochemicznej opisywano mechanizm działania emestryn polegający na rozprzęganiu fosforylacji oksydacyjnej i hamowaniu syntezy ATP w komórkach.
[3]Месцапражыванне і сустракальнасць
Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Крыніцы |
|---|---|---|---|
| Польшча | Свентакшыскія горы; Заходнія Бяшчады | IX |
|
Крыніцы
- Antonín, Jankovský, Lochman, Tomšovský (2006), Czech Mycology58(3–4): 209–224; DOI 10.33585/cmy.58305
- Antonín et al.(2021), Desarmillaria caespitosa, a North American vicariant of D.tabescens, Mycologia113(4): 776–790; DOI 10.1080/00275514.2021.1890969
- Herath, Jacob, Wilson, Abbas, Nanayakkara; online 2012, Natural Product Research27(17), 2013:1562–1568; DOI 10.1080/14786419.2012.738206
- EPPO Global Database ARMITA, Desarmillaria tabescens
- Pat O’Reilly, First Nature, Desarmillaria tabescens (także [28])
- Index Fungorum, NamesRecord 819125
- Koch, Wilson, Séné, Henkel, Aime (2017), BMC Evolutionary Biology 17:33; DOI 10.1186/s12862-017-0877-3 (także [29])
- Kedves et al.(2021), Pathogens10:76; DOI 10.3390/pathogens10010076
- LUSHAJ-2010
- MITOGENOME-2020
- NFSG-RECORDS
- Phylogenetic Relationships, Speciation, and Origin of Armillaria in the Northern Hemisphere. 2021 (także [35])
- TSOPELAS-1997
- W2-TABESCENS-NAMES
- Rozporządzenie Ministra Środowiska 9.10.2014; Dz.U. 2014 poz. 1408
- Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Zdrowia; Dz.U. 2026 poz. 258
- Nr 31 — aktualne polskie wykazy prawne,20.10.2026
- Recombinant Oxidase from Armillaria tabescens as a Potential Tool for Aflatoxin B1 Degradation in Contaminated Cereal Grain.; PMID38133182
- Nr 31 — źródłowy materiał, metoda i wynik
- ELI, aktualny stan ochrony grzybów DU 2014/1408
- ELI, tekst jednolity wykazu handlowego DU 2026/258
- ELI, aktualne powiązania aktu podstawowego DU 2011/672
- Antigastritis effects of Armillariella tabescens (Scop.) Sing. and the identification of its anti-inflammatory metabolites.; PMID29355943
- Atomic Spectroscopy39(1)2018, Heavy metals, trace and major elements in16wild mushroom species determined by ICP-MS; DOI 10.46770/as.2018.01.004
- Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza
- Schwarze et al. 2024. Taming the Production of Bioluminescent Wood Using the White Rot Fungus Desarmillaria Tabescens. Advanced Science11:2403215. DOI 10.1002/advs.202403215
- Snowarski M., GRej: Desarmillaria tabescens; polskie nazwy, ekologia i bibliografia
- Wojewoda 2003, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski
- Cellulose-Binding Electron-Transfer Cytochrome Composing AA8 and CBM104 from the Wood-Rotting Fungus Armillaria tabescens.; PMID42745966