Nuodingas
Nustatykite vietovę, kad matytumėte savo regiono duomenis.




Retas ant medienos augantis grybas, augantis tankiais kupstais, turintis 3–9 cm skersmens kepurėlę, kuri yra higrofaniška, ochriškai geltona, drėgmėje ruduojanti, tankiai padengta tamsiai rudais, piramidiniais žvyneliais, susitelkusiais daugiausia centre. Senesnių egzempliorių kepurėlės kraštas yra dryžuotas ir užsirietęs. Lakšteliai reti, jauni – oranžiškai rudi ir sujungti skersinėmis gyslelėmis, vėliau rusvi, plačiai priaugę arba trumpai nuaugtiniai. Kotas yra 6–16 cm ilgio ir 0,7–1,5 cm storio, lieknas, tuščiaviduris, išilgai plaušuotas, viršuje balkšvas, nuo apačios tamsėjantis iki raudonai rudo ir juosvo, visiškai be žiedo. Trama balkšva, kepurėlėje elastinga, silpno kvapo ir kartoko skonio. Auga vėlyvą vasarą ir rudenį prie lapuočių medžių, daugiausia ąžuolų, kamienų pagrindo ir ant kelmų. Nuodingas grybas.
Atpažinimas, buveinė ir svarbiausi skirtumai.
Grybautojas
Vaisiakūnio sandara
- Vaisiakūnio sandaros tipas
- Vaisiakūnio sandaros tipas: Kepurėlė, kotas.
Kepurėlė
- Kepurėlės forma
- subrendusių vaisiakūnių: Kepurėlės forma: kūgiškas.
Kepurėlės forma: plokščia.
jaunų vaisiakūnių: Kepurėlės forma: pusiau rutuliška.
jaunų vaisiakūnių: Kepurėlės forma: kūgiškas.
jaunų vaisiakūnių: Kepurėlės forma: išgaubtas. - Kepurėlės danga
- jaunų vaisiakūnių: Kepurėlės danga: veltiniškas, plaušuota ir žvynuota.
- Kepurėlės spalva
- Kepurėlės spalva: ochriškai rudas.
Kepurėlės spalva: rausvai rudas.
kai šlapias: Kepurėlės spalva: rudas.
jaunų vaisiakūnių: Kepurėlės spalva: ochriškai geltona. - Krašto padėtis
- jaunų vaisiakūnių: Krašto padėtis: užsirietęs į vidų.
subrendusių vaisiakūnių: Krašto padėtis: užsirietęs į vidų.
subrendusių vaisiakūnių: Krašto padėtis: tiesus.
senų vaisiakūnių: Krašto padėtis: užlinkęs į viršų. - Kepurėlės krašto kontūras
- senų vaisiakūnių: Kepurėlės krašto kontūras: banguotas.
senų vaisiakūnių: Kepurėlės krašto kontūras: netaisyklinga. - Kepurėlės krašto paviršiaus reljefas
- senų vaisiakūnių: Kepurėlės krašto paviršiaus reljefas: vagotas.
- Krašto danga
- senų vaisiakūnių: Krašto danga: plaukuotas.
- Kepurėlės skersmuo
- Kepurėlės skersmuo – 10–90 mm.
- Kepurėlės centras
- subrendusių vaisiakūnių: Kepurėlės centras: Įdubęs.
- Kepurėlės spalvų zoniškumas
- Kepurėlės spalvų zoniškumas: zoniškas, raštas nenurodytas.
Kepurėlės apačia
- Himenoforo tipas
- Himenoforo tipas: lakšteliai.
Lakšteliai prie koto
- Himenoforo prisitvirtinimas prie koto
- Himenoforo prisitvirtinimas prie koto: priaugęs prie koto (lakšteliai).
- Himenoforo profilis ties kotu
- subrendusių vaisiakūnių: Himenoforo profilis ties kotu: išlinkęs ties kotu (lakšteliai).
- Himenoforo priaugimo plotis
- jaunų vaisiakūnių: Himenoforo priaugimo plotis: plačiai priaugęs (lakšteliai).
- Himenoforo nuaugimas kotu
- jaunų vaisiakūnių: Himenoforo nuaugimas kotu: nuaugęs kotu (lakšteliai).
subrendusių vaisiakūnių: Himenoforo nuaugimas kotu: nuaugęs danteliu (lakšteliai). - Himenoforo spalva
- subrendusių vaisiakūnių: Himenoforo spalva: rausvai ruda.
subrendusių vaisiakūnių: Himenoforo spalva: rudas.
jaunų vaisiakūnių: Himenoforo spalva: oranžiškai rudas. - Laisvojo lakštelių krašto makroskopinė sandara
- Laisvojo lakštelių krašto makroskopinė sandara: netaisyklingas.
- Lakštelio briaunos ir lakštelio paviršiaus spalvos santykis
- Lakštelio briaunos ir lakštelio paviršiaus spalvos santykis: tokios pat spalvos kaip lakštelio paviršius.
- Lakštelių išsidėstymo tankis
- Lakštelių išsidėstymo tankis: retai išsidėstę.
Lakštelių išsidėstymo tankis: tankiai išsidėstę. - Lakštelių storis
- jaunų vaisiakūnių: Lakštelių storis: storas.
- Trumpųjų lakštelių buvimas
- Trumpųjų lakštelių buvimas: yra.
- Trumpųjų lakštelių ilgių eilių skaičius
- Trumpųjų lakštelių ilgių eilių skaičius: 2–4.
Kotas ir pamatas
- Koto padėtis
- Koto padėtis: centrinis.
- Koto forma
- Koto forma: cilindriškas.
- Koto pagrindas
- Koto pagrindas: cilindriška.
Koto pagrindas: siaurėjantis.
Koto pagrindas: sustorėjusi. - Koto spalva
- jaunų vaisiakūnių: Koto spalva: baltas.
senų vaisiakūnių: Koto spalva: pilkai rudas.
subrendusių vaisiakūnių: Koto spalva: geltonas arba gelsvai ruda. - Koto paviršiaus danga
- Koto paviršiaus danga: plaušuota.
viršutinėje koto dalyje: Koto paviršiaus danga: dribsniuota. - Koto vidus
- Koto vidus: tuščiaviduris.
- Koto ilgis
- Koto ilgis: 50–160 mm.
- Koto skersmuo
- Koto skersmuo: 5–15 mm.
