Ядомы
Патрабуе апрацоўкі
Дазволены да абароту
Вызначце месцазнаходжанне, каб убачыць даныя для свайго рэгіёна.











Stropharia rugosoannulata — буйны пласціністы грыб з масіўнай мясістай шапкай, дыяметр якой можа дасягаць дваццаці і больш сантыметраў. Афарбоўка шапкі вар'іруецца ад каштанава-чырвонай і вінна-карычневай да жаўтлявай або светла-вохрыстай. Ножка тоўстая, шчыльная, белая альбо жаўтлявая, забяспечаная характэрным шчыльным падвойным кольцам з радыяльнымі зморшчынамі на верхнім баку. Пласцінкі спачатку белаватыя, пазней становяцца шэра-фіялетавымі і амаль чорнымі.
Распазнаванне, асяроддзе пражывання і найважнейшыя адрозненні.
Грыбнік
Будова пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела: Шапка, ножка.
- Шнуры грыбніцы ля асновы пладовага цела
- Шнуры грыбніцы ля асновы пладовага цела: наяўны.
Шнуры грыбніцы ля асновы пладовага цела: наяўны. - Афарбоўка міцэлію каля асновы пладовага цела
- Афарбоўка міцэлію каля асновы пладовага цела: белы (рызаморфныя цяжы).
Шапка
- Форма капялюшыка
- у маладых пладовых цел: Форма капялюшыка: звонападобны.
у маладых пладовых цел: Форма капялюшыка: выпуклы.
у спелых пладовых цел: Форма капялюшыка: выпуклы.
у спелых пладовых цел: Форма капялюшыка: плоскі.
Форма капялюшыка: выпуклы.
Форма капялюшыка: плоскі. - Рэльеф паверхні капялюшыка
- Рэльеф паверхні капялюшыка: гладкі.
у спелых пладовых цел: Рэльеф паверхні капялюшыка: гладкі. - Покрыва капялюшыка
- у спелых пладовых цел: Покрыва капялюшыка: голая.
- Бляск паверхні капялюшыка
- у спелых пладовых цел: Бляск паверхні капялюшыка: матавы.
- Ліпкасць і слізістасць капялюшыка
- у мокрым стане: Ліпкасць і слізістасць капялюшыка: ліпкі.
- Узор расколін паверхні
- у старых пладовых цел: Узор расколін паверхні: патрэсканая, характар расколін не пазначаны.
- Колер капялюшыка
- у сухім стане: Колер капялюшыка: палевы.
у спелых пладовых цел: Колер капялюшыка: крэмавы.
у спелых пладовых цел: Колер капялюшыка: вохрыста-карычневы.
у маладых пладовых цел: Колер капялюшыка: чырвона-карычневы.
у маладых пладовых цел: Колер капялюшыка: вінны.
у маладых пладовых цел: Колер капялюшыка: вінна-карычневая.
Колер капялюшыка: белы.
у сухім стане: Колер капялюшыка: белаватая.
у спелых пладовых цел: Колер капялюшыка: светла-карычневы. - Размяшчэнне краю
- Размяшчэнне краю: падгорнуты ўнутр.
- Абрыс краю капялюшыка
- Абрыс краю капялюшыка: гародкавы.
- Профіль краю капялюшыка
- Профіль краю капялюшыка: востры.
- Рэшткі пакрывала па краі
- у маладых пладовых цел: Рэшткі пакрывала па краі: са звіслымі рэшткамі покрыва.
- Дыяметр капялюшыка
- Дыяметр капялюшыка складае 40–200 mm.
- Кірунак змены колеру галоўкі з узростам
- Кірунак змены колеру галоўкі з узростам: святлее (ад маладога да спелага пладовага цела).
- Наяўнасць рэшткаў пакрывала на шапцы
- Наяўнасць рэшткаў пакрывала на шапцы: наяўны.
Ніз шапкі
- Тып гіменафора
- Тып гіменафора: пласцінкі.
Пласцінкі каля ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі: прырослы да ножкі (пласцінкі).
Прымацаванне гіменафора да ножкі: прырослы да ножкі (пласцінкі).
- Нызыходжанне гіменафора па ножцы
- Нызыходжанне гіменафора па ножцы: сыходны зубчыкам (пласцінкі).
