Атрутны
Патрабуе апрацоўкі
Вызначце месцазнаходжанне, каб убачыць даныя для свайго рэгіёна.










Апенька цыбулінаножкавая — гэта грыб з сямейства фізалакрыевых (Physalacriaceae). Шапачку мае спачатку паўшарападобную, пазней плоскую з тупым бугарком, мёдава-жоўтага або вохрыста-карычневага колеру, пакрытую дробнымі цёмнымі лускавінкамі, сканцэнтраванымі галоўным чынам у цэнтры. Пласцінкі крэмавыя, з узростам з іржавымі плямкамі. Ножка цыліндрычная, характэрна булавападобна або цыбулінападобна ўздутая каля асновы, з далікатным лямцавым кольцам. Мякаць белаватая, з мяккім смакам і прыемным грыбным пахам.
Распазнаванне, месцапражыванне і найважнейшыя адрозненні.
Грыбнік
Будова пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела: Шапка, ножка.
Шапка
- Форма капялюшыка
- Форма капялюшыка: канічны.
Форма капялюшыка: плоскі. - Покрыва капялюшыка
- у маладых пладовых цел: Покрыва капялюшыка: лускаватая.
Покрыва капялюшыка: лускаватая.
Покрыва капялюшыка: лускаватая (цэнтр капялюшыка). - Колер капялюшыка
- у мокрым стане: Колер капялюшыка: карычневы.
у мокрым стане: Колер капялюшыка: светла-карычневы.
у мокрым стане: Колер капялюшыка: чырвоны.
Колер капялюшыка: шэра-карычневы.
Колер капялюшыка: вохрысты.
Колер капялюшыка: вохрыста-карычневы.
Колер капялюшыка: чырвона-карычневы. - Размяшчэнне краю
- у маладых пладовых цел: Размяшчэнне краю: падгорнуты ўнутр.
Размяшчэнне краю: прамы.
Размяшчэнне краю: загнуты ўсярэдзіну.
у старых пладовых цел: Размяшчэнне краю: адагнуты ўгару. - Абрыс краю капялюшыка
- у старых пладовых цел: Абрыс краю капялюшыка: хвалісты.
- Рэльеф паверхні краю капялюшыка
- Рэльеф паверхні краю капялюшыка: баразнаваты.
- Пакрыццё краю
- Пакрыццё краю: голы.
- Дыяметр капялюшыка
- Дыяметр капялюшыка складае 20–150 mm.
- Цэнтр капялюшыка
- Цэнтр капялюшыка: з выразным гарбком.
- Гіграфаннасць шапкі
- Гіграфаннасць шапкі: гіграфанны.
Ніз шапкі
- Тып гіменафора
- Тып гіменафора: пласцінкі.
Пласцінкі каля ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі: прырослы да ножкі (пласцінкі).
- Профіль гіменафора каля ножкі
- Профіль гіменафора каля ножкі: выемчаты каля ножкі (пласцінкі).
- Нызыходжанне гіменафора па ножцы
- Нызыходжанне гіменафора па ножцы: сыходны зубчыкам (пласцінкі).
- Колер гіменафора
- Колер гіменафора: крэмавы.
Колер гіменафора: белаватая. - Адлегласць паміж пласцінкамі
- Адлегласць паміж пласцінкамі: блізка размешчаныя.
Ножка і аснова
- Форма ножкі
- Форма ножкі: цыліндрычны.
Форма ножкі: звужаецца дагары. - Аснова ножкі
- Аснова ножкі: булавападобная.
Аснова ножкі: клубнепадобны. - Колер ножкі
- пры аснове ножкі: Колер ножкі: жоўты.
над кольцам: Колер ножкі: белаватая.
пад кольцам: Колер ножкі: шэра-карычневы. - Покрыва паверхні ножкі
- у маладых пладовых цел: Покрыва паверхні ножкі: валакністая.
Покрыва паверхні ножкі: шматкаватая (жоўтае покрыва).
Покрыва паверхні ножкі: шматкаватая (шэра-карычневае покрыва).
Покрыва паверхні ножкі: валакністая (жоўтае покрыва). - Унутраная будова ножкі
- у маладых пладовых цел: Унутраная будова ножкі: суцэльны.
- Кансістэнцыя ножкі
- Кансістэнцыя ножкі: валакністы і ўстойлівы да разрыву.
- Даўжыня ножкі
- Даўжыня ножкі: да 100 mm.
- Дыяметр ножкі
- Дыяметр ножкі: 3–20 mm.
Кольца
- Наяўнасць кольца
- Наяўнасць кольца: наяўны.
Наяўнасць кольца: наяўны. - Будова матэрыялу кольца
- Будова матэрыялу кольца: валакністы.
Будова матэрыялу кольца: перапончаты.
Будова матэрыялу кольца: валакністы і перапончаты. - Трываласць кольца
- Трываласць кольца: знікаючы.
- Колер кольца
- Колер кольца: белы (усё кольца).
Колер кольца: белаватая (усё кольца).
Колер кольца: белы (верхняя паверхня кольца).
Колер кольца: шэры (ніжняя паверхня кольца). - Апісальная таўшчыня кольца
- Апісальная таўшчыня кольца: тонкі.
Апісальная таўшчыня кольца: тонкі.
Апісальная таўшчыня кольца: тонкі.
Бульба
- Шырыня клубня каля асновы ножкі
- Шырыня клубня каля асновы ножкі: да 30 mm.
Мякаць
- Смак мякаці
- Смак мякаці: даўкі, непрыемны.
Смак мякаці: слабы. - Пах мякаці
- Пах мякаці: грыбны.
- Катэгорыя таўшчыні мякаці
- Катэгорыя таўшчыні мякаці: тонкі.
Дзе і калі расце
- Месцапражыванне
- Месцапражыванне: лісцевы лес.
Месцапражыванне: хвойны лес.
Месцапражыванне: змешаны лес. - Субстрат
- Субстрат: закапаная драўніна.
Субстрат: мёртвая драўніна. - Характар росту пладовых цел
- Характар росту пладовых цел: паасобку.
Характар росту пладовых цел: невялікімі групамі.
Характар росту пладовых цел: групамі. - Частата знаходак
- Частата знаходак: рэдкі.
