Jedovatý
Nastavte polohu, abyste viděli údaje pro svůj region.




Vzácná dřevokazná houba rostoucí v hustých trsech, s kloboukem 3–9 cm, hygrofánním, okrově žlutým, za vlhka hnědnoucím, hustě pokrytým tmavohnědými, pyramidálními šupinkami soustředěnými převážně ve středu. Okraj klobouku je u starších plodnic rýhovaný a zvednutý. Lupeny jsou řídké, zamlada oranžovohnědé a příčně pospojované, později hnědavé, široce připojené až krátce sbíhavé. Třeň je 6–16 cm dlouhý a 0,7–1,5 cm tlustý, štíhlý, dutý, podélně vláknitý, nahoře bělavý, odspodu tmavnoucí do červenohnědé až černavé barvy, zcela bez prstenu. Dužnina je bělavá, v klobouku pružná, se slabou vůní a nahořklou chutí. Roste koncem léta a na podzim na bázi kmenů a na pařezech listnatých stromů, především dubů. Jedovatá houba.
Rozpoznávání, stanoviště a nejdůležitější rozdíly.
Houbař
Stavba plodnice
- Typ stavby plodnice
- Typ stavby plodnice: Klobouk, třeň.
Klobouk
- Tvar klobouku
- u zralých plodnic: Tvar klobouku: kuželovitý.
Tvar klobouku: plochý.
u mladých plodnic: Tvar klobouku: polokulovitý.
u mladých plodnic: Tvar klobouku: kuželovitý.
u mladých plodnic: Tvar klobouku: vyklenutý. - Pokryv klobouku
- u mladých plodnic: Pokryv klobouku: plstnatý, vláknitá a šupinatá.
- Barva klobouku
- Barva klobouku: okrově hnědý.
Barva klobouku: červenohnědý.
za mokra: Barva klobouku: hnědý.
u mladých plodnic: Barva klobouku: okrově žlutý. - Postavení okraje
- u mladých plodnic: Postavení okraje: podvinutý.
u zralých plodnic: Postavení okraje: podvinutý.
u zralých plodnic: Postavení okraje: rovný.
u starých plodnic: Postavení okraje: ohnutý vzhůru. - Obrys okraje klobouku
- u starých plodnic: Obrys okraje klobouku: zvlněný.
u starých plodnic: Obrys okraje klobouku: nepravidelný. - Reliéf povrchu okraje klobouku
- u starých plodnic: Reliéf povrchu okraje klobouku: brázditý.
- Pokrytí okraje
- u starých plodnic: Pokrytí okraje: chlupatý.
- Průměr klobouku
- Průměr klobouku je 10–90 mm.
- Střed klobouku
- u zralých plodnic: Střed klobouku: Vmáčklý.
- Barevné zónování klobouku
- Barevné zónování klobouku: zónování bez upřesnění vzoru.
Spodní strana klobouku
- Typ hymenoforu
- Typ hymenoforu: lupeny.
Lupeny u třeně
- Připojení hymenoforu ke třeni
- Připojení hymenoforu ke třeni: přirostlý k třeni (lupeny).
- Profil hymenoforu u třeně
- u zralých plodnic: Profil hymenoforu u třeně: vykrojený u třeně (lupeny).
- Šířka přirostnutí hymenoforu
- u mladých plodnic: Šířka přirostnutí hymenoforu: široce přirostlý (lupeny).
- Sbíhavost hymenoforu na třeň
- u mladých plodnic: Sbíhavost hymenoforu na třeň: sbíhavý (lupeny).
u zralých plodnic: Sbíhavost hymenoforu na třeň: sbíhavý zoubkem (lupeny). - Barva hymenoforu
- u zralých plodnic: Barva hymenoforu: růžovohnědý.
u zralých plodnic: Barva hymenoforu: hnědý.
u mladých plodnic: Barva hymenoforu: oranžově hnědý. - Makroskopická stavba volného ostří lupenů
- Makroskopická stavba volného ostří lupenů: nepravidelný.
- Vztah barvy ostří a plochy lupene
- Vztah barvy ostří a plochy lupene: stejné barvy jako plocha lupenu.
- Rozestup lupenů
- Rozestup lupenů: řídce uspořádané.
Rozestup lupenů: hustě uspořádané. - Tloušťka lupenů
- u mladých plodnic: Tloušťka lupenů: tlustý.
- Přítomnost krátkých lupenů
- Přítomnost krátkých lupenů: přítomný.
- Počet délkových řad lupénků
- Počet délkových řad lupénků: 2–4.
Třeň a báze
- Poloha třeně
- Poloha třeně: středový.
- Tvar třeně
- Tvar třeně: válcovitý.
- Báze třeně
- Báze třeně: válcovitá.
Báze třeně: zužující se.
Báze třeně: ztlustlá. - Barva třeně
- u mladých plodnic: Barva třeně: bílý.
u starých plodnic: Barva třeně: šedohnědý.
u zralých plodnic: Barva třeně: žlutý nebo žlutohnědý. - Pokryv povrchu třeně
- Pokryv povrchu třeně: vláknitá.
v horní části třeně: Pokryv povrchu třeně: vločkatá. - Vnitřek třeně
- Vnitřek třeně: dutý.
- Délka třeně
- Délka třeně: 50–160 mm.
- Průměr třeně
- Průměr třeně: 5–15 mm.
Prsten
- Přítomnost prstenu
- Přítomnost prstenu: bez prstenu.
Dužnina
- Barva dužniny
- Barva dužniny: bělavá.
Barva dužniny: bílý (dužnina klobouku).
Barva dužniny: bělavá (dužnina třeně). - Pevnost dužniny
- Pevnost dužniny: pevný (dužnina klobouku).
- Chuť dužniny
- Chuť dužniny: hořký.
- Vůně dužniny
- Vůně dužniny: houbový.
Vůně dužniny: trpký pach.
Kde a kdy roste
- Substrát
- Substrát: mrtvé dřevo.
- Způsob růstu plodnic
- Způsob růstu plodnic: ve svazcích.
