Jadalny
Wymaga obróbki
Na surowo trujący
Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.










Neoboletus xanthopus to ciepłolubny grzyb wielkoowocnikowy należący do rodziny borowikowatych. Charakteryzuje się brązowawym lub płowym kapeluszem, intensywnie żółtym trzonem pokrytym drobnymi, czerwonawymi ziarenkami oraz miąższem gwałtownie siniejącym pod wpływem uszkodzenia mechanicznego. Rośnie w lasach liściastych pod dębami w strefie umiarkowanej i śródziemnomorskiej. Jest warunkowo jadalny po starannej obróbce termicznej.
Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.
Grzybiarz
Budowa owocnika
- Typ budowy
- Owocnik ma kapelusz i trzon.
- Barwa grzybni u podstawy owocnika
- Grzybnia u podstawy trzonu może być biaława, a po suszeniu może być kremowa lub żółtawa.
Kapelusz
- Kształt
- Kapelusz może mieć kształt półkulisty, wypukły lub płaskowypukły.
- Ukształtowanie powierzchni
- Powierzchnia kapelusza jest gładka.
- Pokrycie
- U młodych owocników powierzchnia kapelusza jest oprószona.
- Połysk powierzchni
- U dojrzałych owocników powierzchnia kapelusza jest lśniąca.
- Układ pęknięć powierzchni
- W suchych warunkach u starych owocników powierzchnia kapelusza jest popękana.
- Kolor
- Kapelusz może być ochrowy, brązowy, płowy, terakotoworóżowy, kasztanowy, sjenowy, winny, fioletowy, ochrowobrązowy, żółtobrązowy lub żółty, u młodych owocników może być żółty lub słomkowożółty lub cytrynowożółty lub siarkowożółty.
- Obrys brzegu
- Obrys brzegu jest falisty.
- Profil krawędzi
- Profil krawędzi jest tępy.
- Pokrycie brzegu
- Powierzchnia brzegu kapelusza jest zamszowa.
- Resztki osłony na brzegu
- Z brzegu kapelusza zwisają resztki osłony.
- Barwa reakcji kapelusza
- Po nacisku barwa kapelusza może być niebieska / sina, później zmienia się na brązowawą lub czarniawą.
- Średnica
- Kapelusz może mieć średnicę do 150 milimetrów.
Spód kapelusza
- Typ
- Hymenofor ma budowę rurkową.
Rurki przy trzonie
- Połączenie z trzonem
- Rurki mogą być przyrośnięte do trzonu lub wolne od trzonu.
- Kształt porów
- Pory mogą być okrągłe, a u dojrzałych owocników mogą być kanciaste.
- Zmiana koloru
- Po uszkodzeniu lub nacisku barwa porów jest niebieska / sina.
- Barwa rurek po uszkodzeniu
- Po uszkodzeniu lub nacisku barwa rurek jest niebieska / sina.
- Naturalna barwa porów
- Pory mogą być żółte, pomarańczowe lub czerwone.
- Jakościowa wielkość porów
- Pory są drobne.
- Naturalna barwa rurek
- Rurki mogą być żółte lub żółtozielone.
Trzon i podstawa
- Kształt
- Trzon może mieć kształt walcowaty, maczugowaty lub niemal walcowaty; może mieć kształt nieznacznie niemal brzuchaty.
- Podstawa
- Podstawa trzonu jest korzeniasta.
- Kolor
- Trzon może być żółty, kremowy, białawy, czerwony lub rdzawy.
- Pokrycie powierzchni
- Powierzchnia trzonu może być ziarnista lub łuskowata.
- Wzór powierzchni trzonu
- Powierzchnia trzonu jest plamista.
- Barwa ornamentacji
- Ornamentacja trzonu może być brązowa.
Początkowo ornamentacja trzonu może być żółta lub czerwonawa.
Później ornamentacja trzonu może być rdzawa lub brązowawa. - Barwa powierzchni trzonu po uszkodzeniu
- Po uszkodzeniu lub nacisku barwa powierzchni trzonu jest niebieska / sina.
- Długość
- Trzon może mieć długość od 45 do 120 milimetrów.
- Grubość
- Trzon może mieć grubość od 20 do 30 milimetrów.
- Wygięcie osi
- Trzon jest wygięty.
- Średnica ziarenek trzonu
- Średnica ziarenek trzonu może być mniejsza niż 0,5 milimetra.
- Zagęszczenie ziarenek trzonu
- Ziarenka na trzonie są rzadko rozmieszczone, a rzadko są gęsto rozmieszczone.
Miąższ
- Barwa
- Miąższ może być żółty, a u podstawy trzonu może być czerwony.
- Twardość i zwartość
- Miąższ jest zwarty.
- Zmiana koloru
- Po uszkodzeniu barwa miąższu jest niebieska / sina, później zmienia się na żółtą.
- Zapach
- Zapach miąższu może być grzybowy; może być niewyróżniający się.
- Smak
- Smak miąższu jest łagodny.
- Wyróżnialność smaku miąższu
- Smak miąższu jest niewyróżniający się.
Gdzie i kiedy rośnie
- Siedlisko
- Grzyb występuje w lasach liściastych.
- Podłoże
- Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
- Sposób wyrastania
- Owocniki wyrastają po kilka.
- Częstość
- Owocnikowanie
- Potwierdzony zakres obserwacji obejmuje VIII (dane z 2016 r.).
- Obszar występowania
- Potwierdzono występowanie w Polsce.
Jadalność i kuchnia
- Jadalność
- Jadalny
- Wymagana obróbka
- Wymaga obróbki
- Spożycie na surowo
- Na surowo trujący
Prawo
- Ochrona
- W Polsce nie figuruje w wykazie gatunków grzybów objętych ochroną.
- Handel
- W Polsce nie figuruje w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu.
Z czym można pomylić
FAQ
Czy Neoboletus xanthopus można jeść na surowo?
Nie, surowy lub niedogotowany wywołuje ostre zatrucia żołądkowo-jelitowe; wymaga dokładnej obróbki cieplnej.
Pod jakimi drzewami najczęściej rośnie ten grzyb?
Występuje głównie pod dębami, rzadziej pod grabami, kasztanami jadalnymi i lipami na ciepłych glebach.
W jakich miesiącach pojawiają się jego owocniki?
Główny okres owocowania przypada od lipca do października, a na południu Europy także od maja.
Jaki rodzaj podłoża preferuje Neoboletus xanthopus?
Najchętniej rośnie na glebach wapiennych, gliniastych lub lessowych o odczynie obojętnym lub zasadowym.
Jak długo należy gotować ten gatunek przed spożyciem?
Wymaga obróbki termicznej trwającej co najmniej dwadzieścia minut przed zjedzeniem.
Jak smakuje miąższ po prawidłowym ugotowaniu?
Ugotowany miąższ ma łagodny, przyjemny grzybowy smak oraz jędrną i zwartą konsystencję.
W jakich rejonach Europy jest najczęściej spożywany?
Tradycyjnie spożywa się go we Włoszech, Francji oraz w wybranych krajach Półwyspu Bałkańskiego.
Do czego można wykorzystać ten gatunek poza kuchnią?
Służy w rzemiośle jako surowiec do pozyskiwania naturalnych barwników do wełny i tkanin.
Kiedy gatunek ten został wyodrębniony w taksonomii?
Został opisany jako samodzielny gatunek na początku XXI wieku na podstawie badań filogenetycznych.
Jakie kolory daje ten grzyb w barwiarstwie wełny?
Pozwala uzyskać odcienie żółte, oliwkowozielone, beżowe oraz ciepłe brązy zależnie od zaprawy.
Miłośnik
Spód kapelusza
- Średnica porów
- Pory mogą mieć średnicę od 0,1 do 0,5 milimetra.
- Długość rurek
- Rurki mogą mieć długość do 20 milimetrów.
Nazwy i historia
- Obowiązująca nazwa krajowa
- krasnoborowik żółtoczerwony
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Neoboletus xanthopus
Obserwacje w domu
Wysyp zarodników
- Potrzebne materiały
- świeży, dojrzały kapelusz, kartka papieru, szklanka lub miseczka, woda
- Czas
- 2–24 h
- Wykonanie
- Połóż kapelusz spodem na papierze.
- Dodaj kroplę wody na wierzch i przykryj.
- Po 2–24 godzinach podnieś kapelusz i obejrzyj osad.
Czego szukać
- Barwa wysypu
- Wysyp zarodników ma barwę brązową.
- Odcień wysypu
- Może występować oliwkowobrązowy odcień.
Pod mikroskopem
- Potrzebne materiały
- mikroskop świetlny, szkiełko podstawowe i nakrywkowe, igła, woda, zarodniki z wysypu
- Wykonanie
- Przenieś igłą odrobinę wysypu na szkiełko.
- Dodaj kroplę wody, przykryj szkiełkiem i obejrzyj zarodniki.
Czego szukać
- Kształt zarodnika
- Zarodnik może mieć kształt elipsoidalny lub wrzecionowaty.
