Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Czubajka gwiaździsta

Macrolepiota konradii

Odmiana gatunku Macrolepiota mastoidea

Jadalny
JadalnyOcena autora źródła.

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Czubajka gwiaździsta to efektowny grzyb blaszkowy, którego znakiem rozpoznawczym jest pękająca skórka kapelusza, tworząca wokół ciemniejszego środka charakterystyczny, gwiaździsty wzór. Wyrasta na smukłym trzonie z ruchomym pierścieniem i bulwiastą podstawą. Choć w terenie przyciąga wzrok kontrastowym deseniem, jej precyzyjne odróżnienie od pokrewnych czubajek wymaga uwzględnienia wielu cech anatomicznych, a nie tylko samego rysunku na kapeluszu.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt półkulisty, wypukły, stożkowaty lub płaski; u młodych owocników — jajowaty lub dzwonkowaty.
Pokrycie
Powierzchnia kapelusza ma brązowawoszare łatki pokrycia; ma gładkie łuseczki.
Kolor
Tło powierzchni kapelusza może być białawe, białe lub kremowe.
Pokrycie brzegu
Powierzchnia brzegu kapelusza może być naga lub łuskowata.
Resztki osłony na brzegu
Na brzegu kapelusza występują resztki osłony.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 50 do 120 milimetrów.
Środek
Kapelusz ma garbek.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę blaszkową.

Blaszki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Blaszki są wolne od trzonu.
Barwa
Hymenofor może być początkowo biały, później kremowy.
Rozstaw
Blaszki są gęste.

Trzon i podstawa

Kształt
Trzon jest walcowaty.
Podstawa
Podstawa trzonu jest bulwiasta.
Kolor
Trzon może być białawy lub brązowawy.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu może być łuskowata lub włóknista.
Wzór powierzchni trzonu
Powierzchnia trzonu jest zygzakowata.
Długość
Trzon może mieć długość od 60 do 150 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 6 do 15 milimetrów.

Pierścień

Obecność
Pierścień jest pojedynczy.
Barwa
Spód pierścienia jest brązowawy.
Pokrycie powierzchni
Brzeg pierścienia jest kłaczkowaty.
Ruchomość
Pierścień jest przesuwalny.

Bulwa

Szerokość
Szerokość bulwy u podstawy trzonu może wynosić do 25 milimetrów.

Miąższ

Barwa
Miąższ jest białawy.
Struktura
Miąższ ma strukturę włóknistą.

Gdzie i kiedy rośnie

Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać pojedynczo lub w grupach.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od czerwca do listopada.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Jadalny

Prawo

Ochrona
W Polsce nie podlega ochronie gatunkowej.
Handel
W Polsce nie jest dopuszczony do obrotu handlowego ani do produkcji przetworów grzybowych.

Z czym można pomylić

1 / 3

FAQ

Skąd wzięła się nazwa czubajki gwiaździstej?

Pochodzi od charakterystycznego pękania skórki na kapeluszu, która wokół ciemniejszego wierzchołka rozchodzi się w kształt przypominający ramiona gwiazdy.

Czy czubajka gwiaździsta jest grzybem jadalnym?

W atlasach uchodzi za jadalną, lecz z uwagi na duże ryzyko pomylenia ze śmiertelnie trującymi muchomorami lub czubajeczkami jej zbiór jest odradzany amatorom.

Czym różni się od czubajki kani?

Jest zazwyczaj mniejsza i delikatniejsza, a jej kapelusz pęka w większe, układające się gwiaździście płaty, w przeciwieństwie do drobniejszych łusek kani.

Czy obecność drzew obok oznacza, że tworzy z nimi mikoryzę?

Nie. Sąsiedztwo drzew nie świadczy o mikoryzie – gatunek ten jest saprotrofem i czerpie substancje odżywcze z rozkładającej się ściółki oraz próchnicy.

W jakich miesiącach można ją spotkać w naturze?

Owocniki pojawiają się w sezonie od lata do jesieni, zazwyczaj od lipca lub sierpnia do października, zależnie od wilgotności ściółki i temperatury.

W jakich środowiskach najczęściej wyrasta?

Spotykana jest w lasach liściastych, iglastych i mieszanych, na obrzeżach lasów, leśnych polanach, w zakrzaczeniach oraz zadrzewionych parkach.

Czy sam gwiaździsty wzór na kapeluszu daje pewność oznaczenia?

Nie. Zmienność morfologiczna czubajek jest duża, a pewna identyfikacja wymaga oceny wszystkich cech: trzonu, pierścienia, blaszek oraz mikroskopii.

Jaka jest relacja między M. konradii a M. mastoidea?

W ujęciach regionalnych bywają traktowane osobno, ale w wielu nowoczesnych źródłach taksonomicznych M. konradii uznaje się za odmianę lub synonim M. mastoidea.

Które części owocnika nadają się do ewentualnego spożycia?

Wyłącznie kapelusze po solidnej obróbce cieplnej. Trzony są twarde, zdrewniałe i niestrawne, dlatego zawsze się je odrzuca.

Jak wygląda pierścień na trzonie czubajki gwiaździstej?

Jest wyraźny, błoniasty i ruchomy – można go delikatnie przesuwać w górę i w dół trzonu bez odrywania od owocnika.