Ядомы
Вызначце месцазнаходжанне, каб убачыць даныя для свайго рэгіёна.










Баравік сеткаваты (Boletus reticulatus), званы таксама баравіком дубовым, — каштоўны ядомы грыб з сямейства баравіковых. Яго замшавы светла-карычневы капялюш падчас засухі часта характэрна трэскаецца. Трубачкі спачатку белыя, затым жоўтыя і аліўкавыя, а пасля прыціскання не сінеюць. Ножку пакрывае выразная белаватая сетачка, якая спускаецца аж да яе асновы. З'яўляецца ў лісцевых лясах пад дубамі і букамі ўжо з мая. Белая нязменная мякаць мае мяккі смак і прыемны грыбны пах.
Распазнаванне, месцапражыванне і найважнейшыя адрозненні.
Грыбнік
Будова пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела: Шапка, ножка.
Шапка
- Форма капялюшыка
- у маладых пладовых цел: Форма капялюшыка: паўшарападобны.
у спелых пладовых цел: Форма капялюшыка: выпуклы.
у старых пладовых цел: Форма капялюшыка: плоскі. - Рэльеф паверхні капялюшыка
- Рэльеф паверхні капялюшыка: гладкі.
Рэльеф паверхні капялюшыка: зморшчаны. - Покрыва капялюшыка
- Покрыва капялюшыка: замшавая.
Покрыва капялюшыка: лямцаватая.
Покрыва капялюшыка: валакністая. - Бляск паверхні капялюшыка
- Бляск паверхні капялюшыка: матавы.
- Ліпкасць і слізістасць капялюшыка
- у мокрым стане: Ліпкасць і слізістасць капялюшыка: ліпкі.
- Узор расколін паверхні
- у сухім стане: Узор расколін паверхні: патрэсканая на няроўныя ўчасткі.
- Колер капялюшыка
- Колер капялюшыка: карычны.
Колер капялюшыка: карычневы.
Колер капялюшыка: светла-карычневы.
Колер капялюшыка: вохрысты.
Колер капялюшыка: белаватая.
Колер капялюшыка: чырвона-карычневы.
Колер капялюшыка: жоўта-карычневай.
Колер капялюшыка: шэра-карычневы.
Колер капялюшыка: вохрыста-карычневы.
Колер капялюшыка: аліўкавай.
Колер капялюшыка: іржавага колеру.
у сухім стане: Колер капялюшыка: белаватая.
у спелых пладовых цел: Колер капялюшыка: шэра-карычневы.
у спелых пладовых цел: Колер капялюшыка: жоўта-карычневай.
у маладых пладовых цел: Колер капялюшыка: колеру слановай косці.
у маладых пладовых цел: Колер капялюшыка: жаўтавата-белы. - Дыяметр капялюшыка
- у спелых пладовых цел: Дыяметр капялюшыка складае 100–200 mm.
Дыяметр капялюшыка складае да 300 mm.
Ніз шапкі
- Тып гіменафора
- Тып гіменафора: трубачкі.
Трубачкі каля ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі: прырослы да ножкі (трубачкі).
- Профіль гіменафора каля ножкі
- Профіль гіменафора каля ножкі: выемчаты каля ножкі (трубачкі).
- Аддзяляльнасць гіменафора ад капялюшыка
- Аддзяляльнасць гіменафора ад капялюшыка: лёгка аддзяляецца (трубачкі).
- Форма пор
- Форма пор: круглы.
- Колер пор пасля пашкоджання
- Колер пор пасля пашкоджання: без змены колеру.
Колер пор пасля пашкоджання: без змены колеру. - Колер трубачак пасля пашкоджання
- Колер трубачак пасля пашкоджання: без змены колеру.
Колер трубачак пасля пашкоджання: без змены колеру. - Натуральны колер пор
- у маладых пладовых цел: Натуральны колер пор: белы.
у спелых пладовых цел: Натуральны колер пор: крэмавы.
у спелых пладовых цел: Натуральны колер пор: бледна-жоўты.
у спелых пладовых цел: Натуральны колер пор: жоўта-аліўкавы.
у спелых пладовых цел: Натуральны колер пор: жоўта-зялёны. - Натуральны колер трубачак
- у маладых пладовых цел: Натуральны колер трубачак: белы.
у спелых пладовых цел: Натуральны колер трубачак: крэмавы.
у спелых пладовых цел: Натуральны колер трубачак: бледна-жоўты.
у спелых пладовых цел: Натуральны колер трубачак: жоўта-аліўкавы.
у спелых пладовых цел: Натуральны колер трубачак: жоўта-зялёны.
Ножка і аснова
- Форма ножкі
- у маладых пладовых цел: Форма ножкі: бочкападобны.
у спелых пладовых цел: Форма ножкі: булавападобны.
у спелых пладовых цел: Форма ножкі: цыліндрычны.
Форма ножкі: булавападобны.
