Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Białolejkówka buławotrzonowa

Ampulloclitocybe clavipes

Jadalny
JadalnyOcena autora źródła.
Nie łączyć z alkoholem
Nie łączyć z alkoholem

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Białolejkówka buławotrzonowa wyróżnia się maczugowatym trzonem, który jest wyraźnie gąbczasty i silnie pogrubiony u podstawy. Kapelusz ma od 3 do 8 cm średnicy, początkowo jest wypukły, z czasem staje się płaski, a w końcu płytko wklęsły. Przybiera barwę szarobrązową, oliwkowobrązową lub dymną, z ciemniejszym środkiem. Blaszki są gęste, zbiegające na trzon, białawe do kremowożółtych. Miąższ jest miękki, watowaty i wodnisty, o łagodnym smaku oraz słabym, przyjemnym zapachu.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza może być gładka lub pomarszczona.
Pokrycie
Powierzchnia kapelusza może być naga lub filcowata.
Kolor
Tło powierzchni kapelusza może być szare, szarobrązowe, oliwkowe lub brązowe, a po wyschnięciu może być bladoochrowe.
Profil krawędzi
Profil krawędzi jest ostry.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 20 do 100 milimetrów.
Środek
Kapelusz ma garbek.
Higrofaniczność kapelusza
Kapelusz jest higrofaniczny.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę blaszkową.

Blaszki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Blaszki są przyrośnięte do trzonu.
Zbieganie hymenoforu po trzonie
Blaszki zbiegają po trzonie.
Barwa
Hymenofor może być biały lub kremowy, u starych owocników może być brązowawy, początkowo jest białawy, a później jest kremowy lub żółtawy.
Rozstaw
Blaszki mogą być blisko rozstawione lub dość rzadkie.
Grubość blaszek
Blaszki są grube.
Szerokość
Wysokość blaszek może wynosić od 2 do 6 milimetrów.
Blaszeczki
Stwierdzono obecność blaszeczek.

Trzon i podstawa

Kształt
Trzon może mieć kształt walcowaty lub maczugowaty.
Podstawa
Podstawa trzonu może być maczugowata lub bulwiasta, często może być bulwiasta, a u młodych owocników może być wyraźnie bulwiasta.
Kolor
Trzon może być białawy, kremowy, szary, szarobrązowy, płowy lub jasnobrązowy.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu może być włóknista, naga lub owłosiona.
Wnętrze
U dojrzałych owocników trzon jest komorowaty.
Konsystencja
Trzon jest gąbczasty.
Długość
Trzon może mieć długość od 25 do 100 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 5 do 20 milimetrów.

Pierścień

Obecność
Pierścień nie występuje u tego gatunku.

Bulwa

Szerokość
Szerokość bulwy u podstawy trzonu może wynosić do 40 milimetrów.
Wilgotność powierzchni trzonu
Powierzchnia trzonu jest sucha.

Miąższ

Barwa
Miąższ może być biały, a w suchych warunkach może być białawy, a w wilgotnych warunkach może być brązowawoszary.
Twardość i zwartość
Miąższ jest miękki.
Smak
Ma słaby smak.
Zmiana koloru
Po uszkodzeniu miąższ nie zmienia barwy.
Zapach
Zapach miąższu może być słodkawy, owocowy lub chemiczny; może być niewyróżniający się.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach iglastych, w lasach liściastych lub na obrzeżach lasu.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być ściółka lub gleba.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać w grupach, kręgami, pojedynczo lub w rozproszonych grupach.
Częstość
Gatunek jest pospolity.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od sierpnia do listopada.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Interakcje z innymi substancjami
Zaleca się unikanie łączenia owocników Ampulloclitocybe clavipes z alkoholem etylowym.
Jadalność
Jadalny
Alkohol
Nie łączyć z alkoholem

Prawo

Ochrona
W Polsce nie podlega ochronie gatunkowej.
Handel
W Polsce nie jest dopuszczony do obrotu handlowego ani do produkcji przetworów grzybowych.

Z czym można pomylić

FAQ

Czy białolejkówka buławotrzonowa jest grzybem jadalnym?

Uznaje się ją za niejadalną lub warunkowo jadalną, gdyż w połączeniu z alkoholem wywołuje groźne zatrucie. Ze względu na ryzyko powikłań zdrowotnych odradza się jej zbiór do celów kulinarnych.

Dlaczego nie wolno łączyć tego grzyba z alkoholem?

Grzyb zawiera związki blokujące enzym rozkładający alkohol, co prowadzi do kumulacji aldehydu octowego. Skutkuje to zapaścią, gwałtownym skokiem tętna, dusznościami oraz intensywnymi wymiotami.

Jak długo po zjedzeniu grzyba należy unikać alkoholu?

Alkoholu nie wolno pić przez co najmniej 3 do 5 dni po posiłku, a także przed nim. Toksyny utrzymują się długo w organizmie, wywołując nieprzyjemne objawy nawet po spożyciu niewielkiej dawki trunku.

Po czym najłatwiej rozpoznać białolejkówkę buławotrzonową?

Najbardziej charakterystyczny jest jej maczugowaty trzon z miękką, bulwiasto rozdętą podstawą o gąbczastym miąższu. Wyróżniają ją też zbiegające, jasne blaszki oraz szarobrązowy, wklęsły kapelusz.

Z jakimi grzybami można pomylić ten gatunek?

Można go pomylić z lejkówką szarawą lub lejkówką rowkowaną. Inne podobne gatunki lejkówek nie mają jednak tak wydatnie nabrzmiałej, miękkiej podstawy trzonu o wyraźnej, filcowatej strukturze u dołu.

W jakich lasach i na jakim podłożu najczęściej rośnie?

Rośnie głównie w borach sosnowych oraz lasach świerkowych, rzadziej mieszanych. Wybiera kwaśne, piaszczyste gleby, obficie pokryte mchem oraz grubą warstwą rozkładających się igieł sosny lub świerka.

W jakich miesiącach przypada szczyt owocowania?

Największy wysyp owocników przypada na okres od września do końca października. Pierwsze okazy można znaleźć już w sierpniu, a przy łagodnej jesieni pojedyncze sztuki trafiają się także w listopadzie.

Jakie objawy wywołuje zatrucie po wypiciu alkoholu?

Objawia się ono zaczerwienieniem twarzy, uderzeniami gorąca, przyspieszonym biciem serca oraz spadkiem ciśnienia. Pojawiają się także silne bóle głowy, zawroty, mdłości i uciążliwe wymioty.

Czy obróbka termiczna neutralizuje zawarte w nim toksyny?

Nie, gotowanie, smażenie ani suszenie nie niszczą substancji wchodzących w reakcję z alkoholem. Nawet po starannym sparzeniu czy wielokrotnym obgotowaniu grzyb zachowuje swoje toksyczne właściwości.

Skąd wywodzi się łacińska nazwa Ampulloclitocybe?

Nazwa rodzajowa pochodzi od łacińskiego słowa ampulla, oznaczającego butelkę lub bańkę. Odnosi się ona bezpośrednio do pękatego, maczugowatego trzonu, który kształtem przypomina małą buteleczkę.