- Powierzchnia zarodnika
- W obserwacjach mikroskopowych powierzchnię zarodnika opisywano jako gładką.
- Wymiary
- Zarodnik może mieć długość od 10 do 18 mikrometrów i szerokość od 3,8 do 6 mikrometrów.
Wymiary porównuj po skalibrowaniu skali mikroskopu.
Próby z odczynnikami
- Potrzebne materiały
- mikroskop świetlny, szkiełko podstawowe i nakrywkowe, igła, zarodniki z wysypu, gotowy roztwór 5% KOH, bibuła, okulary ochronne i rękawice do pracy z KOH
- Wykonanie
- Przenieś odrobinę zarodników z wysypu na czyste szkiełko podstawowe.
- Dodaj kroplę gotowego roztworu 5% KOH i nakryj szkiełkiem nakrywkowym.
- Usuń nadmiar płynu przy brzegu szkiełka bibułą. Obejrzyj barwę zarodników pod mikroskopem.
Czego szukać
- Barwa zarodników w 5% KOH
- żółtą
Ekologia i rozmieszczenie
- Gleba
- Preferuje gleby ilaste.
- Wapienność gleby
- Występuje na glebie wapiennej.
- Żyzność gleby
- Preferuje gleby żyzne.
- Drzewa liściaste w otoczeniu
- W otoczeniu rosną dęby (w tym dąb burgundzki, dąb kermesowy, dąb węgierski i dąb ostrolistny (podgatunek ballota)), buki (w tym buk zwyczajny) i grab wschodni.
- Partnerzy mikoryzowi
- Mikoryzę z tym grzybem tworzą dęby.
- Sposób odżywiania
- Gatunek ma sposób odżywiania ektomikoryzowy.
Zastosowania pozakulinarne
Poza tradycją kulinarną Neoboletus xanthopus znajduje praktyczne zastosowanie w naturalnym farbiarstwie rzemieślniczym i artystycznym. Związki barwnikowe obecne w kapeluszu i porach, w połączeniu z odpowiednimi zaprawami metalicznymi, takimi jak ałun lub siarczan żelaza, pozwalają na uzyskiwanie trwałych barwników do naturalnej wełny i lnu. W zależności od kwasowości kąpieli i rodzaju włókna barwienie daje paletę ciepłych odcieni: od żółtawych, przez beże i rudości, aż po oliwkową zieleń i stonowany brąz.
W dawnych praktykach wiejskich dojrzałe, wysuszone owocniki bywały sporadycznie wykorzystywane w drobnych pracach dekoracyjnych lub jako naturalny komponent dymny przy odstraszaniu owadów w budynkach gospodarczych. Współcześnie gatunek ten bywa także obiektem zainteresowania edukacji przyrodniczej i warsztatów plastycznych bazujących na dawnych technikach barwierskich, w których ceni się intensywność naturalnych pigmentów roślinnych i grzybowych.
Historia i kultura
Przez wiele dziesięcioleci Neoboletus xanthopus nie funkcjonował jako samodzielny byt w świadomości społecznej ani w literaturze mykologicznej, będąc traktowany jako forma fenotypowa lub odmiana szeroko pojętego krasnoborowika ceglastoporego. Dopiero nowoczesne badania filogenetyczne z początku XXI wieku wydzieliły go jako odrębny takson, co sprawia, że jego historia w dawnych kronikach i traktatach przyrodniczych jest nierozerwalnie spleciona z historią pokrewnych borowików o czerwonych porach.
W tradycji ludowej południowej i środkowej Europy grzyby o siniejącym miąższu i jaskrawo zabarwionych trzonach obarczone były licznymi przesądami. W folklorze niemieckim i słowiańskim przypisywano im diabelskie pochodzenie lub powiązanie ze złymi mocami leśnymi, co odzwierciedlały dawne nazwy potoczne nawiązujące do czarta czy wilka. Z kolei w wiejskich społecznościach śródziemnomorskich, gdzie wiedza o obróbce termicznej była przekazywana międzypokoleniowo, owocniki te postrzegano jako wartościowy dar natury w trudnych okresach letniego niedoboru innej żywności leśnej.
Jadalność i bezpieczeństwo
Gatunek klasyfikowany jest jako jadalny, lecz wyłącznie pod warunkiem bezwzględnego poddania go gruntownej i długotrwałej obróbce termicznej przed spożyciem. Spożycie owocników na surowo, w stanie niedogotowanym lub niedosmażonym wiąże się z wysokim ryzykiem wywołania ostrych zaburzeń żołądkowo-jelitowych, objawiających się silnymi bólami brzucha, nudnościami, wymiotami i biegunką. Do neutralizacji termolabilnych substancji drażniących przewód pokarmowy wymagane jest gotowanie przez co najmniej dwadzieścia minut lub dokładne, długie duszenie.
Miąższ po właściwej obróbce cechuje się zwartą strukturą, łagodnym smakiem i przyjemnym aromatem. We Włoszech, Francji i niektórych krajach bałkańskich jest tradycyjnie ceniony i chętnie konsumowany przez lokalną ludność po wcześniejszym obgotowaniu i odlaniu wywaru. W krajach Europy Środkowej podchodzi się do niego z dużą ostrożnością ze względu na intensywną reakcję sinienia tkanek, która w lokalnej kulturze często bywa błędnie kojarzona z trującymi właściwościami.
Siedlisko i występowanie
Neoboletus xanthopus zasiedla przede wszystkim ciepłe, nasłonecznione lasy liściaste oraz lasy mieszane z przewagą dębów, grabów, kasztanów jadalnych i lip. Preferuje podłoża zasobne w węglan wapnia, gleby gliniaste, lessowe lub kamieniste o odczynie obojętnym bądź lekko zasadowym, rzadziej kwaśne i piaszczyste. Tworzy powiązania mikoryzowe głównie z drzewami z rodziny bukowatych, ze szczególnym uwzględnieniem dębu szypułkowego, bezszypułkowego oraz dębów południowoeuropejskich.
Zasięg występowania obejmuje centralną, południową i zachodnią Europę, ze szczególnym nasileniem stanowisk w basenie Morza Śródziemnego, Europie Środkowej oraz na Bałkanach; w północnej części kontynentu notowany jest sporadycznie. W Europie Południowej owocniki pojawiają się falami już od późnej wiosny, często w maju i czerwcu, po czym następuje przerwa w okresie letnich susz i ponowny wysyp wczesną jesienią. W Europie Środkowej sezon przypada na okres od lipca do października, osiągając szczyt w sierpniu i wrześniu przy utrzymujących się wysokich temperaturach i umiarkowanej wilgotności podłoża.
Źródła
- B. Assyov 2020, Yesca 32:77–118
- Gierczyk & Ślusarczyk 2020 Przegląd Przyrodniczy31(1)
- NDFF Verspreidingsatlas 0193010 (także [30])
- Assyov B. (2020). Neoboletus xanthopus — additional data and iconography of a widespread, but frequently neglected species. Yesca 32:77–118. Opis angielski s.101–115.
- Pilzbuch/Pilzwelten. Gelbfüßiger Hexenröhrling, Neoboletus xanthopus. Własne użycie nazw niemieckich i opis atlasowy autora strony.
- Moreno G., Sánchez-Dueñas G., Alvarado P. (2025). Neoboletus xanthopus, una especie confundida con N.erythropus. Bol.Soc.Micol.Madrid49:85–92; materiał AH58353.
Badacz
Jadalność i kuchnia
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Jadalność
- Jadalny — źródło oznaczenia
Pilzbuch/Pilzwelten. Gelbfüßiger Hexenröhrling, Neoboletus xanthopus. Własne użycie nazw niemieckich i opis atlasowy autora strony. · Speisewert: autor wspólnej karty N.xanthopus iN.erythropus ocenia oba jako jadalne i wyraźnie wyklucza spożywanie na surowo. To ocena atlasowa autora, bez gatunkowego testu toksykologicznego; wymóg ogrzania zapisano oddzielnie.
- Wymagana obróbka
- Wymaga obróbki
Pilzbuch/Pilzwelten. Gelbfüßiger Hexenröhrling, Neoboletus xanthopus. Własne użycie nazw niemieckich i opis atlasowy autora strony. · Speisewert/Beschreibung: N.xanthopus jako grzyb wymagający dokładnej obróbki cieplnej, na surowo silnie nietolerowany; nie ustalono gatunkowego bezpiecznego minimum czasu lub temperatury.
- Spożycie na surowo
- Trujący
Materiał: surowy
Pilzbuch/Pilzwelten. Gelbfüßiger Hexenröhrling, Neoboletus xanthopus. Własne użycie nazw niemieckich i opis atlasowy autora strony. · Retained Pilzbuch/Pilzwelten species page, L89 and L100: Gelbfüßige Hexenröhrlinge raw poisonous / strongly intolerable. Atlas author assessment, no established species-specific toxin or safe preparation minimum.