Форма ножкі: цыліндрычны. - Колер ножкі
- Колер ножкі: светла-карычневы.
Колер ножкі: шэры.
Колер ножкі: карычняваты.
Колер ножкі: карычневы. - Рэльеф паверхні ножкі
- Рэльеф паверхні ножкі: сеткаватае.
- Даўжыня ножкі
- Даўжыня ножкі: да 250 mm.
- Дыяметр ножкі
- Дыяметр ножкі: да 70 mm.
- Колер сетачкі ножкі
- у маладых пладовых цел: Колер сетачкі ножкі: белы.
у спелых пладовых цел: Колер сетачкі ножкі: карычневы.
Колер сетачкі ножкі: светла-карычневы.
Мякаць
- Колер мякаці
- Колер мякаці: белы.
Колер мякаці: крэмавы.
Колер мякаці: карычневы (мякаць капялюшыка, пад скуркай).
Колер мякаці: чырвона-карычневы (мякаць капялюшыка, пад скуркай).
Колер мякаці: белы (мякаць капялюшыка, пад скуркай). - Шчыльнасць мякаці
- у маладых пладовых цел: Шчыльнасць мякаці: шчыльны.
Шчыльнасць мякаці: мяккі. - Смак мякаці
- Смак мякаці: слабы.
Смак мякаці: салодкі. - Структура мякаці
- у старых пладовых цел: Структура мякаці: губчаты.
- Колер мякаці пасля пашкоджання
- Колер мякаці пасля пашкоджання: без змены колеру.
Колер мякаці пасля пашкоджання: без змены колеру.
Колер мякаці пасля пашкоджання: без змены колеру. - Пах мякаці
- Пах мякаці: грыбны.
Пах мякаці: арэхавы.
Пах мякаці: зямлісты.
Пах мякаці: моцны. - Адценне смаку мякаці
- Адценне смаку мякаці: арэхавы.
Дзе і калі расце
- Месцапражыванне
- Месцапражыванне: лісцевы лес.
Месцапражыванне: змешаны лес.
Месцапражыванне: парк.
Месцапражыванне: узбочча. - Субстрат
- Субстрат: глеба.
- Характар росту пладовых цел
- Характар росту пладовых цел: паасобку.
Характар росту пладовых цел: групамі. - Перыяд плоданашэння
- Пладовыя целы з’яўляюцца з мая да жніўня.
- Арэал распаўсюджання
Ядомасць і кулінарыя
- Ядомасць
- Ядомы
З чым можна паблытаць

Tylopilus felleus
Асноўныя адрозненні
Жоўцевы грыб (Tylopilus felleus) з’яўляецца неядомым грыбам з-за моцна горкага смаку мякаці. Яго поры ў маладых пладовых цел бялявыя, з узростам становяцца цялесна-ружовымі, а ножку пакрывае выпуклая, тоўстая сетка цёмнага, карычневага колеру. У баравіка сетачкавага спелы гіменафор мае афарбоўку ад жоўта-зялёнай да аліўкава-зялёнай, смак мяккі, а сетачка на ножцы застаецца пераважна прыкметна святлейшай за яе фон.

Boletus edulis
Асноўныя адрозненні
Баравік сеткаваты (Boletus reticulatus) вылучаецца капялюшам з матавай, замшавай або доўга ашэраханай паверхняй, якая падчас засухі часта трэскаецца на дробныя дзялянкі, а таксама выразнай сетачкай, якая часта пакрывае амаль усю ножку. Сустракаецца пераважна пад букамі і дубамі, з'яўляючыся звычайна раней у сезоне, чым баравік высакародны. З-за зменлівасці прыкмет паверхні і распаўсюджанасці сетачкі ў абодвух відаў, сама працягласць вочак на ножцы не заўсёды дазваляе іх адназначна адрозніць.
Баравік высакародны (Boletus edulis) мае звычайна больш гладкую паверхню капелюша, якая ў вільготнае надвор'е становіцца ліпкай і слізістай, а на яго краі часта бачная вузкая, больш светлая аблямоўка. Сетачка на ножцы баравіка высакароднага ў цэлым больш далікатная і абмежаваная пераважна яе верхняй часткай. У баравіка сеткаватага капялюш звычайна сухі, замшавы і схільны да растрэсквання, а сетачка на ножцы святлейшая і больш выразная, хоць сама плошча распаўсюджвання сеткі не з'яўляецца надзейным вырашальным крытэрыем.

Boletus pinophilus
Асноўныя адрозненні
Баравік сеткаваты (Boletus reticulatus) вылучаецца сухім аксаміцістым капялюшам умерана жоўта-карычневага да чырванавата-карычневага колеру, які ў старэйшых пладовых цел часта характэрна растрэскваецца. Па ўсёй даўжыні яго ножкі бачная выразная выпуклая сетка. У мікраскапічнай карціне канцавыя элементы скуркі дасягаюць да 20 µm у шырыню і ўтрымліваюць дробныя зярняты ўнутрыклетачнага пігменту. Гэты від расце пераважна пад дубамі, на гліністых або пясчана-гліністых глебах, у тым ліку ў парках і на ўзбочынах дарог.