- Перыяд плоданашэння
- Пладовыя целы з’яўляюцца з верасня да кастрычніка (пік пладанашэння).
Пладовыя целы з’яўляюцца з ліпеня да лістапада. - Арэал распаўсюджання
- Арэал распаўсюджання: пацверджана.
Ядомасць і кулінарыя
- Ядомасць
- Атрутны
- Патрэбная апрацоўка
- Патрабуе апрацоўкі
Права
- Ахова
- У Польшчы від не падлягае відавой ахове.
- Гандаль
- У Польшчы від не дапушчаны да гандлю або вытворчасці грыбной прадукцыі.
З чым можна паблытаць

Dan Molter (shroomydan) · CC BY-SA 3.0
Oryginalny plik źródłowy, bez lokalnej zmiany kadru, barw lub treści.
Крыніца фота · CC BY-SA 3.0Armillaria gallica
Асноўныя адрозненні
Armillaria gallica адрозніваецца больш стойкім, часта ваўняністым або зоркападобна растрэсканым кольцам, больш багатымі жоўтымі рэшткамі пакрывала на ножцы, больш павольным знікненнем лускавінак на краі шапкі і часцей эліпсаідальна-міндалепадобнымі спорамі.
Вельмі падобная апенька булаваногая (Armillaria cepistipes) хутчэй губляе лускавінкі на краі шапкі, мае больш скупыя рэшткі пакрывала на ножцы і ўтварае часцей шырокаэліпсаідальныя споры памерамі 7–9(10) × 4,5–6,5(7) µm.
FAQ
Чым апенька цыбулінаножкавая адрозніваецца ад апенькі мёдавай?
Гэты від вылучаецца ножкай, выразна булавападобнай або клубнепадобна ўздутай каля асновы, больш бледнай шапачкай з больш дробнымі лускавінкамі, а таксама больш далікатным, менш трывалым і лямцавым кольцам.
Ці можна спажываць апеньку цыбулінаножкавую ў сырым выглядзе?
Катэгарычна не, сырыя пладовыя целы ўтрымліваюць рэчывы, якія раздражняюць страўнікава-кішачны тракт і выклікаюць страўнікавыя атручванні. Грыбы патрабуюць варэння мінімум 15 хвілін, а адвар неабходна абавязкова выліць.
З якімі атрутнымі грыбамі можна паблытаць гэты від?
Самым небяспечным двайніком з'яўляецца атрутная галерніца акаймаваная з іржавым споравым парашкам. Яе можна паблытаць таксама з несапраўднай апенькай серна-жоўтай, якая мае серна-жоўтую афарбоўку і горкі смак мякаці.
Якія дрэвы часцей за ўсё засяляе апенька цыбулінаножкавая?
Расце пераважна на лісцевай драўніне, выбіраючы дубы, букі, бярозы, вольхі і ясені. Спарадычна сустракаецца на елках або хвоях, дзе каланізуе адмерлыя пні або паваленыя бярвёны.
Чаму для кулінарных мэт збіраюць галоўным чынам шапачкі?
Ножкі апенькаў лыкаватыя, цвёрдыя і валакністыя, з-за чаго пасля смажання або варэння застаюцца нясмачнымі і цяжкастраўнымі. Маладыя ж шапачкі маюць далікатную, прыемную ў ежы тэкстуру.
Ці выяўляе апенька цыбулінаножкавая з'яву біялюмінесцэнцыі?
Так, яе грыбніца, што прарастае гніючую драўніну, здольная выпраменьваць далікатнае зеленаватае святло ў цемры. Гэтую з'яву можна назіраць ноччу на спарахнелых пнях у вільготных частках лесу.
Ці з'яўляецца апенька цыбулінаножкавая небяспечным паразітам дрэў?
У параўнанні з апенькай мёдавай або цёмнай яна з'яўляецца больш слабым патагенам. Функцыянуе галоўным чынам як сапратроф на мёртвай драўніне, а жывыя дрэвы атакуе толькі тады, калі яны моцна аслаблены або хворыя.
Як найлепш закансерваваць гэты від на зіму?
Выдатным метадам кансервацыі з'яўляецца марынаванне адвараных шапачак у воцатнай заліўцы. Гэтыя грыбы выдатна падыходзяць таксама для замарожвання пасля папярэдняга бланшыравання і стараннага сцэджвання вады.
На якія месяцы прыпадае пік плоданашэння апенькі цыбулінаножкавай?
Асноўны выхад пладовых цел адбываецца восенню, часцей за ўсё з сярэдзіны верасня да канца кастрычніка. Пры спрыяльным, цёплым і вільготным надвор'і адзінкавыя купіны можна сустрэць яшчэ ў лістападзе.
Чым з'яўляюцца чорныя грыбнічныя шнуры, бачныя пад карой дрэў?
Гэта рызаморфы, гэта значыць шчыльныя пучкі грыбніцы, якія служаць для транспарціроўкі пажыўных рэчываў і каланізацыі новых пнёў. Яны дазваляюць апеньцы эфектыўна распаўсюджвацца ў лясным субстраце.
Аматар
Назвы і гісторыя
- Obowiązująca nazwa krajowa
- opieńka cebulotrzonowa
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Armillaria cepistipes Velen.
- Pozostałe nazwy
- opieńka drobna, opieńka maczugowata
Назіранні дома
Адбітак спораў
- Патрэбныя матэрыялы
- свежая, спелая шапка, аркуш паперы, шклянка або місачка, вада
- Час
- 2–24 h
- Выкананне
- Пакладзі шапку ніжнім бокам на паперу.
- Дадай кроплю вады наверх і накрый.
- Праз 2–24 гадзін падніміце шапку і агледзьце асадак.
Што шукаць
- Колер споравага адбітка
- Колер споравага адбітка: белы.
Пад мікраскопам
- Патрэбныя матэрыялы
- светлавы мікраскоп, прадметнае і покрыўнае шкельцы, іголка, вада, споры з адбітка
- Выкананне
- Перанясі іголкай крыху адбітка на шкельца.
- Дадай кроплю вады, накрый шкельцам і разгледзь споры.
Што шукаць
- Форма споры
- Форма споры: шырокаэліпсоідны. Форма споры: амаль шарападобны. Форма споры: эліпсоідны. Форма споры: шырокаэліпсоідны. Форма споры: амаль шарападобны. Форма споры: эліпсоідны. Форма споры: міндалепадобны.
- Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі.
- Памеры споры
- Даўжыня 6,5–10 µm, шырыня 4–7 µm.
- Памеры споры
- Даўжыня 8,3 µm, шырыня 5,3 µm.
- Памеры споры
- Даўжыня 8,5 µm, шырыня 5,4 µm.
Памеры параўноўвай пасля каліброўкі шкалы мікраскопа.
Экалогія і распаўсюджванне
- Тып жыўлення
- Тып жыўлення: сапратрофны.
Тып жыўлення: паразітычны.
Некулінарнае ўжыванне
Пасля папярэдняга адварвання апенька цыбулінаножкавая ўяўляе сабой каштоўную кулінарную сыравіну са шчыльнай структурай і выразным водарам. Ножкі бываюць цвёрдымі і валакністымі, таму ў кулінарыі выкарыстоўваюць пераважна толькі маладыя шапачкі. Яны цудоўна падыходзяць для марынавання ў воцатнай заліўцы з даданнем спецый, утвараючы класічную закуску. Гэты грыб выдатна падыходзіць таксама для смятанных соусаў, начынак для пірагоў, грыбных супоў і духмяных тушаных страў з мясам або гароднінай.
Гісторыя і культура
На працягу дзесяцігоддзяў апенька цыбулінаножкавая не адрознівалася ад звычайнай апенькі мёдавай і функцыянавала ў народнай традыцыі як адзін зборны таксон. Масавыя восеньскія зборы апенькаў складалі ў Цэнтральнай Еўропе ключавы элемент вясковага календара, забяспечваючы хатнія запасы на зіму. Толькі сучасныя мікалагічныя даследаванні ў канцы XX стагоддзя вылучылі гэты від. У культуры лесаводаў апенькі выклікаюць павагу як магутныя грыбніцы і вінаватыя ў белай гнілі аслабленага ляснога дрэвастою.
Ядомасць і бяспека
Гэты від з'яўляецца ядомым, але выключна пасля стараннай тэрмічнай апрацоўкі. Сырыя альбо недавараныя пладовыя целы таксічныя і выклікаюць моцныя страўнікава-кішачныя расстройствы. Перад далейшым прыгатаваннем апенькі патрабуюць адварвання на працягу 15–20 хвілін, а ваду, якая ўтварылася, неабходна абавязкова выліць. Збіраючы гэты від, трэба сцерагчыся атрутнай несапраўднай апенькі серна-жоўтай і смяротна небяспечнай галерніцы акаймаванай, якая адрозніваецца гладкай ножкай, больш далікатным кольцам і іржавым споравым парашком.
Месцапражыванне і сустракальнасць
Апенька цыбулінаножкавая з'яўляецца сапратрофам або слабым паразітам лісцевых, радзей хваёвых дрэў. Сустракаецца ў лісцевых і мяшаных лясах, парках і садах, засяляючы пні, мёртвыя бярвёны, карані і апалыя галіны. Аддае перавагу буку, дубу, грабу, бярозе і ясеню. У адрозненне ад іншых апенькаў часцей расце на моцна раскладзенай драўніне. Пладовыя целы з'яўляюцца са жніўня па лістапад, вырастаючы ў ладных купінах пасля багатых восеньскіх дажджоў.
Даследчык
Дзе і калі расце
Перыяд плоданашэння
Ядомасць і кулінарыя
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Патрэбная апрацоўка
- Патрабуе варэння
Gobarsko društvo Lisička — Armillaria cepistipes, čebulasta mraznica. · Sekcja zastosowań, wiersz 25: wymagane gotowanie i odlanie wody.
Grzegorz Chodacki — Opieńki: rodzaje, sezon i rozpoznawanie. Grzyby.edu.pl. · Wiersze 42 i 103–111: zalecenie dla grupy opieniek w Polsce — gotowanie przez 15–20 minut i odlanie wody.
- Спажыванне ў сырым выглядзе
- Атрутны
Матэрыял: сыры
Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert · Wiersz Armillaria cepistipes: Zusatz roh stark giftig; dotyczy surowych owocników.
- Ядомасць
- Ядомы
Grzyby.pl — opieńka cebulotrzonowa, opis gatunku i wybrane obserwacje. · Ocena jadalności w wierszu 60; polski atlas, oznaczenie gatunku w nagłówku i ścieżce strony (wiersze 23–28).
- Ядомасць
- Ядомы
Матэрыял: пасля поўнай апрацоўкі
Grzegorz Chodacki — Opieńki: rodzaje, sezon i rozpoznawanie. Grzyby.edu.pl. · Wiersze 33, 36–42 i 103–111: grupa opieniek w Polsce obejmuje A. cepistipes; warunkowa jadalność grupy, wymagane gotowanie i odlanie wody.
Gobarsko društvo Lisička — Armillaria cepistipes, čebulasta mraznica. · Sekcja zastosowań, wiersz 25: warunkowa jadalność, dokładne gotowanie i odlanie wody.
- Ядомасць
- Атрутны — źródło oznaczenia
Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert · Wiersz Armillaria cepistipes w tabeli: „giftig” — trujący; „roh stark giftig” — surowy silnie trujący. Zachowano wcześniejszy odczyt tabeli i fragment z indeksu; bieżące bezpośrednie otwarcie strony przekroczyło czas oczekiwania.
Навуковыя назвы і таксанамія
- Цяперашняя навуковая назва
Armillaria cepistipes Velen.
Armillaria cepistipes Velen. należy do rodziny obrzękowcowatych (Physalacriaceae), rzędu pieczarkowców (Agaricales) i klasy pieczarniaków (Agaricomycetes). Gatunek został opisany przez Josefa Velenovskiego w 1920 roku w drugim tomie dzieła České Houby pod pierwotną pisownią Armillaria cepaestipes. Miejsce publikacji materiału typowego to Czechy. W międzynarodowych bazach taksonomicznych takson rejestrowany jest pod kodem EPPO ARMLCE oraz identyfikatorem NCBI Taxonomy ID 47426.
Гістарычныя межы назваў і трактовак віду
W źródłach niemieckojęzycznych takson nosi zwyczajową nazwę Zwiebelfüßiger Hallimasch (zapisywaną w wykazach także jako zwiebelfüssiger Hallimasch).