Žiedas
- Žiedo buvimas
- Žiedo buvimas: be žiedo.
Trama
- Minkštimo spalva
- Minkštimo spalva: balsva.
Minkštimo spalva: baltas (kepurėlės minkštimas).
Minkštimo spalva: balsva (koto minkštimas). - Minkštimo standumas
- Minkštimo standumas: standus (kepurėlės minkštimas).
- Minkštimo skonis
- Minkštimo skonis: kartus.
- Minkštimo kvapas
- Minkštimo kvapas: grybų.
Minkštimo kvapas: aitrus kvapas.
Kur ir kada auga
- Substratas
- Substratas: negyva mediena.
- Vaisiakūnių augimo pobūdis
- Vaisiakūnių augimo pobūdis: kuokštais.
- Aptikimo dažnumas
- Aptikimo dažnumas: labai retas.
- Derėjimo laikotarpis
- Vaisiakūniai pasirodo rugsėjį.
- Paplitimo sritis
- Paplitimo sritis: patvirtinta.
Valgomumas ir virtuvė
- Valgomumas
- Nuodingas
Teisė
- Apsauga
- Lenkijoje rūšiai netaikoma rūšinė apsauga.
- Prekyba
- Lenkijoje rūšimi neleidžiama prekiauti ar iš jos gaminti grybų produktų.
Su kuo galima supainioti
Armillaria mellea
Svarbiausi skirtumai
Paprastasis kelmutis (Armillaria mellea) turi ryškų, patvarų žiedą ant koto, kurio bežiedis kelmutis nesuformuoja.
FAQ
Kuo skiriasi nuo paprastojo kelmučio?
Pagrindinis skiriamasis bruožas yra visiškas žiedo nebuvimas ant koto, kuris pas tipiškus kelmučius yra ryškus. Kepurėlės taip pat būna šiek tiek šviesesnės.
Kur ir ant ko dažniausiai auga ši rūšis?
Auga tankiomis kuokštėmis prie kamienų pagrindo, ant lapuočių medžių, dažniausiai ąžuolų, rečiau bukų ir kitų rūšių, šaknų ar kelmų.
Kokiais mėnesiais galima rasti jos vaisiakūnių?
Lenkijos istoriniuose šaltiniuose jos vaisiakūniai fiksuoti rugsėjį. Dokumentacija šalyje yra kukli, o tai nereiškia, kad biologiškai grybas pasirodo tik šį vienintelį mėnesį.
Ar tai parazitas, ar saprotrofas?
Tai yra ir nusilpusių medžių parazitas, ir negyvą medieną skaidantis saprotrofas. Sukelia pavojingą baltąjį šaknų ir kamienų puvinį.
Ar šis grybas yra retas Lenkijoje?
Taip, Lenkijoje ji sutinkama gerokai rečiau nei paprastasis kelmutis. Įrašyta į stambiavaisių grybų raudonąjį sąrašą kaip reta rūšis.
Su kokiais nuodingais grybais galima jį supainioti?
Ją galima supainioti su nuodingąja puokštine kelmabude ar eglūnine kūgiabude. Abi be kita ko skiriasi lakštelių spalva, sporų miltelių spalva ir žiedo buvimu.
Kokiomis savybėmis pasižymi bežiedžio kelmučio kepurėlė?
Yra 3–10 cm skersmens, medaus geltonumo iki rūdžių rudumo spalvos, su smulkiais žvyneliais, susitelkusiais daugiausia centre, kurie ilgainiui gali išnykti.
Mėgėjas
Pavadinimai ir istorija
- Obowiązująca nazwa krajowa
- podopieńka bezpierścieniowa
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime
- Pozostałe nazwy
- Opieńka bezpierścieniowa
Stebėjimai namuose
Sporų atspaudas
- Reikalingos medžiagos
- šviežia, subrendusi kepurėlė, popieriaus lapas, stiklinė arba dubenėlis, vanduo
- Laikas
- 2–24 h
- Atlikimas
- Padėkite kepurėlę apatine puse ant popieriaus.
- Užlašinkite lašą vandens ant viršaus ir uždenkite.
- Po 2–24 valandų pakelkite kepurėlę ir apžiūrėkite nuosėdas.
Ko ieškoti
- Sporų atspaudo spalva
- Sporų atspaudo spalva: baltas.
- Sporų atspaudo atspalvis
- Sporų atspaudo atspalvis: labai šviesiai kreminis.
Po mikroskopu
- Reikalingos medžiagos
- šviesinis mikroskopas, objektinis ir dengiamasis stikleliai, adata, vanduo, sporos iš atspaudo
- Atlikimas
- Adata perkelkite šiek tiek atspaudo ant stiklelio.
- Užlašinkite lašą vandens, uždenkite dengiamuoju stikleliu ir apžiūrėkite sporas.
Ko ieškoti
- Sporos forma
- Sporos forma: verpstiškai elipsoidinis. Sporos forma: atvirkščiai kiaušiniškas. Sporos forma: elipsoidiškas. Sporos forma: elipsoidiškas (platus). Sporos forma: rutuliškas (beveik, kartais).
- Sporos paviršius
- Sporos paviršius: lygus.
- Sporos matmenys
- Ilgis 6–11 µm, plotis 4,5–7 µm.
Matmenis lyginkite sukalibravę mikroskopo skalę.
Ekologija ir paplitimas
- Lapuočiai medžiai aplinkoje
- Lapuočiai medžiai aplinkoje: bukas.
- Mitybos būdas
- Mitybos būdas: saprotrofinis.
Mitybos būdas: parazitinis.
Panaudojimas ne kulinarijoje
Rūšis neturi ūkinės ar farmacinės paskirties; tarnauja kaip fitopatologinių ir sistematinių tyrimų objektas.
Istorija ir kultūra
Rūšies taksonominė istorija apima daugiau nei du šimtmečius revizijų – nuo Scopolio 1772 metų diagnozės, per diskusijas dėl pavadinimo Armillaria socialis, iki Desarmillaria genties sukūrimo 2017 metais.
2006 m. Lenkijos augalų ir grybų raudonajame sąraše rūšis priskirta E kategorijai (nykstanti).
Valgomumas ir saugumas
Austrijos mikologų draugija (ÖMG) šią rūšį klasifikuoja kaip nuodingą, ypač atkreipdama dėmesį į stiprų toksiškumą žalioje būsenoje.