Баравік соснавы (Boletus pinophilus) адрозніваецца ад баравіка сеткаватага значна больш цёмным капялюшам з выразным, глыбокім чырванавата-карычневым або махагонавым адценнем.

Boletus aereus
Асноўныя адрозненні
Баравік цёмна-карычневы (Boletus aereus) адрозніваецца ад баравіка сеткаватага больш цёмным колерам шапкі і ножкай карычнева-меднага адцення.
FAQ
Чаму капялюш баравіка сеткаватага бывае растрэсканым?
Скурка капелюша мае сухую лямцаватую тэкстуру. Падчас цёплага і сухога летняга надвор'я яна губляе эластычнасць, што прыводзіць да ўтварэння характэрнай сеткі расколін.
Ці сінеюць мякаць або трубачкі баравіка сеткаватага пасля пашкоджання?
Не. Мякаць баравіка сеткаватага белая і не змяняе колер пасля разрэзвання. Трубачкі і поры пасля націскання таксама не сінеюць і не цямнеюць.
Чым адрозніваецца баравік сеткаваты ад баравіка высакароднага?
Баравік сеткаваты мае матавы замшавы капялюш, схільны да растрэсквання, і сетачку на ўсёй ножцы. Высакародны мае гладкі капялюш, а сетачку пераважна ў верхняй частцы ножкі.
Як адрозніць баравік сеткаваты ад гарчака жоўцевага?
Гарчак жоўцевы мае ножку з больш цёмнай, тоўстай, карычняватай сеткай, яго поры з узростам становяцца брудна-ружовымі, а мякаць — невыносна горкай на смак.
Ці з'яўляецца баравік сеткаваты ядомым грыбам?
Так, гэта выдатны ядомы грыб з высока цэненымі смакавымі якасцямі. Падыходзіць для варкі, смажання, сушкі і марынавання, а яго водар вельмі выразны.
У якіх лясах і пад якімі дрэвамі расце баравік сеткаваты?
Расце ў цеплалюбных лісцевых і мяшаных лясах. Утварае мікарызу з лісцевымі дрэвамі, перш за ўсё з дубамі і букамі, радзей з грабамі або ліпамі.
Калі з'яўляецца баравік сеткаваты?
Гэта адзін з найранейшых баравікоў у Польшчы. Першыя пладовыя целы вырастаюць ужо ў маі, а сезон доўжыцца звычайна да кастрычніка, з перапынкамі пры недахопе вільгаці.
Як пазнаць сетачку на ножцы баравіка сеткаватага?
Ножка пакрыта выпуклай белаватай або светла-бежавай сетачкай з дробнымі вочкамі, якая, у адрозненне ад баравіка высакароднага, часта спускаецца аж да асновы ножкі.
Аматар
Ніз шапкі
- Даўжыня трубачак
- Даўжыня трубачак: 10–35 mm.
Назвы і гісторыя
- Obowiązująca nazwa krajowa
- borowik usiatkowany
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Boletus reticulatus
- Inne nazwy krajowe
- usiatek, prawdziwek wiosenny
- Dawne nazwy krajowe
- borowik prawdziwy podgat. siateczkowany, borowik szlachetny odmiana usiatkowana
- Pozostałe nazwy
- grzyb, grzyb prawdziwy, grzyb prawdziwny, prawik, prawus, prawusek, prawiak, prawek, poprawny grzyb, sprawiedliwy grzyb, prawdziak, prawdzik, borowik, kamieniak, kamienny grzyb, biały grzyb, biały grzybek
Назіранні дома
Адбітак спораў
- Патрэбныя матэрыялы
- свежая, спелая шапка, аркуш паперы, шклянка або місачка, вада
- Час
- 2–24 h
- Выкананне
- Пакладзі шапку ніжнім бокам на паперу.
- Дадай кроплю вады наверх і накрый.
- Праз 2–24 гадзін падыміце капялюшык і агледзьце асадак.
Што шукаць
- Колер споравага адбітка
- Колер споравага адбітка: карычневы.
- Адценне споравага адбітка
- Адценне споравага адбітка: аліўкава-карычневы. Адценне споравага адбітка: цёмна-аліўкава-карычневы. Адценне споравага адбітка: Аліўкава-тытунёва-карычневы.
Пад мікраскопам
- Патрэбныя матэрыялы
- светлавы мікраскоп, прадметнае і покрыўнае шкельцы, іголка, вада, споры з адбітка
- Выкананне
- Перанясі іголкай крыху адбітка на шкельца.
- Дадай кроплю вады, накрый шкельцам і разгледзь споры.
Што шукаць
- Форма споры
- Форма споры: падоўжана-эліпсоідны. Форма споры: верацёнападобны. Форма споры: верацёнападобны. Форма споры: амаль верацёнападобны. Форма споры: верацёнападобны.
- Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі. Паверхня споры: гладкі. Паверхня споры: гладкі.
- Памеры споры
- Даўжыня 11,5–20 µm, шырыня 3,5–6 µm.
Памеры параўноўвай пасля каліброўкі шкалы мікраскопа.
Экалогія і распаўсюджванне
- Лісцевыя дрэвы ў наваколлі
- Лісцевыя дрэвы ў наваколлі: дуб.
Лісцевыя дрэвы ў наваколлі: бук.
Лісцевыя дрэвы ў наваколлі: ліпа.
Лісцевыя дрэвы ў наваколлі: граб.
Лісцевыя дрэвы ў наваколлі: каштан ядомы. - Мікарызныя партнёры
- Агульная сувязь віду: Мікарызныя партнёры: Quercus (агульны пералік партнёраў).
Агульная сувязь віду: Мікарызныя партнёры: Fagus (агульны пералік партнёраў).
Агульная сувязь віду: Мікарызныя партнёры: Castanea (агульны пералік партнёраў).
Агульная сувязь віду: Мікарызныя партнёры: Corylus (агульны пералік партнёраў).
Агульная сувязь віду: Мікарызныя партнёры: Carpinus (агульны пералік партнёраў).
Агульная сувязь віду: Мікарызныя партнёры: Tilia (агульны пералік партнёраў).
Гісторыя і культура
Гісторыя апісання гэтага віду адлюстроўвае шматгадовыя дыскусіі ў еўрапейскай мікалагічнай літаратуры адносна яго ідэнтычнасці і належнай наменклатуры. Від быў афіцыйна апісаны ў 1774 годзе Якабам Крысціянам Шэферам пад назвай Boletus reticulatus. Паралельна ў мікалагічных публікацыях на працягу дзесяцігоддзяў фігуравала назва Boletus aestivalis (якую прыпісваюць у тым ліку Жан-Жаку Пале), якая ў свядомасці аўтараў і грыбнікоў замацавалася як сінонім або асобная трактоўка. У гісторыі наменклатуры таксама адзначана з'яўленне амоніма Boletus reticulatus Hoffm. (1789), што гадамі выклікала спрэчкі і таксанамічныя цяжкасці, якія дагэтуль інтэрпрэтуюцца па-рознаму ў залежнасці ад прынятых наменклатурных канвенцый. У даўняй прыродазнаўчай літаратуры і моўнай традыцыі Цэнтральнай Еўропы гэты від называлі імёнамі, звязанымі з феналогіяй, такімі як borowik letni або majowy, што непасрэдна адлюстроўвала ранні час з'яўлення яго пладовых цел.
Ядомасць і бяспека
Баравік сеткаваты агульнапрызнаны выдатным ядомым грыбам. Ён вылучаецца прыемным, выразна грыбным водарам і мяккім, злёгку арэхавым, саладкаватым смакам мякаці. Перад ужываннем абавязкова патрабуе належнай тэрмічнай апрацоўкі, такой як стараннае варэнне, тушэнне або смажанне; спажыванне сырых пладовых цел можа выклікаць парушэнні з боку страўнікава-кішачнага тракту. Умовай бяспечнага ўжывання з'яўляецца выкарыстанне ў кулінарных мэтах толькі здаровых, свежых і пругкіх экзэмпляраў, а таксама пазбяганне старых пладовых цел або цел з якімі-небудзь прыкметамі псавання. У многіх краінах Цэнтральнай і Паўднёвай Еўропы, у тым ліку ў Польшчы, Чэхіі, Германіі і Італіі, яго ахвотна збіраюць дзякуючы смакавым якасцям і ранняму часу з'яўлення ў лясах.
Месцапражыванне і сустракальнасць
Баравік сеткаваты сустракаецца перш за ўсё ў лісцевых і мяшаных лясах умеранага пояса Еўразіі, асабліва ў цяплейшых рэгіёнах Цэнтральнай і Паўднёвай Еўропы. Гэты від утварае мікарызныя сувязі пераважна з лісцевымі дрэвамі, у прыватнасці з дубамі (Quercus), што пацвярджаецца еўрапейскімі экалагічнымі даследаваннямі, а таксама адзначаецца пад букамі і грабамі, у той час як значна радзей — па суседстве з іглічнымі дрэвамі. Аддае перавагу цёплым месцам з гліністым або пясчана-гліністым субстратам, часта з нейтральнай або слабашчолачнай рэакцыяй. У Цэнтральнай Еўропе, у тым ліку паводле звестак для Польшчы, задакументаваны перыяд з'яўлення пладовых цел ахоплівае месяцы з мая па жнівень (V–VIII). Пладовыя целы могуць вырастаць ужо ў канцы мая, з'яўляючыся раннім элементам грыбнога сезона ў лісцевых лясах.
