Отруйний
Установіть місцезнаходження, щоб побачити дані для свого регіону.




Рідкісний деревний гриб, що росте густими пучками, із шапинкою 3–9 см, гігрофанною, вохристо-жовтою, яка у вологу погоду буріє, густо вкритою темно-коричневими пірамідальними лусочками, зосередженими переважно в центрі. Край шапинки у старих екземплярів рубчастий і піднятий. Пластинки рідкі, замолоду помаранчево-коричневі та з'єднані поперечно, пізніше коричнюваті, від широко прирослих до коротко низхідних. Ніжка має 6–16 см завдовжки та 0,7–1,5 см завтовшки, струнка, порожниста, поздовжньо-волокниста, вгорі білувата, донизу темніє до червоно-коричневого і чорнуватого, повністю позбавлена кільця. М'якуш білуватий, у шапинці пружний, зі слабким запахом і гіркуватим смаком. Росте наприкінці літа та восени біля основи стовбурів і на пнях листяних дерев, переважно дубів. Гриб отруйний.
Розпізнавання, оселище та найважливіші відмінності.
Грибар
Будова плодового тіла
- Тип будови плодового тіла
- Тип будови плодового тіла: Шапинка, ніжка.
Шапинка
- Форма шапинки
- у зрілих плодових тіл: Форма шапинки: конічний.
Форма шапинки: плоский.
у молодих плодових тіл: Форма шапинки: напівкулястий.
у молодих плодових тіл: Форма шапинки: конічний.
у молодих плодових тіл: Форма шапинки: опуклий. - Покрив шапинки
- у молодих плодових тіл: Покрив шапинки: повстиста, волокниста і луската.
- Колір шапинки
- Колір шапинки: вохристо-коричневий.
Колір шапинки: червоно-коричневий.
у мокрому стані: Колір шапинки: коричневий.
у молодих плодових тіл: Колір шапинки: вохристо-жовтий. - Положення краю
- у молодих плодових тіл: Положення краю: підгорнутий усередину.
у зрілих плодових тіл: Положення краю: підгорнутий усередину.
у зрілих плодових тіл: Положення краю: прямий.
у старих плодових тіл: Положення краю: відігнутий догори. - Контур краю шапинки
- у старих плодових тіл: Контур краю шапинки: хвилястий.
у старих плодових тіл: Контур краю шапинки: неправильну. - Рельєф поверхні краю шапинки
- у старих плодових тіл: Рельєф поверхні краю шапинки: борознистий.
- Покриття краю
- у старих плодових тіл: Покриття краю: волосистий.
- Діаметр шапинки
- Діаметр шапинки становить 10–90 mm.
- Центр шапинки
- у зрілих плодових тіл: Центр шапинки: Вдавлений.
- Зональність забарвлення шапинки
- Зональність забарвлення шапинки: зональність без уточнення візерунка.
Низ шапинки
- Тип гіменофора
- Тип гіменофора: пластинки.
Пластинки біля ніжки
- Прикріплення гіменофора до ніжки
- Прикріплення гіменофора до ніжки: прирослий до ніжки (пластинки).
- Профіль гіменофора біля ніжки
- у зрілих плодових тіл: Профіль гіменофора біля ніжки: виїмчастий біля ніжки (пластинки).
- Ширина приростання гіменофора
- у молодих плодових тіл: Ширина приростання гіменофора: широко прирослий (пластинки).
- Низхідність гіменофору по ніжці
- у молодих плодових тіл: Низхідність гіменофору по ніжці: низхідний (пластинки).
у зрілих плодових тіл: Низхідність гіменофору по ніжці: низхідний зубцем (пластинки). - Колір гіменофора
- у зрілих плодових тіл: Колір гіменофора: рожево-коричневий.
у зрілих плодових тіл: Колір гіменофора: коричневий.
у молодих плодових тіл: Колір гіменофора: оранжево-коричневий. - Макроскопічна будова вільного краю пластинок
- Макроскопічна будова вільного краю пластинок: неправильний.
- Співвідношення кольору краю та поверхні пластинки
- Співвідношення кольору краю та поверхні пластинки: того самого кольору, що й поверхня пластинки.
- Відстань між пластинками
- Відстань між пластинками: рідко розташовані.
Відстань між пластинками: густо розташовані. - Товщина пластинок
- у молодих плодових тіл: Товщина пластинок: товстий.
- Наявність коротких пластинок
- Наявність коротких пластинок: наявний.
- Кількість рядів довжини пластиночок
- Кількість рядів довжини пластиночок: 2–4.
Ніжка та основа
- Положення ніжки
- Положення ніжки: центральний.
- Форма ніжки
- Форма ніжки: циліндричний.
- Основа ніжки
- Основа ніжки: циліндрична.
Основа ніжки: звужується.
Основа ніжки: потовщена. - Колір ніжки
- у молодих плодових тіл: Колір ніжки: білий.
у старих плодових тіл: Колір ніжки: сіро-коричневий.
у зрілих плодових тіл: Колір ніжки: жовтий або жовто-коричневою. - Покрив поверхні ніжки
- Покрив поверхні ніжки: волокниста.
у верхній частині ніжки: Покрив поверхні ніжки: пластівчаста. - Внутрішня будова ніжки
- Внутрішня будова ніжки: порожнистий.
- Довжина ніжки
- Довжина ніжки: 50–160 mm.
- Діаметр ніжки
- Діаметр ніжки: 5–15 mm.
Кільце
- Наявність кільця
- Наявність кільця: без кільця.
М'якуш
- Колір м’якуша
- Колір м’якуша: білувате.
Колір м’якуша: білий (м’якуш шапинки).
Колір м’якуша: білувате (м’якуш ніжки). - Щільність м’якуша
- Щільність м’якуша: щільний (м’якуш шапинки).
- Смак м’якуша
- Смак м’якуша: гіркий.
- Запах м’якуша
- Запах м’якуша: грибний.