Grybas netinkamas vartoti; literatūroje nenurodoma patvirtintų terminio apdorojimo parametrų, kurie neutralizuotų jo toksinus.
Buveinė ir paplitimas
Bežiedis kelmutis (Desarmillaria tabescens) aptinkamas lapuočių ir mišriuose miškuose, ypač ąžuolynuose ir skroblynuose, taip pat senuose parkuose bei soduose. Grybas vystosi kaip saprotrofas ir parazitas ant lapuočių medienos – kamienų pamatuose, ant šaknų bei kelmų. Lenkijoje dokumentuotas šios rūšies augimas ant buko (Fagus) medienos. Europos herbariumų rinkiniai be to rodo ąžuolų (Quercus), guobų (Ulmus) bei trakinio klevo (Acer campestre) apgyvendinimą.
Ši rūšis yra šilumamėgė ir paplitusi Europoje, įskaitant Viduržemio jūros baseiną bei Vidurio Europą. Remiantis naujesniais taksonominiais tyrimais, Šiaurės Amerikos populiacijos buvo išskirtos kaip atskira rūšis (D. caespitosa), todėl stebėjimų iš Šiaurės Amerikos nereikėtų taikyti europiniam D. tabescens. Lenkijoje tai retas taksonas.
Vaisiakūniai pasirodo vėlyvą vasarą ir rudenį; Lenkijoje dokumentuoti stebėjimai yra iš rugsėjo (IX).
Tyrėjas
Valgomumas ir virtuvė
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Valgomumas
- Nuodingas — źródło oznaczenia
Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza · Österreichische Mykologische Gesellschaft,Speisewert,wierszArmillaria tabescens/Desarmillaria tabescens:giftig. Ocena poradnicza autora,toksyczności nie przedstawiono jako nowego badania.
- Vartojimas žalių
- Nuodingas
Materiał: surowy
Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza · Ten sam wierszÖMG:roh stark giftig;własny warunek spożycia na surowo,bez wymyślonych parametrów bezpiecznej obróbki.
Moksliniai pavadinimai ir taksonomija
- Galiojantis mokslinis pavadinimas
Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime
Nazwa naukowa Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime należy do rodziny obrzękowcowatych (Physalacriaceae), rzędu pieczarkowców (Agaricales). Jej bazonimem jest Agaricus tabescens Scop., opisany w 1772 roku. Przeniesienia do rodzaju Desarmillaria dokonano w 2017 roku (rejestr MycoBank MB819125). W literaturze mykologicznej powszechnie funkcjonują także wcześniejsze kombinacje: Armillaria tabescens oraz Armillariella tabescens.
[6] [7] [4]Taksono apimtis ir atpažinimo ribos
W europejskiej rewizji taksonomicznej z 2006 roku materiał ten opisywano przejściowo pod nazwą Armillaria socialis. Po formalnym zachowaniu epitetu tabescens i utworzeniu rodzaju Desarmillaria odnosi się on do europejskich populacji tego gatunku. W 2021 roku wyodrębniono odrębny, północnoamerykański takson Desarmillaria caespitosa, dlatego dawne doniesienia z innych kontynentów wymagają weryfikacji tożsamości materiału.
[1] [2]Taksonominiai ir genetiniai tyrimai
Pierwsze rewizje molekularne europejskich izolatów opierały się na sekwencjonowaniu regionu ITS (startery ITS1/ITS4), wykazując odrębność kladu europejskiego od populacji amerykańskich.
[1]Badania filogenetyczne z 2021 roku rozgraniczyły gatunki w oparciu o zestawienie sekwencji genów 28S, tef1-α, rpb2, act oraz gpd, z wysokim poparciem statystycznym (bootstrap 99–100%).
[2]Wielolokusowe analizy struktury populacji w kompleksie tabescens potwierdziły podział geograficzny na odrębne linie ewolucyjne w Europie, Azji Wschodniej i Ameryce Północnej.
[12]Zsekwencjonowany genom mitochondrialny tego kręgu taksonomicznego obejmuje 93 439 par zasad o zawartości 29,28% par GC.
[10]- Zakres ujęcia taksonomicznego
European Desarmillaria tabescens IF819125: Antonin2006 European species material and independently identified atlas reports. Historical NorthAmerican/Asian tabescens, D.caespitosa, experiments and Koch2017 genus diagnosis retain distinct source scopes; genus-only features are not activated as a new species outcome. Voucher conflicts in2021 remain unresolved.
[6] [7] [4] [14]
Ekologija ir paplitimas
- Buveinė
- Buveinė: lapuočių miškas. [1]
Buveinė: užliejamasis miškas (šaltinyje vartojamas rūšies pavadinimas: Europejskie A.socialis sensuAntonín2006,łączone później zD.tabescens; nie amerykańskie D.caespitosa). [24] - Aptikimo dažnumas
- Lenkija: Aptikimo dažnumas: labai retas. [34]
- Substrato medienos taksonas
- Substrato medienos taksonas: Fagus. [36]
Laboratorinė diagnostika
Dane ustrukturyzowane
Papėdgrūdžiai
Kaulocistidės
- Kaulocistidžių ilgis
- Kaulocistidžių ilgis: 20–50 µm. [1]
- Kaulocistidžių buvimas
- Kaulocistidžių buvimas: yra. [24]
- Kaulocistidžių forma
- Kaulocistidžių forma: buožiškas. [1]
Kaulocistidžių forma: cilindriškas. [1]
Kaulocistidžių forma: verpstiškas. [24] - Kaulocistidžių plotis
- Kaulocistidžių plotis: 7–14 µm. [1]
Himenialinės cistidės
- Himeninės cistidės ilgis
- Himeninės cistidės ilgis: 17–41 µm. [1]
- Himeninės cistidės forma
- Himeninės cistidės forma: buožiškas. [1]
Himeninės cistidės forma: verpstiškas (beveik). [24]
Himeninės cistidės forma: cilindriškas (beveik). [24]
Himeninės cistidės forma: maišelio formos (beveik). [24] - Himeninės cistidės plotis
- Himeninės cistidės plotis: 5–10 µm. [1]
Kiti laboratoriniai požymiai
- Rizomorfų buvimas
- Rizomorfų buvimas: yra. [33]
Kepurėlės odelė
Sporos
- Sporų spalva pro mikroskopą
- Sporų spalva pro mikroskopą: hialininis. [24]
- Sporos ilgis
- Sporos ilgis: 6–11 µm. [1]
- Sporos ilgio ir pločio santykis
- Sporos ilgio ir pločio santykis: 1,3–1,8. [1]
- Sporos forma
- Sporos forma: verpstiškai elipsoidinis. [1]
Sporos forma: atvirkščiai kiaušiniškas. [1]
Sporos forma: elipsoidiškas. [24]
Sporos forma: elipsoidiškas (platus). [24]
Sporos forma: rutuliškas (beveik, kartais). [24] - Sporos paviršius
- Sporos paviršius: lygus. [28]
- Sporos sienelės storis
- Sporos sienelės storis: plonasienis. [1]
Sporos sienelės storis: storasienis (šiek tiek). [24] - Sporos plotis
- Sporos plotis: 4,5–7 µm. [1]
Koto luobelė
- Koto odelės hifų plotis
- Koto odelės hifų plotis: iki 7 µm. [24]
Tyrimų medžiaga ir metodai
Požymių aprašas — šaltinis ir apimtis
Materiał: Opublikowane polskie notowania w buczynach, na drewnie Fagus, przytoczone przez Wojewodę 2003; nie nowa własna obserwacja terenowa.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Źródło wtórne wobec prac Łuszczyńskiego 2002 i Domańskiego 1967; tych prac nie odczytano niezależnie.