Даследчык
Ядомасць і кулінарыя
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Ядомасць
- Ядомы — źródło oznaczenia
Źródło bez opisu bibliograficznego · Kuchyňské využití / Ceniony grzyb jadalny
Навуковыя назвы і таксанамія
- Цяперашняя навуковая назва
Boletus reticulatus
- Ранейшыя навуковыя назвы
- 1783 — Boletus mutabilis Batsch
1805 — Boletus reticulatus var. minor Alb. & Schwein.
1808 — Tubiporus aestivalis Paulet
1838 [1836–1838] — Boletus aestivalis (Paulet) Fr.
1886 — Versipellis aestivalis (Paulet) Quél.
1888 — Dictyopus aestivalis (Paulet) Quél.
1898 — Suillus aestivalis (Paulet) Kuntze
1898 — Suillus reticulatus (Schaeff.) Kuntze
1926 — Boletus edulis subsp. reticulatus (Schaeff.) Konrad & Maubl.
1931 — Boletus reticulatus var. rubiginosus Pelt. ex E.-J. Gilbert
1940 [1939] — Boletus carpinaceus Velen.
1966 — Boletus edulis f. reticulatus (Schaeff.) Vassilkov
1994 — Boletus reticulatus subsp. carpinaceus (Velen.) Hlaváček[24]
Borowik usiatkowany należy do rodziny Boletaceae w rzędzie Boletales. Baza Species Fungorum jako nazwę zaakceptowaną wskazuje Boletus reticulatus Schaeff., opublikowaną w 1774 roku w dziele Fung. bavar. palat. nasc. (tom 4, s. 78). W tym samym ujęciu taksonomicznym Boletus aestivalis (Paulet) Fr. stanowi synonim tego gatunku.
[24] [23]W bazie Species Fungorum w synonimii Boletus reticulatus wymienione są następujące nazwy:
- Suillus reticulatus (Schaeff.) Kuntze, Revis. gen. pl. (Leipzig) 3(3): 535 (1898)
- Boletus edulis subsp. reticulatus (Schaeff.) Konrad & Maubl., Icon. Select. Fung. 4(2): pl. 398 (1926)
- Boletus edulis f. reticulatus (Schaeff.) Vassilkov, Bekyi Grib: 18 (1966)
- Boletus mutabilis Batsch, Elench. fung. (Halle): 99 (1783)
- Boletus reticulatus var. minor Alb. & Schwein., Consp. fung. (Leipzig): 240 (1805)
- Tubiporus aestivalis Paulet, Traité des champignons (Paris) 2: 371 (1808)
- Boletus aestivalis (Paulet) Fr., Epicrisis Systematis Mycologici: 422 (1838) [1836-1838]
- Versipellis aestivalis (Paulet) Quél., Enchiridion Fungorum in Europa media et praesertim in Gallia Vigentium: 158 (1886)
- Dictyopus aestivalis (Paulet) Quél., Fl. mycol. France (Paris): 421 (1888)
- Suillus aestivalis (Paulet) Kuntze, Revis. gen. pl. (Leipzig) 3(3): 535 (1898)
- Boletus reticulatus var. rubiginosus Pelt. ex E.-J. Gilbert, Les Livres du Mycologue Tome I-IV, Tom. III: Les Bolets: 117 (1931)
- Boletus carpinaceus Velen., Novitates Mycologicae Novissimae: 158 (1940) [1939]
- Boletus reticulatus subsp. carpinaceus (Velen.) Hlaváček, Mykologický Sborník 71(2): 54 (1994)
Łaciński epitet reticulatus nawiązuje do siatkowatego rysunku na trzonie, natomiast aestivalis odnosi się do letniej pory owocnikowania. W literaturze mykologicznej występują rozbieżności w datowaniu dawnych nazw: Species Fungorum podaje dla Tubiporus aestivalis rok 1808, podczas gdy część atlasów przypisuje tę nazwę Pauletowi z rokiem 1793. W czeskim atlasie przy nazwie reticulatus widnieje również data 1763, natomiast rejestr Kew łączy ważną diagnozę Schaeffera z rokiem 1774.
[18] [24] [16]W różnych językach europejskich funkcjonują zwyczajowe nazwy tego gatunku:
- czeski: hřib dubový
- angielski: Summer Cep, Summer Bolete
- niemiecki: Sommer-Steinpilz
- kataloński: Cep, Sureny
- hiszpański: Boleto reticulado, Boleto reticulado de verano, Boleto rubio, Hongo de primavera
- baskijski: Onddo zuri, Onto, Onto-zuri, Udako onddozuria
- francuski: Cèpe d'été, Cèpe d'été réticulé
- galisyjski: Madeirudo de verán
- włoski: Porcino d'estate
Badania filogenetyczne Beugelsdijka i współpracowników z 2008 roku, oparte na analizie sekwencji markerów ITS oraz GAPDH, potwierdziły odrębność europejskich linii genetycznych Boletus reticulatus, Boletus edulis, Boletus aereus i Boletus pinophilus. W pracy tej gatunek B. reticulatus reprezentowany był przez kolekcję SvdL79 z Holandii, zebraną pod Quercus, której przypisano numery sekwencji w GenBank: EU417871 oraz EU417878.