- Колер гіменафора
- у маладых пладовых цел: Колер гіменафора: шэры.
у спелых пладовых цел: Колер гіменафора: пурпурна-карычневы. - Макраскапічная будова вольнага краю пласцінак
- Макраскапічная будова вольнага краю пласцінак: няправільны.
- Натуральная афарбоўка краю пласцінкі
- Натуральная афарбоўка краю пласцінкі: белаватая.
- Адлегласць паміж пласцінкамі
- Адлегласць паміж пласцінкамі: густа размешчаныя.
- Наяўнасць кароткіх пласцінак
- Наяўнасць кароткіх пласцінак: наяўны.
Ножка і аснова
- Становішча ножкі
- Становішча ножкі: цэнтральны.
- Форма ножкі
- Форма ножкі: цыліндрычны.
- Аснова ножкі
- Аснова ножкі: булавападобная.
Аснова ножкі: патоўшчаная. - Колер ножкі
- у маладых пладовых цел: Колер ножкі: белы.
у спелых пладовых цел: Колер ножкі: жоўты. - Рэльеф паверхні ножкі
- Рэльеф паверхні ножкі: гладкі.
пад кольцам: Рэльеф паверхні ножкі: гладкі. - Покрыва паверхні ножкі
- Покрыва паверхні ножкі: валакністая.
- Колер арнаментацыі ножкі
- Колер арнаментацыі ножкі: карычняваты.
- Унутраная будова ножкі
- Унутраная будова ножкі: суцэльны.
- Даўжыня ножкі
- Даўжыня ножкі: 70–180 mm.
- Дыяметр ножкі
- Дыяметр ножкі: 9–30 mm.
Кольца
- Наяўнасць кольца
- Наяўнасць кольца: наяўны.
Наяўнасць кольца: наяўны.
Наяўнасць кольца: наяўны.
Наяўнасць кольца: наяўны. - Форма кольца
- Форма кольца: звісаючы.
- Становішча кольца
- Становішча кольца: у верхняй частцы ножкі.
- Трываласць кольца
- Трываласць кольца: устойлівы.
- Колер кольца
- Колер кольца: белы.
- Рэльеф паверхні кольца
- Рэльеф паверхні кольца: радыяльна баразнаватая.
- Апісальная таўшчыня кольца
- Апісальная таўшчыня кольца: тоўсты.
- Абрыс краю кольца
- Абрыс краю кольца: зубчасты, як зубчастае кола.
Мякаць
- Колер мякаці
- Колер мякаці: белы (мякаць капялюшыка).
Колер мякаці: белы (мякаць ножкі). - Шчыльнасць мякаці
- Шчыльнасць мякаці: шчыльны (мякаць капялюшыка).
- Тып кансістэнцыі мякаці
- Тып кансістэнцыі мякаці: мясісты.
- Пах мякаці
- Пах мякаці: як у радыскі.
Пах мякаці: прыемны (мякаць).
Пах мякаці: невыразны (мякаць). - Выразнасць смаку мякаці
- Выразнасць смаку мякаці: невыразны.
- Ацэнка прыемнасці смаку мякаці
- Ацэнка прыемнасці смаку мякаці: прыемны.
Дзе і калі расце
- Месцапражыванне
- Месцапражыванне: парк.
Месцапражыванне: сад. - Субстрат
- Субстрат: драўняная дранка ў якасці мульчы.
Субстрат: кампаставанае пілавінне.
Субстрат: салома.
Субстрат: глеба.
Субстрат: салома, пілавінне, драўняная дранка ў якасці мульчы або глеба. - Характар росту пладовых цел
- Характар росту пладовых цел: паасобку.
Характар росту пладовых цел: групамі. - Частата знаходак
- Перыяд плоданашэння
- Пладовыя целы з’яўляюцца з мая да лістапада.
- Арэал распаўсюджання
Ядомасць і кулінарыя
- Ядомасць
- Ядомы
- Патрэбная апрацоўка
- Патрабуе апрацоўкі
Права
Правілы для лакацыі: Польшча
- Ахова
- У Польшчы від не падлягае відавой ахове.