Запах м’якуша: терпкий запах.
Де і коли росте
- Субстрат
- Субстрат: мертва деревина.
- Характер росту плодових тіл
- Характер росту плодових тіл: пучками.
- Частота трапляння
- Частота трапляння: дуже рідкісний.
- Період плодоношення
- Плодові тіла з’являються у вересні.
- Територія поширення
- Територія поширення: підтверджено.
Їстівність і кулінарія
- Їстівність
- Отруйний
Право
- Охорона
- У Польщі вид не підлягає видовій охороні.
- Торгівля
- У Польщі вид не дозволено для торгівлі чи виробництва грибної продукції.
З чим можна сплутати
Armillaria mellea
Основні відмінності
Опеньок осінній (Armillaria mellea) має чітке, стійке кільце на ніжці, якого підпеньок безкільцевий не утворює.
FAQ
Чим він відрізняється від опенька медового?
Головною відмінною ознакою є цілковита відсутність кільця на ніжці, яке у типових опеньків виразне. Шапинки також бувають дещо світлішими.
Де й на чому найчастіше росте цей вид?
Виростає густими пучками біля основи стовбурів, на коренях або пнях листяних дерев, найчастіше дубів, рідше буків та інших видів.
У які місяці можна знайти його плодові тіла?
У польських історичних джерелах його плодові тіла фіксувалися у вересні. Документація в країні скромна, що не означає, ніби біологічно гриб з'являється виключно в цьому одному місяці.
Він є паразитом чи сапротрофом?
Він є як паразитом ослаблених дерев, так і сапротрофом, що розкладає мертву деревину. Спричиняє небезпечну білу гниль коренів і стовбурів.
Чи цей гриб рідкісний у Польщі?
Так, у Польщі він зустрічається значно рідше, ніж опеньок осінній. Входить до червоного списку макроміцетів як рідкісний вид.
З якими отруйними грибами його можна сплутати?
Його можна сплутати з отруйним несправжнім опеньком сірчано-жовтим або галериною облямованою. Обидва види відрізняються, зокрема, кольором пластинок, споровим відбитком і наявністю кільця.
Які ознаки має шапинка підпенька безкільцевого?
Має діаметр 3–10 см, колір від медово-жовтого до іржаво-коричневого, з дрібними лусочками, зосередженими переважно в центрі, які з часом можуть зникати.
Любитель
Назви та історія
- Obowiązująca nazwa krajowa
- podopieńka bezpierścieniowa
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime
- Pozostałe nazwy
- Opieńka bezpierścieniowa
Спостереження вдома
Споровий відбиток
- Необхідні матеріали
- свіжа, зріла шапинка, аркуш паперу, склянка або чашка, вода
- Час
- 2–24 h
- Виконання
- Покладіть шапинку нижньою стороною на папір.
- Додайте краплю води зверху та накрийте.
- Через 2–24 годин підніміть шапинку й огляньте осад.
Що шукати
- Колір спорового відбитка
- Колір спорового відбитка: білий.
- Відтінок спорового відбитка
- Відтінок спорового відбитка: дуже блідо-кремовий.
Під мікроскопом
- Необхідні матеріали
- світловий мікроскоп, предметне й покривне скельця, голка, вода, спори зі спорового відбитка
- Виконання
- Перенесіть голкою трохи спорового відбитка на скельце.
- Додайте краплю води, накрийте покривним скельцем і розгляньте спори.
Що шукати
- Форма спори
- Форма спори: веретеноподібно-еліпсоїдний. Форма спори: оберненояйцеподібний. Форма спори: еліпсоїдний. Форма спори: еліпсоїдний (широкий). Форма спори: кулястий (майже, іноді).
- Поверхня спори
- Поверхня спори: гладенький.
- Розміри спори
- Довжина 6–11 µm, ширина 4,5–7 µm.
Розміри порівнюйте після калібрування шкали мікроскопа.
Екологія та поширення
- Листяні дерева в оточенні
- Листяні дерева в оточенні: бук.
- Тип живлення
- Тип живлення: сапротрофний.
Тип живлення: паразитичний.
Некулінарне застосування
Вид не має господарського чи фармацевтичного застосування; слугує об'єктом фітопатологічних і систематичних досліджень.
Історія та культура
Таксономічна історія виду охоплює понад два століття переглядів — від діагнозу Скополі 1772 року, через дискусії навколо назви Armillaria socialis, до виокремлення роду Desarmillaria у 2017 році.
У Червоному списку рослин і грибів Польщі 2006 року вид віднесено до категорії E (що вимирають).
Їстівність і безпека
Австрійське мікологічне товариство (ÖMG) класифікує цей вид як отруйний, з особливим наголосом на сильній токсичності в сирому вигляді.
Гриб непридатний для споживання; література не містить валідованих параметрів термічної обробки, які нейтралізують його токсини.
Оселище та зростання
Опеньок безкільцевий (Desarmillaria tabescens) трапляється в листяних і мішаних лісах, особливо дібровах та грудах, а також у старих парках і садах. Гриб розвивається як сапротроф і паразит на деревині листяних дерев — біля основи стовбурів, на коренях та пеньках. У Польщі задокументовано зростання цього виду на деревині бука (Fagus). Європейські гербарні колекції вказують також на заселення дубів (Quercus), в'язів (Ulmus) та клена польового (Acer campestre).
Цей вид є теплолюбним і поширений у Європі, зокрема в басейні Середземного моря та Центральній Європі. Згідно з новішими таксономічними дослідженнями північноамериканські популяції були виділені в окремий вид (D. caespitosa), тому спостереження з Північної Америки не слід відносити до європейського D. tabescens. У Польщі це рідкісний таксон.
Плодові тіла з'являються наприкінці літа та восени; у Польщі задокументовані знахідки походять із вересня (IX).
