Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Krasnoborowik żółtoczerwony

Neoboletus xanthopus

Jadalny
Jadalny
Wymaga obróbki
Wymaga obróbki
Na surowo trujący
Na surowo trującyOcena autora źródła.

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Neoboletus xanthopus to ciepłolubny grzyb wielkoowocnikowy należący do rodziny borowikowatych. Charakteryzuje się brązowawym lub płowym kapeluszem, intensywnie żółtym trzonem pokrytym drobnymi, czerwonawymi ziarenkami oraz miąższem gwałtownie siniejącym pod wpływem uszkodzenia mechanicznego. Rośnie w lasach liściastych pod dębami w strefie umiarkowanej i śródziemnomorskiej. Jest warunkowo jadalny po starannej obróbce termicznej.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.
Barwa grzybni u podstawy owocnika
Grzybnia u podstawy trzonu może być biaława, a po suszeniu może być kremowa lub żółtawa.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt półkulisty, wypukły lub płaskowypukły.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest gładka.
Pokrycie
U młodych owocników powierzchnia kapelusza jest oprószona.
Połysk powierzchni
U dojrzałych owocników powierzchnia kapelusza jest lśniąca.
Układ pęknięć powierzchni
W suchych warunkach u starych owocników powierzchnia kapelusza jest popękana.
Kolor
Kapelusz może być ochrowy, brązowy, płowy, terakotoworóżowy, kasztanowy, sjenowy, winny, fioletowy, ochrowobrązowy, żółtobrązowy lub żółty, u młodych owocników może być żółty lub słomkowożółty lub cytrynowożółty lub siarkowożółty.
Obrys brzegu
Obrys brzegu jest falisty.
Profil krawędzi
Profil krawędzi jest tępy.
Pokrycie brzegu
Powierzchnia brzegu kapelusza jest zamszowa.
Resztki osłony na brzegu
Z brzegu kapelusza zwisają resztki osłony.
Barwa reakcji kapelusza
Po nacisku barwa kapelusza może być niebieska / sina, później zmienia się na brązowawą lub czarniawą.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę do 150 milimetrów.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę rurkową.

Rurki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Rurki mogą być przyrośnięte do trzonu lub wolne od trzonu.
Kształt porów
Pory mogą być okrągłe, a u dojrzałych owocników mogą być kanciaste.
Zmiana koloru
Po uszkodzeniu lub nacisku barwa porów jest niebieska / sina.
Barwa rurek po uszkodzeniu
Po uszkodzeniu lub nacisku barwa rurek jest niebieska / sina.
Naturalna barwa porów
Pory mogą być żółte, pomarańczowe lub czerwone.
Jakościowa wielkość porów
Pory są drobne.
Naturalna barwa rurek
Rurki mogą być żółte lub żółtozielone.

Trzon i podstawa

Kształt
Trzon może mieć kształt walcowaty, maczugowaty lub niemal walcowaty; może mieć kształt nieznacznie niemal brzuchaty.
Podstawa
Podstawa trzonu jest korzeniasta.
Kolor
Trzon może być żółty, kremowy, białawy, czerwony lub rdzawy.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu może być ziarnista lub łuskowata.
Wzór powierzchni trzonu
Powierzchnia trzonu jest plamista.
Barwa ornamentacji
Ornamentacja trzonu może być brązowa.
Początkowo ornamentacja trzonu może być żółta lub czerwonawa.
Później ornamentacja trzonu może być rdzawa lub brązowawa.
Barwa powierzchni trzonu po uszkodzeniu
Po uszkodzeniu lub nacisku barwa powierzchni trzonu jest niebieska / sina.
Długość
Trzon może mieć długość od 45 do 120 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 20 do 30 milimetrów.
Wygięcie osi
Trzon jest wygięty.
Średnica ziarenek trzonu
Średnica ziarenek trzonu może być mniejsza niż 0,5 milimetra.
Zagęszczenie ziarenek trzonu
Ziarenka na trzonie są rzadko rozmieszczone, a rzadko są gęsto rozmieszczone.

Miąższ

Barwa
Miąższ może być żółty, a u podstawy trzonu może być czerwony.
Twardość i zwartość
Miąższ jest zwarty.
Zmiana koloru
Po uszkodzeniu barwa miąższu jest niebieska / sina, później zmienia się na żółtą.
Zapach
Zapach miąższu może być grzybowy; może być niewyróżniający się.
Smak
Smak miąższu jest łagodny.
Wyróżnialność smaku miąższu
Smak miąższu jest niewyróżniający się.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb występuje w lasach liściastych.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
Sposób wyrastania
Owocniki wyrastają po kilka.
Owocnikowanie
Potwierdzony zakres obserwacji obejmuje VIII (dane z 2016 r.).
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Jadalny
Wymagana obróbka
Wymaga obróbki
Spożycie na surowo
Na surowo trujący

Prawo

Ochrona
W Polsce nie figuruje w wykazie gatunków grzybów objętych ochroną.
Handel
W Polsce nie figuruje w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu.

Z czym można pomylić

FAQ

Czy Neoboletus xanthopus można jeść na surowo?

Nie, surowy lub niedogotowany wywołuje ostre zatrucia żołądkowo-jelitowe; wymaga dokładnej obróbki cieplnej.

Pod jakimi drzewami najczęściej rośnie ten grzyb?

Występuje głównie pod dębami, rzadziej pod grabami, kasztanami jadalnymi i lipami na ciepłych glebach.

W jakich miesiącach pojawiają się jego owocniki?

Główny okres owocowania przypada od lipca do października, a na południu Europy także od maja.

Jaki rodzaj podłoża preferuje Neoboletus xanthopus?

Najchętniej rośnie na glebach wapiennych, gliniastych lub lessowych o odczynie obojętnym lub zasadowym.

Jak długo należy gotować ten gatunek przed spożyciem?

Wymaga obróbki termicznej trwającej co najmniej dwadzieścia minut przed zjedzeniem.

Jak smakuje miąższ po prawidłowym ugotowaniu?

Ugotowany miąższ ma łagodny, przyjemny grzybowy smak oraz jędrną i zwartą konsystencję.

W jakich rejonach Europy jest najczęściej spożywany?

Tradycyjnie spożywa się go we Włoszech, Francji oraz w wybranych krajach Półwyspu Bałkańskiego.

Do czego można wykorzystać ten gatunek poza kuchnią?

Służy w rzemiośle jako surowiec do pozyskiwania naturalnych barwników do wełny i tkanin.

Kiedy gatunek ten został wyodrębniony w taksonomii?

Został opisany jako samodzielny gatunek na początku XXI wieku na podstawie badań filogenetycznych.

Jakie kolory daje ten grzyb w barwiarstwie wełny?

Pozwala uzyskać odcienie żółte, oliwkowozielone, beżowe oraz ciepłe brązy zależnie od zaprawy.