Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Krasnoborowik ceglastopory

Neoboletus luridiformis

Jadalny
JadalnyOcena autora źródła.
Wymaga obróbki
Wymaga obróbki
Na surowo trujący
Na surowo trujący

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Krasnoborowik ceglastopory (Neoboletus luridiformis) to okazały grzyb z rodziny borowikowatych, spotykany głównie w lasach iglastych i mieszanych, szczególnie pod świerkami i bukami. Wyróżnia się ciemnobrązowym, zamszowym kapeluszem oraz krwistoczerwonymi lub ceglastymi porami. Jego trzon pokryty jest drobnymi, czerwonymi ziarenkami bez śladu siateczki. Po przekrojeniu żółty miąższ natychmiast mocno błękitnieje. Jest cenionym grzybem jadalnym, lecz wymaga bezwzględnego gotowania przed spożyciem.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt płaski, wypukły lub półkulisty; u młodych owocników może mieć kształt półkulisty; u dojrzałych owocników może mieć kształt wypukły; u starych owocników może mieć kształt płaski.
Ukształtowanie powierzchni
W suchych warunkach powierzchnia kapelusza jest gładka.
Pokrycie
Powierzchnia kapelusza może być zamszowa; u młodych owocników — zamszowa; u starych owocników — naga.
Połysk powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest matowa, także u młodych owocników.
Lepkość i śluzowatość
W wilgotnych warunkach powierzchnia kapelusza jest lepka.
Kolor
Kapelusz może być ciemnobrązowy lub kasztanowy, u młodych owocników może być żółty, a u dojrzałych owocników może być oliwkowy lub ceglasty.
Ułożenie brzegu
Brzeg kapelusza może być zagięty do wewnątrz lub zagięty w dół.
Ukształtowanie powierzchni brzegu
Brzeg kapelusza jest gładki.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 50 do 200 milimetrów.
Kapelusz może mieć średnicę od 70 do 130 milimetrów.
Skórka
Skórka kapelusza jest nieściągalna.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę rurkową.
Zmiana koloru
Po uszkodzeniu lub nacisku barwa porów jest niebieska / sina.
Barwa rurek po uszkodzeniu
Po uszkodzeniu lub nacisku barwa rurek jest niebieska / sina.
Naturalna barwa porów
Pory mogą być cynobrowoczerwone.
U młodych owocników pory mogą być żółte.
U starych owocników pory mogą być oliwkowe.
Naturalna barwa rurek
Rurki mogą być żółtozielone.
U dojrzałych owocników rurki mogą być oliwkowe.

Trzon i podstawa

Położenie
Trzon ma położenie centralne.
Kształt
Trzon może mieć kształt zwężony ku podstawie, maczugowaty lub walcowaty, u młodych owocników może mieć kształt niemal kulisty lub beczułkowaty, a u dojrzałych owocników może mieć kształt maczugowaty lub walcowaty.
Podstawa
Podstawa trzonu jest zwężona.
Kolor
Trzon może być żółty lub czerwonawy, a u podstawy może być czerwonobrązowy.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu może być ziarnista lub z kosmkami.
Barwa ornamentacji
Ornamentacja trzonu jest czerwona.
Wnętrze
Trzon jest pełny.
Barwa powierzchni trzonu po uszkodzeniu
Po uszkodzeniu lub nacisku barwa powierzchni trzonu jest ciemnogranatowa.
Długość
Trzon może mieć długość od 40 do 150 milimetrów.
Trzon może mieć długość od 70 do 110 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 20 do 60 milimetrów.
Trzon może mieć grubość od 20 do 35 milimetrów.

Miąższ

Barwa
Miąższ jest żółty.
Twardość i zwartość
U podstawy trzonu miąższ jest zwarty.
Smak
Ma słaby smak.
Zmiana koloru
Po uszkodzeniu barwa miąższu jest niebieska / sina, później zmienia się na szarochrową.
Po uszkodzeniu barwa miąższu jest niebieskoczarna.
Zapach
Zapach miąższu jest słaby, grzybowy.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach liściastych lub w lasach iglastych.
Grzyb może występować w lasach mieszanych.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać pojedynczo lub w grupach.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od czerwca do listopada.

Jadalność i kuchnia

Zmiana barwy przy obróbce cieplnej
Obróbka cieplna; miąższ; w trakcie obróbki podczas obróbki cieplnej występuje zanik zabarwienia. Przed zmianą barwa była niebieska.
Jadalność
Jadalny
Wymagana obróbka
Wymaga obróbki
Spożycie na surowo
Na surowo trujący

FAQ

Czy krasnoborowik ceglastopory jest grzybem jadalnym?

Tak, to smaczny i ceniony grzyb jadalny, ale nadaje się do spożycia wyłącznie po solidnej obróbce termicznej. W stanie surowym lub niedogotowanym wywołuje silne zaburzenia trawienne.

Dlaczego miąższ tego grzyba sinieje po przekrojeniu?

Zjawisko to wynika z utleniania związków fenolowych (np. kwasu warygatorowego) pod wpływem tlenu z powietrza. Zmiana barwy na intensywnie błękitną jest naturalna i nie świadczy o toksyczności.

Jak odróżnić go od trującego borowika szatańskiego?

Borowik szatański ma białawy lub szary kapelusz oraz czerwoną siatkę na trzonie. Krasnoborowik ceglastopory ma ciemnobrązowy kapelusz i trzon pokryty czerwonymi punktami.

Czym różni się krasnoborowik ceglastopory od borowika ponurego?

Borowik ponury ma wyraźną siatkę na trzonie oraz czerwoną obwódkę między rurkami a miąższem kapelusza. Krasnoborowik ceglastopory nie posiada siateczki, a jego trzon zdobią drobne, czerwone ziarenka.

Gdzie i kiedy najczęściej występuje krasnoborowik ceglastopory?

Rośnie od maja do późnej jesieni w lasach iglastych i mieszanych, szczególnie w rejonach podgórskich i górskich. Najczęściej tworzy mikoryzę ze świerkami, sosnami, jodłami oraz bukami i dębami.

Jakie wymagania kulinarne ma ten gatunek?

Wymaga gotowania lub smażenia (min. 20–25 minut); na surowo jest trujący. Można go suszyć, lecz samo suszenie nie eliminuje toksyn – potrawy z suszu również wymagają dokładnego ugotowania.

Czy grzyb ten znajduje zastosowanie pozakulinarne?

Ze względu na obecność barwników bywa dawniej i współcześnie wykorzystywany w rzemiośle do naturalnego farbowania wełny oraz tkanin na odcienie beżu, brązu i oliwkowej zieleni.

Czy krasnoborowik ceglastopory podlega w Polsce ochronie prawnej?

Nie, gatunek ten nie jest objęty prawną ochroną gatunkową w Polsce. Jest stosunkowo pospolity, zwłaszcza w lasach górskich, i może być legalnie zbierany na własne potrzeby.