Edible
Requires preparation
Poisonous when raw
Set your location to see data for your region.










The scarletina bolete (Neoboletus luridiformis) is an impressive mushroom from the Boletaceae family, found mainly in coniferous and mixed forests, especially under spruces and beeches. It stands out with its dark brown, suede-like cap and blood-red or brick-red pores. Its stem is covered with fine, red dots without a trace of a reticulation. When cut, the yellow flesh immediately turns intensely blue. It is a prized edible mushroom, but strictly requires cooking before consumption.
Identification, habitat, and key differences.
Forager
Fruitbody structure
- Fruit body form
- Fruit body form: Cap, stipe.
Fruit body form: Cap, stipe.
Cap
- Cap shape
- in young fruit bodies: Cap shape: hemispherical.
in mature fruit bodies: Cap shape: convex.
in old fruit bodies: Cap shape: flat.
Cap shape: flat.
Cap shape: convex.
Cap shape: hemispherical. - Cap surface relief
- when dry: Cap surface relief: smooth.
- Cap covering
- in young fruit bodies: Cap covering: suede-like.
in old fruit bodies: Cap covering: glabrous.
Cap covering: suede-like. - Cap surface sheen
- in young fruit bodies: Cap surface sheen: matt.
Cap surface sheen: matt. - Cap stickiness and sliminess
- when wet: Cap stickiness and sliminess: sticky.
- Cap colour
- Cap colour: dark brown.
Cap colour: chestnut.
in mature fruit bodies: Cap colour: olive.
in mature fruit bodies: Cap colour: brick-coloured.
in young fruit bodies: Cap colour: yellow. - Margin orientation
- Margin orientation: curved inward.
Margin orientation: curved downwards. - Cap margin surface relief
- Cap margin surface relief: smooth.
- Cap diameter
- The cap measures 50–200 mm in diameter.
The cap measures 70–130 mm in diameter. - Peelability of the cap cuticle
- Peelability of the cap cuticle: cannot be peeled.
Underside of the cap
- Hymenophore type
- Hymenophore type: tubes.
Hymenophore type: tubes. - Pore colour after damage
- Pore colour after damage: blue.
Pore colour after damage: blue. - Tube color after damage
- Tube color after damage: blue.
Tube color after damage: blue. - Natural pore colour
- in young fruit bodies: Natural pore colour: yellow.
Natural pore colour: cinnabar red.
in old fruit bodies: Natural pore colour: olive. - Natural tube colour
- Natural tube colour: yellow-green.
in mature fruit bodies: Natural tube colour: olive.
Stem and base
- Stipe position
- Stipe position: central.
- Stipe shape
- in young fruit bodies: Stipe shape: subglobose or barrel-shaped.
in mature fruit bodies: Stipe shape: club-shaped.
in mature fruit bodies: Stipe shape: cylindrical.
Stipe shape: tapering towards the base.
Stipe shape: club-shaped.
Stipe shape: cylindrical. - Stipe base
- Stipe base: tapering.
- Stipe colour
- Stipe colour: yellow.
Stipe colour: reddish.
at the stem base: Stipe colour: reddish brown. - Stipe surface covering
- Stipe surface covering: granulose.
Stipe surface covering: with villi or granulose. - Colour of stipe ornamentation
- Colour of stipe ornamentation: red.
- Stipe interior
- Stipe interior: solid.
- Color of stem surface upon damage
- Color of stem surface upon damage: dark navy blue (stipe surface).
- Stipe length
- Stipe length: 40–150 mm.
Stipe length: 70–110 mm. - Stipe diameter
- Stipe diameter: 20–60 mm.
Stipe diameter: 20–35 mm.
Flesh
- Flesh colour
- Flesh colour: yellow.
- Flesh firmness
- Flesh firmness: firm (flesh at the stipe base).
- Flesh taste
- Flesh taste: weak.
- Flesh colour after damage
- Flesh colour after damage: blue.
Flesh colour after damage: blue-black.
Flesh colour after damage: grey-ochre. - Flesh odour
- Flesh odour: mushroom-like, weak.
Where and when it grows
- Habitat
- Habitat: deciduous woodland.
Habitat: coniferous woodland.
Habitat: mixed woodland. - Substrate
- Substrate: soil.
- Fruit body growth pattern
- Fruit body growth pattern: solitary.
Fruit body growth pattern: in groups. - Fruiting season
- Fruit bodies appear from June to November.
- Distribution area
Edibility and culinary use
- Colour change during heat treatment
- Colour change during heat treatment: loss of colour (during heating, colour before heating: blue, flesh).
- Edibility
- Edible
- Required processing
- Requires preparation
- Raw consumption
- Poisonous when raw
FAQ
Is the scarletina bolete an edible mushroom?
Yes, it is a tasty and prized edible mushroom, but it is suitable for consumption only after thorough heat treatment. In a raw or undercooked state, it causes severe digestive disorders.
Why does the flesh of this mushroom turn blue when cut?
This phenomenon results from the oxidation of phenolic compounds (e.g., variegatic acid) exposed to oxygen in the air. The color change to intense blue is natural and does not indicate toxicity.
How can it be distinguished from the poisonous Satan's bolete?
Satan's bolete has a whitish or gray cap and a red reticulation on the stem. The scarletina bolete has a dark brown cap and a stem covered with red dots.