Дослідник
Їстівність і кулінарія
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Їстівність
- Отруйний — źródło oznaczenia
Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza · Österreichische Mykologische Gesellschaft,Speisewert,wierszArmillaria tabescens/Desarmillaria tabescens:giftig. Ocena poradnicza autora,toksyczności nie przedstawiono jako nowego badania.
- Споживання в сирому вигляді
- Отруйний
Materiał: surowy
Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza · Ten sam wierszÖMG:roh stark giftig;własny warunek spożycia na surowo,bez wymyślonych parametrów bezpiecznej obróbki.
Наукові назви та таксономія
- Чинна наукова назва
Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime
Nazwa naukowa Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime należy do rodziny obrzękowcowatych (Physalacriaceae), rzędu pieczarkowców (Agaricales). Jej bazonimem jest Agaricus tabescens Scop., opisany w 1772 roku. Przeniesienia do rodzaju Desarmillaria dokonano w 2017 roku (rejestr MycoBank MB819125). W literaturze mykologicznej powszechnie funkcjonują także wcześniejsze kombinacje: Armillaria tabescens oraz Armillariella tabescens.
[6] [7] [4]Межі таксона та обмеження визначення
W europejskiej rewizji taksonomicznej z 2006 roku materiał ten opisywano przejściowo pod nazwą Armillaria socialis. Po formalnym zachowaniu epitetu tabescens i utworzeniu rodzaju Desarmillaria odnosi się on do europejskich populacji tego gatunku. W 2021 roku wyodrębniono odrębny, północnoamerykański takson Desarmillaria caespitosa, dlatego dawne doniesienia z innych kontynentów wymagają weryfikacji tożsamości materiału.
[1] [2]Таксономічні й генетичні дослідження
Pierwsze rewizje molekularne europejskich izolatów opierały się na sekwencjonowaniu regionu ITS (startery ITS1/ITS4), wykazując odrębność kladu europejskiego od populacji amerykańskich.
[1]Badania filogenetyczne z 2021 roku rozgraniczyły gatunki w oparciu o zestawienie sekwencji genów 28S, tef1-α, rpb2, act oraz gpd, z wysokim poparciem statystycznym (bootstrap 99–100%).
[2]Wielolokusowe analizy struktury populacji w kompleksie tabescens potwierdziły podział geograficzny na odrębne linie ewolucyjne w Europie, Azji Wschodniej i Ameryce Północnej.
[12]Zsekwencjonowany genom mitochondrialny tego kręgu taksonomicznego obejmuje 93 439 par zasad o zawartości 29,28% par GC.
[10]- Zakres ujęcia taksonomicznego
European Desarmillaria tabescens IF819125: Antonin2006 European species material and independently identified atlas reports. Historical NorthAmerican/Asian tabescens, D.caespitosa, experiments and Koch2017 genus diagnosis retain distinct source scopes; genus-only features are not activated as a new species outcome. Voucher conflicts in2021 remain unresolved.
[6] [7] [4] [14]
Екологія та поширення
- Оселище
- Оселище: листяний ліс. [1]
Оселище: заплавний ліс (назва виду в джерелі: Europejskie A.socialis sensuAntonín2006,łączone później zD.tabescens; nie amerykańskie D.caespitosa). [24] - Частота трапляння
- Польща: Частота трапляння: дуже рідкісний. [34]
- Таксон деревини субстрату
- Таксон деревини субстрату: Fagus. [36]
Лабораторна діагностика
Dane ustrukturyzowane
Базидії
Каулоцистиди
Гіменіальні цистиди
- Довжина гіменіальної цистиди
- Довжина гіменіальної цистиди: 17–41 µm. [1]
- Форма гіменіальної цистиди
- Форма гіменіальної цистиди: булавоподібний. [1]
Форма гіменіальної цистиди: веретеноподібний (майже). [24]
Форма гіменіальної цистиди: циліндричний (майже). [24]
Форма гіменіальної цистиди: мішкоподібна (майже). [24] - Ширина гіменіальної цистиди
- Ширина гіменіальної цистиди: 5–10 µm. [1]
Інші лабораторні ознаки
- Наявність ризоморф
- Наявність ризоморф: наявний. [33]
Шкірка шапинки
Спори
- Колір спор під мікроскопом
- Колір спор під мікроскопом: гіаліновий. [24]
- Довжина спори
- Довжина спори: 6–11 µm. [1]
- Відношення довжини спори до її ширини
- Відношення довжини спори до її ширини: 1,3–1,8. [1]
- Форма спори
- Форма спори: веретеноподібно-еліпсоїдний. [1]
Форма спори: оберненояйцеподібний. [1]
Форма спори: еліпсоїдний. [24]
Форма спори: еліпсоїдний (широкий). [24]
Форма спори: кулястий (майже, іноді). [24] - Поверхня спори
- Поверхня спори: гладенький. [28]
- Товщина стінки спори
- Товщина стінки спори: тонкостінний. [1]
Товщина стінки спори: товстостінний (незначно). [24] - Ширина спори
- Ширина спори: 4,5–7 µm. [1]
Шкірка ніжки
- Ширина гіф шкірки ніжки
- Ширина гіф шкірки ніжки: до 7 µm. [24]
Матеріал і методи досліджень
Опис ознак — джерело та обсяг
Materiał: Opublikowane polskie notowania w buczynach, na drewnie Fagus, przytoczone przez Wojewodę 2003; nie nowa własna obserwacja terenowa.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Źródło wtórne wobec prac Łuszczyńskiego 2002 i Domańskiego 1967; tych prac nie odczytano niezależnie.
[36]- Етап експериментального культивування
- Етап експериментального культивування: колонізація. [33]
Чиста культура міцелію — матеріал та обмеження
Materiał: Szczep Desarmillaria tabescens Empa 749, GenBank OR135363 oraz drewno balsy Ochroma pyramidale. Sam zakres nazwy i identyfikator pochodzą z publikacji; nie wykonano nowego oznaczenia.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Laboratoryjny materiał hybrydowy nie jest wdrożonym produktem oświetleniowym. Właściwości badanego szczepu, drewna i układu nie stają się cechą każdego owocnika.