Nazwy naukowe i taksonomia
- Obowiązująca nazwa naukowa
Neoboletus xanthopus
Neoboletus xanthopus (Klofac & A. Urb.) Klofac & A. Urb. należy do rodziny borowikowatych (Boletaceae). Współczesna kombinacja została opublikowana w Index Fungorum w 2014 roku (pod numerem rejestracyjnym 550948). Nazwą bazową jest Boletus xanthopus Klofac & A. Urb., utworzona w tym samym roku.
Zakres taksonu i ograniczenia oznaczania
Badania filogenetyczne i analizy morfologiczne potwierdziły odrębność N. xanthopus od N. luridiformis, wykazując jednocześnie szeroką zmienność fenotypową utrudniającą jednoznaczne rozdzielenie tych taksonów wyłącznie na podstawie pojedynczych cech makroskopowych.
Ekologia i rozmieszczenie
- Gleba — ocena i zakres źródła
- Według przypuszczenia autora w Holandii preferuje gleby ilaste. [30]
- Częstość — ocena i zakres źródła
- Holandia: Gatunek może być bardzo rzadki. [30]
Bułgaria: Gatunek może być pospolity. [20]
Grecja: Gatunek może być pospolity. [20] - Żyzność gleby — ocena i zakres źródła
- Według przypuszczenia autora w Holandii preferuje gleby żyzne. [30]
- Drzewa iglaste w otoczeniu — TR
- W otoczeniu rosną jodły.[20]
Diagnostyka laboratoryjna
Dane ustrukturyzowane
Podstawki
Kaulocystydy
Cystydy hymenialne
- Obecność pseudocystyd hymenialnych
- U tego gatunku pseudocystydy hymenialne są obecne. [20]
- Organizacja cheilocystyd
- Cheilocystydy tworzą pas. [20]
- Kształt szczytu cystydy hymenialnej
- Często na brzegu porów szczyt cystydy hymenialnej jest zaopatrzony w wyrostek szczytowy. [20]
- Barwa cystydy hymenialnej
- Na brzegu porów i na wewnętrznej powierzchni rurek cystyda hymenialna ma barwę miodową. [20]
- Rozdęcie cystydy
- Na wewnętrznej powierzchni rurek cystyda ma brzuchate rozdęcie. [20]
- Długość cystydy hymenialnej
- Długość cystydy hymenialnej może wynosić od 13 do 23 mikrometrów na brzegu porów, a od 23,5 do 47,5 mikrometra na wewnętrznej powierzchni rurek. [20]
- Krzywizna szyjki cystydy
- Na wewnętrznej powierzchni rurek szyjka cystydy może być prosta lub pogięta. [20]
- Udział długości szyjki cystydy
- Na wewnętrznej powierzchni rurek szyjka może zajmować do jednej trzeciej długości całej cystydy. [20]
- Obecność szyjki cystydy
- Na wewnętrznej powierzchni rurek szyjka cystydy jest obecna. [20]
- Szerokość szyjki cystydy — klasa
- Na wewnętrznej powierzchni rurek szyjka cystydy jest wąska. [20]
- Wygląd optyczny cystydy hymenialnej
- Na brzegu porów i na wewnętrznej powierzchni rurek cystyda hymenialna jest hialinowa. [20]
- Kształt cystydy hymenialnej
- Cystyda hymenialna może być maczugowata lub butelkowata na brzegu porów [20], a wrzecionowata, bardzo rzadko butelkowata lub maczugowata na wewnętrznej powierzchni rurek [20] [28].
- Grubość ściany
- Na brzegu porów i na wewnętrznej powierzchni rurek cystyda hymenialna jest cienkościenna. [20]
- Szerokość cystydy hymenialnej
- Szerokość cystydy hymenialnej może wynosić od 3 do 6 mikrometrów na brzegu porów, a od 6 do 10,5 mikrometra na wewnętrznej powierzchni rurek. [20]
- Regularność kształtu pseudocystyd
- Często kształt pseudocystydy jest silnie nieregularny. [20]
- Obecność pleurocystyd
- Stwierdzono obecność pleurocystyd. [20]
Pozostałe cechy laboratoryjne
- Rozgałęzienie strzępki kontekstu
- Strzępka kontekstu jest rozgałęziona. [20]
- Krzywizna strzępki kontekstu
- Strzępka kontekstu jest pogięta. [20]
- Przegrody strzępki kontekstu
- Strzępka kontekstu ma przegrody. [20]
- Klasa ściany strzępki kontekstu
- Strzępka kontekstu jest cienkościenna. [20]
- Szerokość strzępek kontekstu
- Strzępki miąższu mogą mieć szerokość od 3,5 do 7 mikrometrów. [20]
- Płodność krawędzi hymenoforu
- Krawędź porów jest płonna. [20]
- Barwa zawartości strzępek tromboplerowych
- Zawartość strzępki tromboplerowej ma barwę złotożółtą. [20]
- Obecność strzępek tromboplerowych
- Stwierdzono obecność strzępek tromboplerowych. [20]
Skórka kapelusza
- Długość elementów skórki kapelusza
- Element skórki kapelusza może mieć długość od 37 do 80 mikrometrów. [28]
- Kształt elementów skórki kapelusza
- Elementy skórki kapelusza mają kształt walcowaty. [28]
- Rozgałęzienie strzępki skórki
- Strzępka skórki jest rozgałęziona [20]; jest widlasto rozgałęziona. [28]
- Proporcje strzępki skórki
- Strzępka skórki jest smukła. [20]
- Klasa ściany strzępki skórki
- Strzępki skórki kapelusza są cienkościenne. [20]
- Inkrustacja strzępek skórki
- Inkrustacja strzępek skórki jest obecna [20] [33], a czasami jest obecna przy szczycie, opisana w źródle jako żywiczna. [20]
- Barwa pigmentu skórki
- Pigment skórki kapelusza może być brązowawy [28]; może być żółtobrązowy (położenie pigmentu niepodane w źródle). [20]
- Kształt wierzchołka komórki końcowej skórki kapelusza
- Wierzchołek komórki końcowej skórki kapelusza może być zaokrąglony lub zwężający się [12]; może być kulisto powiększony. [20]
- Długość komórki końcowej skórki kapelusza
- Długość komórki końcowej skórki kapelusza może wynosić od 8,5 do 39 mikrometrów. [12]
- Kształt komórki końcowej skórki kapelusza
- Komórka końcowa skórki kapelusza może być maczugowata, niemal walcowata, wydłużona jajowata, cystydoidalna lub ampułkowata [12] [20], a niekiedy może być kulista. [20]
- Szerokość komórki końcowej skórki kapelusza
- Szerokość komórki końcowej skórki kapelusza może wynosić od 3 do 11 mikrometrów. [12]
Reakcje z odczynnikami
- Barwy w odczynnikach
- Zarodniki po zastosowaniu wodorotlenku potasu (KOH) o stężeniu 5% mają barwę żółtą. [20]
Zarodniki
- Średni iloraz długości i szerokości zarodnika
- Średni iloraz długości i szerokości zarodnika może wynosić od 2,3 do 2,9 [20]; wynosi 2,8. [28]
- Barwa zarodnika w mikroskopie
- Zarodnik w obrazie mikroskopowym może być żółty lub złotożółty [20]; może być żółtawy. [28]
- Krople wewnątrz zarodnika
- W zarodniku stwierdzono obecność kropli [12] [28]; od 1 do 3 dużych kropli. [20]
- Iloraz długości i szerokości zarodnika
- Iloraz długości i szerokości zarodnika może wynosić od 2 do 3,2. [12]
- Powierzchnia zarodnika
- W obserwacjach mikroskopowych powierzchnię zarodnika opisywano jako gładką. [12] [28]
- Objętość zarodnika
- Średnie objętości zarodników z badanych kolekcji mogą wynosić od 154 do 213 mikrometrów sześciennych. [20]
Trama hymenoforu
- Typ tramy hymenoforu
- Trama hymenoforu jest bilateralna — dwustronna, typu Boletus — boletoidalna. [12]
- Wygląd optyczny strzępek tramy
- Strzępka tramy jest hialinowa. [20]
- Klasa ściany strzępek tramy
- Strzępka tramy jest cienkościenna. [20]
- Grubość ściany strzępek tramy
- Grubość ściany strzępki tramy może wynosić do 1 mikrometra. [20]
- Szerokość strzępek tramy
- Szerokość strzępek tramy może wynosić od 3,5 do 10,5 mikrometra. [20]
Materiał i metody badań
Opis cech — źródło i zakres
Materiał: Owocniki N. xanthopus zbadane przez autora z Bułgarii i Grecji, seria SOMF.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Ścisła górna granica nie jest dolną granicą populacyjną ani zaokrągloną granicą włączoną do zakresu.
[20]Materiał: Niezależny opis atlasowy Neoboletus xanthopus; brak wskazanego okazu dowodowego lub próbki doświadczalnej.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Ograniczenia: Opis autora atlasu, bez pierwotnego kontrolowanego doświadczenia. Zapisano wyłącznie łagodny charakter smaku; nie przeniesiono instrukcji próbowania.