How does the scarletina bolete differ from the lurid bolete?
The lurid bolete has a distinct reticulation on the stem and a red line between the tubes and the flesh of the cap. The scarletina bolete lacks a reticulation, and its stem is decorated with fine, red dots.
Where and when does the scarletina bolete most commonly occur?
It grows from May to late autumn in coniferous and mixed forests, particularly in submontane and mountainous regions. It most often forms mycorrhiza with spruces, pines, firs, as well as beeches and oaks.
What are the culinary requirements of this species?
It requires boiling or frying (min. 20–25 minutes); it is poisonous raw. It can be dried, but drying alone does not eliminate toxins – dishes made from dried mushrooms also require thorough cooking.
Does this mushroom have non-culinary applications?
Due to the presence of pigments, it has been used both in the past and today in crafts for the natural dyeing of wool and fabrics in shades of beige, brown, and olive green.
Is the scarletina bolete legally protected in Poland?
No, this species is not subject to legal species protection in Poland. It is relatively common, especially in mountain forests, and can be legally gathered for personal use.
Enthusiast
Underside of the cap
- Tube length
- Tube length: 10–20 mm.
Tube length: 11–18 mm.
Names and history
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Neoboletus luridiformis
- Pozostałe nazwy
- borowik ceglastopory, ceglaczek, podciec, podciech, grzyb wilczy, czerwononóżka, ceglaczków, ceglak, ceglastopory, ceglaś, gniewus, krasnoborowik, pociec, pociech
Home observations
Spore print
- Required materials
- fresh, mature cap, sheet of paper, glass or small bowl, water
- Time
- 2–24 h
- Procedure
- Place the cap underside down on the paper.
- Add a drop of water on top and cover.
- After 2–24 hours, lift the cap and examine the deposit.
What to look for
- Spore print colour
- Spore print colour: brown.
- Spore print shade
- Spore print shade: olive-brown. Spore print shade: olive-brown.
Under the microscope
- Required materials
- light microscope, microscope slide and cover slip, needle, water, spores from print
- Procedure
- Transfer a small amount of the spore print onto the slide using a needle.
- Add a drop of water, cover with a cover slip, and examine the spores.
What to look for
- Spore shape
- Spore shape: fusiform. Spore shape: fusoid-ellipsoid. Spore shape: nearly spindle-shaped.
- Spore surface
- Spore surface: smooth. Spore surface: smooth. Spore surface: smooth.
- Spore dimensions
- Length 11–19 µm, width 4.5–7 µm.
Compare dimensions after calibrating the microscope scale.
Ecology and distribution
- Soil reaction
- Soil reaction: acidic.
Soil reaction: alkaline. - Soil fertility
- Soil fertility: Nutrient-poor.
- Broadleaf trees in the vicinity
- Broadleaf trees in the vicinity: beech.
- Coniferous trees in the vicinity
- Coniferous trees in the vicinity: spruce.
- Mycorrhizal hosts
- General species association: Mycorrhizal hosts: Quercus (general partner list).
General species association: Mycorrhizal hosts: Fagus (general partner list).
General species association: Mycorrhizal hosts: Picea (general partner list).
History and culture
The scarletina bolete occupies a distinct place in the mushroom-picking traditions of Central Europe and in the history of mycology. In Polish folk and vernacular nomenclature, it functioned under the name "siniak" (bruiser/blueing mushroom), which was directly linked to the rapid discolouration of the flesh to dark blue upon mechanical injury or slicing of the fruit body. In the Czech Republic and Slovakia, this species established itself under the traditional name "modrák", gaining the status of a mushroom well known to local foragers.
In scientific literature, the history of this taxon reflects the development and transformations within the systematics of the Boletaceae. For decades, the name Boletus erythropus (in the sense of Christiaan Hendrik Persoon) was applied to it in mycological works; however, subsequent nomenclatural complexities and the ambiguity of older typifications contributed to the consolidation of the name Neoboletus luridiformis. A pivotal moment in the taxonomy of the species was the formal publication of the genus Neoboletus in 2014 in the pages of Index Fungorum (Index Fungorum 192: 1), authored by Matteo Gelardi, Giampaolo Simonini, and Alfredo Vizzini. This transfer, based on molecular phylogenetic studies, definitively separated this evolutionary lineage from the previously broadly defined genus Boletus.
Edibility and safety
The scarletina bolete (Neoboletus luridiformis) is an edible mushroom with high culinary value, but it strictly requires adherence to safety rules during preparation.
When raw or undercooked, the fruiting bodies are poisonous, as they contain thermolabile substances that cause acute gastrointestinal disturbances (nausea, vomiting, abdominal pain). The mushroom becomes safe to eat only after thorough and prolonged heat treatment – it is recommended to boil it for at least 20–25 minutes, and the cooking water from the first boil should be discarded. The fruiting bodies can also be dried, remembering, however, that drying alone does not eliminate the toxins they contain, so dishes made from dried mushrooms require cooking.
Intense blueing of the flesh after cutting or bruising is a natural phenomenon resulting from the oxidation of variegatic acid exposed to air, and does not indicate toxicity of the dish.
Due to the red coloration of the pores and stem, the mushroom can be confused with the poisonous Satan's bolete (Rubroboletus satanas) or the lurid bolete (Suillellus luridus). The key distinguishing feature is the absence of a reticulation on the stem – in the scarletina bolete, the stem is covered with fine, red dots.