[33]Дослідження складу та активності — матеріал та обмеження
Materiał: Owocniki oznaczone przez autorów jako Armillaria tabescens, zebrane w Uşak-Banaz, Turcja, we wrześniu 2009. Próbka wysuszona i sproszkowana; historyczne oznaczenie źródłowe, bez własnej rewizji DNA.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Podano średnią ± SEM, nie SD. Istniejący model nie ma właściwego atrybutu SEM: średnie zapisano jako średnie, a pełne SEM zachowano w dokumentacji źródłowej i zgłoszeniu rozszerzenia; nie nadano fałszywego typu błędu. Tabela I nazywa takson trującym. Pomiar metali nie dowodzi bezpieczeństwa spożycia; wniosku z abstraktu o ogólnym bezpieczeństwie wszystkich grzybów nie zastosowano do tego rekordu. Materiał pochodzi z Turcji, zostaje przypisany tylko do własnego źródłowego oznaczenia i próby.
[31]Zbiory zielnikowe rejestrowano w terminach letnich i wczesnojesiennych:
- Bułgaria: sierpień i wrzesień (Stara Płanina, Nesebyr, Primorsko),
- Czechy: od lipca do października (m.in. Hranice, Brno, Lednice, rezerwaty Křivé jezero, Ranšpurk, Cahnov),
- Słowacja: od lipca do października (m.in. Budmerice, Bojnice, dolina Rudnianka, Čaradice),
- Francja: październik (las Izeure koło Aiserey),
- Słowenia: wrzesień (Panovec).
Archiwalny opis siedliska
W Wielkiej Brytanii historyczne obserwacje z hrabstwa Norfolk dokumentowano we wrześniu oraz sporadycznie w grudniu.
[11]Metody i zapisy źródłowe — Antonín, Jankovský, Lochman, Tomšovský (2006), Czech Mycology58(3–4): 209–224; DOI 10.33585/cmy.58305
Długość podstawki; Kształt podstawki — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; pierwsza oś: 31–45×(7.5–)8–12µm; maczugowate.” [1]
Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; druga oś: 31–45×(7.5–)8–12µm; maczugowate.” [1]
Szerokość elementów skórki; Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Cutis: promieniście ułożone cylindryczne strzępki do10µm szerokości,±cienkościenne,hialinowe lub bladożółte.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Szeroko elipsoidalne, wrzecionowato-elipsoidalne lub odwrotnie jajowate, czasem niemal kuliste.” [1]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki cienkościenne i nieco grubościenne (crassospores).” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,explicit apical caulocystidia only", {}, null, null]
Długość kaulocystyd; Kształt kaulocystyd; Szerokość kaulocystyd — zapis źródłowy: „Przy szczycie(11–)20–50×7–14µm,przylegające lub wzniesione;maczugowate/cylindryczne/wrzecionowate/utriform,czasem nieregularne z wypustkami,1lubwięcejkomórek/łańcuchy,ściana do1.5µm.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Europejski materiał opisany przez Antonína i współautorów (2006), s.214. Własny opis kaulocystyd przy szczycie trzonu; liczebności pomiarów zarodników nie przypisano kaulocystydom.
Obecność kaulocystyd — zapis źródłowy: „Antonín2006,s.214:Caulocystidia;własny opis komórek przy szczycie trzonu. Obecność,bez rozszerzania zakresu na inne części.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Antonín i in.2006,druk210i214/PDF2i6. Własna rewizja europejskich okazów pod nazwą A.socialis. Pomiar zarodników dotyczył162zarodników z9owocników i9zbiorów; tej liczebności nie przypisano automatycznie innym strukturom. Autorzy podają mikroskopię w Melzerze i czerwieni Kongo,bez jednoznacznego przypisania medium do każdej cechy. Zakres europejskich okazów połączono zD.tabescens na podstawie Antonína2021.
Kształt kaulocystyd — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Caulocystidia(apex):fusoid. Pozostałe opisane kształty są zachowane odrębnie;nie podstawiono brakującego utriform pod inny kod.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu fusiform.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu cylindrical.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu utriform.” [1]
Kształt elementów skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Pileipellis a cutis consisting of cylindrical hyphae;dotyczy elementów cutis,nie odrębnych komórek łusek kapelusza.” [1]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): hyaline. Nie dopisano medium dla konkretnego wyniku barwy.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): (broadly)ellipsoid — ogólny kształt elipsoidalny.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): (broadly)ellipsoid — osobne określenie szerokości obrysu.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): sometimes almost subglobose — kulisty z własnym przybliżeniem i własną częstością.” [1]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): slightly thick-walled(crassospores). Nieznaczne pogrubienie jest osobnym atrybutem.” [1]
Szerokość strzępek skórki trzonu — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Stipitipellis:up to6.0(–7.0)µm wide hyphae;wyłącznie górne granice,z zachowaną wartością skrajną.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,exact cheilocystidia on edge,not unlocated hymenial cells", {}, null, null]
Długość cystydy hymenialnej; Kształt cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(12–)17–41×5–10µm;maczugowate,wrzecionowate,cylindryczne,utriform,regularne lub nieregularne/koralowate;jedno- lub wielokomórkowe,±cienkościenne.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Schwarze iin.2024,ExperimentalSection iFigureS1 przywołana w tekście:badany szczepEmpa749/OR135363,własne obserwacje ryzomorf w czystej kulturze. Wyłącznie wskazana kultura,nie mikoryza i nie polska obserwacja polowa.