- Гандаль
- Дазволены да абароту
З чым можна паблытаць
FAQ
Ці з'яўляецца Stropharia rugosoannulata ядомым грыбам?
Так, гэта ядомы грыб з прыемным арэхавым прысмакам, які высока цэніцца ў многіх краінах.
Ці можна ўжываць гэты грыб сырым?
Не, спажыванне ў сырым выглядзе можа прывесці да разладу страўніка; патрэбна тэрмічная апрацоўка.
Якія памеры можа мець шапка грыба?
Шапка гэтага віду можа дасягаць ад 10 да 25 сантыметраў у дыяметры, часам нават больш.
На якім субстраце гэты від расце найлепш?
Ён аддае перавагу саломе, драўнянай шчэпцы, мульчы і глебам, багатым на арганіку і перагной.
У якія месяцы плоданасіць Stropharia rugosoannulata?
Звычайна з канца мая да кастрычніка, хвалямі ў перыяды спрыяльнай вільготнасці і цяпла.
Ці расце грыб у глыбіні хваёвага лесу?
Не, ён аддае перавагу адкрытым месцам, узлескам, садам і мульчаваным градкам.
Як адрозніць старыя пладовыя целы гэтага віду?
Старыя грыбы маюць амаль чорныя пласцінкі, выгнутыя капялюшыкі і мяккую, менш шчыльную мякаць.
Ці выкарыстоўваюць гэты грыб для афарбоўкі тканін?
Так, у дробных рамёствах ён ужываецца для афарбоўвання воўны ў карычнева-бежавыя адценні.
Чаму грыб называюць маршчыніста-кольцавым?
З-за характэрнага шчыльнага кольца на ножцы, якое мае радыяльныя зморшчыны на верхнім баку.
Ці выклікае гэты грыб алергічныя рэакцыі?
У рэдкіх выпадках магчымая індывідуальная непераноснасць пры першым ужыванні.
Аматар
Назвы і гісторыя
- Obowiązująca nazwa krajowa
- pierścieniak uprawny
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Stropharia rugosoannulata
- Inne nazwy krajowe
- łysiczka uprawna
- Dawne nazwy krajowe
- łysiczka trocinowa
Назіранні дома
Адбітак спораў
- Патрэбныя матэрыялы
- свежая, спелая шапка, аркуш паперы, шклянка або місачка, вада
- Час
- 2–24 h
- Выкананне
- Пакладзі шапку ніжнім бокам на паперу.
- Дадай кроплю вады наверх і накрый.
- Праз 2–24 гадзін падніміце шапку і агледзьце асадак.
Што шукаць
- Колер споравага адбітка
- Колер споравага адбітка: карычневы.
- Адценне споравага адбітка
- Адценне споравага адбітка: пурпурна-карычневы.
Пад мікраскопам
- Патрэбныя матэрыялы
- светлавы мікраскоп, прадметнае і покрыўнае шкельцы, іголка, вада, споры з адбітка
- Выкананне
- Перанясі іголкай крыху адбітка на шкельца.
- Дадай кроплю вады, накрый шкельцам і разгледзь споры.
Што шукаць
- Форма споры
- Форма споры: эліпсоідны. Форма споры: эліпсоідны. Форма споры: яйкападобны. Форма споры: эліпсоідны. Форма споры: яйкападобны. Форма споры: яйкападобны. Форма споры: шасцівугольны (амаль, нязначна).
- Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі.
- Памеры споры
- Даўжыня 9,5–18 µm, шырыня 6,5–10 µm.
Памеры параўноўвай пасля каліброўкі шкалы мікраскопа.
Экалогія і распаўсюджанне
- Урадлівасць глебы
- Урадлівасць глебы: урадлівая.
- Тып жыўлення
- Тып жыўлення: сапратрофны.