[36]- Eksperimentinio auginimo etapas
- Eksperimentinio auginimo etapas: kolonizacija. [33]
Grybienos grynoji kultūra — medžiaga ir apribojimai
Materiał: Szczep Desarmillaria tabescens Empa 749, GenBank OR135363 oraz drewno balsy Ochroma pyramidale. Sam zakres nazwy i identyfikator pochodzą z publikacji; nie wykonano nowego oznaczenia.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Laboratoryjny materiał hybrydowy nie jest wdrożonym produktem oświetleniowym. Właściwości badanego szczepu, drewna i układu nie stają się cechą każdego owocnika.
[33]Sudėties ir aktyvumo tyrimas — medžiaga ir apribojimai
Materiał: Owocniki oznaczone przez autorów jako Armillaria tabescens, zebrane w Uşak-Banaz, Turcja, we wrześniu 2009. Próbka wysuszona i sproszkowana; historyczne oznaczenie źródłowe, bez własnej rewizji DNA.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Podano średnią ± SEM, nie SD. Istniejący model nie ma właściwego atrybutu SEM: średnie zapisano jako średnie, a pełne SEM zachowano w dokumentacji źródłowej i zgłoszeniu rozszerzenia; nie nadano fałszywego typu błędu. Tabela I nazywa takson trującym. Pomiar metali nie dowodzi bezpieczeństwa spożycia; wniosku z abstraktu o ogólnym bezpieczeństwie wszystkich grzybów nie zastosowano do tego rekordu. Materiał pochodzi z Turcji, zostaje przypisany tylko do własnego źródłowego oznaczenia i próby.
[31]Zbiory zielnikowe rejestrowano w terminach letnich i wczesnojesiennych:
- Bułgaria: sierpień i wrzesień (Stara Płanina, Nesebyr, Primorsko),
- Czechy: od lipca do października (m.in. Hranice, Brno, Lednice, rezerwaty Křivé jezero, Ranšpurk, Cahnov),
- Słowacja: od lipca do października (m.in. Budmerice, Bojnice, dolina Rudnianka, Čaradice),
- Francja: październik (las Izeure koło Aiserey),
- Słowenia: wrzesień (Panovec).
Archiwalny opis siedliska
W Wielkiej Brytanii historyczne obserwacje z hrabstwa Norfolk dokumentowano we wrześniu oraz sporadycznie w grudniu.
[11]Metody i zapisy źródłowe — Antonín, Jankovský, Lochman, Tomšovský (2006), Czech Mycology58(3–4): 209–224; DOI 10.33585/cmy.58305
Długość podstawki; Kształt podstawki — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; pierwsza oś: 31–45×(7.5–)8–12µm; maczugowate.” [1]
Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; druga oś: 31–45×(7.5–)8–12µm; maczugowate.” [1]
Szerokość elementów skórki; Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Cutis: promieniście ułożone cylindryczne strzępki do10µm szerokości,±cienkościenne,hialinowe lub bladożółte.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Szeroko elipsoidalne, wrzecionowato-elipsoidalne lub odwrotnie jajowate, czasem niemal kuliste.” [1]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki cienkościenne i nieco grubościenne (crassospores).” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,explicit apical caulocystidia only", {}, null, null]
Długość kaulocystyd; Kształt kaulocystyd; Szerokość kaulocystyd — zapis źródłowy: „Przy szczycie(11–)20–50×7–14µm,przylegające lub wzniesione;maczugowate/cylindryczne/wrzecionowate/utriform,czasem nieregularne z wypustkami,1lubwięcejkomórek/łańcuchy,ściana do1.5µm.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Europejski materiał opisany przez Antonína i współautorów (2006), s.214. Własny opis kaulocystyd przy szczycie trzonu; liczebności pomiarów zarodników nie przypisano kaulocystydom.
Obecność kaulocystyd — zapis źródłowy: „Antonín2006,s.214:Caulocystidia;własny opis komórek przy szczycie trzonu. Obecność,bez rozszerzania zakresu na inne części.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Antonín i in.2006,druk210i214/PDF2i6. Własna rewizja europejskich okazów pod nazwą A.socialis. Pomiar zarodników dotyczył162zarodników z9owocników i9zbiorów; tej liczebności nie przypisano automatycznie innym strukturom. Autorzy podają mikroskopię w Melzerze i czerwieni Kongo,bez jednoznacznego przypisania medium do każdej cechy. Zakres europejskich okazów połączono zD.tabescens na podstawie Antonína2021.