- Četnost výskytu
- Četnost výskytu: velmi vzácný.
- Doba růstu
- Plodnice se objevují v září.
- Oblast výskytu
- Oblast výskytu: potvrzený.
Jedlost a kuchyně
- Jedlost
- Jedovatý
Právo
- Ochrana
- V Polsku nepodléhá druhové ochraně.
- Prodej
- V Polsku není povolen k prodeji ani k výrobě houbových výrobků.
Možná záměna
Armillaria mellea
Hlavní rozdíly
Václavka obecná (Armillaria mellea) má na třeni výrazný, vytrvalý prsten, který václavka bezprstenná nevytváří.
FAQ
Čím se liší od václavky obecné?
Hlavním rozlišovacím znakem je úplná absence prstenu na třeni, který je u typických václavek zřetelný. Klobouky bývají také poněkud světlejší.
Kde a na čem tento druh roste nejčastěji?
Vyrůstá v hustých trsech na bázi kmenů, na kořenech nebo pařezech listnatých stromů, nejčastěji dubů, vzácněji buků a dalších druhů.
V jakých měsících lze nalézt její plodnice?
V polských historických pramenech byly její plodnice zaznamenány v září. Dokumentace v zemi je skromná, což však neznamená, že se houba biologicky vyskytuje výhradně v tomto jediném měsíci.
Je parazitem, nebo saprotrofem?
Je jak parazitem oslabených stromů, tak saprotrofem rozkládajícím mrtvé dřevo. Způsobuje nebezpečnou bílou hnilobu kořenů a kmenů.
Je tato houba v Polsku vzácná?
Ano, v Polsku se vyskytuje podstatně vzácněji než václavka obecná. Nachází se na červeném seznamu makromycetů jako vzácný druh.
S jakými jedovatými houbami ji lze zaměnit?
Lze ji zaměnit s jedovatou třepenitkou svazčitou nebo čepičatkou jehličnanovou. Obě se liší mimo jiné barvou lupenů, výtrusným prachem a přítomností prstenu.
Jaké znaky má klobouk václavky bezprstenné?
Má průměr 3–10 cm, medově žlutou až rezavě hnědou barvu, s drobnými šupinkami soustředěnými převážně ve středu, které mohou časem mizet.
Nadšenec
Názvy a historie
- Platné národní jméno
- podopieńka bezpierścieniowa
- Platné vědecké jméno
- Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime
- Další jména
- Opieńka bezpierścieniowa
Pozorování doma
Výtrusný prach
- Potřebný materiál
- čerstvý, zralý klobouk, list papíru, sklenice nebo miska, voda
- Čas
- 2–24 h
- Provedení
- Položte klobouk spodní stranou na papír.
- Přidejte kapku vody navrch a přikryjte.
- Po 2–24 hodinách klobouk zvedněte a prohlédněte si otisk.
Co hledat
- Barva výtrusného prachu
- Barva výtrusného prachu: bílý.
- Odstín výtrusného prachu
- Odstín výtrusného prachu: velmi světle krémový.
Pod mikroskopem
- Potřebný materiál
- světelný mikroskop, podložní a krycí sklíčko, jehla, voda, výtrusy z výtrusného prachu
- Provedení
- Přeneste jehlou trochu výtrusného prachu na sklíčko.
- Přidejte kapku vody, přikryjte sklíčkem a prohlédněte výtrusy.
Co hledat
- Tvar výtrusu
- Tvar výtrusu: vřetenovitě elipsoidní. Tvar výtrusu: obvejčitý. Tvar výtrusu: elipsoidní. Tvar výtrusu: elipsoidní (široký). Tvar výtrusu: kulovitý (téměř, někdy).
- Povrch výtrusu
- Povrch výtrusu: hladký.
- Rozměry výtrusu
- Délka 6–11 µm, šířka 4,5–7 µm.
Rozměry porovnávejte po kalibraci měřítka mikroskopu.
Ekologie a rozšíření
- Listnaté stromy v okolí
- Listnaté stromy v okolí: buk.
- Způsob výživy
- Způsob výživy: saprotrofní.
Způsob výživy: parazitický.
Mimokulinární využití
Druh nemá hospodářské ani farmaceutické využití; slouží jako předmět fytopatologického a systematického výzkumu.
Historie a kultura
Taxonomická historie druhu zahrnuje více než dvě století revizí – od Scopoliho popisu z roku 1772 přes diskuse o názvu Armillaria socialis až po vytvoření rodu Desarmillaria v roce 2017.
V Červeném seznamu rostlin a hub Polska z roku 2006 byl tento druh zařazen do kategorie E (vymírající).
Jedlost a bezpečnost
Rakouská mykologická společnost (ÖMG) klasifikuje tento druh jako jedovatý, se zvláštním zřetelem na silnou toxicitu v syrovém stavu.
Houba není vhodná ke konzumaci; literatura neuvádí validované parametry tepelné úpravy neutralizující její toxiny.
Stanoviště a výskyt
Václavka bezprstenná (Desarmillaria tabescens) se vyskytuje v listnatých a smíšených lesích, zejména v doubravách a dubohabřinách, a také ve starých parcích a zahradách. Houba se vyvíjí jako saprotrof a parazit na dřevě listnatých stromů – na bázi kmenů, na kořenech a pařezech. V Polsku byl zdokumentován výskyt tohoto druhu na dřevě buku (Fagus). Evropské herbářové sběry navíc poukazují na osidlování dubů (Quercus), jilmů (Ulmus) a javoru babyky (Acer campestre).
Tento druh má teplomilný charakter a vyskytuje se v Evropě, včetně Středomoří a střední Evropy. Podle novějších taxonomických výzkumů byly severoamerické populace vyčleněny jako samostatný druh (D. caespitosa), proto by se pozorování ze Severní Ameriky neměla vztahovat k evropskému D. tabescens. V Polsku je to vzácný taxon.
Plodnice se objevují koncem léta a na podzim; v Polsku zdokumentované nálezy pocházejí ze září (IX).