Межы таксона і абмежаванні вызначэння
Morfologiczne odróżnienie starych okazów A. cepistipes i A. gallica w terenie bywa niemożliwe z powodu nakładania się cech pokroju i barw. Pewne rozgraniczenie obu gatunków zapewniają analizy sekwencji genu tef1-α.
- Zakres ujęcia taksonomicznego
Armillaria cepistipes Velen., 1920 (Index Fungorum 260244), w zakresie europejskiego materiału Antonína i współautorów (2009) oraz niezależnego atlasu polskiego. Materiał o pośrednim obrazie ITS PCR-RFLP opisano oddzielnie. Sekwencje tefα trzech takich okazów wspierają oznaczenie A. cepistipes; nie dowodzą hybrydowego pochodzenia ani zsekwencjonowania wszystkich opisanych okazów. Oryginalną pisownię cepaestipes i niepewną nazwę inflata zachowano w dokumentacji źródłowej. Nie przypisano niepotwierdzonych dawnych kombinacji ani synonimów.
[5] [3] [15] [8]
Экалогія і распаўсюджванне
Лабараторная дыягностыка
Dane ustrukturyzowane
Базідыі
Каўлацыстыды
Пражка
- Спражкі
- Спражкі: наяўны. [1]
Гіменіяльныя цыстыды
Астатнія лабараторныя прыкметы
- Наяўнасць рызаморф
- Наяўнасць рызаморф: наяўны. [3]
Скурка шапкі
- Размяшчэнне гіфаў скуркі капялюшыка
- Размяшчэнне гіфаў скуркі капялюшыка: радыяльны. [1]
- Даўжыня элементаў скуркі шапкі
- Даўжыня элементаў скуркі шапкі: 25–140 µm. [1]
- Шырыня элементаў скуркі капялюшыка
- Шырыня элементаў скуркі капялюшыка: 7,5–30 µm. [1]
- Будова скуркі капялюшыка
- Будова скуркі капялюшыка: куціс. [1]
- Даўжыня канцавой клеткі скуркі шапкі
- Даўжыня канцавой клеткі скуркі шапкі: 15–125 µm. [1]
- Форма канцавой клеткі скуркі шапкі
- Форма канцавой клеткі скуркі шапкі: канічны. [1]
Форма канцавой клеткі скуркі шапкі: цыліндрычны. [1] - Шырыня канцавой клеткі скуркі шапкі
- Шырыня канцавой клеткі скуркі шапкі: 5–25 µm. [1]
Споры
- Даўжыня споры
- Даўжыня споры: 8,3 µm (сярэдняе значэнне). [1]
Даўжыня споры: 7–8 µm. [3]
Даўжыня споры: 8,5 µm (сярэдняе значэнне). [1]
Даўжыня споры: 7–10 µm. [1]
Даўжыня споры: 6,5–10 µm. [1] - Суадносіны даўжыні і шырыні споры
- Суадносіны даўжыні і шырыні споры: 1,3–1,9 (дыяпазон сярэдніх значэнняў для збораў). [1]
- Форма споры
- Форма споры: шырокаэліпсоідны. [1]
Форма споры: амаль шарападобны. [1]
Форма споры: эліпсоідны. [1]
Форма споры: шырокаэліпсоідны. [1]
Форма споры: амаль шарападобны. [1]
Форма споры: эліпсоідны. [1]
Форма споры: міндалепадобны. [1] - Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі. [3]
Матэрыял і метады даследаванняў
Апісанне прыкмет — крыніца і абсяг
Materiał: Polskie obserwacje martwego drewna opisane dla A. cepistipes; opis dyskusji, druk s. 18. Szczegółowych prób gospodarzy nie utożsamiono z konkretną kategorią materiału.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
[9]Archiwalny opis siedliska
Gatunek rozwija się na martwym drewnie korzeni, pniaków, pni i gałęzi, w tym na szczątkach zagrzebanych w ściółce, powodując białą zgniliznę drewna. Na osłabionych drzewach może funkcjonować jako słaby patogen nekrotroficzny korzeni i odziomka.
Zasiedla szerokie spektrum drzew liściastych (buk, dąb, grab, olsza, jesion, brzoza, wierzba) oraz iglastych (świerk, jodła, sosna), występując od nizin po regiel górski (w Europie Środkowej głównie na wysokościach 500–900 m n.p.m.).
W Europie Środkowej owocniki pojawiają się od września do pierwszych silniejszych mrozów w listopadzie, rosnąc pojedynczo lub w małych grupach.
- Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Даўжыня гіменіяльнай цыстыды
- na ostrzu blaszki: 14–35 µm [1]
na ostrzu blaszki: 20–50 µm [1] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Шырыня гіменіяльнай цыстыды
- na ostrzu blaszki: 6–11 µm [1]
na ostrzu blaszki: 7–15 µm [1] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Даўжыня споры
- Średnia długość zarodnika w badanym materiale wynosi 8,5 mikrometra. [1]
Średnia długość zarodnika w badanym materiale wynosi 8,3 mikrometra. [1]
6,5–10 µm [1]
Materiał badania: Materiał atlasowy: strona gatunkowa atlasu grzyby.pl dla A. cepistipes, z atlasowym pomiarem zarodników 7–8 × 5–6 µm. Strona nie podaje vouchera, pojedynczej kolekcji, metody mikroskopowej ani liczebności pomiarów; nie przypisuj tych zakresów do badania Antonína. 7–8 µm [3]
7–9 µm (skrajnie do 10 µm) [1] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Шырыня споры
- Materiał badania: Materiał atlasowy: strona gatunkowa atlasu grzyby.pl dla A. cepistipes, z atlasowym pomiarem zarodników 7–8 × 5–6 µm. Strona nie podaje vouchera, pojedynczej kolekcji, metody mikroskopowej ani liczebności pomiarów; nie przypisuj tych zakresów do badania Antonína. 5–6 µm [3]
Średnia szerokość zarodnika w badanym materiale wynosi 5,3 mikrometra. [1]
Średnia szerokość zarodnika w badanym materiale wynosi 5,4 mikrometra. [1]
4–6,5 µm [1]
4,5–6,5 µm (skrajnie do 7 µm) [1]
Metody i zapisy źródłowe — Materiał publikowanego gatunkowego opisu A. cepistipes u Antonín et al. 2009, opartego na własnych obserwacjach pierwszego autora. Badanie obejmowało 51 okazów łącznie dla kilku taksonów; źródło nie mapuje gatunkowych wymiarów mikroskopowych do konkretnych voucherów ani N dla każdej cechy.