Kształt kaulocystyd — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Caulocystidia(apex):fusoid. Pozostałe opisane kształty są zachowane odrębnie;nie podstawiono brakującego utriform pod inny kod.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu fusiform.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu cylindrical.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu utriform.” [1]
Kształt elementów skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Pileipellis a cutis consisting of cylindrical hyphae;dotyczy elementów cutis,nie odrębnych komórek łusek kapelusza.” [1]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): hyaline. Nie dopisano medium dla konkretnego wyniku barwy.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): (broadly)ellipsoid — ogólny kształt elipsoidalny.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): (broadly)ellipsoid — osobne określenie szerokości obrysu.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): sometimes almost subglobose — kulisty z własnym przybliżeniem i własną częstością.” [1]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): slightly thick-walled(crassospores). Nieznaczne pogrubienie jest osobnym atrybutem.” [1]
Szerokość strzępek skórki trzonu — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Stipitipellis:up to6.0(–7.0)µm wide hyphae;wyłącznie górne granice,z zachowaną wartością skrajną.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,exact cheilocystidia on edge,not unlocated hymenial cells", {}, null, null]
Długość cystydy hymenialnej; Kształt cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(12–)17–41×5–10µm;maczugowate,wrzecionowate,cylindryczne,utriform,regularne lub nieregularne/koralowate;jedno- lub wielokomórkowe,±cienkościenne.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Schwarze iin.2024,ExperimentalSection iFigureS1 przywołana w tekście:badany szczepEmpa749/OR135363,własne obserwacje ryzomorf w czystej kulturze. Wyłącznie wskazana kultura,nie mikoryza i nie polska obserwacja polowa.
Obecność ryzomorf — zapis źródłowy: „Autorzy opisują i porównują ryzomorfy czystej kulturyD.tabescens Empa749;nie przypisano im melanizacji ani mikoryzy.” [33]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens;162spores,9fruitbodies,9gatherings,not162collections", {}, null, null]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; pierwsza oś: (6–)7.5–10(–11)×(4.5–)5–7µm;162zarodniki,9owocników,9zbiorów. Dwie osie pomiaru zachowane.” [1]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; druga oś: (6–)7.5–10(–11)×(4.5–)5–7µm;162zarodniki,9owocników,9zbiorów. Dwie osie pomiaru zachowane.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,individual E=L/W1.3\u20131.8; Qcollectionmeans1.3\u20131.7remainseparate", {}, null, null]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „E1.3–1.8 dla pojedynczych zarodników; Q1.3–1.7 jako średnia E w zbiorze. Q2006 i Q2021 użyte inaczej, nie połączyć definicji.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — PatO’Reilly,FirstNature,aktualne konto Desarmillaria tabescens,sekcjaSpores. Opis atlasowy europejskiego autora,bez podanej kolekcji,N,preparatu lub wynikówDNA. Materiał oddzielny od162zarodników Antonína2006. Lista dawnych synonimów strony jest szersza niż podział2021.
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „FirstNature,Spores:smooth;gładka powierzchnia zarodnika według atlasu,bez przypisanej techniki lub preparatu.” [28]
Rūšies pavadinimai ir ribos
Nazwy polskie: Zachowano nazwę główną podopieńka bezpierścieniowa oraz alternatywną opieńka bezpierścieniowa. Aktualne polskie opracowanie GRej stosuje pierwszą; Wojewoda w czekliście z 2003 r. proponuje drugą pod nazwą Armillaria tabescens. Własna wcześniejsza strona nie została użyta jako niezależne potwierdzenie.
Nazwa naukowa: Koch i współautorzy w 2017 r. opublikowali kombinację Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime, z bazonimem Agaricus tabescens Scop. z 1772 r. i rejestracją MycoBank MB819125. Starsze europejskie opisy używają nazw Armillaria tabescens oraz A. socialis; zachowano ich źródłowy zakres, zamiast traktować wszystkie dawne oznaczenia na świecie jako ten sam materiał.
Europa a Ameryka Północna: Antonín i współautorzy (2021) porównali pięć kolekcji północnoamerykańskich i sześć europejskich, używając morfologii i pięciu loci. Materiał amerykański wydzielili jako D. caespitosa. Sam region 28S nie rozdziela tych taksonów; wyraźne rozdzielenie wspierają m.in. tef 1 i gpd. Starszego amerykańskiego wyniku oznaczonego A. tabescens nie uznano automatycznie za wynik D. tabescens w dzisiejszym wąskim znaczeniu.
Niepewność dawnych oznaczeń: Praca Sun i współautorów (2021) pokazuje dalsze zróżnicowanie regionalne w szerokim kompleksie na podstawie 358 próbek. W artykule Antonína z 2021 r. kierunek porównania szerokości zarodników i cystyd podany w streszczeniu i dyskusji nie jest jednakowy. Nie rozstrzygnięto tej rozbieżności przez arbitralne przepisanie liczb lub zamianę nazw taksonów.
[34] [36] [29] [1] [2] [35]Lenkija: paplitimas, sezonas ir teisė
Udokumentowane notowania: Wojewoda (2003, s.63) wymienia buczyny i drewno Fagus, miesiąc wrzesień oraz Góry Świętokrzyskie i Bieszczady. Odsyła odpowiednio do Łuszczyńskiego (2002) i Domańskiego (1967). Odczytano konto czeklisty; nie zadeklarowano odczytu obu pierwotnych prac terenowych ani ponownego oznaczenia okazów. GRej ocenia gatunek jako bardzo rzadki w Polsce; to ocena opracowania, nie nowa inwentaryzacja.
Owocnikowanie: W polskim polu miesięcznym zapisano wrzesień zgodnie z jawnym polskim kontem czeklisty. Termin (lipiec) sierpień–październik z rewizji Antonína dotyczy Europy Środkowej, a czerwiec–listopad w FirstNature Wielkiej Brytanii i Irlandii. Nie użyto ich jako zastępczego polskiego sezonu. Wąski zakres czeklisty nie dowodzi, że w innych miesiącach owocniki nie mogą się pojawić.
Ochrona i handel: Sprawdzono pełne krajowe wykazy oraz bieżące metadane ELI z 20 października 2026 r. W wykazie ochronnym występuje Armillaria ectypa, a w wykazie dopuszczenia do obrotu Armillaria mellea; pozycje te nie obejmują wszystkich opieniek. D. tabescens i jej sprawdzone nazwy nie są objęte tymi pozycjami. Aktualny tekst jednolity wykazu handlowego to Dz.U. 2026 poz.258. Czerwona lista i jej dawne kategorie nie są ochroną prawną.
[36] [34] [1] [28] [20] [21] [26] [27] [25]Makroskopiniai požymiai ir atlasų šaltiniai
Europejski materiał rewizyjny: Antonín i współautorzy (2006, s.213) opisują kapelusz o średnicy (10–)50–90 mm oraz trzon 60–160 × 7–15 mm. Kapelusz młody jest stożkowato półkulisty, później wypukło stożkowaty lub stożkowaty, następnie rozpłaszczony. Nie utworzono sztucznego przebiegu z różnych niezależnych źródeł. Zachowano osobne położenie kłaczków przy szczycie trzonu, pusty miąższ trzonu i współbarwne ostrze blaszki.