Obecność ryzomorf — zapis źródłowy: „Autorzy opisują i porównują ryzomorfy czystej kulturyD.tabescens Empa749;nie przypisano im melanizacji ani mikoryzy.” [33]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens;162spores,9fruitbodies,9gatherings,not162collections", {}, null, null]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; pierwsza oś: (6–)7.5–10(–11)×(4.5–)5–7µm;162zarodniki,9owocników,9zbiorów. Dwie osie pomiaru zachowane.” [1]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; druga oś: (6–)7.5–10(–11)×(4.5–)5–7µm;162zarodniki,9owocników,9zbiorów. Dwie osie pomiaru zachowane.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,individual E=L/W1.3\u20131.8; Qcollectionmeans1.3\u20131.7remainseparate", {}, null, null]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „E1.3–1.8 dla pojedynczych zarodników; Q1.3–1.7 jako średnia E w zbiorze. Q2006 i Q2021 użyte inaczej, nie połączyć definicji.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — PatO’Reilly,FirstNature,aktualne konto Desarmillaria tabescens,sekcjaSpores. Opis atlasowy europejskiego autora,bez podanej kolekcji,N,preparatu lub wynikówDNA. Materiał oddzielny od162zarodników Antonína2006. Lista dawnych synonimów strony jest szersza niż podział2021.
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „FirstNature,Spores:smooth;gładka powierzchnia zarodnika według atlasu,bez przypisanej techniki lub preparatu.” [28]
Назви та межі виду
Nazwy polskie: Zachowano nazwę główną podopieńka bezpierścieniowa oraz alternatywną opieńka bezpierścieniowa. Aktualne polskie opracowanie GRej stosuje pierwszą; Wojewoda w czekliście z 2003 r. proponuje drugą pod nazwą Armillaria tabescens. Własna wcześniejsza strona nie została użyta jako niezależne potwierdzenie.
Nazwa naukowa: Koch i współautorzy w 2017 r. opublikowali kombinację Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime, z bazonimem Agaricus tabescens Scop. z 1772 r. i rejestracją MycoBank MB819125. Starsze europejskie opisy używają nazw Armillaria tabescens oraz A. socialis; zachowano ich źródłowy zakres, zamiast traktować wszystkie dawne oznaczenia na świecie jako ten sam materiał.
Europa a Ameryka Północna: Antonín i współautorzy (2021) porównali pięć kolekcji północnoamerykańskich i sześć europejskich, używając morfologii i pięciu loci. Materiał amerykański wydzielili jako D. caespitosa. Sam region 28S nie rozdziela tych taksonów; wyraźne rozdzielenie wspierają m.in. tef 1 i gpd. Starszego amerykańskiego wyniku oznaczonego A. tabescens nie uznano automatycznie za wynik D. tabescens w dzisiejszym wąskim znaczeniu.
Niepewność dawnych oznaczeń: Praca Sun i współautorów (2021) pokazuje dalsze zróżnicowanie regionalne w szerokim kompleksie na podstawie 358 próbek. W artykule Antonína z 2021 r. kierunek porównania szerokości zarodników i cystyd podany w streszczeniu i dyskusji nie jest jednakowy. Nie rozstrzygnięto tej rozbieżności przez arbitralne przepisanie liczb lub zamianę nazw taksonów.
[34] [36] [29] [1] [2] [35]Польща: поширення, сезон і законодавство
Udokumentowane notowania: Wojewoda (2003, s.63) wymienia buczyny i drewno Fagus, miesiąc wrzesień oraz Góry Świętokrzyskie i Bieszczady. Odsyła odpowiednio do Łuszczyńskiego (2002) i Domańskiego (1967). Odczytano konto czeklisty; nie zadeklarowano odczytu obu pierwotnych prac terenowych ani ponownego oznaczenia okazów. GRej ocenia gatunek jako bardzo rzadki w Polsce; to ocena opracowania, nie nowa inwentaryzacja.
Owocnikowanie: W polskim polu miesięcznym zapisano wrzesień zgodnie z jawnym polskim kontem czeklisty. Termin (lipiec) sierpień–październik z rewizji Antonína dotyczy Europy Środkowej, a czerwiec–listopad w FirstNature Wielkiej Brytanii i Irlandii. Nie użyto ich jako zastępczego polskiego sezonu. Wąski zakres czeklisty nie dowodzi, że w innych miesiącach owocniki nie mogą się pojawić.
Ochrona i handel: Sprawdzono pełne krajowe wykazy oraz bieżące metadane ELI z 20 października 2026 r. W wykazie ochronnym występuje Armillaria ectypa, a w wykazie dopuszczenia do obrotu Armillaria mellea; pozycje te nie obejmują wszystkich opieniek. D. tabescens i jej sprawdzone nazwy nie są objęte tymi pozycjami. Aktualny tekst jednolity wykazu handlowego to Dz.U. 2026 poz.258. Czerwona lista i jej dawne kategorie nie są ochroną prawną.
[36] [34] [1] [28] [20] [21] [26] [27] [25]Макроскопічні ознаки й джерела з атласів
Europejski materiał rewizyjny: Antonín i współautorzy (2006, s.213) opisują kapelusz o średnicy (10–)50–90 mm oraz trzon 60–160 × 7–15 mm. Kapelusz młody jest stożkowato półkulisty, później wypukło stożkowaty lub stożkowaty, następnie rozpłaszczony. Nie utworzono sztucznego przebiegu z różnych niezależnych źródeł. Zachowano osobne położenie kłaczków przy szczycie trzonu, pusty miąższ trzonu i współbarwne ostrze blaszki.
Liczby blaszek: Źródło rozróżnia L około 60, czyli liczbę pełnych blaszek, i l = 2–4, czyli szeregi blaszeczek. Istniejące pole pomieściło drugą informację. Pierwsza wymaga osobnej cechy oraz kwalifikatora przybliżenia. Rozwidlenia i połączenia blaszek są opisywane u młodych owocników, później zanikają lub są słabe; brakującej zależności od wieku nie zastąpiono bezwarunkowym tagiem.