[21]Аб’ём таксона і абмежаванні вызначэння
W zestawieniu taksonomicznym pracy Beugelsdijka i współpracowników z 2008 roku (opartym w tej części na analizie van der Lindego z 2004 r.) wykazano, że strzępki skórki kapelusza Boletus reticulatus osiągają do 20 µm szerokości i zawierają wewnątrzkomórkowy, drobnoziarnisty pigment.
[21]Лабараторная дыягностыка
Dane ustrukturyzowane
Базідыі
Каўлацыстыды
Скурка шапкі
Споры
- Колер спор пад мікраскопам
- Колер спор пад мікраскопам: жоўта-карычневай. [19]
- Кроплі ўнутры споры
- Кроплі ўнутры споры: наяўны. [12]
- Даўжыня споры
- Даўжыня споры: 13–20 µm. [25]
Даўжыня споры: 12–17 µm. [12]
Даўжыня споры: 11,5–19,5 µm. [15]
Даўжыня споры: 13,5–16 µm. [19]
Даўжыня споры: 12–20 µm. [16]
Даўжыня споры: 13–15 µm. [18] - Суадносіны даўжыні і шырыні споры
- Суадносіны даўжыні і шырыні споры: 2,7–3,6. [19]
Суадносіны даўжыні і шырыні споры: 2,6–4,2. [15] - Форма споры
- Форма споры: падоўжана-эліпсоідны. [16]
Форма споры: верацёнападобны. [16]
Форма споры: верацёнападобны. [25]
Форма споры: амаль верацёнападобны. [18]
Форма споры: верацёнападобны. [19]
Форма споры: верацёнападобны. [12] - Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі. [25]
Паверхня споры: гладкі. [18]
Паверхня споры: гладкі. [19]
Паверхня споры: гладкі. [12] - Таўшчыня сценкі споры
- Таўшчыня сценкі споры: таўстасценны. [19]
Матэрыял і метады даследаванняў
- Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Шырыня канцавой клеткі скуркі шапкі
- Materiał badania: Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate. Materiał suszony (przygotowanie opisano w Metodach): 3,5–5 µm [19]
Materiał badania: Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate. do 20 µm [21] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Даўжыня споры
- Materiał badania: Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate. 12–17 µm (skrajnie do 20 µm) [16]
Materiał badania: Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate. 12–17 µm [12]
Materiał badania: Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate. 11,5–19,5 µm [15]
Materiał badania: Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate. 13–20 µm [25]
Materiał badania: Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate. Materiał suszony (przygotowanie opisano w Metodach): 13,5–16 µm [19]
Materiał badania: Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate. 13–15 µm [18] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Шырыня споры
- Materiał badania: Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate. Materiał suszony (przygotowanie opisano w Metodach): 4,5–5,5 µm [19]
Materiał badania: Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate. 4–5,5 µm [16]
Materiał badania: Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate. 3,5–6 µm [25]
Materiał badania: Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate. 4,5–5,5 µm [18]
Materiał badania: Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate. 3,5–5,5 µm [15]
Materiał badania: Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate. 4–6 µm [12]
Metody i zapisy źródłowe — Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate.
Stan materiału: suszony.
Pochodzenie materiału: Six B.reticulatus collections in the Fennoscandian study; B.aff.reticulatus excluded..
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Medium: pure water without softening or colouring media. Opis metody w źródle: Leitz Dialux, Pl Apo Oel100/1.32 oil objective, drawing tube2000×, measurements corrected to1/2µm. Mature spores from pore hymenium, stipe spores excluded. Mature caulocystidia from stem net. Pileipellis scalps at1/3radius from cap edge.
Liczba zarodników na jednej podstawce; Długość podstawki; Kształt podstawki; Szerokość podstawki; Długość kaulocystyd; Kształt kaulocystyd; Szerokość kaulocystyd; Długość komórki końcowej skórki kapelusza; Kształt komórki końcowej skórki kapelusza; Szerokość komórki końcowej skórki kapelusza; Barwa zarodnika w mikroskopie; Długość zarodnika; Iloraz długości i szerokości zarodnika; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika; Grubość ściany zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Karstenia49:49 species5 Boletus reticulatus; methods p42, own rows Tables1–3 pp54–55. B.aff.reticulatus excluded.” [19]
Metody i zapisy źródłowe — Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate.
Inkrustacja strzępek skórki; Organizacja skórki kapelusza; Długość zarodnika; Iloraz długości i szerokości zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Species Description after the generic Boletus introduction; generic ring/solid-stem claims excluded.” [15]
Metody i zapisy źródłowe — Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate.
Szerokość komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Beugelsdijk2008 Table2, B.reticulatus terminal elements, citing Van der Linde2004; not another Boletus row.” [21]
Metody i zapisy źródłowe — Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate.