Výzkumník
Jedlost a kuchyně
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Jedlost
- Jedovatý — źródło oznaczenia
Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza · Österreichische Mykologische Gesellschaft,Speisewert,wierszArmillaria tabescens/Desarmillaria tabescens:giftig. Ocena poradnicza autora,toksyczności nie przedstawiono jako nowego badania.
- Konzumace za syrova
- Jedovatý
Materiał: surowy
Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza · Ten sam wierszÖMG:roh stark giftig;własny warunek spożycia na surowo,bez wymyślonych parametrów bezpiecznej obróbki.
Vědecké názvy a taxonomie
- Platné vědecké jméno
Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime
Nazwa naukowa Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime należy do rodziny obrzękowcowatych (Physalacriaceae), rzędu pieczarkowców (Agaricales). Jej bazonimem jest Agaricus tabescens Scop., opisany w 1772 roku. Przeniesienia do rodzaju Desarmillaria dokonano w 2017 roku (rejestr MycoBank MB819125). W literaturze mykologicznej powszechnie funkcjonują także wcześniejsze kombinacje: Armillaria tabescens oraz Armillariella tabescens.
[6] [7] [4]Rozsah taxonu a omezení určování
W europejskiej rewizji taksonomicznej z 2006 roku materiał ten opisywano przejściowo pod nazwą Armillaria socialis. Po formalnym zachowaniu epitetu tabescens i utworzeniu rodzaju Desarmillaria odnosi się on do europejskich populacji tego gatunku. W 2021 roku wyodrębniono odrębny, północnoamerykański takson Desarmillaria caespitosa, dlatego dawne doniesienia z innych kontynentów wymagają weryfikacji tożsamości materiału.
[1] [2]Taxonomické a genetické studie
Pierwsze rewizje molekularne europejskich izolatów opierały się na sekwencjonowaniu regionu ITS (startery ITS1/ITS4), wykazując odrębność kladu europejskiego od populacji amerykańskich.
[1]Badania filogenetyczne z 2021 roku rozgraniczyły gatunki w oparciu o zestawienie sekwencji genów 28S, tef1-α, rpb2, act oraz gpd, z wysokim poparciem statystycznym (bootstrap 99–100%).
[2]Wielolokusowe analizy struktury populacji w kompleksie tabescens potwierdziły podział geograficzny na odrębne linie ewolucyjne w Europie, Azji Wschodniej i Ameryce Północnej.
[12]Zsekwencjonowany genom mitochondrialny tego kręgu taksonomicznego obejmuje 93 439 par zasad o zawartości 29,28% par GC.
[10]- Zakres ujęcia taksonomicznego
European Desarmillaria tabescens IF819125: Antonin2006 European species material and independently identified atlas reports. Historical NorthAmerican/Asian tabescens, D.caespitosa, experiments and Koch2017 genus diagnosis retain distinct source scopes; genus-only features are not activated as a new species outcome. Voucher conflicts in2021 remain unresolved.
[6] [7] [4] [14]
Ekologie a rozšíření
- Stanoviště
- Stanoviště: listnatý les. [1]
Stanoviště: lužní les (označení druhu ve zdroji: Europejskie A.socialis sensuAntonín2006,łączone później zD.tabescens; nie amerykańskie D.caespitosa). [24] - Četnost výskytu
- Polsko: Četnost výskytu: velmi vzácný. [34]
- Taxon dřeviny substrátu
- Taxon dřeviny substrátu: buky. [36]
Laboratorní diagnostika
Strukturované údaje
Bazidie
Kaulocystidy
Hymeniální cystidy
- Délka hymeniální cystidy
- Délka hymeniální cystidy: 17–41 µm. [1]
- Tvar hymeniální cystidy
- Tvar hymeniální cystidy: kyjovitý. [1]
Tvar hymeniální cystidy: vřetenovitý (téměř). [24]
Tvar hymeniální cystidy: válcovitý (téměř). [24]
Tvar hymeniální cystidy: vakovitá (téměř). [24] - Šířka hymeniální cystidy
- Šířka hymeniální cystidy: 5–10 µm. [1]
Ostatní laboratorní znaky
- Přítomnost rhizomorf
- Přítomnost rhizomorf: přítomný. [33]
Pokožka klobouku
Výtrusy
- Barva výtrusů pod mikroskopem
- Barva výtrusů pod mikroskopem: hyalinní. [24]
- Délka výtrusu
- Délka výtrusu: 6–11 µm. [1]
- Poměr délky a šířky výtrusu
- Poměr délky a šířky výtrusu: 1,3–1,8. [1]
- Tvar výtrusu
- Tvar výtrusu: vřetenovitě elipsoidní. [1]
Tvar výtrusu: obvejčitý. [1]
Tvar výtrusu: elipsoidní. [24]
Tvar výtrusu: elipsoidní (široký). [24]
Tvar výtrusu: kulovitý (téměř, někdy). [24] - Povrch výtrusu
- Povrch výtrusu: hladký. [28]
- Tloušťka stěny výtrusu
- Tloušťka stěny výtrusu: tenkostěnný. [1]
Tloušťka stěny výtrusu: tlustostěnný (mírně). [24] - Šířka výtrusu
- Šířka výtrusu: 4,5–7 µm. [1]
Pokožka třeně
- Šířka hyf pokožky třeně
- Šířka hyf pokožky třeně: do 7 µm. [24]
Materiál a metody výzkumu
Popis znaků — zdroj a rozsah
Materiał: Opublikowane polskie notowania w buczynach, na drewnie Fagus, przytoczone przez Wojewodę 2003; nie nowa własna obserwacja terenowa.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Źródło wtórne wobec prac Łuszczyńskiego 2002 i Domańskiego 1967; tych prac nie odczytano niezależnie.
[36]- Fáze experimentálního pěstování
- Fáze experimentálního pěstování: kolonizace. [33]
Čistá kultura mycelia — materiál a omezení
Materiał: Szczep Desarmillaria tabescens Empa 749, GenBank OR135363 oraz drewno balsy Ochroma pyramidale. Sam zakres nazwy i identyfikator pochodzą z publikacji; nie wykonano nowego oznaczenia.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Laboratoryjny materiał hybrydowy nie jest wdrożonym produktem oświetleniowym. Właściwości badanego szczepu, drewna i układu nie stają się cechą każdego owocnika.