Atlas a badanie: FirstNature podaje kapelusz 4–8 cm i trzon 5–14 cm × 5–14 mm, biały miąższ kapelusza, białawy miąższ trzonu oraz gładkie zarodniki. Dodano te atlasowe wyniki z odrębnym pochodzeniem, bez przypisania niepodanej liczby pomiarów, DNA lub techniki SEM. Określenie amyloid nie zostało samodzielnie zamienione w wynik konkretnego testu jodowego, ponieważ preparatu nie podano. Synonimia strony nadal obejmuje dawne nazwy amerykańskie.
[1] [28]Мікроскопія: спори й базидії
Materiał i metody: Antonín i współautorzy (2006, s.210 i 214) badali europejskie okazy w mikroskopii świetlnej, w preparatach z odczynnikiem Melzera i czerwienią Kongo. Dla zarodników podali 162 pomiary z dziewięciu owocników i dziewięciu zbiorów. Nie przypisano tej liczebności innym strukturom ani jednego domyślnego medium wszystkim wynikom.
Zarodniki: Wynik źródłowy to (6–)7,5–10(–11) × (4,5–)5–7 µm. Kształty obejmują elipsoidalny, szeroko elipsoidalny, wrzecionowato elipsoidalny, odwrotnie jajowaty i czasami niemal kulisty. Przy własnej wartości oddzielono szerokość kształtu, przybliżenie i częstość. Zarodniki są bezbarwne; ściany bywają cienkie lub nieznacznie pogrubione. Nondextrinoid nie oznacza automatycznie braku amyloidalności.
Ilorazy wymiarów: Źródło oznacza E = 1,3–1,8 jako iloraz długości i szerokości pojedynczych zarodników, natomiast Q = 1,3–1,7 jako zakres średnich tych ilorazów dla kolekcji. Nie potraktowano zakresu średnich jako jednej średniej lub zakresu wszystkich osobników. Dokładny zapis zachowano w dokumentacji, a brak odpowiedniej statystyki zgłoszono jako potrzebę modelu.
Podstawki i bazydiole: Podstawki mają 31–45 × (7,5–)8–12 µm, są czterozarodnikowe i maczugowate; autorzy wymieniają także crassobasidia. Bazydiole mają 15–45 × 4–10 µm i kształt maczugowaty lub walcowaty, również z odmianą grubościenną. Skrajnego minimum 7,5 µm nie zamieniono na zwykłe minimum, a bazydioli nie wpisano do podstawek. Oba braki kontraktu pozostają jawne.
[1]Мікроскопія: цистиди, шкірки й пряжки
Cheilocystydy: Cheilocystydy mają (12–)17–41 × 5–10 µm. Występują kształty maczugowate, niemal wrzecionowate, niemal walcowate i niemal pęcherzykowate; autorzy opisują też nieregularność, rozgałęzienia koralowate, jedną lub więcej komórek i ściany mniej lub bardziej cienkie. Sześć dawnych wariantów cech uporządkowano w bieżącym zapisie, rozdzielając kształt i kwalifikator; pierwotna rewizja oraz oryginalne badania pozostają w historii.
Skórka kapelusza i łuski: Pileipellis ma strukturę cutis, z promieniście ułożonymi walcowatymi strzępkami do 10 µm szerokości. Komórki łusek są inną strukturą: tworzą łańcuchy, osiągają do 90 × 3–18 µm, mają ściany do 0,5 µm i od 0–1 do skrajnie 2–3 przegród. Ich komórki końcowe mierzą 12–65(–75) × 4–23 µm i bywają walcowate, stożkowate lub szydłowate z kwalifikatorem przybliżenia. Nie przypisano tych wyników strzępkom cutis.
Trzon i grzybnia podstawy: Strzępki skórki trzonu są walcowate, równoległe, gładkie, nieznacznie grubościenne, do 6(–7) µm szerokości. Kaulocystydy przy szczycie mają (11–)20–50 × 7–14 µm, bywają przyciśnięte lub wzniesione, maczugowate, walcowate, wrzecionowate lub pęcherzykowate, ze ścianami do 1,5 µm. Strzępki grzybni u podstawy mają do 5 µm szerokości, a ich komórki końcowe 30–65 × 4,5–6 µm i tępe szczyty. Nie zamieniono grzybni podstawy w ryzomorfy.
Sprzążki i zakres tkanki: Sprzążki są stwierdzone w hymenium i subhymenium, a nie w pozostałych strukturach. Model nie pozwala wskazać dokładnie tych dwóch celów; nie zastąpiono ich podstawą podstawki ani bezwarunkową obecnością we wszystkich tkankach. Ogólnego opisu Trama z walcowatymi strzępkami do 12 µm nie przypisano samodzielnie konkretnej warstwie blaszki.
[1]Мінеральний склад: повні значення й обмеження
Materiał: Tel-Çayan i współautorzy (2018) badali 16 gatunków metodą ICP-MS. Wiersz numer 4 dotyczy owocników oznaczonych A. tabescens z Uşak–Banaz w Turcji, z września 2009 r. Oznaczenie pozostaje oznaczeniem autorów; nie przedstawiono nowej weryfikacji względem rewizji taksonomicznej z 2021 r. Autorzy sami oznaczyli ten gatunek w tabeli jako trujący.
Minerały: Tabela V podaje w mg/kg suchej masy średnie ± SEM: sód 1717 ± 10; magnez 795 ± 5; wapń 69,2 ± 2; wanad 0,91 ± 0,03; mangan 18,3 ± 0,22; żelazo 218 ± 6; cynk 15,9 ± 1,1; selen 0,19 ± 0,01. Oryginalny wiersz i nagłówki tabeli osobiście sprawdzono na obrazie strony.
Pozostałe pierwiastki: Tabela VI podaje w tych samych jednostkach: glin 144 ± 3; chrom 0,35 ± 0,01; nikiel 0,57 ± 0,04; arsen 2,65 ± 0,12; stront 13,4 ± 1,02; kobalt 0,30 ± 0,02; miedź 2,32 ± 0,06; ołów 1,74 ± 0,06. Wszystkie wartości ± dotyczą błędu standardowego średniej z trzech równoległych oznaczeń. To nie odchylenie standardowe ani trzy niezależne stanowiska.