[22]Dane mikroskopowe — źródło i ograniczenia
Materiał: AH58353, Hiszpania, n=30 zarodników.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Ograniczenia: Nie dopowiedziano N podstawek lub cystyd ani konkretnego medium każdego pomiaru.
[28]Materiał: Źródłowo badane kolekcje N. xanthopus z Bułgarii i Grecji; n=50 zarodników na okaz; pomiary w wodzie.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Zakres średnich zbadanych kolekcji, nie zakres pojedynczych ilorazów Q ani jeden wspólny iloraz.
[20]Archiwalny opis siedliska
W Europie Południowej gatunek rośnie w ciepłolubnych dąbrowach i lasach dębowo-grabowych na glebach wapiennych oraz krzemianowych, wchodząc w mikoryzę głównie z dębami (Quercus cerris, Q. frainetto, Q. coccifera), rzadziej pod bukami.
Archiwalny opis siedliska
W Holandii grzyb uchodzi za ektomikoryzowy gatunek skrajnie rzadki, związany z dębami, notowany na pojedynczych stanowiskach.
Archiwalny opis siedliska
Znaleziska w Bułgarii i Grecji notowano od maja do października, natomiast jedyny potwierdzony zbiór w Polsce pochodzi z sierpnia.
- Wyniki źródłowe — Długość sterygmy podstawki
- Materiał badania: Hiszpania, Madrid, Paredes de Buitrago, humus pod Quercus ilex subsp.ballota,10.10.2024, leg.G.Sánchez-Dueñas, AH58353. Sekwencje ITS PV583767, LSU PV583908, RPB2 PV592032, TEF1 PV592033. 5–6 µm [28]
Materiał badania: Materiały N.xanthopus z Bułgarii i Grecji w SOMF, autorskie zbiory i okazy dostarczone przez korespondentów; wykaz druk114–115. Metody i pomiary druk102–104. Materiał suszony, ponownie nawodniony (przygotowanie opisano w Metodach): do 4 µm [20] - Wyniki źródłowe — Liczba zarodników na jednej podstawce
- Liczba zarodników na jednej podstawce wynosi 4. [20] [28]
- Wyniki źródłowe — Długość podstawki
- 27–34 µm [15]
21,5–31,5 µm [12]
Materiał badania: Hiszpania, Madrid, Paredes de Buitrago, humus pod Quercus ilex subsp.ballota,10.10.2024, leg.G.Sánchez-Dueñas, AH58353. Sekwencje ITS PV583767, LSU PV583908, RPB2 PV592032, TEF1 PV592033. 45–55 µm [28] - Wyniki źródłowe — Szerokość podstawki
- 9–12,5 µm [12]
Materiał badania: Hiszpania, Madrid, Paredes de Buitrago, humus pod Quercus ilex subsp.ballota,10.10.2024, leg.G.Sánchez-Dueñas, AH58353. Sekwencje ITS PV583767, LSU PV583908, RPB2 PV592032, TEF1 PV592033. 9–11 µm [28] - Wyniki źródłowe — Szerokość elementów skórki
- Materiał badania: Holotyp Boletus xanthopus, WU31411; oryginalny protolog2014, sekwencja GenBankKM027387. do 5 µm [33]
Materiał badania: Hiszpania, Madrid, Paredes de Buitrago, humus pod Quercus ilex subsp.ballota,10.10.2024, leg.G.Sánchez-Dueñas, AH58353. Sekwencje ITS PV583767, LSU PV583908, RPB2 PV592032, TEF1 PV592033. 5–8 µm [28] - Wyniki źródłowe — Długość zarodnika
- Materiał badania: Holotyp Boletus xanthopus, WU31411; oryginalny protolog2014, sekwencja GenBankKM027387. 13,5–15 µm (skrajnie 10–16 µm) [33]
10,5–16 µm [12]
Materiał badania: Hiszpania, Madrid, Paredes de Buitrago, humus pod Quercus ilex subsp.ballota,10.10.2024, leg.G.Sánchez-Dueñas, AH58353. Sekwencje ITS PV583767, LSU PV583908, RPB2 PV592032, TEF1 PV592033. 12,3–17,1 µm (skrajnie do 18 µm) [28] - Wyniki źródłowe — Szerokość zarodnika
- Materiał badania: Holotyp Boletus xanthopus, WU31411; oryginalny protolog2014, sekwencja GenBankKM027387. 4–5 µm (skrajnie 3,8–5,5 µm) [33]
Materiał badania: Hiszpania, Madrid, Paredes de Buitrago, humus pod Quercus ilex subsp.ballota,10.10.2024, leg.G.Sánchez-Dueñas, AH58353. Sekwencje ITS PV583767, LSU PV583908, RPB2 PV592032, TEF1 PV592033. 4,5–5,9 µm (skrajnie do 6 µm) [28]
4–6 µm [12]
Metody i zapisy źródłowe — Materiały N.xanthopus z Bułgarii i Grecji w SOMF, autorskie zbiory i okazy dostarczone przez korespondentów; wykaz druk114–115. Metody i pomiary druk102–104.
Stan materiału: suszony.
Pochodzenie materiału: Bulgaria and Greece.
Identyfikacja kropli: nierozstrzygnięta.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Medium: KOH. Stężenie: 5%; podstawa procentowa niepodana. Opis metody w źródle: Rehydratowane suszone okazy; preparaty w5%KOH, fakultatywnie czerwień Kongo w amoniaku dla kontrastu. AmScopeT360B/MU900, pomiary skalibrowanych fotografii, Carnoy2.0 i Piximetre5.10. Zarodniki mierzono osobno w wodzie; to medium dotyczy ich wymiarów, nie barwy w KOH.
Wygląd optyczny podstawki — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: basidia hyaline. Hialinowość oddzielono od żółtego zabarwienia wKOH.” [20]
Układ strzępek skórki — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: trichodermium of strongly interwoven ... hyphae; układ strzępek oddzielony od kształtu ich końcowych komórek.” [20]
Długość sterygmy podstawki — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: sterigmata up to4µm; nie podano dolnej granicy.” [20]
Obecność pseudocystyd hymenialnych — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: pseudocystidia present at pores edges; osobny rodzaj komórek i położenie, bez wymyślonej liczebności.” [20]
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: basidia four-spored;4zarodniki na jednej podstawce, nie liczba zbadanych podstawek.” [20]
Barwa podstawki — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: podstawki prawie bezbarwne do miodowożółtych, okazjonalnie jaskrawożółte w5%KOH. Zapisano żółtą barwę podstawową, odrębną od hialinowości; dokładny odcień i częstość zachowano w źródle.” [20]
Wygląd optyczny cystyd hymenialnych — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: cheilocystidia i pleurocystidia jawnie hialinowe; wspólny wynik grupy obu struktur w tej samej serii i metodzie.” [20]
Obecność cystyd w hymenium — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: cheilocystydy i pleurocystydy opisane w hymenium badanego materiału. Sama obecność oddzielona od ich typu i kształtu.” [20]
Kształt szczytu cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: cheilocystidia often with mucronate apex; obecność wyrostka. Częstość often zachowana w źródle, nie przypisana innym kształtom.” [20]
Długość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: cheilo-cell, jawny zakres 13–23µm; cheilo i pleuro są odrębnymi celami tego samego badania.” [20]
Długość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: pleuro-cell, jawny zakres 23.5–47.5µm; cheilo i pleuro są odrębnymi celami tego samego badania.” [20]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: cheilocystidia clavate or lageniform; dokładny brzeg porów, nie pleurocystydy.” [20]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: pleurocystidia fusiform-ventricose; podstawowy kształt wrzecionowaty, brzuszkowate rozdęcie i szyjka pozostają odrębnie udokumentowane, oczekując dokładnych atrybutów.” [20]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: pleurocystidia very rarely lageniform; możliwość butelkowatego kształtu, bardzo rzadka częstość nie zostaje zastąpiona kodem often.” [20]
Grubość ściany dokładnie określonej cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: thin-walled cheilo- i pleurocystidia, zachowane w oddzielnych celach.” [20]
Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: cheilo-cell, jawny zakres 3–6µm; cheilo i pleuro są odrębnymi celami tego samego badania.” [20]
Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: pleuro-cell, jawny zakres 6–10.5µm; cheilo i pleuro są odrębnymi celami tego samego badania.” [20]
Inkrustacja strzępek skórki — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: terminal elements ... sometimes apically encrusted with resinous substance; obecność osadu na szczytach, bez utożsamienia żywicznej substancji z pigmentem.” [20]
Obecność pleurocystyd — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: własny opis i pomiary pleurocystyd potwierdzają ich obecność w badanym hymenium.” [20]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „Druk103/PDF105: basidiospores yellow to golden yellow in5%KOH; barwa preparatu, nie wysypu.” [20]
Metody i zapisy źródłowe — Hiszpania, Madrid, Paredes de Buitrago, humus pod Quercus ilex subsp.ballota,10.10.2024, leg.G.Sánchez-Dueñas, AH58353. Sekwencje ITS PV583767, LSU PV583908, RPB2 PV592032, TEF1 PV592033.