Habitat and occurrence
The scarletina bolete (Neoboletus luridiformis) occurs in the temperate zone of Europe, where it is associated with forest areas of varied tree stand composition. It is a mycorrhizal species that forms symbiotic relationships with both coniferous and deciduous trees. It is found in coniferous, mixed, and deciduous forests, where it grows in the vicinity of Norway spruce, silver fir, European beech, and oaks. It grows on both more acidic and alkaline soils. Fruit bodies appear on sandy, loamy soils, as well as on peat and siliceous substrates, most frequently among mosses and thick forest litter.
According to the documented phenological range for Poland, the fruiting season of this species lasts from June to November (months VI–XI). Regional variation in the occurrence of the scarletina bolete is conditioned primarily by the local availability of suitably moist and acidic forest habitats, especially coniferous forests and beech woods, in which this fungus finds appropriate mycosociological and edaphic conditions.
Researcher
Edibility and culinary use
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Edibility
- Edible — źródło oznaczenia
Marek Snowarski, Atlas grzybów Polski: Krasnoborowik ceglastopory, Taxon 204 · facts / NR0092-SRC-0076: cooked edible; raw or undercooked causes food poisoning
- Raw consumption
- Poisonous
Materiał: surowy
Marek Snowarski, Atlas grzybów Polski: Krasnoborowik ceglastopory, Taxon 204 · facts / NR0092-SRC-0076: cooked edible; raw or undercooked causes food poisoning
- Required processing
- Requires preparation
Wynika z potwierdzonej toksyczności materiału surowego.
Marek Snowarski, Atlas grzybów Polski: Krasnoborowik ceglastopory, Taxon 204 · facts / NR0092-SRC-0076: cooked edible; raw or undercooked causes food poisoning
Scientific names and taxonomy
- Current scientific name
Neoboletus luridiformis
- Former scientific names
- 1844 — Boletus luridiformis Rostk.
1888 — Dictyopus discolor Quél.
1898 — Suillus luridiformis (Rostk.) Kuntze
1901 — Boletus discolor (Quél.) Costantin & L.M. Dufour
1976 — Boletus erythropus subsp. discolor (Quél.) Dermek
1985 — Boletus queletii var. discolor (Quél.) Alessio
1987 — Boletus luridiformis subsp. discolor (Quél.) Rauschert
1991 — Boletus luridiformis var. discolor (Quél.) Krieglst.
2016 — Sutorius luridiformis (Rostk.) G. Wu & Zhu L. Yang[17]
Neoboletus luridiformis (Rostk.) Gelardi, Simonini & Vizzini należy do rodziny borowikowatych (Boletaceae), rzędu Boletales, podklasy Agaricomycetidae, klasy Agaricomycetes oraz typu Basidiomycota w królestwie Fungi. Nazwę w tej kombinacji opublikowano 17 października 2014 r. w Index Fungorum 192:1. Jej basionimem jest Boletus luridiformis Rostk., opisany w 1844 r. na stronie 105 odpowiedniej części Deutschl. Fl. Gatunek stanowi gatunek typowy rodzaju Neoboletus, utworzonego przez tych samych trzech autorów.
Species Fungorum wiąże z tym gatunkiem dziewięć nazw: Boletus luridiformis Rostk. (1844), Suillus luridiformis (Rostk.) Kuntze (1898), Sutorius luridiformis (Rostk.) G. Wu & Zhu L. Yang (2016), Dictyopus discolor Quél. (1888), Boletus discolor (Quél.) Costantin & L.M. Dufour (1901), Boletus erythropus subsp. discolor (Quél.) Dermek, Kuthan & Singer (1976), Boletus queletii var. discolor (Quél.) Alessio (1985), Boletus luridiformis subsp. discolor (Quél.) Rauschert (1987) oraz Boletus luridiformis var. discolor (Quél.) Krieglst. (1991). Czeskie Towarzystwo Mykologiczne w swoim atlasie stosuje nazwę Sutorius luridiformis. Dla Boletus discolor rejestr i atlas podają rozbieżne lata publikacji: 1901 oraz 1904.
Taxon scope and identification limitations
Diagnoza rodzaju Neoboletus z 2014 r. wskazuje na obecność gładkich zarodników o kształcie od subwrzecionowatego do elipsoidalnego, pleurocystyd, cheilocystyd i kaulocystyd, skórki kapelusza typu trichoderma przechodzącej w cutis, rozbieżnej bilateralnej tramy rurek typu Boletus oraz bocznej warstwy trzonu typu boletoidalnego pod płodnym kaulohymenium. Cechami rodzaju są również brak sprzążek, nieamyloidalny miąższ trzonu oraz gymnokarpiczny typ rozwoju. Diagnoza ta charakteryzuje cały rodzaj, stąd wzmianka o potencjalnej obecności siateczki na trzonie dotyczy ujęcia rodzajowego, podczas gdy krasnoborowika ceglastoporego atlasy jednoznacznie diagnozują jako grzyb bez siateczki na trzonie.
