Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Mleczaj okazały

Lactarius resimus

Niejadalny
Niejadalny

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Lactarius resimus (mleczaj biel) to okazały grzyb z rodziny gołąbkowatych, związany głównie ze strefą borealną. Charakteryzuje się masywnym owocnikiem, obfitym ostrym mleczkiem oraz charakterystycznie podwiniętym, kosmatym brzegiem kapelusza u młodych okazów. W tradycji wschodnioeuropejskiej uchodzi za jeden z najważniejszych grzybów użytkowych, ceniony za walory po ukiszeniu lub zasoleniu.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt lejkowaty, wypukły lub wklęsły.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest gładka.
Połysk powierzchni
W suchych warunkach powierzchnia kapelusza jest lśniąca.
Lepkość i śluzowatość
Powierzchnia kapelusza może być lepka lub śluzowata, a w wilgotnych warunkach może być lepka.
Kolor
Kapelusz może być biały, białawy, jasnożółty lub kremowy.
Ułożenie brzegu
Brzeg kapelusza jest podwinięty, także u młodych owocników.
Pokrycie brzegu
Powierzchnia brzegu kapelusza może być owłosiona.
U młodych owocników powierzchnia brzegu kapelusza może być filcowata lub owłosiona.
U dojrzałych owocników powierzchnia brzegu kapelusza może być naga.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 70 do 220 milimetrów.
Środek
Środek kapelusza jest głęboko wklęsły.
Układ stref i smug barwnych kapelusza
Kapelusz może nie mieć strefowania.
Na kapeluszu mogą występować koncentryczne kręgi. Strefowanie jest słabo widoczne.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę blaszkową.

Blaszki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Blaszki są przyrośnięte do trzonu.
Zbieganie hymenoforu po trzonie
Blaszki mogą zbiegać po trzonie lub zbiegać ząbkiem.
Barwa
Hymenofor może być białawy, jasnokremowy, różowawy, kremowy lub czerwonawy.
Rozgałęzienie blaszek
Rozwidlenia blaszek są nieliczne blisko trzonu.
Rozstaw
Blaszki mogą być blisko rozstawione lub gęste.
Blaszeczki
Blaszeczki są liczne.

Trzon i podstawa

Kształt
Trzon może mieć kształt walcowaty lub zwężony ku podstawie.
Kolor
Trzon może być biały.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia trzonu jest gładka.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu może być oprószona.
U podstawy trzonu mogą występować szorstkie włoski.
Wnętrze
Trzon jest pusty.
Barwa powierzchni trzonu po uszkodzeniu
Po uszkodzeniu lub nacisku barwa powierzchni trzonu jest brązowawa.
Długość
Trzon może mieć długość od 25 do 70 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 15 do 35 milimetrów.
Odporność miąższu trzonu na przełamanie lub rozerwanie
Miąższ trzonu może być łatwy do złamania.
Obecność dołków na trzonie
Na trzonie nie występują dołki.
Jakościowa względna długość trzonu
Trzon jest krótki.
Wilgotność powierzchni trzonu
Powierzchnia trzonu jest sucha.

Miąższ

Barwa
Miąższ jest biały.
Twardość i zwartość
Miąższ może być miękki lub zwarty.
Smak
Może mieć ostry, gorzki lub słaby smak.
Odporność na przełamanie lub rozerwanie
Miąższ jest kruchy.
Zapach
Zapach miąższu może być owocowy, a u świeżych owocników może być niewyróżniający się.
Grubość
Miąższ jest dość cienki.
Wydzielanie mleczka
Owocnik wydziela mleczko.
Obfitość mleczka
Mleczko jest skąpe.
Barwa świeżego mleczka
Świeże mleczko jest białe.
Zmiana barwy mleczka
Mleczko zmienia barwę na siarkowożółtą.
Barwa zaschniętego mleczka
Zaschnięte mleczko jest cytrynowożółte.
Smak mleczka
Smak mleczka jest piekący.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach mieszanych lub w lasach liściastych.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać w rozproszonych grupach lub po kilka.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od lipca do października.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Niejadalny

Prawo

Ochrona
W Polsce nie figuruje w wykazie gatunków grzybów objętych ochroną.
Handel
W Polsce nie figuruje w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu.

FAQ

Czy mleczaj biel można spożywać na surowo?

Nie, w stanie surowym jest trujący i wywołuje silne podrażnienia układu pokarmowego ze względu na piekące mleczko.

Z jakimi drzewami najczęściej współżyje ten gatunek?

Gatunek ten tworzy mikoryzę przede wszystkim z brzozami, rzadziej z drzewami iglastymi w chłodniejszych rejonach.

W jakich regionach świata jest najbardziej ceniony?

Największym uznaniem cieszy się w Rosji, na Białorusi, w krajach bałtyckich oraz na Syberii.

Jakie jest podstawowe wymaganie przed spożyciem tego grzyba?

Konieczne jest wielodniowe wymaczanie w zimnej wodzie oraz obgotowanie lub długotrwałe kiszenie w solance.

Czy gatunek ten jest pospolity w Polsce?

W Polsce mleczaj biel należy do grzybów wyjątkowo rzadkich i znajduje się na czerwonej liście gatunków zagrożonych.

Jaki smak ma świeży miąższ mleczaja biela?

Świeży miąższ ma niezwykle ostry, palący i piekący smak, który uniemożliwia bezpośrednią konsumpcję.

Pod jaką nazwą gatunek ten występuje w kulturze rosyjskiej?

W kulturze wschodniosłowiańskiej grzyb ten jest tradycyjnie określany mianem „białego gruzda”.

W jakim okresie roku pojawiają się owocniki?

Owocniki wyrastają od lipca do października, a szczyt ich występowania przypada na przełom sierpnia i września.

Czy mleczaj biel był stosowany w medycynie ludowej?

Tak, w tradycji ludowej stosowano go zewnętrznie jako środek rozgrzewający przy bólach reumatycznych.

Dlaczego zachodnie atlasy często oznaczają go jako trujący?

Wynika to z ryzyka zatrucia przy braku skomplikowanej obróbki usuwającej ostre substancje z miąższu.