Некулінарнае прымяненне
Stropharia rugosoannulata знаходзіць шырокае некулінарнае прымяненне ў агратэхніцы і біялагічнай рэкультывацыі зямель. Грыб актыўна выкарыстоўваецца садоўнікамі і фермерамі для паскарэння кампаставання саломы, пілавіння і раслінных рэшткаў у садах і агародах, дапамагаючы ствараць урадлівы гумус. Акрамя таго, пладовыя целы гэтага віду часам выкарыстоўваюцца ў дэкаратыўным афарбоўванні воўны і натуральных тканін майстрамі традыцыйных промыслаў, даючы спакойныя шэра-бэжавыя, карычняватыя і жаўтлява-бурыя адценні ў залежнасці ад пратравы. У школьных і ўніверсітэцкіх біялагічных практыкумах гэты від выкарыстоўваецца як бяспечны і хуткарослы аб'ект для дэманстрацыі развіцця міцэлію на цвёрдых субстратах. Іншых рытуальных альбо медыцынскіх традыцыйных ужыванняў від не мае.
Гісторыя і культура
Гэты від стаў знакавым для еўрапейскай мікалогіі другой паловы XX стагоддзя, калі ў Германіі пачалося яго актыўнае вывучэнне і папулярызацыя. У нямецкамоўных краінах ён атрымаў народную назву «грыб-волат» (Riesenträuschling) або «садовы грыб» і стаў сімвалам хатняга аматарскага грыбаводства і дачнай культуры. У літаратуры па садоўніцтве і пермакультуры 1970–1980-х гадоў ён часта згадваецца як узорная культура для натуральнага вырошчвання на прысядзібных надзелах. У Злучаных Штатах вядомы міколаг Пол Стамец у сваіх працах папулярызаваў гэты від пад назвай «King Stropharia», надаўшы яму значэнне ключавога элементу ўстойлівага земляробства і сімвала экалагічнага ладу жыцця. У старажытным фальклоры прамых згадак пра яго няшмат з-за рэдкасці ў першабытных лясах.
Ядомасць і бяспека
Stropharia rugosoannulata лічыцца добрым ядомым грыбам і высока цэніцца за мясістую тэкстуру і прыемны арэхавы або грыбны смак. Аднак спажываць гэты грыб у сырым выглядзе катэгарычна нельга, бо гэта можа выклікаць непрыемныя страўнікава-кішачныя сімптомы або алергічную рэакцыю. Бяспечнае спажыванне патрабуе абавязковай дбайнай цеплавой апрацоўкі: папярэдняга адварвання або надзейнага абсмажвання ці тушэння да поўнай гатоўнасці. У некаторых людзей нават пасля гатавання можа назірацца індывідуальная непераноснасць, асабліва пры ўжыванні старых пераспелых асобнікаў, у якіх назапашваюцца прадукты распаду бялку. Найбольшай папулярнасцю грыб карыстаецца ў краінах Цэнтральнай і Заходняй Еўропы (у прыватнасці, у Германіі і Польшчы), а таксама ў ЗША, дзе яго прызнаюць якасным аналагам культываваных пячурыц. У краінах Усходняй Еўропы ў дзікім выглядзе ён збіраецца радзей праз недастатковую вядомасць.
Асяроддзе пражывання і распаўсюджанне
Stropharia rugosoannulata мае шырокі арэал, які ахоплівае ўмераныя зоны Еўропы, Паўночнай Амерыкі, а таксама шэраг рэгіёнаў Азіі. Гэты від натуральна сустракаецца на адкрытых ландшафтах, палянах, пашах, узлесках, у садах, парках, агародах і ўздоўж сельскіх дарог. Вызначальным фактарам яго развіцця з'яўляецца субстрат: грыб аддае перавагу глебам, багатым на раслінныя рэшткі, салому, драўняную трэску, мульчу і добра перапрэлы кампост. Сувязі з канкрэтнымі відамі дрэў у яго няма, бо ён расце як на адкрытай мясцовасці, так і на акультураных землях. У дзікай прыродзе плоданашэнне звычайна пачынаецца ў канцы вясны ці на пачатку лета (травень-чэрвень) і пры спрыяльных вільготных умовах працягваецца хвалямі да кастрычніка. У паўднёвых рэгіёнах вегетацыя можа стартаваць раней, у той час як у паўночных раёнах з прахалодным кліматам пік з'яўлення пладовых цел часцей прыпадае на жнівень і верасень.