[33]Studie složení a aktivity — materiál a omezení
Materiał: Owocniki oznaczone przez autorów jako Armillaria tabescens, zebrane w Uşak-Banaz, Turcja, we wrześniu 2009. Próbka wysuszona i sproszkowana; historyczne oznaczenie źródłowe, bez własnej rewizji DNA.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Podano średnią ± SEM, nie SD. Istniejący model nie ma właściwego atrybutu SEM: średnie zapisano jako średnie, a pełne SEM zachowano w dokumentacji źródłowej i zgłoszeniu rozszerzenia; nie nadano fałszywego typu błędu. Tabela I nazywa takson trującym. Pomiar metali nie dowodzi bezpieczeństwa spożycia; wniosku z abstraktu o ogólnym bezpieczeństwie wszystkich grzybów nie zastosowano do tego rekordu. Materiał pochodzi z Turcji, zostaje przypisany tylko do własnego źródłowego oznaczenia i próby.
[31]Zbiory zielnikowe rejestrowano w terminach letnich i wczesnojesiennych:
- Bułgaria: sierpień i wrzesień (Stara Płanina, Nesebyr, Primorsko),
- Czechy: od lipca do października (m.in. Hranice, Brno, Lednice, rezerwaty Křivé jezero, Ranšpurk, Cahnov),
- Słowacja: od lipca do października (m.in. Budmerice, Bojnice, dolina Rudnianka, Čaradice),
- Francja: październik (las Izeure koło Aiserey),
- Słowenia: wrzesień (Panovec).
Archiwalny opis siedliska
W Wielkiej Brytanii historyczne obserwacje z hrabstwa Norfolk dokumentowano we wrześniu oraz sporadycznie w grudniu.
[11]Metody i zapisy źródłowe — Antonín, Jankovský, Lochman, Tomšovský (2006), Czech Mycology58(3–4): 209–224; DOI 10.33585/cmy.58305
Długość podstawki; Kształt podstawki — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; pierwsza oś: 31–45×(7.5–)8–12µm; maczugowate.” [1]
Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; druga oś: 31–45×(7.5–)8–12µm; maczugowate.” [1]
Szerokość elementów skórki; Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Cutis: promieniście ułożone cylindryczne strzępki do10µm szerokości,±cienkościenne,hialinowe lub bladożółte.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Szeroko elipsoidalne, wrzecionowato-elipsoidalne lub odwrotnie jajowate, czasem niemal kuliste.” [1]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki cienkościenne i nieco grubościenne (crassospores).” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,explicit apical caulocystidia only", {}, null, null]
Długość kaulocystyd; Kształt kaulocystyd; Szerokość kaulocystyd — zapis źródłowy: „Przy szczycie(11–)20–50×7–14µm,przylegające lub wzniesione;maczugowate/cylindryczne/wrzecionowate/utriform,czasem nieregularne z wypustkami,1lubwięcejkomórek/łańcuchy,ściana do1.5µm.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Europejski materiał opisany przez Antonína i współautorów (2006), s.214. Własny opis kaulocystyd przy szczycie trzonu; liczebności pomiarów zarodników nie przypisano kaulocystydom.
Obecność kaulocystyd — zapis źródłowy: „Antonín2006,s.214:Caulocystidia;własny opis komórek przy szczycie trzonu. Obecność,bez rozszerzania zakresu na inne części.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Antonín i in.2006,druk210i214/PDF2i6. Własna rewizja europejskich okazów pod nazwą A.socialis. Pomiar zarodników dotyczył162zarodników z9owocników i9zbiorów; tej liczebności nie przypisano automatycznie innym strukturom. Autorzy podają mikroskopię w Melzerze i czerwieni Kongo,bez jednoznacznego przypisania medium do każdej cechy. Zakres europejskich okazów połączono zD.tabescens na podstawie Antonína2021.
Kształt kaulocystyd — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Caulocystidia(apex):fusoid. Pozostałe opisane kształty są zachowane odrębnie;nie podstawiono brakującego utriform pod inny kod.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu fusiform.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu cylindrical.” [1]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): subfusoid,subcylindrical,subutriform — przybliżenie dotyczy wyłącznie własnego kształtu utriform.” [1]
Kształt elementów skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Pileipellis a cutis consisting of cylindrical hyphae;dotyczy elementów cutis,nie odrębnych komórek łusek kapelusza.” [1]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): hyaline. Nie dopisano medium dla konkretnego wyniku barwy.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): (broadly)ellipsoid — ogólny kształt elipsoidalny.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): (broadly)ellipsoid — osobne określenie szerokości obrysu.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): sometimes almost subglobose — kulisty z własnym przybliżeniem i własną częstością.” [1]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): slightly thick-walled(crassospores). Nieznaczne pogrubienie jest osobnym atrybutem.” [1]
Szerokość strzępek skórki trzonu — zapis źródłowy: „Antonín i in.2006,druk213–214/PDF5–6,opis europejskich kolekcji A.socialis (=D.tabescens w zakresie późniejszej rewizji2021): Stipitipellis:up to6.0(–7.0)µm wide hyphae;wyłącznie górne granice,z zachowaną wartością skrajną.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,exact cheilocystidia on edge,not unlocated hymenial cells", {}, null, null]
Długość cystydy hymenialnej; Kształt cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(12–)17–41×5–10µm;maczugowate,wrzecionowate,cylindryczne,utriform,regularne lub nieregularne/koralowate;jedno- lub wielokomórkowe,±cienkościenne.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Schwarze iin.2024,ExperimentalSection iFigureS1 przywołana w tekście:badany szczepEmpa749/OR135363,własne obserwacje ryzomorf w czystej kulturze. Wyłącznie wskazana kultura,nie mikoryza i nie polska obserwacja polowa.
Obecność ryzomorf — zapis źródłowy: „Autorzy opisują i porównują ryzomorfy czystej kulturyD.tabescens Empa749;nie przypisano im melanizacji ani mikoryzy.” [33]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens;162spores,9fruitbodies,9gatherings,not162collections", {}, null, null]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; pierwsza oś: (6–)7.5–10(–11)×(4.5–)5–7µm;162zarodniki,9owocników,9zbiorów. Dwie osie pomiaru zachowane.” [1]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; druga oś: (6–)7.5–10(–11)×(4.5–)5–7µm;162zarodniki,9owocników,9zbiorów. Dwie osie pomiaru zachowane.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Antonin2006European tabescens,individual E=L/W1.3\u20131.8; Qcollectionmeans1.3\u20131.7remainseparate", {}, null, null]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „E1.3–1.8 dla pojedynczych zarodników; Q1.3–1.7 jako średnia E w zbiorze. Q2006 i Q2021 użyte inaczej, nie połączyć definicji.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — PatO’Reilly,FirstNature,aktualne konto Desarmillaria tabescens,sekcjaSpores. Opis atlasowy europejskiego autora,bez podanej kolekcji,N,preparatu lub wynikówDNA. Materiał oddzielny od162zarodników Antonína2006. Lista dawnych synonimów strony jest szersza niż podział2021.
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „FirstNature,Spores:smooth;gładka powierzchnia zarodnika według atlasu,bez przypisanej techniki lub preparatu.” [28]
Názvy a vymezení druhu
Nazwy polskie: Zachowano nazwę główną podopieńka bezpierścieniowa oraz alternatywną opieńka bezpierścieniowa. Aktualne polskie opracowanie GRej stosuje pierwszą; Wojewoda w czekliście z 2003 r. proponuje drugą pod nazwą Armillaria tabescens. Własna wcześniejsza strona nie została użyta jako niezależne potwierdzenie.
Nazwa naukowa: Koch i współautorzy w 2017 r. opublikowali kombinację Desarmillaria tabescens (Scop.) R.A. Koch & Aime, z bazonimem Agaricus tabescens Scop. z 1772 r. i rejestracją MycoBank MB819125. Starsze europejskie opisy używają nazw Armillaria tabescens oraz A. socialis; zachowano ich źródłowy zakres, zamiast traktować wszystkie dawne oznaczenia na świecie jako ten sam materiał.
Europa a Ameryka Północna: Antonín i współautorzy (2021) porównali pięć kolekcji północnoamerykańskich i sześć europejskich, używając morfologii i pięciu loci. Materiał amerykański wydzielili jako D. caespitosa. Sam region 28S nie rozdziela tych taksonów; wyraźne rozdzielenie wspierają m.in. tef 1 i gpd. Starszego amerykańskiego wyniku oznaczonego A. tabescens nie uznano automatycznie za wynik D. tabescens w dzisiejszym wąskim znaczeniu.
Niepewność dawnych oznaczeń: Praca Sun i współautorów (2021) pokazuje dalsze zróżnicowanie regionalne w szerokim kompleksie na podstawie 358 próbek. W artykule Antonína z 2021 r. kierunek porównania szerokości zarodników i cystyd podany w streszczeniu i dyskusji nie jest jednakowy. Nie rozstrzygnięto tej rozbieżności przez arbitralne przepisanie liczb lub zamianę nazw taksonów.
[34] [36] [29] [1] [2] [35]Polsko: výskyt, sezóna a právní předpisy
Udokumentowane notowania: Wojewoda (2003, s.63) wymienia buczyny i drewno Fagus, miesiąc wrzesień oraz Góry Świętokrzyskie i Bieszczady. Odsyła odpowiednio do Łuszczyńskiego (2002) i Domańskiego (1967). Odczytano konto czeklisty; nie zadeklarowano odczytu obu pierwotnych prac terenowych ani ponownego oznaczenia okazów. GRej ocenia gatunek jako bardzo rzadki w Polsce; to ocena opracowania, nie nowa inwentaryzacja.
Owocnikowanie: W polskim polu miesięcznym zapisano wrzesień zgodnie z jawnym polskim kontem czeklisty. Termin (lipiec) sierpień–październik z rewizji Antonína dotyczy Europy Środkowej, a czerwiec–listopad w FirstNature Wielkiej Brytanii i Irlandii. Nie użyto ich jako zastępczego polskiego sezonu. Wąski zakres czeklisty nie dowodzi, że w innych miesiącach owocniki nie mogą się pojawić.
Ochrona i handel: Sprawdzono pełne krajowe wykazy oraz bieżące metadane ELI z 20 października 2026 r. W wykazie ochronnym występuje Armillaria ectypa, a w wykazie dopuszczenia do obrotu Armillaria mellea; pozycje te nie obejmują wszystkich opieniek. D. tabescens i jej sprawdzone nazwy nie są objęte tymi pozycjami. Aktualny tekst jednolity wykazu handlowego to Dz.U. 2026 poz.258. Czerwona lista i jej dawne kategorie nie są ochroną prawną.
[36] [34] [1] [28] [20] [21] [26] [27] [25]Makroskopické znaky a atlasové zdroje
Europejski materiał rewizyjny: Antonín i współautorzy (2006, s.213) opisują kapelusz o średnicy (10–)50–90 mm oraz trzon 60–160 × 7–15 mm. Kapelusz młody jest stożkowato półkulisty, później wypukło stożkowaty lub stożkowaty, następnie rozpłaszczony. Nie utworzono sztucznego przebiegu z różnych niezależnych źródeł. Zachowano osobne położenie kłaczków przy szczycie trzonu, pusty miąższ trzonu i współbarwne ostrze blaszki.
Liczby blaszek: Źródło rozróżnia L około 60, czyli liczbę pełnych blaszek, i l = 2–4, czyli szeregi blaszeczek. Istniejące pole pomieściło drugą informację. Pierwsza wymaga osobnej cechy oraz kwalifikatora przybliżenia. Rozwidlenia i połączenia blaszek są opisywane u młodych owocników, później zanikają lub są słabe; brakującej zależności od wieku nie zastąpiono bezwarunkowym tagiem.