Numer okazu: AH58353.
Pochodzenie materiału: Paredes de Buitrago, Madrid, Spain.
Identyfikacja kropli: nierozstrzygnięta.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Opis makroskopowy na świeżym materiale. Mikroskopia przy użyciu wody destylowanej,10%wodorotlenku amonu i odczynnika Melzera. Autorzy nie przypisują wprost pojedynczego medium każdemu wymiarowi; zachowano to ograniczenie, bez utożsamienia z5%KOH serii Assyova.
Układ strzępek skórki — zapis źródłowy: „Druk88: źródłowy opis pileipellis_hypha_arrangement AH58353; pigment wakuolarny osobno od barwy, nie przyścienny.” [28]
Długość sterygmy podstawki — zapis źródłowy: „Druk88, AH58353: jawny wynik basidium_sterigma_length; dokładna anatomia i skrajne granice zachowane, bez domysłu medium.” [28]
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „Druk88, AH58353: jawny wynik basidia_spore_count; dokładna anatomia i skrajne granice zachowane, bez domysłu medium.” [28]
Długość podstawki — zapis źródłowy: „Druk88, AH58353: jawny wynik basidium_length; dokładna anatomia i skrajne granice zachowane, bez domysłu medium.” [28]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „Druk88: źródłowy opis basidium_shape AH58353; pigment wakuolarny osobno od barwy, nie przyścienny.” [28]
Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „Druk88, AH58353: jawny wynik basidium_width; dokładna anatomia i skrajne granice zachowane, bez domysłu medium.” [28]
Długość kaulocystyd — zapis źródłowy: „Druk88, AH58353: jawny wynik caulocystidia_length; dokładna anatomia i skrajne granice zachowane, bez domysłu medium.” [28]
Szerokość kaulocystyd — zapis źródłowy: „Druk88, AH58353: jawny wynik caulocystidia_width; dokładna anatomia i skrajne granice zachowane, bez domysłu medium.” [28]
Obecność cystyd w hymenium — zapis źródłowy: „Druk88: Cistidios presentes en cara del tubo; obecność dotyczy badanego hymenium AH58353.” [28]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk88: źródłowy opis hymenial_cystidium_shape AH58353; pigment wakuolarny osobno od barwy, nie przyścienny.” [28]
Długość elementów skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Druk88, AH58353: jawny wynik pileipellis_element_length; dokładna anatomia i skrajne granice zachowane, bez domysłu medium.” [28]
Kształt elementów skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Druk88: źródłowy opis pileipellis_element_shape AH58353; pigment wakuolarny osobno od barwy, nie przyścienny.” [28]
Szerokość elementów skórki — zapis źródłowy: „Druk88, AH58353: jawny wynik pileipellis_element_width; dokładna anatomia i skrajne granice zachowane, bez domysłu medium.” [28]
Barwa pigmentu skórki — zapis źródłowy: „Druk88: źródłowy opis pileipellis_pigment_colour AH58353; pigment wakuolarny osobno od barwy, nie przyścienny.” [28]
Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Druk88: źródłowy opis pileipellis_structure AH58353; pigment wakuolarny osobno od barwy, nie przyścienny.” [28]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „Druk88: źródłowy opis spore_colour_microscopy AH58353; pigment wakuolarny osobno od barwy, nie przyścienny.” [28]
Krople wewnątrz zarodnika — zapis źródłowy: „Druk88: źródłowy opis spore_guttules AH58353; pigment wakuolarny osobno od barwy, nie przyścienny.” [28]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Druk88, AH58353: jawny wynik spore_length; dokładna anatomia i skrajne granice zachowane, bez domysłu medium.” [28]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Druk88: źródłowy opis spore_shape AH58353; pigment wakuolarny osobno od barwy, nie przyścienny.” [28]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Druk88: źródłowy opis spore_surface AH58353; pigment wakuolarny osobno od barwy, nie przyścienny.” [28]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Druk88, AH58353: jawny wynik spore_width; dokładna anatomia i skrajne granice zachowane, bez domysłu medium.” [28]
Metody i zapisy źródłowe — Holotyp Boletus xanthopus, WU31411; oryginalny protolog2014, sekwencja GenBankKM027387.
Numer okazu: WU31411.
Identyfikacja kropli: nierozstrzygnięta.
Układ strzępek skórki — zapis źródłowy: „IndexFungorum184:1: trichoderm consisting of interwoven hyphae.” [33]
Szerokość elementów skórki — zapis źródłowy: „IndexFungorum184:1: interwoven hyphae up to5µm broad; cała strzępka, nie komórka końcowa.” [33]
Inkrustacja strzępek skórki — zapis źródłowy: „IndexFungorum184:1: hyphae more or less heavily incrusted with brownish pigment; inkrustacja pigmentowa, źródłowy zmienny stopień zachowany w badaniu.” [33]
Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „IndexFungorum184:1: pileipellis a trichoderm.” [33]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „IndexFungorum184:1: (10–)13.5–15(–16)µm; zwykłe i skrajne granice zachowane.” [33]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „IndexFungorum184:1: (3.8–)4–5(–5.5)µm; dokładne granice, bez obliczaniaQ ze skrajności.” [33]
Metody i zapisy źródłowe — B. Assyov 2020, Yesca 32:77–118
Długość podstawki; Kształt podstawki; Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „Maczugowate podstawki 21,5–31,5 × 9–12,5 µm; cztery sterygmy długości do 4 µm. Średni iloraz długości/szerokości 2,5; hialinowe, w 5% KOH bezbarwne lub miodowożółte, czasem jaskrawożółte.” [12]
Typ tramy hymenoforu — zapis źródłowy: „Trama bilateralna typu Boletus; strzępki 3,5–10,5 µm szerokości, hialinowe, niemal bezbarwne w 5% KOH; cienkościenne albo miejscami ze ścianą do 1 µm.” [12]
Organizacja skórki kapelusza; Kształt wierzchołka komórki końcowej skórki kapelusza; Długość komórki końcowej skórki kapelusza; Kształt komórki końcowej skórki kapelusza; Szerokość komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Skórka: trichoderm silnie splątanych, smukłych, falistych, septowanych, rozgałęzionych, czasem rozwidlonych i cienkościennych strzępek z żółtobrązowym pigmentem w 5% KOH. Końce 8,5–39 × 3–11 µm: subcylindryczne, z okrągłym, zwężającym się albo kulisto poszerzonym końcem; wydłużone jajowate, cystydopodobne, ampułkowate, maczugowate, czasem kuliste. Niekiedy na końcu inkrustowane substancją żywiczną.” [12]
Krople wewnątrz zarodnika; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki elipsoidalne do wrzecionowatych, gładkie, z 1–3 dużymi gutulami; żółte do złotożółtych w 5% KOH. Barwa preparatu nie jest barwą wysypu.” [12]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „10,5–16×4–6µm; średnie kolekcji12–14,3×4,8–5,5µm.” [12]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „Iloraz długości i szerokości Q 2–3,2; średnie dla kolekcji 2,3–2,9. Objętość ma osobną obserwację spore_volume, z jednostką µm³.” [12]
Metody i zapisy źródłowe — Gierczyk & Ślusarczyk 2020 Przegląd Przyrodniczy31(1)
Metody i zapisy źródłowe — Materiały N.xanthopus z Bułgarii i Grecji w SOMF, autorskie zbiory i okazy dostarczone przez korespondentów; wykaz druk114–115. Metody i pomiary druk102–104.
Stan materiału: suszony.
Pochodzenie materiału: Bulgaria and Greece.
Identyfikacja kropli: nierozstrzygnięta.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Medium: KOH. Stężenie: 5%; podstawa procentowa niepodana. Opis metody w źródle: Rehydratowane suszone okazy; preparaty w5%KOH, fakultatywnie czerwień Kongo w amoniaku dla kontrastu. AmScopeT360B/MU900, pomiary skalibrowanych fotografii, Carnoy2.0 i Piximetre5.10. Zarodniki mierzono osobno w wodzie; to medium dotyczy ich wymiarów, nie barwy w KOH.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Medium: water. Opis metody w źródle: Assyov2020, druk102: spores measured in water,50 normally developed spores per specimen. Collection means reported in the source, not calculated from pooled extreme bounds.