Pochodzenie materiału: Badanie obejmuje materiał z Czech i Słowacji (zakres artykułu/Table 1); źródło nie przypisuje każdej cechy gatunkowej lub średniej do pojedynczego stanowiska..
Układ strzępek skórki — zapis źródłowy: „Pileipellis hyphae radially arranged.” [1]
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „Podstawki czterozarodnikowe.” [1]
Długość podstawki; Kształt podstawki — zapis źródłowy: „Podstawki 29–45 × 8,5–11 µm, dość wąsko maczugowate; długość jest pierwszą osią pomiaru.” [1]
Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „Podstawki 29–45 × 8,5–11 µm, dość wąsko maczugowate; szerokość jest drugą osią pomiaru.” [1]
Długość kaulocystyd; Kształt kaulocystyd — zapis źródłowy: „Caulocystydy 15–60 × 10–20(30) µm, maczugowate, pęcherzykowate lub szydłowate, cienko- lub nieco grubościenne, pojedyncze albo w łańcuchach.” [1]
Szerokość kaulocystyd — zapis źródłowy: „Caulocystidia 15–60×10–20 (30) µm.” [1]
Długość elementów skórki kapelusza; Szerokość elementów skórki — zapis źródłowy: „Pileus-scale cells 25–125 (140)×7.5–30 µm.” [1]
Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Skórka typu cutis: promieniście ułożone cylindryczne, zasadniczo cienkościenne strzępki bez sprzążek; komórki końcowe nieregularnie cylindryczne do koralowatych.” [1]
Długość komórki końcowej skórki kapelusza; Szerokość komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Terminal cells 15–90 (125)×5–25 µm.” [1]
Kształt komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Terminal cells subulate, conical, ellipsoid to cylindrical.” [1]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki 7–9(10) × 4,5–6,5(7) µm, średnio 8,3 × 5,3 µm; długość jest pierwszą osią pomiaru.” [1]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „mean=8.3×5.3 µm.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Przeważnie szeroko elipsoidalne do niemal kulistych, wymieszane z rzadziej lub dość często występującymi elipsoidalnymi.” [1]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki cienko- i grubościenne w tym samym opisie.” [1]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki 7–9(10) × 4,5–6,5(7) µm, średnio 8,3 × 5,3 µm; szerokość jest drugą osią pomiaru.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Materiał publikowanego gatunkowego opisu A. cepistipes u Antonín et al. 2009, opartego na własnych obserwacjach pierwszego autora. Badanie obejmowało 51 okazów łącznie dla kilku taksonów; źródło nie mapuje gatunkowych wymiarów mikroskopowych do konkretnych voucherów ani N dla każdej cechy.
Pochodzenie materiału: Badanie obejmuje materiał z Czech i Słowacji (zakres artykułu/Table 1); źródło nie przypisuje każdej cechy gatunkowej lub średniej do pojedynczego stanowiska..
Organizacja cheilocystyd — zapis źródłowy: „Cheilocystidia: mostly single, sometimes in fascicles. The schema has no source-frequency attribute for this field; wording remains literal.” [1]
Długość cystydy hymenialnej; Kształt cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Cheilocystydy 14–35 × 6–11 µm, maczugowate lub prawie cylindryczne, regularne do często nieregularnych; pojedyncze albo w wiązkach, dwukomórkowe lub z łańcuchami komórek u dołu, cienko- lub nieco grubościenne.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Cztery kolekcje BRNM 706834, 706877, 695717 i 706816 z pośrednimi profilami PCR-RFLP, opisane oddzielnie od głównego gatunkowego morfu A. cepistipes. Średnie spory źródło podaje dla tej czterokolekcyjnej grupy; tylko trzy z czterech mają w Table 2 wiersz sekwencji tefa grupujący się z A. cepistipes. To nie ustala sekwencji dla BRNM 706877 ani każdej zmierzonej spory.
Pochodzenie materiału: Badanie obejmuje materiał z Czech i Słowacji (zakres artykułu/Table 1); źródło nie przypisuje każdej cechy gatunkowej lub średniej do pojedynczego stanowiska..
Długość cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Okazy o pośrednim PCR-RFLP 20–50×7–15 µm; odrębne od podstawowego opisu 14–35×6–11.” [1]
Metody i zapisy źródłowe — Atlasowy opis ryzomorf opieńki cebulotrzonowej, czasem obecnych u podstawy trzonu. Nie wskazano konkretnej kolekcji ani protokołu badania.
Pochodzenie materiału: Atlas grzybów Polski; nie wskazano lokalizacji ocenionego materiału..
Obecność ryzomorf — zapis źródłowy: „Ryzomorfy czasem obecne u podstawy trzonu.” [3]
Metody i zapisy źródłowe — Materiał atlasowy: strona gatunkowa atlasu grzyby.pl dla A. cepistipes, z atlasowym pomiarem zarodników 7–8 × 5–6 µm. Strona nie podaje vouchera, pojedynczej kolekcji, metody mikroskopowej ani liczebności pomiarów; nie przypisuj tych zakresów do badania Antonína.
Pochodzenie materiału: Polski atlas / polski zakres profilu; brak wskazanej kolekcji materiału..
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Atlas Polski: zarodniki 7–8 × 5–6 µm. Długość jest pierwszą osią; metoda i liczba pomiarów niepodane.” [3]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki gładkie według atlasu; protokół mikroskopii niepodany.” [3]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Atlas Polski: zarodniki 7–8 × 5–6 µm. Szerokość jest drugą osią; metoda i liczba pomiarów niepodane.” [3]
Metody i zapisy źródłowe — Cztery kolekcje BRNM 706834, 706877, 695717 i 706816 z pośrednimi profilami PCR-RFLP, opisane oddzielnie od głównego gatunkowego morfu A. cepistipes. Średnie spory źródło podaje dla tej czterokolekcyjnej grupy; tylko trzy z czterech mają w Table 2 wiersz sekwencji tefa grupujący się z A. cepistipes. To nie ustala sekwencji dla BRNM 706877 ani każdej zmierzonej spory.