Atlas a badanie: FirstNature podaje kapelusz 4–8 cm i trzon 5–14 cm × 5–14 mm, biały miąższ kapelusza, białawy miąższ trzonu oraz gładkie zarodniki. Dodano te atlasowe wyniki z odrębnym pochodzeniem, bez przypisania niepodanej liczby pomiarów, DNA lub techniki SEM. Określenie amyloid nie zostało samodzielnie zamienione w wynik konkretnego testu jodowego, ponieważ preparatu nie podano. Synonimia strony nadal obejmuje dawne nazwy amerykańskie.
[1] [28]Mikroskopie: výtrusy a bazidie
Materiał i metody: Antonín i współautorzy (2006, s.210 i 214) badali europejskie okazy w mikroskopii świetlnej, w preparatach z odczynnikiem Melzera i czerwienią Kongo. Dla zarodników podali 162 pomiary z dziewięciu owocników i dziewięciu zbiorów. Nie przypisano tej liczebności innym strukturom ani jednego domyślnego medium wszystkim wynikom.
Zarodniki: Wynik źródłowy to (6–)7,5–10(–11) × (4,5–)5–7 µm. Kształty obejmują elipsoidalny, szeroko elipsoidalny, wrzecionowato elipsoidalny, odwrotnie jajowaty i czasami niemal kulisty. Przy własnej wartości oddzielono szerokość kształtu, przybliżenie i częstość. Zarodniki są bezbarwne; ściany bywają cienkie lub nieznacznie pogrubione. Nondextrinoid nie oznacza automatycznie braku amyloidalności.
Ilorazy wymiarów: Źródło oznacza E = 1,3–1,8 jako iloraz długości i szerokości pojedynczych zarodników, natomiast Q = 1,3–1,7 jako zakres średnich tych ilorazów dla kolekcji. Nie potraktowano zakresu średnich jako jednej średniej lub zakresu wszystkich osobników. Dokładny zapis zachowano w dokumentacji, a brak odpowiedniej statystyki zgłoszono jako potrzebę modelu.
Podstawki i bazydiole: Podstawki mają 31–45 × (7,5–)8–12 µm, są czterozarodnikowe i maczugowate; autorzy wymieniają także crassobasidia. Bazydiole mają 15–45 × 4–10 µm i kształt maczugowaty lub walcowaty, również z odmianą grubościenną. Skrajnego minimum 7,5 µm nie zamieniono na zwykłe minimum, a bazydioli nie wpisano do podstawek. Oba braki kontraktu pozostają jawne.
[1]Mikroskopie: cystidy, pokožky a přezky
Cheilocystydy: Cheilocystydy mają (12–)17–41 × 5–10 µm. Występują kształty maczugowate, niemal wrzecionowate, niemal walcowate i niemal pęcherzykowate; autorzy opisują też nieregularność, rozgałęzienia koralowate, jedną lub więcej komórek i ściany mniej lub bardziej cienkie. Sześć dawnych wariantów cech uporządkowano w bieżącym zapisie, rozdzielając kształt i kwalifikator; pierwotna rewizja oraz oryginalne badania pozostają w historii.
Skórka kapelusza i łuski: Pileipellis ma strukturę cutis, z promieniście ułożonymi walcowatymi strzępkami do 10 µm szerokości. Komórki łusek są inną strukturą: tworzą łańcuchy, osiągają do 90 × 3–18 µm, mają ściany do 0,5 µm i od 0–1 do skrajnie 2–3 przegród. Ich komórki końcowe mierzą 12–65(–75) × 4–23 µm i bywają walcowate, stożkowate lub szydłowate z kwalifikatorem przybliżenia. Nie przypisano tych wyników strzępkom cutis.
Trzon i grzybnia podstawy: Strzępki skórki trzonu są walcowate, równoległe, gładkie, nieznacznie grubościenne, do 6(–7) µm szerokości. Kaulocystydy przy szczycie mają (11–)20–50 × 7–14 µm, bywają przyciśnięte lub wzniesione, maczugowate, walcowate, wrzecionowate lub pęcherzykowate, ze ścianami do 1,5 µm. Strzępki grzybni u podstawy mają do 5 µm szerokości, a ich komórki końcowe 30–65 × 4,5–6 µm i tępe szczyty. Nie zamieniono grzybni podstawy w ryzomorfy.
Sprzążki i zakres tkanki: Sprzążki są stwierdzone w hymenium i subhymenium, a nie w pozostałych strukturach. Model nie pozwala wskazać dokładnie tych dwóch celów; nie zastąpiono ich podstawą podstawki ani bezwarunkową obecnością we wszystkich tkankach. Ogólnego opisu Trama z walcowatymi strzępkami do 12 µm nie przypisano samodzielnie konkretnej warstwie blaszki.
[1]Minerální složení: úplné hodnoty a omezení
Materiał: Tel-Çayan i współautorzy (2018) badali 16 gatunków metodą ICP-MS. Wiersz numer 4 dotyczy owocników oznaczonych A. tabescens z Uşak–Banaz w Turcji, z września 2009 r. Oznaczenie pozostaje oznaczeniem autorów; nie przedstawiono nowej weryfikacji względem rewizji taksonomicznej z 2021 r. Autorzy sami oznaczyli ten gatunek w tabeli jako trujący.
Minerały: Tabela V podaje w mg/kg suchej masy średnie ± SEM: sód 1717 ± 10; magnez 795 ± 5; wapń 69,2 ± 2; wanad 0,91 ± 0,03; mangan 18,3 ± 0,22; żelazo 218 ± 6; cynk 15,9 ± 1,1; selen 0,19 ± 0,01. Oryginalny wiersz i nagłówki tabeli osobiście sprawdzono na obrazie strony.