Identyfikacja kropli: nierozstrzygnięta.
Krople wewnątrz zarodnika; Długość zarodnika; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Exact Aranzadi species account; method, N and individual material unreported. Guttules chemically unidentified.” [12]
Metody i zapisy źródłowe — Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate.
Długość zarodnika; Kształt zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Named Boletus reticulatus: Popis and Výskyt; compared species excluded.” [16]
Metody i zapisy źródłowe — Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate.
Długość zarodnika; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Named species account: Kapelusz / Cap, Rurki, Trzon, Miąższ, Wysyp, Zarodniki; PL and EN wording kept separate.” [25]
Metody i zapisy źródłowe — Named Boletus reticulatus account; original source material remains separate.
Długość zarodnika; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Identification guide, named Summer Bolete, excluding compared taxa.” [18]
Праверка пашырэння — аб’ём і абмежаванні
Materiał: Pierwotne kolekcje autora atlasu na Dolnym Śląsku.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 21.10.2026.
Ograniczenia: Źródłowe oznaczenie i zakres pojęcia zachowano. Nie zadeklarowano nowego badania okazów ani odczytu wszystkich publikacji cytowanych przez źródło.
[25]- Падрыхтоўка матэрыялу для мікраскапіі
- Materiał suszony. Mikroskop Leitz Dialux, obiektyw olejowy Pl Apo Oel 100/1,32 i tubus rysunkowy przy 2000×; pomiary korygowano do 0,5 µm. Dojrzałe zarodniki pobierano z hymenium porów, z wyłączeniem zarodników z trzonu. Dojrzałe kaulocystydy pobierano z siateczki trzonu, a skórkę kapelusza w odległości 1/3 promienia od brzegu. [19]
Аб’ём апрацоўкі
Перад завяршэннем запіс патрабуе дапаўнення або ўліку.
- Пошук рэгіёнаў распаўсюджання патрабуе разліку.
- Сувязі папярэдніх высноў патрабуюць паўторнай праверкі.
- Новыя крыніцы патрабуюць уліку інфармацыі, выяўленай падчас агляду.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Ergönül i współpracownicy w 2013 roku zbadali profil kwasów tłuszczowych owocników Boletus reticulatus pochodzących z pasma Ilgaz w Turcji (stanowisko N41°03′ E33°41′, okaz zielnikowy fungarium nr 1091). Badanie przeprowadzono na wysuszonych owocnikach metodą chromatografii gazowej z detektorem płomieniowo-jonizacyjnym (GC-FID). Uzyskane wartości reprezentują udział procentowy poszczególnych kwasów w oznaczonym profilu kwasów tłuszczowych, a nie zawartość w świeżej masie grzyba.
[17]Analiza chromatograficzna profilu kwasów tłuszczowych suszonych owocników Boletus reticulatus (okaz 1091) wykazała następujący skład (ND – nie oznaczono):
- kwas masłowy (C4:0): 0,06%
- kwas kapronowy (C6:0): 0,17%
- kwas kaprylowy (C8:0): 0,18%
- kwas kaprynowy (C10:0): 0,20%
- kwas undekanowy (C11:0): 0,87%
- kwas laurynowy (C12:0): 0,06%
- kwas tridekanowy (C13:0): 0,02%
- kwas mirystynowy (C14:0): 0,37%
- kwas mirystoleinowy (C14:1): 0,11%
- kwas pentadekanowy (C15:0): 0,37%
- kwas pentadecenowy (C15:1): ND
- kwas palmitynowy (C16:0): 11,26%
- kwas palmitoleinowy (C16:1): 0,75%
- kwas margarynowy (C17:0): 0,28%
- kwas heptadecenowy (C17:1): 0,99%
- kwas stearynowy (C18:0): 5,84%
- kwas oleinowy trans (C18:1): 0,12%
- kwas oleinowy cis (C18:1): 37,61%
- kwas linolowy trans (C18:2): 0,02%
- kwas linolowy cis (C18:2): 36,60%
- kwas linolenowy (C18:3): ND
- kwas gamma-linolenowy (C18:3): 0,31%
- kwas arachidowy (C20:0): 0,58%
- kwas eikozenowy (C20:1): 0,50%
- kwas eikozadienowy (C20:2): 0,34%
- kwas heneikozanowy (C21:0): 0,30%
- kwas cis-11,14,17-eikozatrienowy n-3 (C20:3): 0,04%
- kwas arachidonowy (C20:4): 0,11%
- kwas cis-8,11,14-eikozatrienowy n-6 (C20:3): ND
- kwas behenowy (C22:0): 0,08%
- kwas eikozapentaenowy (C20:5): 0,45%
- kwas erukowy (C22:1): 0,27%
- kwas dokozadienowy (C22:2): 0,23%
- kwas trikozanowy (C23:0): 0,03%
- kwas lignocerynowy (C24:0): 0,51%
- kwas nerwonowy (C24:1): ND
- kwas dokozaheksaenowy (C22:6): 0,32%
W badanym materiale dominował kwas oleinowy w konfiguracji cis (37,61%), a kolejnym pod względem ilości był kwas linolowy cis (36,60%). Udział kwasu palmitynowego wyniósł 11,26%, a kwasu stearynowego 5,84%. Łączne udziały frakcji wynosiły: nasycone kwasy tłuszczowe 21,14%, jednonienasycone 40,34% oraz wielonienasycone 38,40%. W próbie Boletus reticulatus odnotowano zatem przewagę kwasu oleinowego nad linolowym, co stanowi wyjątek od ogólnego wniosku abstraktu, w którym autorzy przypisali dominację kwasu linolowego wszystkim sześciu badanym gatunkom.