Pochodzenie materiału: Badanie obejmuje materiał z Czech i Słowacji (zakres artykułu/Table 1); źródło nie przypisuje każdej cechy gatunkowej lub średniej do pojedynczego stanowiska..
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Okazy o pośrednim PCR-RFLP: zarodniki 6,5–10 × 4–6,5 µm, średnio 8,5 × 5,4 µm. Długość jest pierwszą osią. Trzy analizowane sekwencje tefa przypisano do A. cepistipes.” [1]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „average 8.5×5.4 µm.” [1]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „Q=1.3–(1.8)–1.9.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Okazy o pośrednim PCR-RFLP: zarodniki szeroko elipsoidalne do niemal kulistych oraz elipsoidalne do lekko migdałowatych.” [1]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Okazy o pośrednim PCR-RFLP: zarodniki 6,5–10 × 4–6,5 µm, średnio 8,5 × 5,4 µm. Szerokość jest drugą osią. Trzy analizowane sekwencje tefa przypisano do A. cepistipes.” [1]
Żółciak 2003: ахоп і вызначэнне матэрыялу
Materiał i identyfikacja: W latach 1988–1998 z 433 stanowisk w Polsce pozyskano 1700 prób: owocniki, drewno przerośnięte grzybnią i ryzomorfy. W 710 przypadkach zastosowano testy intersterylności, a 990 owocników oznaczono na podstawie cech makro- i mikroskopowych oraz fenologii. Nie podano powiązania rodzaju materiału z każdym gospodarzem.
[9]Праверка пашырэння — абсяг і абмежаванні
Materiał: Występowanie opieńki cebulotrzonowej w Polsce: polski atlas i datowane obserwacje oznaczone tym gatunkiem.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 29.10.2026.
[3]Materiał: Występowanie opieńki cebulotrzonowej w południowej i środkowej Norwegii: 54 izolaty z 20 gmin, opisane w sekcji 3.4 wyników. Izolaty nie są datowanymi obserwacjami owocników.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 29.10.2026.
[6]Materiał: Owocniki opieńki cebulotrzonowej zebrane 25 września 2020 roku w lesie na granicy obwodów nowogrodzkiego i leningradzkiego w Rosji; oznaczenie V. Volobueva, publikacja Bakanova i współautorów (2022). Kapelusze i trzony stanowią części tego materiału, a nie dwie niezależne obserwacje występowania.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 29.10.2026.
[12]Аб’ём апрацоўкі
Перад завяршэннем запіс трэба дапоўніць або праверыць.
- Зафіксаваныя звесткі з крыніц чакаюць разгляду.
- Новыя крыніцы патрабуюць праверкі звестак, выяўленых падчас агляду.
Звесткі, якія патрабуюць удакладнення: 14
Прававая аснова і абсяг ацэнкі
Правілы для лакацыі: Польшча
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
W badaniach taksonomicznych nad kompleksem A. cepistipes–A. gallica zastosowano metodę PCR-RFLP regionu ITS z użyciem enzymu restrykcyjnego HinfI, co pozwoliło wyodrębnić profile prążkowe charakterystyczne dla poszczególnych gatunków.
Profil trawienia enzymem HinfI dla A. cepistipes daje prążki o długości 294, 227, 132 oraz 43 par zasad, podczas gdy u form o profilu pośrednim widoczne są dodatkowe pasma wynikające z polimorfizmu kopii genu.
Sekwencjonowanie fragmentu genu tef1-α wykazało dystans genetyczny rzędu 0,0526–0,0571 między A. cepistipes a A. gallica, potwierdzając przynależność okazów o nietypowym profilu restrykcyjnym do A. cepistipes.
Analizy molekularne europejskich kolekcji zielnikowych powiązały potwierdzone profile sekwencyjne A. cepistipes m.in. ze zbiorem z Czech na drewnie buka oraz ze Słowacji na świerku i olszy.
Drzewa filogenetyczne oparte na genie tef1-α wskazują na bliższe pokrewieństwo europejskich populacji A. cepistipes z kladem A. ostoyae–A. borealis niż z A. gallica.
W analizach fitochemicznych wysuszonych owocników badano zawartość frakcji lipidowych i cukrowych w tkankach kapelusza i trzonu.
Ekstrakcja frakcyjna rozpuszczalnikami organicznymi (eter naftowy, MTBE, izopropanol, woda) pozwoliła na rozdział lipidów obojętnych, wolnych kwasów tłuszczowych oraz węglowodanów.
Wydajność ekstrakcji wodnej wynosiła 28,8% dla trzonu i 35,1% dla kapelusza w przeliczeniu na suchą masę.
W profilu kwasów tłuszczowych dominują kwas linolowy (34,5% w kapeluszu i 40,7% w trzonie), kwas oleinowy oraz kwas palmitynowy.
Wśród steroli zidentyfikowano obecność ergosterolu i jego pochodnych w tkankach owocników.
Trójglicerydy stanowią około 1,1% suchej masy kapelusza i poniżej 0,1% suchej masy trzonu.
Wśród rozpuszczalnych węglowodanów główną frakcję stanowi mannitol (76,8% frakcji cukrowej w kapeluszu i 52,5% w trzonie) oraz treitol.
W wysuszonych tkankach oznaczano śladowe zawartości metali, w tym żelaza (210–221 mg/kg), kadmu (0,25–0,67 mg/kg) oraz rtęci (0,04 mg/kg).
Badania laboratoryjne potwierdzają dużą zmienność ilościową metabolitów podstawowych między trzonem a kapeluszem owocnika.
Właściwości biochemiczne wykazane w testach laboratoryjnych nie stanowią podstawy do przypisywania owocnikom działania terapeutycznego w diecie człowieka.
Розныя апісанні смаку і ацэнкі ядомасці
Smak miąższu: Antonín i in. opisują miąższ jako cierpki i nieprzyjemny w smaku. Gobarsko društvo Lisička (Gobe.si) określa smak jako łagodny, a przy dłuższym żuciu odnotowuje drażniące odczucie w gardle. To różne sformułowania źródłowe; nie dowodzą wspólnego materiału ani tej samej metody oceny.