Liczby blaszek: Źródło rozróżnia L około 60, czyli liczbę pełnych blaszek, i l = 2–4, czyli szeregi blaszeczek. Istniejące pole pomieściło drugą informację. Pierwsza wymaga osobnej cechy oraz kwalifikatora przybliżenia. Rozwidlenia i połączenia blaszek są opisywane u młodych owocników, później zanikają lub są słabe; brakującej zależności od wieku nie zastąpiono bezwarunkowym tagiem.
Atlas a badanie: FirstNature podaje kapelusz 4–8 cm i trzon 5–14 cm × 5–14 mm, biały miąższ kapelusza, białawy miąższ trzonu oraz gładkie zarodniki. Dodano te atlasowe wyniki z odrębnym pochodzeniem, bez przypisania niepodanej liczby pomiarów, DNA lub techniki SEM. Określenie amyloid nie zostało samodzielnie zamienione w wynik konkretnego testu jodowego, ponieważ preparatu nie podano. Synonimia strony nadal obejmuje dawne nazwy amerykańskie.
[1] [28]Mikroskopija: sporos ir bazidės
Materiał i metody: Antonín i współautorzy (2006, s.210 i 214) badali europejskie okazy w mikroskopii świetlnej, w preparatach z odczynnikiem Melzera i czerwienią Kongo. Dla zarodników podali 162 pomiary z dziewięciu owocników i dziewięciu zbiorów. Nie przypisano tej liczebności innym strukturom ani jednego domyślnego medium wszystkim wynikom.
Zarodniki: Wynik źródłowy to (6–)7,5–10(–11) × (4,5–)5–7 µm. Kształty obejmują elipsoidalny, szeroko elipsoidalny, wrzecionowato elipsoidalny, odwrotnie jajowaty i czasami niemal kulisty. Przy własnej wartości oddzielono szerokość kształtu, przybliżenie i częstość. Zarodniki są bezbarwne; ściany bywają cienkie lub nieznacznie pogrubione. Nondextrinoid nie oznacza automatycznie braku amyloidalności.
Ilorazy wymiarów: Źródło oznacza E = 1,3–1,8 jako iloraz długości i szerokości pojedynczych zarodników, natomiast Q = 1,3–1,7 jako zakres średnich tych ilorazów dla kolekcji. Nie potraktowano zakresu średnich jako jednej średniej lub zakresu wszystkich osobników. Dokładny zapis zachowano w dokumentacji, a brak odpowiedniej statystyki zgłoszono jako potrzebę modelu.
Podstawki i bazydiole: Podstawki mają 31–45 × (7,5–)8–12 µm, są czterozarodnikowe i maczugowate; autorzy wymieniają także crassobasidia. Bazydiole mają 15–45 × 4–10 µm i kształt maczugowaty lub walcowaty, również z odmianą grubościenną. Skrajnego minimum 7,5 µm nie zamieniono na zwykłe minimum, a bazydioli nie wpisano do podstawek. Oba braki kontraktu pozostają jawne.
[1]Mikroskopija: cistidės, odelės ir sagtys
Cheilocystydy: Cheilocystydy mają (12–)17–41 × 5–10 µm. Występują kształty maczugowate, niemal wrzecionowate, niemal walcowate i niemal pęcherzykowate; autorzy opisują też nieregularność, rozgałęzienia koralowate, jedną lub więcej komórek i ściany mniej lub bardziej cienkie. Sześć dawnych wariantów cech uporządkowano w bieżącym zapisie, rozdzielając kształt i kwalifikator; pierwotna rewizja oraz oryginalne badania pozostają w historii.
Skórka kapelusza i łuski: Pileipellis ma strukturę cutis, z promieniście ułożonymi walcowatymi strzępkami do 10 µm szerokości. Komórki łusek są inną strukturą: tworzą łańcuchy, osiągają do 90 × 3–18 µm, mają ściany do 0,5 µm i od 0–1 do skrajnie 2–3 przegród. Ich komórki końcowe mierzą 12–65(–75) × 4–23 µm i bywają walcowate, stożkowate lub szydłowate z kwalifikatorem przybliżenia. Nie przypisano tych wyników strzępkom cutis.
Trzon i grzybnia podstawy: Strzępki skórki trzonu są walcowate, równoległe, gładkie, nieznacznie grubościenne, do 6(–7) µm szerokości. Kaulocystydy przy szczycie mają (11–)20–50 × 7–14 µm, bywają przyciśnięte lub wzniesione, maczugowate, walcowate, wrzecionowate lub pęcherzykowate, ze ścianami do 1,5 µm. Strzępki grzybni u podstawy mają do 5 µm szerokości, a ich komórki końcowe 30–65 × 4,5–6 µm i tępe szczyty. Nie zamieniono grzybni podstawy w ryzomorfy.
Sprzążki i zakres tkanki: Sprzążki są stwierdzone w hymenium i subhymenium, a nie w pozostałych strukturach. Model nie pozwala wskazać dokładnie tych dwóch celów; nie zastąpiono ich podstawą podstawki ani bezwarunkową obecnością we wszystkich tkankach. Ogólnego opisu Trama z walcowatymi strzępkami do 12 µm nie przypisano samodzielnie konkretnej warstwie blaszki.
[1]Mineralinė sudėtis: visos vertės ir apribojimai
Materiał: Tel-Çayan i współautorzy (2018) badali 16 gatunków metodą ICP-MS. Wiersz numer 4 dotyczy owocników oznaczonych A. tabescens z Uşak–Banaz w Turcji, z września 2009 r. Oznaczenie pozostaje oznaczeniem autorów; nie przedstawiono nowej weryfikacji względem rewizji taksonomicznej z 2021 r. Autorzy sami oznaczyli ten gatunek w tabeli jako trujący.
Minerały: Tabela V podaje w mg/kg suchej masy średnie ± SEM: sód 1717 ± 10; magnez 795 ± 5; wapń 69,2 ± 2; wanad 0,91 ± 0,03; mangan 18,3 ± 0,22; żelazo 218 ± 6; cynk 15,9 ± 1,1; selen 0,19 ± 0,01. Oryginalny wiersz i nagłówki tabeli osobiście sprawdzono na obrazie strony.