Granica wniosku: W istniejącym polu zapisano sześć obsługiwanych średnich: Mn, Fe, Zn, Se, Cu i Pb, wraz z suchą masą oraz rodzajem powtórzeń. Dziesięć pozostałych pierwiastków i jawny typ SEM wymagają rozszerzenia modelu. Oznaczenia metali nie są badaniem bezpieczeństwa zjedzenia gatunku ani dowodem skuteczności obróbki; nie przejęto takiego wniosku z ogólnej dyskusji artykułu.
[31]Задокументоване технічне застосування: деревина, що світиться
Tożsamość i materiał: Schwarze i współautorzy (2024) badali kulturę Empa 749, z sekwencją GenBank OR135363, oraz drewno balsy Ochroma pyramidale. To konkretna kultura i materiał badawczy; ich cech nie przeniesiono automatycznie na owocniki. Własne doświadczenie wykazało kolonizację materiału i obecność ryzomorfów w badanej kulturze.
Cel i wynik: Autorzy przedstawiają laboratoryjny materiał hybrydowy wytwarzający światło z udziałem grzyba oraz analizę zmian drewna metodami FTIR i dyfrakcji rentgenowskiej. Jest to potwierdzone zastosowanie eksperymentalne, a nie informacja o dostępnym komercyjnym oświetleniu. Wyniku nie przypisano ogólnie każdemu szczepowi i każdej próbce drewna.
Ograniczenia odczytu: W opisie wyników pojawia się 560 nm, a w części metodycznej 530 nm. Zachowano oba zapisy wraz z ich lokalizacją; nie utworzono z nich arbitralnej jednej długości fali. Szczegółowe procedury hodowli i wyniki dotyczą tego doświadczenia, nie instrukcji uprawy w atlasie.
[33]Інші дослідження метаболітів і ферментів
Historyczny materiał z Ameryki: Herath i współautorzy (2013; publikacja online 2012) opisują metabolity kultury JNB-OZ344 z Missouri, uzyskanej z Quercus velutina pod nazwą Armillaria tabescens. Artykuł odczytano w całości. Wobec podziału z 2021 r. tożsamość z europejską D. tabescens nie jest wykazana. Związków i aktywności tej kultury nie dopisano jako bezwarunkowych właściwości obecnego europejskiego rekordu.
Badanie farmakologiczne: Abstrakt Lee i współautorów (2018) opisuje metanolowy ekstrakt owocników, doświadczenie uszkodzenia żołądka u szczurów i badanie komórek RAW264.7 oraz 13 izolowanych składników. Odczytano pełny abstrakt przez NCBI, bez pełnej publikacji i ponownego potwierdzenia materiału. Jest to dowód etapu przedklinicznego; nie wykazuje skuteczności leczenia ludzi ani bezpieczeństwa spożycia.
Enzymy: zakres abstraktów: Praca z 2023 r. dotyczy rekombinowanego enzymu AFO i rozkładu aflatoksyny B1 w badanym materiale zbożowym. Yamashita i współautorzy (2026) opisują białko AtAA8-CBM104, wiązanie celulozy oraz udział w przekazywaniu elektronów w układzie enzymatycznym. Dla obu prac odczytano abstrakty, bez pełnego tekstu. Nie są to dowody leczniczego użycia owocników, gotowej technologii przemysłowej ani potwierdzenia bezpieczeństwa posiłku.
Pozostałe zastosowania: Poszukiwano także udokumentowanej praktyki zielarskiej, przyprawowej, barwierskiej, patentowej i gospodarczej pod nazwami D. tabescens, A. tabescens oraz europejskim A. socialis. Otrzymano wskazane wyżej badania laboratoryjne. Nie odnaleziono w tym przeglądzie potwierdzenia tradycyjnej praktyki lub wdrożenia właściwego dzisiejszemu wąskiemu gatunkowi. To ograniczony wynik przeglądu, a nie dowód, że takich danych nie ma.
[3] [2] [30] [23] [37] [33]Їстівність: оцінки авторів і фактична сила доказів
Rozbieżne oceny: Österreichische Mykologische Gesellschaft podaje dla Armillaria tabescens / Desarmillaria tabescens ocenę giftig oraz dopisek roh stark giftig. Jest to rekomendacja mykologiczna, nie opis określonego toksykologicznego doświadczenia. FirstNature przytacza historyczne traktowanie jako jadalnego po obróbce, wspomina zatrucia i odradza przeznaczanie do garnka; nie dostarcza gatunkowej kontrolowanej próby potwierdzającej bezpieczne parametry przygotowania.
Źródło nie równa się badaniu: Oznaczenie poisonous w tabeli pracy o metalach jest oceną przyjętą przez autorów, a samo ICP-MS nie ustala toksyny lub bezpiecznej obróbki. Nie odnaleziono w odczytanym materiale jednoznacznego badania rozstrzygającego bezpieczeństwo gotowanego europejskiego gatunku. Różne oceny atlasowe nie są niezależnymi eksperymentami i nie dowodzą same przez się fałszu przeciwnej opinii.
[32] [28] [31]Перевірка поширення — обсяг і обмеження
Materiał: Polska: opublikowane stanowiska w Górach Świętokrzyskich i Bieszczadach według czeklisty 2003; nie własne obserwacje 2026.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Data przeglądu: 20.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdzono opublikowany wynik czeklisty; nie zadeklarowano osobistego odczytu niedostępnych publikacji źródłowych ani ponownego oznaczenia ich okazów DNA.
[36]Обсяг опрацювання
Перед завершенням запис потребує доповнення або перевірки.
- Пошук регіонів поширення потребує розрахунку.
- Зв'язки попередніх висновків потребують повторної перевірки.
- Нові джерела вимагають обліку інформації, виявленої під час огляду.
Правова основа та межі оцінки
Аналітичні результати
Склад і лабораторна активність
- Кількісний вміст компонента в матеріалі
- Кількісний вміст компонента в матеріалі: 0,19 mg/kg (селен (Se), препарат із плодових тіл, повторні вимірювання, визначення за історичним джерелом, кількість повторень: 3, у перерахунку на суху масу, середнє значення). [31]
Кількісний вміст компонента в матеріалі: 2,32 mg/kg (мідь (Cu), препарат із плодових тіл, повторні вимірювання, визначення за історичним джерелом, кількість повторень: 3, у перерахунку на суху масу, середнє значення). [31]
Кількісний вміст компонента в матеріалі: 18,3 mg/kg (марганець (Mn), препарат із плодових тіл, повторні вимірювання, визначення за історичним джерелом, кількість повторень: 3, у перерахунку на суху масу, середнє значення). [31]
Кількісний вміст компонента в матеріалі: 15,9 mg/kg (цинк (Zn), препарат із плодових тіл, повторні вимірювання, визначення за історичним джерелом, кількість повторень: 3, у перерахунку на суху масу, середнє значення). [31]
Кількісний вміст компонента в матеріалі: 218 mg/kg (залізо (Fe), препарат із плодових тіл, повторні вимірювання, визначення за історичним джерелом, кількість повторень: 3, у перерахунку на суху масу, середнє значення). [31]
Кількісний вміст компонента в матеріалі: 1,74 mg/kg (свинець (Pb), препарат із плодових тіл, повторні вимірювання, визначення за історичним джерелом, кількість повторень: 3, у перерахунку на суху масу, середнє значення). [31]
Найважливіші речовини та їхня дія
W badaniach metabolitów wtórnych amerykańskiego szczepu grzybni wyizolowano emestrynę oraz jej pochodne F i G. Seskwiterpeny stwierdzano w innych szczepach opisywanych pod dawną nazwą Armillaria tabescens.
[3]Ekstrakcja octanem etylu kultur prowadzonych na podłożu ryżowym dostarczyła frakcji fenolowych i steroli.
[3]W badanych frakcjach zidentyfikowano m.in. emestrynę (27 mg), cefalosporolidy oraz ergosterol.
[3]W testach laboratoryjnych oceniano aktywność przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą wyizolowanych związków w odniesieniu do szczepów wzorcowych.
[3]Wyizolowana emestryna F wykazała aktywność przeciwko Mycobacterium intracellulare (MIC = 1,25 µg/ml), a emestryna hamowała wzrost Candida albicans i Cryptococcus neoformans w warunkach laboratoryjnych.
[3]Wyniki te uzyskano w układach in vitro dla wyizolowanych substancji chemicznych i nie stanowią one potwierdzenia właściwości leczniczych całych owocników.
[3]W literaturze biochemicznej opisywano mechanizm działania emestryn polegający na rozprzęganiu fosforylacji oksydacyjnej i hamowaniu syntezy ATP w komórkach.
[3]Оселище та зростання
Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Джерела |
|---|---|---|---|
| Польща | Свентокшиські гори; Західні Бещади | IX |
|
Джерела
- Antonín, Jankovský, Lochman, Tomšovský (2006), Czech Mycology58(3–4): 209–224; DOI 10.33585/cmy.58305
- Antonín et al.(2021), Desarmillaria caespitosa, a North American vicariant of D.tabescens, Mycologia113(4): 776–790; DOI 10.1080/00275514.2021.1890969
- Herath, Jacob, Wilson, Abbas, Nanayakkara; online 2012, Natural Product Research27(17), 2013:1562–1568; DOI 10.1080/14786419.2012.738206
- EPPO Global Database ARMITA, Desarmillaria tabescens
- Pat O’Reilly, First Nature, Desarmillaria tabescens (także [28])
- Index Fungorum, NamesRecord 819125
- Koch, Wilson, Séné, Henkel, Aime (2017), BMC Evolutionary Biology 17:33; DOI 10.1186/s12862-017-0877-3 (także [29])
- Kedves et al.(2021), Pathogens10:76; DOI 10.3390/pathogens10010076
- LUSHAJ-2010
- MITOGENOME-2020
- NFSG-RECORDS
- Phylogenetic Relationships, Speciation, and Origin of Armillaria in the Northern Hemisphere. 2021 (także [35])
- TSOPELAS-1997
- W2-TABESCENS-NAMES
- Rozporządzenie Ministra Środowiska 9.10.2014; Dz.U. 2014 poz. 1408
- Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Zdrowia; Dz.U. 2026 poz. 258
- Nr 31 — aktualne polskie wykazy prawne,20.10.2026
- Recombinant Oxidase from Armillaria tabescens as a Potential Tool for Aflatoxin B1 Degradation in Contaminated Cereal Grain.; PMID38133182
- Nr 31 — źródłowy materiał, metoda i wynik
- ELI, aktualny stan ochrony grzybów DU 2014/1408
- ELI, tekst jednolity wykazu handlowego DU 2026/258
- ELI, aktualne powiązania aktu podstawowego DU 2011/672
- Antigastritis effects of Armillariella tabescens (Scop.) Sing. and the identification of its anti-inflammatory metabolites.; PMID29355943
- Atomic Spectroscopy39(1)2018, Heavy metals, trace and major elements in16wild mushroom species determined by ICP-MS; DOI 10.46770/as.2018.01.004
- Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza
- Schwarze et al. 2024. Taming the Production of Bioluminescent Wood Using the White Rot Fungus Desarmillaria Tabescens. Advanced Science11:2403215. DOI 10.1002/advs.202403215
- Snowarski M., GRej: Desarmillaria tabescens; polskie nazwy, ekologia i bibliografia
- Wojewoda 2003, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski
- Cellulose-Binding Electron-Transfer Cytochrome Composing AA8 and CBM104 from the Wood-Rotting Fungus Armillaria tabescens.; PMID42745966