Oceny jadalności: GRej klasyfikuje gatunek jako jadalny bez podanego warunku przygotowania. Gobarsko društvo Lisička (Gobe.si) podaje jadalność warunkową po dokładnym gotowaniu i odlaniu wody. Chodacki omawia wspólne zasady polskiego kompleksu opieniek i podaje 15–20 minut gotowania z odlaniem wody; A. cepistipes jest w tym kompleksie wymieniona. Tabela ÖMG ocenia gatunek jako trujący, a w uwadze wyróżnia materiał surowy jako silnie trujący.
Zakres twierdzeń o przygotowaniu: Dokładny czas 15–20 minut pochodzi z wtórnego poradnika dla polskiego kompleksu, nie z Gobarsko društvo Lisička (Gobe.si) ani z pierwotnego porównania bezpieczeństwa. Gobarsko društvo Lisička (Gobe.si) wskazuje gotowanie i odlanie wody bez czasu. Wpis ÖMG jest oceną tabelaryczną; podany w nim zwrot o materiale surowym pozostaje odrębnym zakresem przygotowania.
[1] [2] [3] [4] [16]Аналітычныя вынікі
Асобныя аналітычныя вынікі з крыніцы
- назва аналіту ў крыніцы: Petroleum ether extract
- 1,3 %; шапачка; у пераліку на сухую масу; экстракцыя растваральнікам, гравіметрычнае вызначэнне выхаду.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: MTBE extract
- 6,3 %; шапачка; у пераліку на сухую масу; экстракцыя растваральнікам, гравіметрычнае вызначэнне выхаду.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Isopropanol-soluble substances (IPS)
- 10,4 %; шапачка; у пераліку на сухую масу; экстракцыя растваральнікам, гравіметрычнае вызначэнне выхаду.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Hot-water-soluble substances
- 35,1 %; шапачка; у пераліку на сухую масу; экстракцыя растваральнікам, гравіметрычнае вызначэнне выхаду.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Neutral substances in MTBE extract
- 68 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; экстракцыя MTBE, раздзяленне кіслот і нейтральных злучэнняў 1% водным NaOH.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Acids in MTBE extract
- 32 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; экстракцыя MTBE, раздзяленне кіслот і нейтральных злучэнняў 1% водным NaOH.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: 9-Oxo-nonanoic acid
- 0,3 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Lauric acid
- 0,4 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Azelaic acid
- 0,4 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Myristic acid
- 0,4 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Pentadecylic acid
- 0,4 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Palmitoleic acid
- 5,9 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Palmitic acid
- 22,8 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Linoleic acid
- 34,5 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Oleic acid
- 26,9 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: 11-octadecenenoic acid
- 4,7 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Stearic acid
- 1,8 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Monoglyceride
- 51,8 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Unidentified peak(s), retention time 30.6–30.9 and 35.4
- 2,4 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Anthraergostatetraenol
- 1,6 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Unidentified peak(s), retention time 34.0–35.8
- 2,3 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Ergosterol
- 1,5 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Ergosta-5,8,22-trien-3-ol
- 17,8 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Unidentified peak(s), retention time 37.4
- 1,0 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Ergosta-7-en-3β-ol
- 3,0 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Unidentified peak(s), retention time 39.2–41.4
- 1,5 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Stigmast-5,22-dien-3-ol
- 6,3 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Unidentified peak(s), retention time 42.3
- 10,2 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Triglycerides recovered from petroleum extract
- 83 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–ПІД на высокатэмпературнай калонцы DB-HT SimDis пасля раздзялення нейтральных гліцэрыдаў ацэтонам пры −20 °C на працягу 16 гадзін.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Glycerol
- 1,8 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Threitol
- 16,6 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Erythritol
- 0,6 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Ribitol
- 0,1 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Arabitol
- 1,2 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: α-Glucose
- 0,2 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Mannitol
- 76,8 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Trehalose
- 2,5 %; шапачка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Hg
- 0,04 mg/kg; шапачка; аснова масы ў крыніцы не пазначаная; вызначэнне металаў пасля экстракцыі ізапрапанолам, метад паводле спасылкі 9 у крыніцы.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Cd
- 0,67 mg/kg; шапачка; аснова масы ў крыніцы не пазначаная; вызначэнне металаў пасля экстракцыі ізапрапанолам, метад паводле спасылкі 9 у крыніцы.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Fe
- 221,3 mg/kg; шапачка; аснова масы ў крыніцы не пазначаная; вызначэнне металаў пасля экстракцыі ізапрапанолам, метад паводле спасылкі 9 у крыніцы.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Petroleum ether extract
- 0,2 %; ножка; у пераліку на сухую масу; экстракцыя растваральнікам, гравіметрычнае вызначэнне выхаду.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: MTBE extract
- 0,7 %; ножка; у пераліку на сухую масу; экстракцыя растваральнікам, гравіметрычнае вызначэнне выхаду.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Isopropanol-soluble substances (IPS)
- 21,2 %; ножка; у пераліку на сухую масу; экстракцыя растваральнікам, гравіметрычнае вызначэнне выхаду.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Hot-water-soluble substances
- 28,8 %; ножка; у пераліку на сухую масу; экстракцыя растваральнікам, гравіметрычнае вызначэнне выхаду.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Neutral substances in MTBE extract
- 24 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; экстракцыя MTBE, раздзяленне кіслот і нейтральных злучэнняў 1% водным NaOH.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Acids in MTBE extract
- 76 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; экстракцыя MTBE, раздзяленне кіслот і нейтральных злучэнняў 1% водным NaOH.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: 9-Oxo-nonanoic acid
- 9,0 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Azelaic acid
- 1,3 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Palmitic acid
- 32,5 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Linoleic acid
- 40,7 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Oleic acid
- 14,4 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Stearic acid