Pozostałe pierwiastki: Tabela VI podaje w tych samych jednostkach: glin 144 ± 3; chrom 0,35 ± 0,01; nikiel 0,57 ± 0,04; arsen 2,65 ± 0,12; stront 13,4 ± 1,02; kobalt 0,30 ± 0,02; miedź 2,32 ± 0,06; ołów 1,74 ± 0,06. Wszystkie wartości ± dotyczą błędu standardowego średniej z trzech równoległych oznaczeń. To nie odchylenie standardowe ani trzy niezależne stanowiska.
Granica wniosku: W istniejącym polu zapisano sześć obsługiwanych średnich: Mn, Fe, Zn, Se, Cu i Pb, wraz z suchą masą oraz rodzajem powtórzeń. Dziesięć pozostałych pierwiastków i jawny typ SEM wymagają rozszerzenia modelu. Oznaczenia metali nie są badaniem bezpieczeństwa zjedzenia gatunku ani dowodem skuteczności obróbki; nie przejęto takiego wniosku z ogólnej dyskusji artykułu.
[31]Doložené technické využití: svítící dřevo
Tożsamość i materiał: Schwarze i współautorzy (2024) badali kulturę Empa 749, z sekwencją GenBank OR135363, oraz drewno balsy Ochroma pyramidale. To konkretna kultura i materiał badawczy; ich cech nie przeniesiono automatycznie na owocniki. Własne doświadczenie wykazało kolonizację materiału i obecność ryzomorfów w badanej kulturze.
Cel i wynik: Autorzy przedstawiają laboratoryjny materiał hybrydowy wytwarzający światło z udziałem grzyba oraz analizę zmian drewna metodami FTIR i dyfrakcji rentgenowskiej. Jest to potwierdzone zastosowanie eksperymentalne, a nie informacja o dostępnym komercyjnym oświetleniu. Wyniku nie przypisano ogólnie każdemu szczepowi i każdej próbce drewna.
Ograniczenia odczytu: W opisie wyników pojawia się 560 nm, a w części metodycznej 530 nm. Zachowano oba zapisy wraz z ich lokalizacją; nie utworzono z nich arbitralnej jednej długości fali. Szczegółowe procedury hodowli i wyniki dotyczą tego doświadczenia, nie instrukcji uprawy w atlasie.
[33]Další práce o metabolitech a enzymech
Historyczny materiał z Ameryki: Herath i współautorzy (2013; publikacja online 2012) opisują metabolity kultury JNB-OZ344 z Missouri, uzyskanej z Quercus velutina pod nazwą Armillaria tabescens. Artykuł odczytano w całości. Wobec podziału z 2021 r. tożsamość z europejską D. tabescens nie jest wykazana. Związków i aktywności tej kultury nie dopisano jako bezwarunkowych właściwości obecnego europejskiego rekordu.
Badanie farmakologiczne: Abstrakt Lee i współautorów (2018) opisuje metanolowy ekstrakt owocników, doświadczenie uszkodzenia żołądka u szczurów i badanie komórek RAW264.7 oraz 13 izolowanych składników. Odczytano pełny abstrakt przez NCBI, bez pełnej publikacji i ponownego potwierdzenia materiału. Jest to dowód etapu przedklinicznego; nie wykazuje skuteczności leczenia ludzi ani bezpieczeństwa spożycia.
Enzymy: zakres abstraktów: Praca z 2023 r. dotyczy rekombinowanego enzymu AFO i rozkładu aflatoksyny B1 w badanym materiale zbożowym. Yamashita i współautorzy (2026) opisują białko AtAA8-CBM104, wiązanie celulozy oraz udział w przekazywaniu elektronów w układzie enzymatycznym. Dla obu prac odczytano abstrakty, bez pełnego tekstu. Nie są to dowody leczniczego użycia owocników, gotowej technologii przemysłowej ani potwierdzenia bezpieczeństwa posiłku.
Pozostałe zastosowania: Poszukiwano także udokumentowanej praktyki zielarskiej, przyprawowej, barwierskiej, patentowej i gospodarczej pod nazwami D. tabescens, A. tabescens oraz europejskim A. socialis. Otrzymano wskazane wyżej badania laboratoryjne. Nie odnaleziono w tym przeglądzie potwierdzenia tradycyjnej praktyki lub wdrożenia właściwego dzisiejszemu wąskiemu gatunkowi. To ograniczony wynik przeglądu, a nie dowód, że takich danych nie ma.
[3] [2] [30] [23] [37] [33]Jedlost: hodnocení autorů a skutečná síla dokladů
Rozbieżne oceny: Österreichische Mykologische Gesellschaft podaje dla Armillaria tabescens / Desarmillaria tabescens ocenę giftig oraz dopisek roh stark giftig. Jest to rekomendacja mykologiczna, nie opis określonego toksykologicznego doświadczenia. FirstNature przytacza historyczne traktowanie jako jadalnego po obróbce, wspomina zatrucia i odradza przeznaczanie do garnka; nie dostarcza gatunkowej kontrolowanej próby potwierdzającej bezpieczne parametry przygotowania.
Źródło nie równa się badaniu: Oznaczenie poisonous w tabeli pracy o metalach jest oceną przyjętą przez autorów, a samo ICP-MS nie ustala toksyny lub bezpiecznej obróbki. Nie odnaleziono w odczytanym materiale jednoznacznego badania rozstrzygającego bezpieczeństwo gotowanego europejskiego gatunku. Różne oceny atlasowe nie są niezależnymi eksperymentami i nie dowodzą same przez się fałszu przeciwnej opinii.
[32] [28] [31]Ověření výskytu — rozsah a omezení
Materiał: Polska: opublikowane stanowiska w Górach Świętokrzyskich i Bieszczadach według czeklisty 2003; nie własne obserwacje 2026.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Data przeglądu: 20.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdzono opublikowany wynik czeklisty; nie zadeklarowano osobistego odczytu niedostępnych publikacji źródłowych ani ponownego oznaczenia ich okazów DNA.
[36]Rozsah zpracování
Záznam vyžaduje doplnění před dokončením.
- Hledání regionů výskytu vyžaduje dořešení.
- Vazby dřívějších zjištění vyžadují opětovnou kontrolu.
- Nové zdroje vyžadují vypořádání informací zjištěných během rešerše.