Laboratory diagnostics
Dane ustrukturyzowane
Basidia
Hymenial cystidia
Pileipellis
Spores
Material and research methods
- Results as recorded in the sources — Spore length
- Materiał badania: Exact source taxon description; results are the author account, not a pooled cross-source sample. 13–17 µm [12]
Materiał badania: Exact source taxon description; results are the author account, not a pooled cross-source sample. 13–18 µm (skrajnie 11–19 µm) [18]
Materiał badania: N.luridiformis sensu Sarwar et al.2016, Pakistan: named LAH90, LAH59, LAH35032, LAH35033, LAH35031, LAH35034, LAH35035. Aggregate author species account, without per-result specimen assignment. Materiał suszony (przygotowanie opisano w Metodach): 13–16 µm [16] - Results as recorded in the sources — Spore width
- Materiał badania: Exact source taxon description; results are the author account, not a pooled cross-source sample. 4,5–6 µm [12]
Materiał badania: Exact source taxon description; results are the author account, not a pooled cross-source sample. 5–6,5 µm (skrajnie 4,5–7 µm) [18]
Materiał badania: N.luridiformis sensu Sarwar et al.2016, Pakistan: named LAH90, LAH59, LAH35032, LAH35033, LAH35031, LAH35034, LAH35035. Aggregate author species account, without per-result specimen assignment. Materiał suszony (przygotowanie opisano w Metodach): 5–7 µm [16]
Metody i zapisy źródłowe — N.luridiformis sensu Sarwar et al.2016, Pakistan: named LAH90, LAH59, LAH35032, LAH35033, LAH35031, LAH35034, LAH35035. Aggregate author species account, without per-result specimen assignment.
Stan materiału: suszony.
Pochodzenie materiału: Pakistan: Punjab/Murree and Khyber Pakhtunkhwa/Kaghan, Kalam and Mashkun, 2010–2013; exact localities retained in the source..[16]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source taxon description; results are the author account, not a pooled cross-source sample.
Metody i zapisy źródłowe — Exact source taxon description; results are the author account, not a pooled cross-source sample.
Occurrence verification — scope and limitations
Materiał: Polskie kolekcje autora pod źródłową nazwą Boletus erythropus, zgodnie z zachowanym zakresem nazwy.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 21.10.2026.
Ograniczenia: Źródłowe oznaczenie i zakres pojęcia zachowano. Nie zadeklarowano nowego badania okazów ani odczytu wszystkich publikacji cytowanych przez źródło.
[18]- Sample preparation for microscopy
- Materiał suszony. [16]
Scope of the review
Before completion, the record requires completion or settlement.
- Search for occurrence regions requires reconciliation.
- Connections of earlier findings require re-examination.
- New sources require accounting for information encountered during the review.
Key substances and their effects
W ekstraktach z liofilizowanych owocników Neoboletus luridiformis zebranych w Portugalii wykazano obecność związków fenolowych. Garcia i współpracownicy ocenili ekstrakt wodny oraz ekstrakt w 80% metanolu. Całkowita zawartość związków fenolowych wyniosła odpowiednio 7,64 ± 0,08 oraz 5,64 ± 0,56 mg ekwiwalentu kwasu galusowego na gram suchego ekstraktu. Z kolei zawartość ortodifenoli w wyciągu wodnym oznaczono na poziomie 13,50 ± 1,90 mg ekwiwalentu kwasu galusowego na gram suchego ekstraktu. Pomiary te charakteryzują przygotowane wyciągi laboratoryjne, a nie masę świeżego owocnika.
Analiza metodą HPLC-DAD wykazała w wyciągu wodnym kwas 2,4-dihydroksybenzoesowy (3,8 ± 1,7), kwas 2,5-dihydroksyfenylooctowy (2,4 ± 1,2) oraz kwas protokatechowy (19,6 ± 3,6). W wyciągu metanolowym zidentyfikowano kwas 4-hydroksybenzoesowy (1,9 ± 0,9), 2,4-dihydroksybenzoesowy (7,0 ± 1,5), 2,5-dihydroksyfenylooctowy określany jako homogentyzynowy (2,7 ± 0,8), protokatechowy (5,8 ± 1,3) oraz wanilinowy (1,4 ± 0,7). W publikacji występuje rozbieżność w oznaczeniu jednostek: w nagłówku tabeli 5 widnieje mg/g suchej masy, natomiast w opisie metodyki i omówieniu wyników podano mg/100 g suchej masy, co pozostawia użytą skalę nierozstrzygniętą. Oznaczone w tej samej publikacji kwas galusowy, pirogalol i katechina dotyczyły borowika szlachetnego (Boletus edulis).
W teście ABTS wyciąg wodny wykazał aktywność przeciwutleniającą na poziomie 0,044 ± 0,02 mmol ekwiwalentu Troloxu na gram suchej masy. W teście redukcji żelaza FRAP wyciąg metanolowy osiągnął wartość 0,133 ± 0,005, a wyciąg wodny 0,08 ± 0,005 mmol Troloxu/g suchej masy. Test ABTS opierał się na wygaszaniu rodnika, natomiast FRAP na zdolności redukującej w chemicznym układzie pomiarowym. Przy opisie testu ABTS badacze określili różnicę jako istotną przy wydrukowanej wartości p > 0,05, mimo przyjętego w metodyce progu p < 0,05.