- 1,0 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС метылавых эфіраў пасля дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Monoglyceride
- 3,3 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Unidentified peak(s), retention time 30.6–30.9 and 35.4
- 7,4 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Anthraergostatetraenol
- 1,7 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Unidentified peak(s), retention time 34.0–35.8
- 2,1 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Ergosta-5,7,9(11),22-tetraen-3β-ol
- 2,1 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Unidentified peak, retention time 36.3
- 2,1 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Ergosterol
- 5,8 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Ergosta-7,22-dien-3β-ol
- 4,6 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Unidentified peak(s), retention time 37.4
- 4,7 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Ergosta-14,22-dien-3-ol
- 5,8 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Ergosta-7-en-3β-ol
- 19,5 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Stigmasterol
- 3,4 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Unidentified peak(s), retention time 39.2–41.4
- 23,7 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Stigmast-5,22-dien-3-ol
- 11,9 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Unidentified peak(s), retention time 42.3
- 4,7 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–МС лятучай нейтральнай фракцыі MTBE.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Triglycerides recovered from petroleum extract
- 20 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; ГХ–ПІД на высокатэмпературнай калонцы DB-HT SimDis пасля раздзялення нейтральных гліцэрыдаў ацэтонам пры −20 °C на працягу 16 гадзін.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Glycerol
- 1,2 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Threitol
- 37,1 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Erythritol
- 0,6 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Arabitol
- 0,8 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: α-Glucose
- 0,4 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Mannitol
- 52,5 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: β-Glucose
- 0,3 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Trehalose
- 7,0 %; ножка; у пераліку на масу даследаванага экстракту; аналіз пасля папярэдняй дэрыватызацыі.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Hg
- 0,04 mg/kg; ножка; аснова масы ў крыніцы не пазначаная; вызначэнне металаў пасля экстракцыі ізапрапанолам, метад паводле спасылкі 9 у крыніцы.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Cd
- 0,25 mg/kg; ножка; аснова масы ў крыніцы не пазначаная; вызначэнне металаў пасля экстракцыі ізапрапанолам, метад паводле спасылкі 9 у крыніцы.[12]
- назва аналіту ў крыніцы: Fe
- 210,8 mg/kg; ножка; аснова масы ў крыніцы не пазначаная; вызначэнне металаў пасля экстракцыі ізапрапанолам, метад паводле спасылкі 9 у крыніцы.[12]
Экалагічныя даследаванні
Żółciak 2003: гаспадары і драўніна ў польскім матэрыяле
Zestawienie próbek: Tabela 2 przypisuje opieńce cebulotrzonowej 278 prób: 194 związane z 18 nazwanymi gospodarzami oraz 84 oznaczone jako pochodzące z gleby, bez oznaczenia gospodarza. Są to wyniki celowo dobranej próby, a nie ogólnopolska częstość występowania.
Gospodarze z liczbowym wynikiem w tabeli 2: Quercus robur, Picea abies, Fagus silvatica, Abies alba, Carpinus betulus, Betula pendula, Larix decidua, Fraxinus excelsior, Corylus avellana, Acer pseudoplatanus, Prunus avium, Sorbus aucuparia, Alnus glutinosa, Salix caprea, Salix fragilis, Alnus incana, Tilia cordata, Ulmus glabra. Pisownię Fagus silvatica zachowano za publikacją. Lista dotyczy gospodarzy i kolonizacji; nie określa partnerów mikoryzowych.
Rozbieżność 18 i 19: Akapit wyników podaje 18 gospodarzy, natomiast abstrakt, tabela 3 i podsumowanie — 19. Tabela 3 dodatkowo wymienia Robinia pseudoacacia, której nie przypisano liczby w kolumnie A. cepistipes tabeli 2.
Martwe drewno: Autorka opisuje silnie rozłożone pniaki dębowe, bukowe i świerkowe, gałęzie bukowe oraz leżaninę bukową, wierzbową, świerkową i jodłową. Wskazuje wilgotne podłoże, często blisko wody.
[9]Kosonen: фінскае параўнальнае назіранне
Względny termin owocnikowania: Kosonen w tekście z Suomen Luonto 7/2011, opublikowanym na stronie wydawcy w 2018 r., opisuje pojawianie się Armillaria cepistipes tydzień lub dwa po szczycie pojawu A. borealis. Nie określa miesiąca dla tego gatunku. Wzmianka o połowie września dotyczy opieniek zbiorczo.
[7]Keča і Solheim: ахоп нарвежскага матэрыялу
Materiał a kalendarz: Keča i Solheim (2011) uwzględnili 54 norweskie rekordy A. cepistipes, w tym 16 w kategorii owocników. Tabela materiału podaje rodzaj tkanki i etykiety zawierające lata. Nie podaje miesięcy ani zwykłego sezonu owocnikowania tego gatunku; nie można go odtworzyć z datowania kultur lub ryzomorf.
[6]Месцапражыванне і сустракальнасць
Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Крыніцы |
|---|---|---|---|
| Чэхія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | IX–XI |
|
| Нарвегія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Польшча | Лодзьскае ваяводства; Заходнепаморскае ваяводства | VII–XI — minimalny zakres obserwacji |
|
| Расія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | IX — minimalny zakres obserwacji |
|
| Славакія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | IX–XI |
|
Крыніцы
- Antonín i in. (2009). Kompleks Armillaria cepistipes–A. gallica w Czechach i na Słowacji. Mycological Progress 8: 259–271. DOI: 10.1007/s11557-009-0597-1.
- Gobarsko društvo Lisička — Armillaria cepistipes, čebulasta mraznica.
- Grzyby.pl — opieńka cebulotrzonowa, opis gatunku i wybrane obserwacje.
- Grzegorz Chodacki — Opieńki: rodzaje, sezon i rozpoznawanie. Grzyby.edu.pl.
- Index Fungorum, Name Record260244
- N. Keča and H. Solheim, Ecology and distribution of Armillaria species in Norway (2011), Forest Pathology 41: 120–132.
- Kosonen (2011), Sienikimppuja lahopuulla, Suomen Luonto — źródłowa wzmianka o Armillaria cepistipes w Finlandii.
- Przegląd źródłowy Armillaria cepistipes — morfologia, zakres materiału i oznaczenie.
- Żółciak 2003. Rozmieszczenie grzybów z rodzaju Armillaria w Polsce oraz ich rośliny żywicielskie. Leśne Prace Badawcze; publisher abstract.
- Przegląd urzędowych wykazów ochrony i obrotu — opieńka cebulotrzonowa, 29.10.2026.
- Bakanov et al. 2022. Extractive substances of saprotrophic mushrooms: Flammulina velutipes, Hypholoma capnoides, Armillaria borealis, Armillaria cepistipes. Heavy metal content. Khimiya Rastitelnogo Syrya 3:257–262. DOI 10.14258/jcprm.20220310984
- Rozporządzenie — ochrona gatunkowa grzybów, Dz.U. 2014 poz. 1408.
- Rozporządzenie — wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu, Dz.U. 2026 poz. 258.
- EPPO Global Database, ARMLCE
- Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert