Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Borowik usiatkowany

Boletus reticulatus

Jadalny
JadalnyOcena autora źródła.

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Borowik usiatkowany (Boletus reticulatus), zwany też borowikiem dębowym, to ceniony grzyb jadalny z rodziny borowikowatych. Jego zamszowy, jasnobrązowy kapelusz w czasie suszy często charakterystycznie pęka. Rurki są początkowo białe, potem żółte i oliwkowe, a po ugnieceniu nie sinieją. Trzon pokrywa wyraźna, biaława siateczka, schodząca aż do jego podstawy. Pojawia się w lasach liściastych pod dębami i bukami już od maja. Biały, niezmienny miąższ ma łagodny smak oraz przyjemny, grzybowy zapach.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Kształt
U młodych owocników kapelusz może mieć kształt półkulisty; u dojrzałych owocników — wypukły; u starych owocników — płaski.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza może być gładka lub pomarszczona.
Pokrycie
Powierzchnia kapelusza może być zamszowa, filcowata lub włóknista.
Połysk powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest matowa.
Lepkość i śluzowatość
W wilgotnych warunkach powierzchnia kapelusza jest lepka.
Układ pęknięć powierzchni
W suchych warunkach powierzchnia kapelusza jest spękana na nieregularne poletka.
Kolor
Kapelusz może być brązowy, ochrowobrązowy, szarobrązowy, jasnobrązowy, ochrowy, białawy, żółtobrązowy, oliwkowy, rdzawy, cynamonowy lub czerwonobrązowy, po wyschnięciu może być białawy, u młodych owocników może być w kolorze kości słoniowej lub żółtawobiały, u dojrzałych owocników może być żółtobrązowy lub szarobrązowy.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę do 300 milimetrów, a u dojrzałych owocników może mieć średnicę od 100 do 200 milimetrów.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę rurkową.

Rurki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Rurki są przyrośnięte do trzonu.
Profil przy trzonie
Rurki są wycięte przy trzonie.
Oddzielalność
Rurki są łatwo oddzielalne od kapelusza.
Kształt porów
Pory są okrągłe.
Zmiana koloru
Po uszkodzeniu lub nacisku pory nie zmieniają barwy.
Barwa rurek po uszkodzeniu
Po uszkodzeniu lub nacisku rurki nie zmieniają barwy.
Naturalna barwa porów
U młodych owocników pory mogą być białe.
U dojrzałych owocników pory mogą być kremowe, bladożółte, żółtooliwkowe lub żółtozielone.
Naturalna barwa rurek
U młodych owocników rurki mogą być białe.
U dojrzałych owocników rurki mogą być kremowe, bladożółte, żółtooliwkowe lub żółtozielone.

Trzon i podstawa

Kształt
Trzon może mieć kształt maczugowaty lub walcowaty, u młodych owocników może mieć kształt beczułkowaty, także u dojrzałych owocników.
Kolor
Trzon może być jasnobrązowy, szary, brązowawy lub brązowy.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia trzonu jest siateczkowata.
Długość
Trzon może mieć długość do 250 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość do 70 milimetrów.
Barwa siateczki
Siateczka trzonu może być jasnobrązowa.
U młodych owocników siateczka trzonu może być biała.
U dojrzałych owocników siateczka trzonu może być brązowa.

Miąższ

Barwa
Miąższ może być biały lub kremowy, a w kapeluszu pod skórką może być brązowy, czerwonobrązowy lub biały.
Twardość i zwartość
Miąższ może być miękki, a u młodych owocników może być zwarty.
Smak
Może mieć słaby lub słodki smak.
Struktura
U starych owocników miąższ ma strukturę gąbczastą.
Zmiana koloru
Po uszkodzeniu miąższ nie zmienia barwy.
Zapach
Zapach miąższu może być grzybowy, orzechowy lub ziemisty; może być silny.
Nuta smakowa
Miąższ ma nutę smakową orzechową.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach liściastych, w lasach mieszanych, w parkach lub na przydrożach.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać pojedynczo lub w grupach.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od maja do sierpnia.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Jadalny

Z czym można pomylić

1 / 4

FAQ

Dlaczego kapelusz borowika usiatkowanego bywa spękany?

Skórka kapelusza ma suchą, filcowatą fakturę. Podczas ciepłej i suchej letniej pogody traci elastyczność, co prowadzi do powstawania charakterystycznej siatki pęknięć.

Czy miąższ lub rurki borowika usiatkowanego sinieją po uszkodzeniu?

Nie. Miąższ borowika usiatkowanego jest biały i nie zmienia barwy po przekrojeniu. Rurki oraz pory po uciśnięciu również nie sinieją i nie ciemnieją.

Czym różni się borowik usiatkowany od borowika szlachetnego?

Borowik usiatkowany ma matowy, zamszowy kapelusz skłonny do pękania i siateczkę na całym trzonie. Szlachetny ma kapelusz gładki, a siatkę głównie w górnej części trzonu.

Jak odróżnić borowika usiatkowanego od goryczaka żółciowego?

Goryczak żółciowy ma trzon z ciemniejszą, grubszą, brązowawą siatką, jego pory z wiekiem stają się brudnoróżowe, a miąższ jest nieznośnie gorzki w smaku.

Czy borowik usiatkowany jest grzybem jadalnym?

Tak, to doskonały grzyb jadalny o cenionych walorach smakowych. Nadaje się do gotowania, smażenia, suszenia i marynowania, a jego aromat jest bardzo wyrazisty.

W jakich lasach i pod jakimi drzewami rośnie borowik usiatkowany?

Rośnie w ciepłolubnych lasach liściastych i mieszanych. Tworzy mikoryzę z drzewami liściastymi, przede wszystkim dębami i bukami, rzadziej grabami lub lipami.

Kiedy pojawia się borowik usiatkowany?

To jeden z najwcześniejszych borowików w Polsce. Pierwsze owocniki wyrastają już w maju, a sezon trwa zazwyczaj do października, z przerwami przy braku wilgoci.

Jak rozpoznać siateczkę na trzonie borowika usiatkowanego?

Trzon pokryty jest wypukłą, białawą lub jasnobeżową siateczką o drobnych oczkach, która w odróżnieniu od borowika szlachetnego schodzi często aż do podstawy trzonu.