W warunkach laboratoryjnych badane wyciągi ograniczały wzrost niektórych szczepów bakteryjnych. Według tabel 3–4 minimalne stężenie hamujące (MIC) wyciągu wodnego wynosiło 62,5–250 µg/ml wobec Staphylococcus aureus, 31,25–125 µg/ml wobec Pseudomonas aeruginosa oraz 125 µg/ml dla kontrolnego szczepu Escherichia coli. Dla wyciągu metanolowego wartości te wynosiły odpowiednio 250–1000, 250–500 oraz 1000 µg/ml. W tabelach wartości MIC wyciągu metanolowego są wyższe, co stoi w sprzeczności z wnioskiem sformułowanym w tekście artykułu. Dla izolatów Klebsiella pneumoniae i Acinetobacter odnotowano brak hamowania lub brak pomiaru, co wyklucza uogólnioną skuteczność wobec grupy ESKAPE.
Badano również wpływ wyciągów na dojrzały biofilm S. aureus i E. coli przy stężeniach równych MIC, 5×MIC oraz 10×MIC. W pracy przedstawiono malejącą skuteczność inaktywacji w kolejności: wodny wyciąg B. edulis, wodny wyciąg N. luridiformis, metanolowy wyciąg B. edulis i metanolowy wyciąg N. luridiformis. Żaden preparat nie wyeliminował biofilmu całkowicie. Odnotowana redukcja biofilmu E. coli na poziomie 94% dotyczyła wyciągu wodnego z B. edulis, a nie z krasnoborowika ceglastoporego. W teście na ludzkich fibroblastach HFF-1 przeżywalność komórek wynosiła około 90%; badanie to miało charakter wyłącznie modelowy i nie dotyczyło leczenia pacjentów ani skutków spożycia owocników.
W pracy Árvaya i współpracowników poświęconej dystrybucji pierwiastków przebadano pojedynczy dojrzały owocnik, dzieląc pionowy plaster o grubości 2 cm na siatkę 101 próbek o wymiarach 1 × 1 cm. W suchej masie wykazano następujące przedziały stężeń: Ca 53,5–385, K 4910–21800, Mg 195–794, Na 146–1410, Cr 0,07–0,67, Cu 6,19–34,6, Fe 19,8–92,1, Mn 1,08–15,0, Se 0,30–13,6, Zn 15,4–155 oraz Ag 0,12–4,91 mg/kg. W przypadku Ni stężenia wynosiły od wartości poniżej granicy wykrywalności do 3,65 mg/kg; Ba do 1,61; Cd do 0,45; Pb do 1,06 oraz Sr do 1,01 mg/kg suchej masy. Zawartość glinu w kapeluszu mieściła się w zakresie 8,58–70,6 mg/kg, podczas gdy w trzonie nie przekraczała 4,00 mg/kg; minimalnego poziomu dla całego owocnika nie podano. Granica wykrywalności odzwierciedla próg aparatury, a nie całkowity brak pierwiastka w tkance.
W analizowanym owocniku kapelusz akumulował wyższe stężenia Al, Ag, Ca, Cd, Cu, K, Fe, Mg, Ni oraz Zn, podczas gdy w trzonie przeważały Ba, Mn, Na, Pb i Se; Cr i Sr wykazywały bardziej jednorodny rozkład. W hymenoforze odnotowano stężenia Ag rzędu 0,65–4,92 mg/kg (średnio 2,69 mg/kg), przy średniej dla całego owocnika wynoszącej 1,31 mg/kg. Wartość maksymalna 4,92 mg/kg podana dla hymenoforu różni się o 0,01 od ogólnego maksimum 4,91 mg/kg wskazanego dla owocnika. W dolnej partii trzonu Na wynosił 617–1410 mg/kg, Se 6,37–13,6 mg/kg, a Ba 0,37–1,61 mg/kg; ołów wykryto wyłącznie w dolnej strefie trzonu. W kapeluszu Cu osiągała 10,2–34,6 mg/kg, a Fe 27,5–92,1 mg/kg (średnia Fe: 58,0 mg/kg), podczas gdy w trzonie Cu wynosiła 6,19–12,0 mg/kg. W części hymenoforu stężenie Zn sięgało 52,4–155 mg/kg. Pomiary te obrazują zróżnicowanie anatomiczne w obrębie jednego osobnika.
W czeskim badaniu Peciny i współpracowników 11 prób zbiorczych N. luridiformis wykazało średnie stężenia: kadm 3,04 ± 2,53, miedź 29,4 ± 8,51, ołów 0,90 ± 0,73 oraz cynk 302 ± 84,1 mg/kg suchej masy. Próby pobrano z ośmiu drzewostanów z przewagą buka oraz trzech z dominacją świerka. Każda próbka stanowiła materiał zbiorczy gatunku z danego drzewostanu, co oznacza, że liczba 11 nie odnosi się do pojedynczych owocników.
Średnie współczynniki biokoncentracji (BCF), wyrażające stosunek zawartości w grzybie do poziomu w glebie, wyniosły dla prób złożonych z Jesioników (średnia ± SD): Cd 1495 ± 1987, Cu 2,98 ± 1,27, Pb 0,25 ± 0,31 oraz Zn 4,33 ± 2,1. W modelu oceny ryzyka przyjęto dobowe spożycie 0,03 kg grzybów w przeliczeniu na suchą masę oraz masę ciała człowieka równą 74,6 kg. Na podstawie tych założeń dla N. luridiformis wyliczono sumaryczny wskaźnik zagrożenia zdrowotnego HRI na poziomie 1,98, co przekracza przyjęty w pracy próg odniesienia wynoszący 1. Wynik ten stanowi teoretyczny model narażenia i nie jest kliniczną miarą zachorowalności ani normą dopuszczalnego spożycia. Wartość 82% prób przekraczających próg odnosiła się do zbiorczego zestawienia wielu badanych gatunków grzybów.