Právní základ a rozsah hodnocení
Analytické výsledky
Složení a laboratorní aktivita
- Kvantitativní obsah složky v materiálu
- Kvantitativní obsah složky v materiálu: 0,19 mg/kg (selen (Se), preparát z plodnic, opakování stanovení, určení podle historického zdroje, počet opakování: 3, vztaženo na sušinu, průměr). [31]
Kvantitativní obsah složky v materiálu: 2,32 mg/kg (měď (Cu), preparát z plodnic, opakování stanovení, určení podle historického zdroje, počet opakování: 3, vztaženo na sušinu, průměr). [31]
Kvantitativní obsah složky v materiálu: 18,3 mg/kg (mangan (Mn), preparát z plodnic, opakování stanovení, určení podle historického zdroje, počet opakování: 3, vztaženo na sušinu, průměr). [31]
Kvantitativní obsah složky v materiálu: 15,9 mg/kg (zinek (Zn), preparát z plodnic, opakování stanovení, určení podle historického zdroje, počet opakování: 3, vztaženo na sušinu, průměr). [31]
Kvantitativní obsah složky v materiálu: 218 mg/kg (železo (Fe), preparát z plodnic, opakování stanovení, určení podle historického zdroje, počet opakování: 3, vztaženo na sušinu, průměr). [31]
Kvantitativní obsah složky v materiálu: 1,74 mg/kg (olovo (Pb), preparát z plodnic, opakování stanovení, určení podle historického zdroje, počet opakování: 3, vztaženo na sušinu, průměr). [31]
Nejdůležitější látky a jejich účinek
W badaniach metabolitów wtórnych amerykańskiego szczepu grzybni wyizolowano emestrynę oraz jej pochodne F i G. Seskwiterpeny stwierdzano w innych szczepach opisywanych pod dawną nazwą Armillaria tabescens.
[3]Ekstrakcja octanem etylu kultur prowadzonych na podłożu ryżowym dostarczyła frakcji fenolowych i steroli.
[3]W badanych frakcjach zidentyfikowano m.in. emestrynę (27 mg), cefalosporolidy oraz ergosterol.
[3]W testach laboratoryjnych oceniano aktywność przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą wyizolowanych związków w odniesieniu do szczepów wzorcowych.
[3]Wyizolowana emestryna F wykazała aktywność przeciwko Mycobacterium intracellulare (MIC = 1,25 µg/ml), a emestryna hamowała wzrost Candida albicans i Cryptococcus neoformans w warunkach laboratoryjnych.
[3]Wyniki te uzyskano w układach in vitro dla wyizolowanych substancji chemicznych i nie stanowią one potwierdzenia właściwości leczniczych całych owocników.
[3]W literaturze biochemicznej opisywano mechanizm działania emestryn polegający na rozprzęganiu fosforylacji oksydacyjnej i hamowaniu syntezy ATP w komórkach.
[3]Stanoviště a výskyt
Potvrzené rozšíření
Všechny oblasti doložené v uložených údajích.
| Země | Oblasti a lokality | Plodnost | Podklady |
|---|---|---|---|
| Polsko | Svatokřížské hory; Západní Bieszczady | IX |
|
Zdroje
- Antonín, Jankovský, Lochman, Tomšovský (2006), Czech Mycology58(3–4): 209–224; DOI 10.33585/cmy.58305
- Antonín et al.(2021), Desarmillaria caespitosa, a North American vicariant of D.tabescens, Mycologia113(4): 776–790; DOI 10.1080/00275514.2021.1890969
- Herath, Jacob, Wilson, Abbas, Nanayakkara; online 2012, Natural Product Research27(17), 2013:1562–1568; DOI 10.1080/14786419.2012.738206
- EPPO Global Database ARMITA, Desarmillaria tabescens
- Pat O’Reilly, First Nature, Desarmillaria tabescens (také [28])
- Index Fungorum, NamesRecord 819125
- Koch, Wilson, Séné, Henkel, Aime (2017), BMC Evolutionary Biology 17:33; DOI 10.1186/s12862-017-0877-3 (také [29])
- Kedves et al.(2021), Pathogens10:76; DOI 10.3390/pathogens10010076
- LUSHAJ-2010
- MITOGENOME-2020
- NFSG-RECORDS
- Phylogenetic Relationships, Speciation, and Origin of Armillaria in the Northern Hemisphere. 2021 (také [35])
- TSOPELAS-1997
- W2-TABESCENS-NAMES
- Rozporządzenie Ministra Środowiska 9.10.2014; Dz.U. 2014 poz. 1408
- Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Zdrowia; Dz.U. 2026 poz. 258
- Nr 31 — aktualne polskie wykazy prawne,20.10.2026
- Recombinant Oxidase from Armillaria tabescens as a Potential Tool for Aflatoxin B1 Degradation in Contaminated Cereal Grain.; PMID38133182
- Nr 31 — źródłowy materiał, metoda i wynik
- ELI, aktualny stan ochrony grzybów DU 2014/1408
- ELI, tekst jednolity wykazu handlowego DU 2026/258
- ELI, aktualne powiązania aktu podstawowego DU 2011/672
- Antigastritis effects of Armillariella tabescens (Scop.) Sing. and the identification of its anti-inflammatory metabolites.; PMID29355943
- Atomic Spectroscopy39(1)2018, Heavy metals, trace and major elements in16wild mushroom species determined by ICP-MS; DOI 10.46770/as.2018.01.004
- Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert von Pilzen; źródłowa ocena poradnicza
- Schwarze et al. 2024. Taming the Production of Bioluminescent Wood Using the White Rot Fungus Desarmillaria Tabescens. Advanced Science11:2403215. DOI 10.1002/advs.202403215
- Snowarski M., GRej: Desarmillaria tabescens; polskie nazwy, ekologia i bibliografia
- Wojewoda 2003, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski
- Cellulose-Binding Electron-Transfer Cytochrome Composing AA8 and CBM104 from the Wood-Rotting Fungus Armillaria tabescens.; PMID42745966