[17]Pomiary chromatograficzne wykonano w trzech powtórzeniach analitycznych, uzyskując błąd standardowy (SE) poniżej 5%. W publikacji nie podano liczby niezależnych prób biologicznych ani daty zebrania okazu 1091. Wyniki te obrazują skład chemiczny badanej partii suszu i nie były przedmiotem badań klinicznych pod kątem wpływu na organizm człowieka.
[17]Месцапражыванне і сустракальнасць
Месцапражыванне, тэрыторыя і пара года
Borowik usiatkowany rośnie na ziemi, pojedynczo lub w grupach. Występuje przede wszystkim w ciepłych lasach liściastych i mieszanych. W Czechach spotykany jest również w zadrzewieniach przydrożnych oraz na groblach stawów rybnych, natomiast Beugelsdijk i współpracownicy odnotowali występowanie na dość suchych poboczach dróg i w parkach z dębami.
[16] [25] [20] [21] [18]Gatunek tworzy ektomikoryzę z drzewami. W atlasach grzybów jako partnerów wymienia się dęby i buki, a także lipy, graby oraz kasztany z rodzaju Castanea. First Nature wspomina ponadto o sporadycznym notowaniu pod świerkami. W Puszczy Knyszyńskiej Gryc obserwował owocniki głównie w dojrzałych drzewostanach dębowo-grabowych, a także w płatach świerkowych z domieszką drzew liściastych. Obecność owocnika w sąsiedztwie danego drzewa opisuje warunki stanowiska, nie stanowi jednak bezpośredniego dowodu laboratoryjnego potwierdzającego strukturę mikoryzy na korzeniach.
[18] [16] [25] [12] [22] [20]Zakres drzew mikoryzowych bywa różnie ujmowany: w publikacji filogenetycznej z 2008 roku autorzy ograniczyli gospodarzy Boletus reticulatus wyłącznie do dębów (Quercus), wiążąc holenderski okaz SvdL79 z dębem. Inne publikacje wskazują również buka (Fagus). Stanowiska udokumentowane w zbiorach Aranzadi obejmują: okaz ARAN08027 zebrany 5 sierpnia 2017 roku w Leitza-Leitzalarrea-Insusu w Nawarze pod Quercus rubra na kwaśnym podłożu (UTM 30TWN8874, 43.1144409° N, 1.9097333° W) oraz okaz A3043040 z 3 lipca 2004 roku w Ataun-Intxusburu w prowincji Gipuzkoa, zebrany na glebie pod Fagus sylvatica (UTM 30TWN6854).
[21] [13] [14]Wymagania glebowe borowika usiatkowanego różnią się w doniesieniach z poszczególnych regionów: Snowarski podaje gleby o odczynie zbliżonym do obojętnego, Aranzadi notuje suche podłoża krzemionkowe, a publikacja z 2008 roku wskazuje glinę lub piasek z domieszką gliny. Gryc przytacza obiegową opinię atlasową o unikaniu podłoży wapiennych. Dane te pochodzą z różnych stanowisk i nie pozwalają na wyznaczenie jednej uniwersalnej wartości pH dla całego gatunku.
[25] [12] [21] [22]Według atlasu Lasów Państwowych borowik usiatkowany występuje na obszarze Europy oraz w Japonii.
[20]W Wielkiej Brytanii i Irlandii First Nature określa borowika usiatkowanego jako grzyb rzadki, wskazując jednocześnie na jego częstsze pojawianie się na południu Europy, zwłaszcza w południowo-zachodniej Francji oraz w rejonach Portugalii. Czeski atlas odnotowuje wyższą liczebność stanowisk w cieplejszych rejonach Czech.
[18] [16]W ujęciu europejskim ramy sezonu owocnikowania są zróżnicowane: czeski atlas notuje zbiory od maja do listopada. Na Wyspach Brytyjskich First Nature wskazuje okres od czerwca do października, wspominając zarazem, że w południowej Europie owocniki mogą pojawiać się aż do lutego. Z kolei hiszpańskie opracowania Aranzadi określają porę występowania ogólnie jako wiosnę i lato.
[16] [18] [12]Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Крыніцы |
|---|---|---|---|
| Польшча | Ніжняя Сілезія — абсяг названы крыніцай | V–VIII |
|