W procedurze Garcii i współpracowników do ekstrakcji użyto 5 g suchej masy grzybowej i 150 ml wody lub 80% metanolu. Zawiesinę wytrząsano przez 1 godzinę w temperaturze pokojowej przy 150 obr./min, wirowano i sączono przez sączek Whatman 4, po czym osad zalewano 100 ml rozpuszczalnika; proces powtarzano czterokrotnie. Metanol odparowywano w temperaturze 38 °C. Wcześniej owocniki zamrożono w −20 °C i liofilizowano w −41 °C pod ciśnieniem 500 mTorr. Szczepy kliniczne wyizolowano z ran zakażonych pacjentów szpitala w północnej Portugalii. Testy dyfuzyjno-krążkowe prowadzono z użyciem krążków o średnicy 6 mm nasączonych 12 µl wyciągu o stężeniu 1000 µg/ml w 10% DMSO, inkubując przez 24 godziny w 37 °C; wynik 6 mm oznaczał brak strefy zahamowania poza krążkiem. Wartości MIC wyznaczano z resazuryną w zakresie stężeń 7,81–1000 µg/ml, a MBC określano po posiewie na podłoże stałe, przyjmując próg redukcji bakterii wynoszący co najmniej 99,0%.
Biomasę biofilmu mierzono fioletem krystalicznym przy długości fali 570 nm, a aktywność metaboliczną za pomocą resazuryny przy 570/590 nm. Całkowite fenole oznaczano odczynnikiem Folina–Ciocalteu, ortodifenole z użyciem molibdenianu sodu, a rozdział chromatograficzny prowadzono na kolumnie C18 z gradientem wody z dodatkiem 0,1% TFA i acetonitrylu, przy przepływie 1 ml/min, objętości nastrzyku 10 µl, detekcji przy 254, 280, 320 i 370 nm oraz naringinie jako wzorcu wewnętrznym. Komórki HFF-1 hodowano w pożywce DMEM z 10% dodatkiem FBS i testowano metodą MTT po 24 godzinach inkubacji w 37 °C. W metodyce dotyczącej HFF podano zakres stężeń 1 µg/ml–10 mg/ml, natomiast na rycinie 6 widnieje zakres 7,81–1000 µg/ml. Pomiary wykonano w trzech powtórzeniach, bez wskazania liczby niezależnych zbiorów grzybów. Oznaczenia taksonomiczne szczepów MJMC525 i MJMC526 oraz status MJMC027 różnią się między tabelami; zestawienia obejmują pięć grup bakterii, z pominięciem rodzajów Enterococcus i Enterobacter.
W pracy Árvaya i współpracowników naważki około 150 mg suchej próbki mineralizowano mikrofalowo w mieszaninie 8 ml 67% HNO3 i 2 ml 30% H2O2 w temperaturze 200 °C pod ciśnieniem 40 bar. Klarowny roztwór po przesączeniu uzupełniano do 50 ml i mierzono techniką ICP-OES na spektrometrze Agilent 720. Granice wykrywalności i oznaczalności metody podano w µg/L roztworu, a zawartości w tkankach w mg/kg suchej masy. Mapy przestrzenne w QGIS wygenerowano za pomocą interpolacji B-spline z regularyzacją Tichonowa, co oznacza, że rozkłady barwne między punktami siatki stanowią model numeryczny. Wnioski wiążące rozmieszczenie Mg, Zn i Cu z procesem zarodnikowania oraz hipotezy dotyczące zachowania Ag i Cd pozostają przypuszczeniami autorów.
Badanie Peciny objęło 51 dojrzałych drzewostanów w wieku 80–100 lat o powierzchni przekraczającej 1 ha (25 bukowych i 26 świerkowych, gdzie dominujący gatunek drzewa stanowił ponad 80% pola przekroju) oraz 96 prób zbiorczych reprezentujących osiem gatunków grzybów. Stanowiska wyznaczono z dala od lokalnych emitorów zanieczyszczeń, na podłożu kwaśnych skał metamorficznych z glebami brunatnymi i bielicowymi. Zebrane owocniki oczyszczano nożem ceramicznym, suszono przez kilka tygodni w temperaturze pokojowej i homogenizowano. Po roztworzeniu w wodzie królewskiej (HNO3: HCl w stosunku 1:3) poziomy Cd, Cu i Pb mierzono techniką ET-AAS, a Zn metodą płomieniowej AAS na spektrometrze ContrAA 800D. Wiarygodność analityczną weryfikowano ślepymi próbami, analizą w triplikacie oraz certyfikowanymi materiałami odniesienia METRANAL 31, 33 i 34. Wnioskowanie o różnicach w akumulacji między lasami bukowymi a świerkowymi dla samego N. luridiformis było ograniczone niewielką liczebnością prób.
Wyniki testów dyfuzyjno-krążkowych dla wyciągów z N. luridiformis (średnica strefy zahamowania wzrostu w mm, średnia ± SD, łącznie ze średnicą krążka 6 mm; oznaczenia wrażliwości MS/MR, kody CETC oraz brak dodatniej strefy oznaczony jako 6 mm z symbolem −):
| Tabela | Bakteria według tabeli | Izolat | Ekstrakt wodny | Ekstrakt metanolowy |
|---|---|---|---|---|
| 1 | MS Staphylococcus aureus | MJMC 018 | 8 ± 0.71 (+) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 025 | 10 ± 0.71 (+) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MS Staphylococcus aureus | MJMC 026 | 10 ± 0.71 (+) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MS Staphylococcus aureus | MJMC 027 | 10 ± 0.71 (+) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 102 | 11 ± 0.71 (+) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MS Staphylococcus aureus | MJMC 109 | 13 ± 1.41 (+) | 8 ± 1.41 (+) |
| 1 | MS Staphylococcus aureus | MJMC 110 | 6 ± 0.0 (−) | 7 ± 2.12 (+) |
| 1 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 111 | 8 ± 0.0 (+) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 507 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MS Staphylococcus aureus | MJMC 511 | 11 ± 1.41 (+) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MS Staphylococcus aureus | MJMC 534-B | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 539 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 545 | 8 ± 0.71 (+) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 552 | 9 ± 0.71 (+) | 9 ± 0.71 (+) |
| 1 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 565-A | 8 ± 0.71 (+) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 583 | 18 ± 0.71 (++) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 605 | 13 ± 1.41 (+) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MS Staphylococcus aureus | MJMC 606 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 615 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 1 | Staphylococcus aureus | CETC 976 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 537 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 542 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 543 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 555 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 562-B | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 566 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 569 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 592 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 597 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 525 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Acinetobacter. baumanni | MJMC 561 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Acinetobacter baumanni | MJMC 526 | 6 ± 0.0 (−) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Pseudomonas aeruginosa | MJMC 540 | 17 ± 0.71 (+) | 10 ± 1.41 (+) |
| 2 | Pseudomonas aeruginosa | MJMC 553 | 12 ± 0.71 (+) | 12 ± 0.70 (+) |
| 2 | Pseudomonas aeruginosa | MJMC 559 | 9 ± 0.71 (+) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Pseudomonas aeruginosa | MJMC 568-A | 8 ± 0.71 (+) | 6 ± 0.0 (−) |
| 2 | Pseudomonas aeruginosa | MJMC 598 | 13 ± 1.41 (+) | 9 ± 0.70 (+) |
| 2 | Escherichia coli | CETC 434 | 7 ± 0.0 (+) | 7 ± 0.0 (+) |
Wartości stężeń MIC oraz MBC wyciągów z N. luridiformis w teście mikrorozcieńczeń (w µg/ml; NI – brak hamowania, ND – brak oznaczenia):
| Tabela | Bakteria według tabeli | Izolat | MIC wodny | MBC wodny | MIC metanolowy | MBC metanolowy |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 3 | MS Staphylococcus aureus | MJMC 018 | 125 | >1,000 | 1,000 | >1,000 |
| 3 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 025 | 125 | >1,000 | 1,000 | >1,000 |
| 3 | MS Staphylococcus aureus | MJMC 026 | 250 | >1,000 | 1,000 | >1,000 |
| 3 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 027 | 250 | >1,000 | 500 | >1,000 |
| 3 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 102 | 125 | >1,000 | 500 | >1,000 |
| 3 | MS Staphylococcus aureus | MJMC 109 | 62.5 | 500 | 500 | 1,000 |
| 3 | MS Staphylococcus aureus | MJMC 110 | 62.5 | 500 | 250 | 1,000 |
| 3 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 111 | 62.5 | 500 | 500 | 1,000 |
| 3 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 507 | 125 | >1,000 | 250 | >1,000 |
| 3 | MS Staphylococcus aureus | MJMC 511 | 125 | >1,000 | 1,000 | >1,000 |
| 3 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 534B | 250 | >1,000 | 1,000 | >1,000 |
| 3 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 539 | 250 | 500 | 1,000 | 1,000 |
| 3 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 545 | 62.5 | >1,000 | 500 | >1,000 |
| 3 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 552 | 62.5 | >1,000 | 250 | >1,000 |
| 3 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 565A | 125 | 500 | 250 | 1,000 |
| 3 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 583 | 125 | 1,000 | 500 | 1,000 |
| 3 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 605 | 250 | >1,000 | 500 | 500 |
| 3 | MS Staphylococcus aureus | MJMC 606 | 250 | >1,000 | 1,000 | 500 |
| 3 | MR Staphylococcus aureus | MJMC 615 | 250 | 1,000 | 1,000 | >1,000 |
| 3 | Staphylococcus aureus | CETC 976 | 125 | 1,000 | 1,000 | >1,000 |
| 4 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 537 | NI | ND | NI | ND |
| 4 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 542 | NI | ND | NI | ND |
| 4 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 543 | NI | ND | NI | ND |
| 4 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 555 | NI | ND | NI | ND |
| 4 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 562-B | NI | ND | NI | ND |
| 4 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 566 | NI | ND | NI | ND |
| 4 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 569 | NI | ND | NI | ND |
| 4 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 592 | NI | ND | NI | ND |
| 4 | Klebsiella pneumoniae | MJMC 597 | NI | ND | NI | ND |
| 4 | Acinetobacter baumanni | MJMC 525 | NI | ND | NI | ND |
| 4 | Acinetobacter baumanni | MJMC 561 | NI | ND | NI | ND |
| 4 | Pseudomonas aeruginosa | MJMC 526 | 125 | 500 | 500 | 1,000 |
| 4 | Pseudomonas aeruginosa | MJMC 540 | 31.25 | 500 | 500 | >1,000 |
| 4 | Pseudomonas aeruginosa | MJMC 553 | 62.5 | >1,000 | 250 | 1,000 |
| 4 | Pseudomonas aeruginosa | MJMC 559 | 62.5 | 1,000 | 250 | 500 |
| 4 | Pseudomonas aeruginosa | MJMC 568-A | 125 | >1,000 | 500 | 1,000 |
| 4 | Pseudomonas aeruginosa | MJMC 598 | 125 | 500 | 500 | >1,000 |
| 4 | Escherichia coli | CETC 434 | 125 | >1,000 | 1,000 | >1,000 |
Zestawienie stężeń pierwiastków (w mg/kg suchej masy), współczynników biokoncentracji (BCF) oraz łącznego indeksu HRI dla prób złożonych N. luridiformis w tabeli S5 z badań Peciny (osiem prób z drzewostanów bukowych i trzy ze świerkowych):
| Wiersz S5 | Drzewostan | Cd | Cu | Pb | Zn | BCF Cd | BCF Cu | BCF Pb | BCF Zn | HRI |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 54 | bukowy | 2.69 | 17.2 | 0.41 | 211 | 349 | 4.03 | 0.26 | 4.13 | 1.55 |
| 55 | bukowy | 1.87 | 31.5 | 0.60 | 300 | 32.5 | 2.11 | 0.07 | 3.72 | 1.50 |
| 56 | bukowy | 10.4 | 27.0 | 2.17 | 291 | 6,920 | 5.45 | 1.13 | 4.38 | 4.96 |
| 57 | bukowy | 1.92 | 33.3 | 0.72 | 274 | 71.8 | 2.04 | 0.13 | 2.57 | 1.52 |
| 58 | bukowy | 1.69 | 31.6 | 0.33 | 358 | 108 | 2.18 | 0.03 | 3.16 | 1.48 |
| 59 | bukowy | 4.75 | 46.5 | 1.08 | 465 | 3,165 | 3.66 | 0.36 | 10.1 | 3.05 |
| 60 | bukowy | 1.24 | 26.3 | 0.19 | 249 | 14.2 | 1.85 | 0.05 | 2.94 | 1.09 |
| 61 | bukowy | 1.08 | 26.0 | 0.44 | 213 | 602 | 1.25 | 0.08 | 1.92 | 1.01 |
| 62 | świerkowy | 3.26 | 41.1 | 2.53 | 451 | 2,171 | 4.83 | 0.47 | 4.96 | 2.56 |
| 63 | świerkowy | 2.91 | 17.0 | 0.56 | 284 | 1,939 | 2.64 | 0.08 | 5.77 | 1.74 |
| 64 | świerkowy | 1.61 | 25.6 | 0.89 | 227 | 1,075 | 2.75 | 0.08 | 4.07 | 1.28 |
Praca Garcii i współautorów ukazała się 24 lutego 2022 r. (rok 2021 obecny w numerze DOI nie stanowi daty jej publikacji). Praca Árvaya i współpracowników dotycząca przestrzennego rozkładu pierwiastków została opublikowana w internecie 27 lipca 2024 r., a w wydaniu drukowanym czasopisma pojawiła się w kwietniu 2025 r. w tomie 203(4) na stronach 2271–2283. Z kolei artykuł Peciny opublikowano 30 marca 2022 r.
Habitat and occurrence
Habitat, region and season
Atlas czeski wskazuje na owocnikowanie od połowy maja do jesieni w lasach liściastych i iglastych, zarówno na glebach kwaśnych, jak i zasadowych. W niższych położeniach grzyb ten wchodzi w związki mikoryzowe głównie z dębem i bukiem, natomiast od strefy pogórza częściej współżyje ze świerkiem. Regionalne obserwacje obejmują skupiska liczące po kilka owocników w jednym miejscu.
W czeskiej dokumentacji odnotowano następujące daty i lokalizacje znalezisk: 23 maja 2026 r. (kraj pilzneński), 12 września 2022 r., 21 maja 2022 r., 18 czerwca 2021 r. oraz 13 czerwca 2021 r. (kraj środkowoczeski), a także 26 października 2019 r. i 2 czerwca 2018 r. (kraj pilzneński).
Materiał badawczy do oznaczeń ekstraktów w pracy Garcii i współpracowników zebrano w lesie mieszanym w Sabugal (dystrykt Guarda w środkowej Portugalii). Z kolei w badaniu Peciny i współautorów, przeprowadzonym w czeskim paśmie Jesioników, zanalizowano 11 prób zbiorczych tego gatunku: osiem pochodziło z drzewostanów z przewagą buka, a trzy z drzewostanów z dominacją świerka. Cały obszar czeskich badań leżał w granicach wysokościowych 396–990 m n.p.m., przy czym przedział ten wyznaczono dla całego projektu, bez wyodrębniania profilu wysokościowego wyłącznie dla krasnoborowika ceglastoporego.
Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Sources |
|---|---|---|---|
| Poland | Lower Silesia — scope named by the source | VI–XI |
|