Pozostałe pierwiastki: Tabela VI podaje w tych samych jednostkach: glin 144 ± 3; chrom 0,35 ± 0,01; nikiel 0,57 ± 0,04; arsen 2,65 ± 0,12; stront 13,4 ± 1,02; kobalt 0,30 ± 0,02; miedź 2,32 ± 0,06; ołów 1,74 ± 0,06. Wszystkie wartości ± dotyczą błędu standardowego średniej z trzech równoległych oznaczeń. To nie odchylenie standardowe ani trzy niezależne stanowiska.
Granica wniosku: W istniejącym polu zapisano sześć obsługiwanych średnich: Mn, Fe, Zn, Se, Cu i Pb, wraz z suchą masą oraz rodzajem powtórzeń. Dziesięć pozostałych pierwiastków i jawny typ SEM wymagają rozszerzenia modelu. Oznaczenia metali nie są badaniem bezpieczeństwa zjedzenia gatunku ani dowodem skuteczności obróbki; nie przejęto takiego wniosku z ogólnej dyskusji artykułu.
[31]Dokumentuotas techninis panaudojimas: švytinti mediena
Tożsamość i materiał: Schwarze i współautorzy (2024) badali kulturę Empa 749, z sekwencją GenBank OR135363, oraz drewno balsy Ochroma pyramidale. To konkretna kultura i materiał badawczy; ich cech nie przeniesiono automatycznie na owocniki. Własne doświadczenie wykazało kolonizację materiału i obecność ryzomorfów w badanej kulturze.
Cel i wynik: Autorzy przedstawiają laboratoryjny materiał hybrydowy wytwarzający światło z udziałem grzyba oraz analizę zmian drewna metodami FTIR i dyfrakcji rentgenowskiej. Jest to potwierdzone zastosowanie eksperymentalne, a nie informacja o dostępnym komercyjnym oświetleniu. Wyniku nie przypisano ogólnie każdemu szczepowi i każdej próbce drewna.
Ograniczenia odczytu: W opisie wyników pojawia się 560 nm, a w części metodycznej 530 nm. Zachowano oba zapisy wraz z ich lokalizacją; nie utworzono z nich arbitralnej jednej długości fali. Szczegółowe procedury hodowli i wyniki dotyczą tego doświadczenia, nie instrukcji uprawy w atlasie.
[33]Kiti metabolitų ir fermentų tyrimai
Historyczny materiał z Ameryki: Herath i współautorzy (2013; publikacja online 2012) opisują metabolity kultury JNB-OZ344 z Missouri, uzyskanej z Quercus velutina pod nazwą Armillaria tabescens. Artykuł odczytano w całości. Wobec podziału z 2021 r. tożsamość z europejską D. tabescens nie jest wykazana. Związków i aktywności tej kultury nie dopisano jako bezwarunkowych właściwości obecnego europejskiego rekordu.
Badanie farmakologiczne: Abstrakt Lee i współautorów (2018) opisuje metanolowy ekstrakt owocników, doświadczenie uszkodzenia żołądka u szczurów i badanie komórek RAW264.7 oraz 13 izolowanych składników. Odczytano pełny abstrakt przez NCBI, bez pełnej publikacji i ponownego potwierdzenia materiału. Jest to dowód etapu przedklinicznego; nie wykazuje skuteczności leczenia ludzi ani bezpieczeństwa spożycia.
Enzymy: zakres abstraktów: Praca z 2023 r. dotyczy rekombinowanego enzymu AFO i rozkładu aflatoksyny B1 w badanym materiale zbożowym. Yamashita i współautorzy (2026) opisują białko AtAA8-CBM104, wiązanie celulozy oraz udział w przekazywaniu elektronów w układzie enzymatycznym. Dla obu prac odczytano abstrakty, bez pełnego tekstu. Nie są to dowody leczniczego użycia owocników, gotowej technologii przemysłowej ani potwierdzenia bezpieczeństwa posiłku.
Pozostałe zastosowania: Poszukiwano także udokumentowanej praktyki zielarskiej, przyprawowej, barwierskiej, patentowej i gospodarczej pod nazwami D. tabescens, A. tabescens oraz europejskim A. socialis. Otrzymano wskazane wyżej badania laboratoryjne. Nie odnaleziono w tym przeglądzie potwierdzenia tradycyjnej praktyki lub wdrożenia właściwego dzisiejszemu wąskiemu gatunkowi. To ograniczony wynik przeglądu, a nie dowód, że takich danych nie ma.
[3] [2] [30] [23] [37] [33]Valgomumas: autorių vertinimai ir faktinis įrodymų stiprumas
Rozbieżne oceny: Österreichische Mykologische Gesellschaft podaje dla Armillaria tabescens / Desarmillaria tabescens ocenę giftig oraz dopisek roh stark giftig. Jest to rekomendacja mykologiczna, nie opis określonego toksykologicznego doświadczenia. FirstNature przytacza historyczne traktowanie jako jadalnego po obróbce, wspomina zatrucia i odradza przeznaczanie do garnka; nie dostarcza gatunkowej kontrolowanej próby potwierdzającej bezpieczne parametry przygotowania.
Źródło nie równa się badaniu: Oznaczenie poisonous w tabeli pracy o metalach jest oceną przyjętą przez autorów, a samo ICP-MS nie ustala toksyny lub bezpiecznej obróbki. Nie odnaleziono w odczytanym materiale jednoznacznego badania rozstrzygającego bezpieczeństwo gotowanego europejskiego gatunku. Różne oceny atlasowe nie są niezależnymi eksperymentami i nie dowodzą same przez się fałszu przeciwnej opinii.
[32] [28] [31]Paplitimo patikra — apimtis ir apribojimai
Materiał: Polska: opublikowane stanowiska w Górach Świętokrzyskich i Bieszczadach według czeklisty 2003; nie własne obserwacje 2026.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Data przeglądu: 20.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdzono opublikowany wynik czeklisty; nie zadeklarowano osobistego odczytu niedostępnych publikacji źródłowych ani ponownego oznaczenia ich okazów DNA.
[36]Apžvalgos apimtis
Prieš užbaigiant įrašą reikia papildyti arba suderinti.
- Paplitimo regionų paieška reikalauja suderinimo.
