Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Pierścieniak uprawny

Stropharia rugosoannulata

Jadalny
Jadalny
Wymaga obróbki
Wymaga obróbki
Dopuszczony do obrotu
Dopuszczony do obrotuKraj: PL.

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Pierścieniak uprawny (Stropharia rugosoannulata) to okazały grzyb saprotroficzny z rodziny pierścieniakowatych. Wyróżnia się czerwonobrązowym lub kasztanowym kapeluszem, który z wiekiem jaśnieje, oraz grubym, promieniście pofałdowanym pierścieniem na trzonie. Blaszki są gęste, początkowo białawe, później szarofioletowe do niemal czarnych od dojrzałych zarodników. Gatunek jest ceniony za swój łagodny smak. Chętnie uprawia się go w ogrodach na podłożu ze słomy zbóż oraz zrębków drewna liściastego.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.
Sznury grzybni u podstawy owocnika
U podstawy owocnika występują sznury grzybni.
Barwa grzybni u podstawy owocnika
Sznury grzybni u podstawy owocnika mają barwę białą.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt wypukły lub płaski; u młodych owocników — dzwonkowaty lub wypukły; u dojrzałych owocników — wypukły lub płaski.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest gładka, także u dojrzałych owocników.
Pokrycie
U dojrzałych owocników powierzchnia kapelusza jest naga.
Połysk powierzchni
U dojrzałych owocników powierzchnia kapelusza jest matowa.
Lepkość i śluzowatość
W wilgotnych warunkach powierzchnia kapelusza jest lepka.
Układ pęknięć powierzchni
U starych owocników powierzchnia kapelusza jest popękana.
Kolor
Kapelusz może być biały, po wyschnięciu może być płowy lub białawy, u młodych owocników może być czerwonobrązowy, winny lub winnobrązowy, a u dojrzałych owocników może być kremowy, ochrowobrązowy lub jasnobrązowy.
Ułożenie brzegu
Brzeg kapelusza jest podwinięty.
Obrys brzegu
Obrys brzegu jest karbowany.
Profil krawędzi
Profil krawędzi jest ostry.
Resztki osłony na brzegu
U młodych owocników z brzegu kapelusza zwisają resztki osłony.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 40 do 200 milimetrów.
Kierunek zmiany barwy główki z wiekiem
Barwa kapelusza jaśnieje wraz z wiekiem.
Obecność resztek osłony na kapeluszu
Stwierdzono obecność resztek osłony na kapeluszu.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę blaszkową.

Blaszki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Blaszki są przyrośnięte do trzonu.
Zbieganie hymenoforu po trzonie
Blaszki zbiegają ząbkiem po trzonie.
Barwa
U młodych owocników hymenofor może być szary, a u dojrzałych owocników może być purpurowobrązowy.
Ostrze
Ostrze blaszki jest nieregularne.
Naturalna barwa ostrza blaszki
Ostrze blaszki jest białawe.
Rozstaw
Blaszki są gęste.
Blaszeczki
Stwierdzono obecność blaszeczek.

Trzon i podstawa

Położenie
Trzon ma położenie centralne.
Kształt
Trzon jest walcowaty.
Podstawa
Podstawa trzonu może być maczugowata lub zgrubiała.
Kolor
U młodych owocników trzon może być biały, a u dojrzałych owocników może być żółty.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia trzonu jest gładka, także pod pierścieniem.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu jest włóknista.
Barwa ornamentacji
Ornamentacja trzonu jest brązowawa.
Wnętrze
Trzon jest pełny.
Długość
Trzon może mieć długość od 70 do 180 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 9 do 30 milimetrów.

Pierścień

Obecność
Pierścień występuje u tego gatunku.
Forma
Pierścień jest zwisający.
Położenie
Pierścień jest położony w górnej części trzonu.
Trwałość
Pierścień jest trwały.
Barwa
Pierścień jest biały.
Rzeźba powierzchni
Powierzchnia pierścienia jest promieniście bruzdowana.
Grubość opisowa pierścienia
Pierścień jest gruby.
Obrys brzegu pierścienia
Brzeg pierścienia jest zębaty, przypominający koło zębate.

Miąższ

Barwa
W kapeluszu i trzonie miąższ jest biały.
Twardość i zwartość
W kapeluszu miąższ jest zwarty.
Typ konsystencji miąższu
Miąższ jest mięsisty.
Zapach
Zapach miąższu może być rzodkiewkowy; może być przyjemny; może być niewyróżniający się.
Wyróżnialność smaku miąższu
Smak miąższu jest niewyróżniający się.
Ocena przyjemności smaku miąższu
Smak miąższu jest przyjemny.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w parkach i ogrodach.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być zrębki drzewne użyte jako ściółka, kompostowane trociny, słoma, gleba lub trociny.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać pojedynczo lub w grupach.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od maja do listopada.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Jadalny
Wymagana obróbka
Wymaga obróbki

Prawo

Ochrona
W Polsce nie podlega ochronie gatunkowej.

Z czym można pomylić

FAQ

Czy pierścieniak uprawny jest jadalny?

Tak, to ceniony i smaczny grzyb jadalny o delikatnym, przyjemnym, orzechowym posmaku.

Czy można go jeść na surowo?

Nie, surowe owocniki mogą wywołać silne niestrawności; bezwzględnie wymaga gotowania lub smażenia.

Gdzie najczęściej rośnie w naturze?

Występuje w parkach, ogrodach, na pryzmach kompostu, składowiskach słomy oraz ściółce z kory i zrębków.

W jakim okresie owocuje pierścieniak uprawny?

Owocniki pojawiają się od maja do października, a przy sprzyjających warunkach nawet w listopadzie.

Jak inaczej bywa nazywany ten gatunek?

Często określa się go mianem łysiczki uprawnej lub pod angielską nazwą wine cap.

Czy ten gatunek potrzebuje drzew do rozwoju?

Nie, jest saprotrofem rozkładającym słomę i resztki drewna, więc nie tworzy mikoryzy z drzewami.

Do czego stosuje się go w permakulturze?

Używa się go do użyźniania gleby, redukcji szkodliwych nicieni glebowych i zatrzymywania erozji.

Czy grzyb ten gromadzi zanieczyszczenia?

Tak, wykazuje tendencję do akumulacji metali ciężkich, dlatego nie należy zbierać go przy drogach.

Dlaczego zyskał sławę w dawnej NRD?

W latach 70. masowo promowano go w Niemczech Wschodnich jako łatwy w uprawie grzyb przydomowy.

Jak przygotować starsze owocniki do spożycia?

U starszych okazów zaleca się ściągnięcie skórki z kapelusza, aby ułatwić trawienie potrawy.