Organizacja cheilocystyd; Kształt szczytu cystydy hymenialnej; Rozdęcie cystydy; Krzywizna szyjki cystydy; Obecność szyjki cystydy; Szerokość szyjki cystydy — klasa; Kształt cystydy hymenialnej; Regularność kształtu pseudocystyd; Płodność krawędzi hymenoforu — zapis źródłowy: „Druk103–104/PDF105–106: exact source cheilocystidium, pleurocystidium or pseudocystidium description; neck belongs to pleurocystidium, mucronate apex to cheilocystidium.” [20]
Rozgałęzienie strzępki kontekstu; Krzywizna strzępki kontekstu; Przegrody strzępki kontekstu; Klasa ściany strzępki kontekstu; Wygląd optyczny strzępek tramy; Klasa ściany strzępek tramy; Rozgałęzienie strzępki skórki; Krzywizna strzępki skórki; Proporcje strzępki skórki; Przegrody strzępki skórki; Klasa ściany strzępki skórki; Obecność strzępek tromboplerowych — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: source pileipellis, hymenophoral trama or fruitbody context hyphae; tissue targets kept separate.” [20]
Szerokość strzępek kontekstu; Grubość ściany strzępek tramy; Szerokość strzępek tramy — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: context hyphae3.5–7µm; trama hyphae3.5–10.5µm, thin walled or wall up to1µm. No lower wall bound inferred.” [20]
Barwa cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk103–104/PDF105–106: cheilo/pleuro almostcolourless to honeyyellow in5%KOH. Stored honey yellow does not replace the retained colourless lower end in source documentation.” [20]
Udział długości szyjki cystydy — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: narrow neck up to1/3of the whole pleurocystidium length; exact fraction retained.” [20]
Wygląd optyczny cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk103–104/PDF105–106: exact cells described as hyaline; nearly colourless to honey yellow in5%KOH is a separate preparation colour range.” [20]
Inkrustacja strzępek skórki — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: terminal apices sometimes with resinous encrustation; composition, anatomical position and frequency separate.” [20]
Kształt wierzchołka komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: apex sometimes spherically enlarged; globose form and enlargement recorded separately.” [20]
Kształt komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: subcylindrical, elongateovoid, cystidioid, ampulliform, clavate or occasionallyspherical; modifiers belong only to their own shape.” [20]
Krople wewnątrz zarodnika — zapis źródłowy: „Druk103/PDF105: with1–3largeguttules; chemical identity unresolved.” [20]
Objętość zarodnika — zapis źródłowy: „Druk103/PDF105: averageVm154–213µm³; range of collection means, not individual volumes.” [20]
Barwa zawartości strzępek tromboplerowych — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: tromboplerous hyphae golden yellow in5%KOH; medium-bound contents colour, not a chemical change.” [20]
Metody i zapisy źródłowe — Hiszpania, Madrid, Paredes de Buitrago, humus pod Quercus ilex subsp.ballota,10.10.2024, leg.G.Sánchez-Dueñas, AH58353. Sekwencje ITS PV583767, LSU PV583908, RPB2 PV592032, TEF1 PV592033.
Numer okazu: AH58353.
Pochodzenie materiału: Paredes de Buitrago, Madrid, Spain.
Identyfikacja kropli: nierozstrzygnięta.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Opis makroskopowy na świeżym materiale. Mikroskopia przy użyciu wody destylowanej,10%wodorotlenku amonu i odczynnika Melzera. Autorzy nie przypisują wprost pojedynczego medium każdemu wymiarowi; zachowano to ograniczenie, bez utożsamienia z5%KOH serii Assyova.
Rozgałęzienie strzępki skórki; Krzywizna strzępki skórki; Przegrody strzępki skórki — zapis źródłowy: „Druk88: source pileipellis elements cylindrical, flexuous, septate and bifurcately branched, AH58353.” [28]
Metody i zapisy źródłowe — Materiały N.xanthopus z Bułgarii i Grecji w SOMF, autorskie zbiory i okazy dostarczone przez korespondentów; wykaz druk114–115. Metody i pomiary druk102–104.
Stan materiału: suszony.
Pochodzenie materiału: Bulgaria and Greece.
Identyfikacja kropli: nierozstrzygnięta.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Medium: KOH. Stężenie: 5%; podstawa procentowa niepodana. Opis metody w źródle: Rehydratowane suszone okazy; preparaty w5%KOH, fakultatywnie czerwień Kongo w amoniaku dla kontrastu. AmScopeT360B/MU900, pomiary skalibrowanych fotografii, Carnoy2.0 i Piximetre5.10. Zarodniki mierzono osobno w wodzie; to medium dotyczy ich wymiarów, nie barwy w KOH.
Barwa pigmentu skórki — zapis źródłowy: „Druk104/PDF106: pigment yellow brown in5%KOH; location unreported, not inferred as parietal, vacuolar or encrusting.” [20]
Nazwy i tożsamość gatunku
Nazwa polska: Polskie Towarzystwo Mykologiczne w rekomendacji nr 1/2021 podaje nazwę „krasnoborowik żółtoczerwony”. W kolumnie poprzedniej nazwy jest „brak”; dokument nie potwierdza, że „żółtonogi” był wcześniejszą nazwą oficjalną. W przejrzanych niezależnych źródłach nie znaleziono podstawy do promowania dawnych polskich wpisów serwisu do nazw alternatywnych. Dawne wpisy i wcześniejsze oceny pozostają w historii.
Nomenklatura i typ: Pierwotna nazwa to Boletus xanthopus Klofac & A. Urb., opublikowana 23 sierpnia 2014 r. w Index Fungorum 184:1, IF550676. Holotypem jest WU31411, z sekwencją KM027387. Kombinację Neoboletus xanthopus opublikowano w Index Fungorum 206:1, IF550948. Nie utożsamiono automatycznie tego gatunku z historycznie różnie rozumianymi nazwami discolor, junquilleus ani z wszystkimi dawnymi zbiorami opisanymi jako N. erythropus.
Nazwy obcojęzyczne: Niderlandzkie Fijnschubbige heksenboleet pochodzi z atlasu NDFF. Niezależna karta Pilzwelten używa nazw Gelbfüßiger Hexenröhrling, Gelbfüßiger Flockenstieliger Hexenröhrling, Laubwaldform des Flockenstieligen Hexenröhrlings, Eichen-Flocki i Laubwald-Flocki. To dokumentacja użycia przez tego autora, bez nadania tym nazwom statusu oficjalnej normy niemieckiej. Lista łacińskich „synonimów” na tej stronie sama nie potwierdza ważności kombinacji Sutorius lub Tubiporus.
[34] [33] [24] [25] [30] [22]Protolog i granice danych typowych
Pierwotny opis: Jednostronicowy protolog opisuje kapelusz do 120 mm, żółtawy trzon z drobnymi kłaczkami, czerwone lub pomarańczowe pory żółknące z wiekiem, sinienie uszkodzonych tkanek oraz nieamyloidalne strzępki. Dla zarodników podaje długość (10–)13,5–15(–16) µm i szerokość (3,8–)4–5(–5,5) µm. Zachowano zwykłe i skrajne granice. Nie podano medium pomiaru zarodników ani liczebności próby; 3% KOH dotyczy oddzielnego opisu odrywania pigmentu skórki.
Pigment: Skórkę opisano jako trichoderm z przeplatających się strzępek do 5 µm szerokości. Strzępki są w różnym stopniu inkrustowane brązowawym pigmentem, który oddziela się w 3% KOH. Nie przeniesiono tego stężenia na wyniki Assyova w 5% KOH ani na pigment wakuolarny hiszpańskiego materiału. Osad pigmentowy i żywiczny osad na szczytach komórek w późniejszym opisie są różnymi źródłowymi stwierdzeniami.
[33] [20] [28]Materiał i metody: seria bułgarska i grecka
Materiał i identyfikacja: Assyov badał materiały N. xanthopus z Bułgarii i Grecji, zdeponowane w SOMF, obejmujące własne zbiory i materiał korespondentów. Wykaz okazów znajduje się na drukowanych stronach 114–115. Wyniki mają zakres tej serii w rozumieniu autora; nie podano sekwencji potwierdzających tożsamość każdego okazu. Zbieżność makrocech z innymi Neoboletus pozostaje ograniczeniem oznaczania.
Mikroskopia świetlna: Suszone okazy rehydratowano, a preparaty oglądano w 5% KOH, fakultatywnie z czerwienią Kongo w amoniaku dla kontrastu. Zarodniki obserwowano także w wodzie i odczynniku Melzera, lecz mierzono zawsze w wodzie. Mierzono 50 losowo wybranych, prawidłowo rozwiniętych zarodników na okaz. Użyto AmScope T360B z kamerą MU900; skalibrowane obrazy opracowano w Carnoy 2.0 i Piximetre 5.10. Liczby 50 nie przeniesiono na podstawki, cystydy lub wszystkie okazy łącznie.
Mikroskopia elektronowa: Praca obejmuje również SEM na JEOL JSM 5510 z napylaniem złotem. Jest to osobna technika i przygotowanie materiału. Wyników uzyskanych wyłącznie w SEM nie użyto jako cech widocznych pod zwykłym mikroskopem w części amatorskiej; żadnych nowych wymiarów nie odczytywano ze skali ryciny.
[20]Materiał potwierdzony molekularnie z Hiszpanii
Kolekcja: Moreno, Sánchez-Dueñas i Alvarado opisali AH58353, zebrany 10 października 2024 r. w Paredes de Buitrago w prowincji Madrid, na próchnicy pod Quercus ilex subsp. ballota. Podano sekwencje ITS PV583767, LSU PV583908, RPB2 PV592032 i TEF1 PV592033. Analiza filogenetyczna umieszcza ten materiał w kladzie holotypu WU31411. To dowód dla oznaczonej kolekcji; nie potwierdza automatycznie wszystkich europejskich obserwacji fotograficznych.
Odczyt i metody: Odczytano udostępniony przez autora pełny tekst w czytniku WWW. Pobranie oryginalnego PDF było niedostępne; zachowano ten poziom odczytu. Autorzy opisują świeże cechy makroskopowe oraz preparaty w wodzie destylowanej, 10% wodorotlenku amonu i odczynniku Melzera. Nie przypisują wprost jednego medium każdemu wynikowi pomiaru. n=30 dotyczy zarodników. Ryciny i materiał porównawczy innych gatunków nie stały się źródłem nowych pomiarów tego rekordu.
[28]Wymiary i porównywalność pomiarów
Zarodniki: Protolog podaje (10–)13,5–15(–16) × (3,8–)4–5(–5,5) µm. W serii Assyova zarodniki mierzą 10,5–16 × 4–6 µm; zakresy średnich długości i szerokości wynoszą odpowiednio 12–14,3 i 4,8–5,5 µm. Hiszpański AH58353 ma 12,3–17,1(–18) × 4,5–5,9(–6) µm, ze średnią 14,7 × 5,2 µm przy n=30. Granice 18 i 6 są skrajne, a nie środkowym zakresem. Wszystkie wyniki zachowują własny materiał i konwencję; niezależnych granic długości i szerokości nie parowano do obliczania Q.
Podstawki i sterygmy: Assyov podaje podstawki 21,5–31,5 × 9–12,5 µm i sterygmy do 4 µm. W polskim materiale opisano długość podstawek 27–34 µm. Hiszpański AH58353 ma podstawki 45–55 × 9–11 µm i sterygmy 5–6 µm. Różnicy nie usunięto przez wybranie jednej pracy ani nie przypisano jej bez dowodu samej zmienności populacyjnej: opisy obejmują różny materiał i nie w pełni jednakowe konwencje. Wartości 45–60 µm z porównania polskiego opisu dotyczą N. luridiformis, nie N. xanthopus.
Q i objętość: Dla serii Assyova pojedyncze Q wynoszą 2,0–3,2, natomiast średnie Q poszczególnych kolekcji 2,3–2,9. Dla AH58353 autorzy podają Qm=2,8. Przedział 154–213 µm³ w opisie Assyova jest zakresem średnich objętości, a nie pojedynczych zarodników. Dane te pozostają w dokumentacji z właściwym rodzajem statystyki; nie zastąpiono ich ilorazem skrajnych wymiarów ani nie wpisano średniej objętości do pola zakresu pojedynczych objętości.
[33] [20] [28] [23]Cystydy: typ, położenie i warunki
Cheilocystydy i pseudocystydy: Assyov opisuje cheilocystydy tworzące sterylny pas na brzegu porów: 13–23 × 3–6 µm, średnie Q=4, cienkościenne, hialinowe, maczugowate lub butelkowate, często z wyrostkiem na szczycie. W 5% KOH są prawie bezbarwne do miodowożółtych. Na brzegach porów występują też cienkościenne pseudocystydy, często o silnie nieregularnym kształcie, ze złotożółtą zawartością w 5% KOH. Nieregularności nie zastąpiono nieudokumentowanym kształtem walcowatym.
Pleurocystydy: W serii Assyova pleurocystydy są liczne do nielicznych i mierzą 23,5–47,5 × 6–10,5 µm, średnie Q=4,5. Są hialinowe, cienkościenne, wrzecionowate z brzuszkowatym rozdęciem i wąską szyjką do jednej trzeciej całkowitej długości. Szyjka może być prosta lub powyginana; bardzo rzadko opisano kształt butelkowaty. To składowe i określenia jednej cechy, nie bezwarunkowa lista czterech wymiennych kształtów. W AH58353 autorzy opisują pleurocystydy hialinowe, maczugowate lub butelkowate; nie podano dla nich wymiarów.
Kaulocystydy: W hiszpańskiej kolekcji kaulocystydy mierzą 42–70 × 11–12 µm i mają brązowawą zawartość. Ten opis dotyczy cystyd powierzchni trzonu. Nie przypisano im kształtu opisanych obok pleurocystyd ani liczebności n=30 odnoszącej się do zarodników.
[20] [28]Skórka, trama i pozostałe strzępki
Skórka kapelusza: Assyov opisuje trichoderm silnie przeplatających się, cienkościennych, powyginanych, septowanych i rozgałęzionych strzępek. Komórki końcowe mierzą 8,5–39 × 3–11 µm; mogą być niemal walcowate, wydłużone jajowate, cystydowate, butelkowate, maczugowate lub sporadycznie kuliste. Szczyt bywa zaokrąglony, zwężony lub kulisto rozszerzony, czasami z żywicznym osadem. Ogólny kształt, przybliżenie, proporcje, częstotliwość i szczyt wymagają oddzielnych pozycji.
Inne elementy i pigment: Hiszpański opis podaje walcowate, powyginane, septowane, rozgałęzione i przeplatające się elementy skórki 37–80 × 5–8 µm z brązowawym pigmentem wakuolarnym. Autorzy nie nazywają tych wymiarów pomiarem komórek końcowych, dlatego zachowano je jako elementy i strzępki skórki. Natomiast żółtobrązowy pigment serii Assyova opisano w 5% KOH bez określenia jego położenia. Nie nadano mu domyślnie położenia wakuolarnego, przyściennego ani charakteru osadu.
Trama i kontekst: Trama hymenoforu w serii Assyova jest bilateralna typu Boletus; strzępki mają 3,5–10,5 µm szerokości, są hialinowe, prawie bezbarwne w 5% KOH, cienkościenne lub miejscami o ścianie do 1 µm. Strzępki kontekstu mierzą 3,5–7 µm i są powyginane, septowane, rozgałęzione oraz cienkościenne. Występują też strzępki tromboplerowe o złotożółtym zabarwieniu w 5% KOH. Tych cech nie przypisano czystej kulturze grzybni ani ekscypulum workowców.
Sprzążki: W serii Assyova nie zaobserwowano sprzążek w zbadanych tkankach; także autorzy opisu AH58353 podają brak obserwowanych sprzążek. Zachowano dwa niezależne materiały i ich metody. To źródłowo zgłoszone wyniki obserwacji, bez wniosku o biologicznej niemożliwości wystąpienia sprzążek w każdym okazie i każdej fazie rozwoju.
[20] [28]Barwy preparatów i reakcje tkanek
Obserwacja w KOH: Zarodniki serii Assyova mają żółtą do złotożółtej barwę w 5% KOH. Jest to stan w preparacie, a nie dowód zmiany barwy względem kontroli. Żółtej barwy preparatu nie utożsamiono z barwą wysypu. Ten sam test i materiał są dokładnym kontekstem odnośnika mikroskopowego. Dla żółtawych zarodników AH58353 konkretnego medium obserwacji nie podano.
Odczynnik Melzera: Assyov określa strzępki kontekstu jako nieamyloidalne w odczynniku Melzera; autorzy pracy hiszpańskiej podają ujemną reakcję amyloidalną miąższu. Wynik ujemny nie oznacza braku wszelkich zmian koloru. Czerwony pigment strzępek jest w formalnym opisie Assyova czerwony w Melzerze, lecz w dyskusji opisano jego brązowienie. Tę wewnętrzną rozbieżność zachowano; nie utworzono z niej jednego bezwarunkowego wyniku chemicznego.
Uszkodzenie mechaniczne: Powierzchnia kapelusza serii Assyova sinieje po dotknięciu, później staje się brązowawa do czarniawej. Powierzchnia trzonu również sinieje i ciemnieje; miąższ szybko intensywnie sinieje po ekspozycji na powietrze, następnie w ciągu kilku minut blednie do cytrynowożółtego. Pory sinieją po uszkodzeniu, a rurki po przecięciu. Są to oddzielne części i przebiegi; nie przypisano im wspólnego liczbowego czasu ani siły reakcji na podstawie samego słowa szybko.
[20] [28]Weryfikacja występowania — zakres i ograniczenia
Materiał: BGF0002505, Kałek 1 kmNE, gm.Lubsko, VIII 2016, skraj lasu pod dębami; ziemia. Gierczyk i Ślusarczyk 2020, s.50.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Data przeglądu: 18.10.2026.
Ograniczenia: Oznaczenie morfologiczne i mikroskopowe; przy tym zbiorze nie podano DNA. Jedna sierpniowa obserwacja nie ustala sezonu owocnikowania w Polsce.
[23]Materiał: Gierczyk i Ślusarczyk 2020: okolice Kałka w gminie Lubsko, sierpień 2016. Jedna data nie ustala sezonu.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 21.10.2026.
Ograniczenia: Nie ustalono regularnego polskiego sezonu. Daty konkretnych polskich zbiorów nie wyznaczają kalendarza całego kraju. Nie przeniesiono sezonów z innych krajów ani gatunków zbiorowych. Odczytano krajowy atlas i zachowane źródła właściwe danemu taksonowi; szczegóły sprawdzonych źródeł i granice odczytu zapisano w raporcie przeglądu P0. Wymóg TARGET_SEASON_REQUIRED pozostaje aktywny. Źródłowe oznaczenie i zakres pojęcia zachowano. Nie zadeklarowano nowego badania okazów ani odczytu wszystkich publikacji cytowanych przez źródło.
[23]Zakres opracowania
Wymagane kontrole są rozliczone.
Podstawa prawna i zakres oceny
Najważniejsze substancje i ich działanie
Podstawa oceny jadalności i ograniczenia dowodów
Oceny autorów: Łuczaj i Wilde w 2026 r. oceniają owocniki N. xanthopus jako bardzo podobne i jadalne w taki sam sposób jak N. erythropus; sugerują wspólny zbiór. Badanie ankietowe i jego liczebności dotyczą jednak N. erythropus, a nie wydzielonej próby N. xanthopus. Nie przeniesiono na ten gatunek liczby respondentów, częstości zatruć, listy tradycyjnych potraw ani parametrów obróbki z tabel ankiety.
Dostępna wiedza atlasowa: Niemiecki autor karty Pilzwelten traktuje N. xanthopus jako jadalny po dokładnej obróbce cieplnej i silnie nietolerowany na surowo. Na tej podstawie oddzielnie zapisano ocenę jadalności oraz wymóg ogrzania. Jest to wiedza atlasowa autora; nie zidentyfikowano tu gatunkowej toksyny, mechanizmu zatrucia ani bezpiecznego minimalnego czasu lub temperatury. Barwa oliwkowobrązowego wysypu również pochodzi z tego opisu atlasowego, bez udokumentowanego w nim eksperymentu z wysypem.
Zakres poszukiwań: Przejrzano publikacje taksonomiczne, pracę etnomykologiczną, raport projektu i wyszukiwania toksykologiczne pod trzema nazwami rodzajowymi z epitetem xanthopus. W wyszukiwaniu PubMed dla tych dokładnych nazw nie było trafień. W sprawdzonym materiale nie znaleziono gatunkowego badania klinicznego ani analizy wyjaśniającej domniemaną termolabilną toksyczność. To granica tego przeglądu, bez dowodu nieistnienia takich prac lub dowodu bezpieczeństwa każdego sposobu spożycia.
[27] [22] [20]Zastosowania pozakulinarne i rzeczywisty etap badań
Udokumentowany etap: Raport końcowy projektu OTKA134467, podpisany przez Dániela Krüzselyiego w Budapeszcie 27 września 2024 r., wymienia N. xanthopus wśród gatunków zebranych w 2023 r. Rozpoczęto liofilizację i ekstrakcję tych próbek na potrzeby doświadczeń chromatograficznych. Dokumentuje to użycie materiału w projekcie badawczym, ale nie przedstawia osobnego wyniku aktywności dla N. xanthopus.
Ograniczenia przenoszenia wyników: Wyniki izolacji, chromatografii i działania przeciwgrzybiczego opisane w innych akapitach raportu dotyczą m.in. Pleurotus, Leccinum duriusculum i Rubroboletus satanas. Nie przypisano ich N. xanthopus. W przejrzanych źródłach nie potwierdzono wdrożenia leczniczego, zielarskiego, barwierskiego, technicznego, przyprawowego lub uprawowego tego konkretnego gatunku. Nie uznano prac o Microporus xanthopus za dane o Neoboletus xanthopus.
[31]Badania ekologiczne
Polskie występowanie i zakres danych o sezonie
Udokumentowany zbiór: Gierczyk i Ślusarczyk podają zbiór BGF0002505 z sierpnia 2016 r., z Kałka, 1 km na północny wschód od miejscowości, gmina Lubsko, kwadrat ATPOL AD55. Owocnik wyrósł na ziemi na skraju lasu pod dębami. W tej publikacji wskazano go jako gatunek nowy dla Polski. Oznaczenie opiera się na opisie morfologicznym i mikroskopowym; dla tego wpisu nie podano sekwencji DNA.
Owocnikowanie: Sierpniowa kolekcja potwierdza owocnikowanie w dacie zbioru, ale nie wyznacza pełnego sezonu ani jego maksimum w Polsce. Zagranicznych dat zbiorów, niemieckiego stwierdzenia „już od maja” i nieprzypisanego wprost Polsce sezonu z opracowań popularnych nie wpisano jako polskiego zakresu miesięcy. Przegląd nie wykazał dostatecznej podstawy do pełnego polskiego zakresu; pozostaje to jawna luka, a nie brak występowania gatunku w kraju.
[23] [20] [22]Siedlisko, gleba i towarzyszące rośliny
Europa południowo-wschodnia: Assyov podaje ciepłolubne lasy dębowe i dębowo-grabowe z Carpinus orientalis. Wymienia Quercus cerris i Q. frainetto, po jednym zbiorze bułgarskim i greckim w pobliżu Q. coccifera oraz jeden bułgarski zbiór przy Fagus sylvatica. Występowanie blisko drzewa nie jest samo w sobie eksperymentalnym potwierdzeniem tożsamości partnera mikoryzowego; takie drzewa zachowano jako otoczenie stanowiska.
Gleby i wyjątki: Wiele okazów pochodziło z obszarów gleb wapiennych, ale opisano także stanowiska na podłożu krzemianowym. Krzemianowego podłoża nie utożsamiono automatycznie z kwaśnym odczynem. Zbiory południowoeuropejskie były przeważnie poniżej 1000 m, lecz nie jest to uniwersalna granica wysokości. Assyov odsyła do tureckich okazów przy Abies i Fagus opisanych przez Bozoka i współautorów. Dla tej informacji odczytano źródło pośrednie; pełnego tekstu pracy tureckiej nie uzyskano.
Atlas holenderski: Noordeloos w NDFF określa N. xanthopus jako grzyb ektomikoryzowy związany z dębami i przypuszcza preferencję dla bogatszych gleb gliniastych. Jest to hipoteza autora atlasu; karta wskazuje jeden materiał potwierdzony kodem DNA i potrzebę dalszych badań. Hipotezy nie zmieniono w pewną polską preferencję żyzności, ciężkości lub odczynu gleby.
[20] [30]Siedlisko i występowanie
Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Źródła |
|---|---|---|---|
| Bułgaria | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | IV–IX — minimalny zakres obserwacji |
|
| Grecja | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | X — minimalny zakres obserwacji |
|
| Polska | okolice Kałka, gmina Lubsko | VIII — minimalny zakres obserwacji |
|
Źródła
- B. Assyov 2020, Yesca 32:77–118
- Rozporządzenie Ministra Środowiska 9.10.2014, Dz.U. 2014 poz. 1408.
- Dz.U. 2026 poz. 258, tekst jednolity rozporządzenia grzybów dopuszczonych do obrotu.
- Gierczyk & Ślusarczyk 2020 Przegląd Przyrodniczy31(1) (także [23])
- Index Fungorum record 550948 (także [25])
- PTMyk Rekomendacja 1/2021 (także [34])
- Assyov B. (2020). Neoboletus xanthopus — additional data and iconography of a widespread, but frequently neglected species. Yesca 32:77–118. Opis angielski s.101–115.
- Krasnoborowik żółtoczerwony — źródłowy zakres wyniku i materiału badania.
- Pilzbuch/Pilzwelten. Gelbfüßiger Hexenröhrling, Neoboletus xanthopus. Własne użycie nazw niemieckich i opis atlasowy autora strony.
- Urban A., Klofac W. (2014). Nomenclatural novelties. Index Fungorum206:1.
- Łuczaj Ł., Wilde M. (2026). Scarletina bolete (Neoboletus erythropus) — an overlooked edible mycorrhizal mushroom in Poland. Dendrobiology95:15–29. DOI 10.12657/denbio.095.002; N.xanthopus s.21–22.
- Moreno G., Sánchez-Dueñas G., Alvarado P. (2025). Neoboletus xanthopus, una especie confundida con N.erythropus. Bol.Soc.Micol.Madrid49:85–92; materiał AH58353.
- Krasnoborowik żółtoczerwony — źródłowy zakres wyniku i materiału badania.
- Noordeloos M. (2022). Neoboletus xanthopus, Fijnschubbige heksenboleet. NDFF Verspreidingsatlas0193010.
- Krüzselyi D. (2024). Project closing report OTKA134467, Budapest 27.09.2024; s.3–4.
- ELI — aktualna metryka Dz.U. 2014 poz. 1408, sprawdzona 18.10.2026.
- Urban A., Klofac W. (2014). Boletus xanthopus sp.nov. Index Fungorum184:1,23.08.2014; holotyp WU31411, GenBankKM027387.
- ELI — aktualna metryka Dz.U. 2026 poz. 258, sprawdzona 18.10.2026.