- Ankstesnių išvadų sąsajas reikia patikrinti iš naujo.
- Naujiems šaltiniams reikia suderinti peržiūros metu rastą informaciją.
Teisinis pagrindas ir vertinimo apimtis
Analitiniai rezultatai
Sudėtis ir laboratorinis aktyvumas
- Komponento kiekis medžiagoje
- Komponento kiekis medžiagoje: 0,19 mg/kg (selenas (Se), vaisiakūnių preparatas, tyrimo pakartojimai, identifikacija pagal istorinį šaltinį, pakartojimų skaičius: 3, perskaičiuota sausajai masei, vidurkis). [31]
Komponento kiekis medžiagoje: 2,32 mg/kg (varis (Cu), vaisiakūnių preparatas, tyrimo pakartojimai, identifikacija pagal istorinį šaltinį, pakartojimų skaičius: 3, perskaičiuota sausajai masei, vidurkis). [31]
Komponento kiekis medžiagoje: 18,3 mg/kg (manganas (Mn), vaisiakūnių preparatas, tyrimo pakartojimai, identifikacija pagal istorinį šaltinį, pakartojimų skaičius: 3, perskaičiuota sausajai masei, vidurkis). [31]
Komponento kiekis medžiagoje: 15,9 mg/kg (cinkas (Zn), vaisiakūnių preparatas, tyrimo pakartojimai, identifikacija pagal istorinį šaltinį, pakartojimų skaičius: 3, perskaičiuota sausajai masei, vidurkis). [31]
Komponento kiekis medžiagoje: 218 mg/kg (geležis (Fe), vaisiakūnių preparatas, tyrimo pakartojimai, identifikacija pagal istorinį šaltinį, pakartojimų skaičius: 3, perskaičiuota sausajai masei, vidurkis). [31]
Komponento kiekis medžiagoje: 1,74 mg/kg (švinas (Pb), vaisiakūnių preparatas, tyrimo pakartojimai, identifikacija pagal istorinį šaltinį, pakartojimų skaičius: 3, perskaičiuota sausajai masei, vidurkis). [31]
Svarbiausios medžiagos ir jų poveikis
W badaniach metabolitów wtórnych amerykańskiego szczepu grzybni wyizolowano emestrynę oraz jej pochodne F i G. Seskwiterpeny stwierdzano w innych szczepach opisywanych pod dawną nazwą Armillaria tabescens.
[3]Ekstrakcja octanem etylu kultur prowadzonych na podłożu ryżowym dostarczyła frakcji fenolowych i steroli.
[3]W badanych frakcjach zidentyfikowano m.in. emestrynę (27 mg), cefalosporolidy oraz ergosterol.
[3]W testach laboratoryjnych oceniano aktywność przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą wyizolowanych związków w odniesieniu do szczepów wzorcowych.
[3]Wyizolowana emestryna F wykazała aktywność przeciwko Mycobacterium intracellulare (MIC = 1,25 µg/ml), a emestryna hamowała wzrost Candida albicans i Cryptococcus neoformans w warunkach laboratoryjnych.
[3]Wyniki te uzyskano w układach in vitro dla wyizolowanych substancji chemicznych i nie stanowią one potwierdzenia właściwości leczniczych całych owocników.
[3]W literaturze biochemicznej opisywano mechanizm działania emestryn polegający na rozprzęganiu fosforylacji oksydacyjnej i hamowaniu syntezy ATP w komórkach.
[3]Buveinė ir paplitimas
Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Šaltiniai |
|---|---|---|---|
| Lenkija | Švento Kryžiaus kalnai; Vakarų Beščiadai | IX |
|
Šaltiniai
- Antonín, Jankovský, Lochman, Tomšovský (2006), Czech Mycology58(3–4): 209–224; DOI 10.33585/cmy.58305
- Antonín et al.(2021), Desarmillaria caespitosa, a North American vicariant of D.tabescens, Mycologia113(4): 776–790; DOI 10.1080/00275514.2021.1890969
- Herath, Jacob, Wilson, Abbas, Nanayakkara; online 2012, Natural Product Research27(17), 2013:1562–1568; DOI 10.1080/14786419.2012.738206
- EPPO Global Database ARMITA, Desarmillaria tabescens
- Pat O’Reilly, First Nature, Desarmillaria tabescens (także [28])
- Index Fungorum, NamesRecord 819125
- Koch, Wilson, Séné, Henkel, Aime (2017), BMC Evolutionary Biology 17:33; DOI 10.1186/s12862-017-0877-3 (także [29])
- Kedves et al.(2021), Pathogens10:76; DOI 10.3390/pathogens10010076
- LUSHAJ-2010
- MITOGENOME-2020
- NFSG-RECORDS
- Phylogenetic Relationships, Speciation, and Origin of Armillaria in the Northern Hemisphere. 2021 (także [35])
- TSOPELAS-1997
- W2-TABESCENS-NAMES
- Rozporządzenie Ministra Środowiska 9.10.2014; Dz.U. 2014 poz. 1408
- Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Zdrowia; Dz.U. 2026 poz. 258
- Nr 31 — aktualne polskie wykazy prawne,20.10.2026
- Recombinant Oxidase from Armillaria tabescens as a Potential Tool for Aflatoxin B1 Degradation in Contaminated Cereal Grain.; PMID38133182
- Nr 31 — źródłowy materiał, metoda i wynik
- ELI, aktualny stan ochrony grzybów DU 2014/1408
- ELI, tekst jednolity wykazu handlowego DU 2026/258
- ELI, aktualne powiązania aktu podstawowego DU 2011/672
- Antigastritis effects of Armillariella tabescens (Scop.) Sing. and the identification of its anti-inflammatory metabolites.; PMID29355943
- Atomic Spectroscopy39(1)2018, Heavy metals, trace and major elements in16wild mushroom species determined by ICP-MS; DOI 10.46770/as.2018.01.004
- Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza
- Schwarze et al. 2024. Taming the Production of Bioluminescent Wood Using the White Rot Fungus Desarmillaria Tabescens. Advanced Science11:2403215. DOI 10.1002/advs.202403215
- Snowarski M., GRej: Desarmillaria tabescens; polskie nazwy, ekologia i bibliografia
- Wojewoda 2003, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski
- Cellulose-Binding Electron-Transfer Cytochrome Composing AA8 and CBM104 from the Wood-Rotting Fungus Armillaria tabescens.; PMID42745966