Даследчык
Ядомасць і кулінарыя
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Ядомасць
- Ядомы — źródło oznaczenia
Źródło bez opisu bibliograficznego · ядомыя ці атрутныя? — Ядомы і вырошчваецца на саломе; Мусіць быць добра падсмажаны або звараны; без дадумвання часу або тэмпературы
- Патрэбная апрацоўка
- Патрабуе апрацоўкі
Źródło bez opisu bibliograficznego · ядомыя ці атрутныя? — Ядомы і вырошчваецца на саломе; Мусіць быць добра падсмажаны або звараны; без дадумвання часу або тэмпературы
- Гандаль
- Дапушчаны да гандлю
Obszar: PL
W Polsce jest dopuszczony do obrotu handlowego oraz do produkcji przetworów grzybowych.
Dziennik Ustaw 2026 poz. 258 — urzędowy tekst · § 2 ч. 1; дадатак № 1, паз.45, PDF с.6; агульныя патрабаванні абароту §3–6
Навуковыя назвы і таксанамія
- Цяперашняя навуковая назва
Stropharia rugosoannulata
Навуковыя назвы і таксанамія
Персцяняк культурны быў фармальна апісаны ў 1922 годзе ў часопісе Mycologia (14(3): 139) як Stropharia rugosoannulata Farl. ex Murrill. База Index Fungorum (Name Record 145219) пацвярджае гэтую назву як актуальную ў межах сямейства Strophariaceae.
- Zakres ujęcia taksonomicznego
Stropharia rugosoannulata, obserwowany profil brytyjski; uprawa ma odrębne źródło i kraj
[5]
Экалогія і распаўсюджанне
- Частата знаходак
- Нідэрланды: Частата знаходак: звычайны. [6]
Лабараторная дыягностыка
Dane ustrukturyzowane
Базідыі
- Колькасць спор на базідыі
- Колькасць спор на базідыі складае 4. [14]
Колькасць спор на базідыі складае 4. [20]
Колькасць спор на базідыі складае 4. [33] - Даўжыня базідыі
- Даўжыня базідыі: 21–38 µm. [14]
- Форма базідыі
- Форма базідыі: булавападобны. [33]
Форма базідыі: булавападобны (амаль, з перацяжкай пасярэдзіне). [14] - Шырыня базідыі
- Шырыня базідыі: 8–12 µm. [14]
Каўлацыстыды
Гіменіяльныя цыстыды
- Даўжыня гіменіяльнай цыстыды
- Даўжыня гіменіяльнай цыстыды: 21–46,5 µm. [14]
Даўжыня гіменіяльнай цыстыды: 25–45 µm. [20]
Даўжыня гіменіяльнай цыстыды: 25–55 µm. [14]
Даўжыня гіменіяльнай цыстыды: 35–50 µm. [20] - Форма гіменіяльнай цыстыды
- Форма гіменіяльнай цыстыды: верацёнападобны. [14]
Форма гіменіяльнай цыстыды: булавападобны. [14]
Форма гіменіяльнай цыстыды: верацёнападобны. [14]
Форма гіменіяльнай цыстыды: брухаты. [14]
Форма гіменіяльнай цыстыды: цыліндрычны (шырокія). [20]
Форма гіменіяльнай цыстыды: мехападобная (амаль). [20]
Астатнія лабараторныя прыкметы
Скурка шапкі
- Шырыня элементаў скуркі капялюшыка
- Шырыня элементаў скуркі капялюшыка: 7–14 µm. [14]
Шырыня элементаў скуркі капялюшыка: 5–15 µm. [20] - Будова скуркі капялюшыка
- Будова скуркі капялюшыка: куціс (слаба жэлацінізаваная). [20]
- Форма верхавіны канцавой клеткі скуркі шапкі
- Форма верхавіны канцавой клеткі скуркі шапкі: закруглены. [20]
- Форма канцавой клеткі скуркі шапкі
- Форма канцавой клеткі скуркі шапкі: цыліндрычны. [20]
Рэакцыі з рэактывамі
- Рэакцыя на шчолачныя рэагенты
- Рэакцыя на шчолачныя рэагенты: аліўкава-зялёная. [20]
Споры
- Колер спор пад мікраскопам
- Колер спор пад мікраскопам: цёмна-карычневы. [14]
Колер спор пад мікраскопам: жоўта-карычневай. [20] - Наяўнасць парасткавай поры
- Наяўнасць парасткавай поры: наяўны. [4]
Наяўнасць парасткавай поры: наяўны. [20] - Дыяметр парасткавай поры
- Дыяметр парасткавай поры: 1–2 µm. [20]
- Якасны памер парасткавай поры
- Якасны памер парасткавай поры: вялікая. [20]
- Даўжыня споры
- Даўжыня споры: 11–15 µm. [20]
Даўжыня споры: 10–13 µm. [4]
Даўжыня споры: 9,5–12 µm. [1]
Даўжыня споры: 11–18 µm. [33]
Даўжыня споры: 9,5–14,5 µm. [14] - Суадносіны даўжыні і шырыні споры
- Суадносіны даўжыні і шырыні споры: 1,25–2. [14]
- Форма споры
- Форма споры: эліпсоідны. [4]
Форма споры: эліпсоідны. [1]
Форма споры: яйкападобны. [1]
Форма споры: эліпсоідны. [14]
Форма споры: яйкападобны. [14]
Форма споры: яйкападобны. [14]
Форма споры: шасцівугольны (амаль, нязначна). [14] - Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі. [4]
- Таўшчыня сценкі споры
- Таўшчыня сценкі споры: таўстасценны. [4]
Трама гіменафора
- Тып трамы гіменафора
- Тып трамы гіменафора: рэгулярная — паралельная. [14]
Матэрыял і метады даследаванняў
- Маса пладовага цела
- свежы матэрыял: Маса пладовага цела: 41,44 g (колькасць узораў: 50, колькасць узораў, пазначаная ў крыніцы, марфаметрычныя вымярэнні, стандартнае адхіленне: 10,34, сярэдняе значэнне). [35]
- Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Колькасць спор на базідыі
- Liczba zarodników na jednej podstawce wynosi 4. [14] [20] [33]
- Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Даўжыня гіменіяльнай цыстыды
- na ostrzu blaszki: 21–46,5 µm [14]
na ostrzu blaszki: 35–50 µm [20]
na ostrzu blaszki: 25–45 µm [20]
Materiał badania: Cortez V.G., Silveira R.M.B. (2008), The agaric genus Stropharia in Rio Grande do Sul, Brazil, Fungal Diversity 32:31–57. Opis S. rugosoannulata na drukowanych s. 50 i 52 (PDF 20 i 22), ryciny na s. 51. Własny materiał z Rio Grande do Sul i dodatkowe okazy zielnikowe, w tym ICN 139.140, ICN 139.031, ICN 139.138, holotyp Anellaria sanguineopurpurea Rick PACA 8.424 oraz paratyp z Massachusetts NY 761.568. Lista materiału w oryginale pozostaje pełna. Zakres zbiorczy nie został przypisany pojedynczemu okazowi. Zarodniki (9,5–)11–12,5(14,5) × 6,5–8 µm; Q 1,25–2, Qm 1,59; n=92. Podstawki 21–32(–38) × 8–12 µm. Pleurocystydy (25–)38–55 × (6,5–)9–13,5(–15) µm, cheilocystydy (21–)35–46,5 × 9,5–13,5(–17,5) µm. Zachowano wszystkie skrajne granice, typowe zakresy i położenia. na powierzchni blaszki: 25–55 µm [14] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Шырыня гіменіяльнай цыстыды
- na ostrzu blaszki: 12,5–15 µm [20]
na ostrzu blaszki: 7,5–15 µm [20]
na ostrzu blaszki: 9,5–17,5 µm [14]
Materiał badania: Cortez V.G., Silveira R.M.B. (2008), The agaric genus Stropharia in Rio Grande do Sul, Brazil, Fungal Diversity 32:31–57. Opis S. rugosoannulata na drukowanych s. 50 i 52 (PDF 20 i 22), ryciny na s. 51. Własny materiał z Rio Grande do Sul i dodatkowe okazy zielnikowe, w tym ICN 139.140, ICN 139.031, ICN 139.138, holotyp Anellaria sanguineopurpurea Rick PACA 8.424 oraz paratyp z Massachusetts NY 761.568. Lista materiału w oryginale pozostaje pełna. Zakres zbiorczy nie został przypisany pojedynczemu okazowi. Zarodniki (9,5–)11–12,5(14,5) × 6,5–8 µm; Q 1,25–2, Qm 1,59; n=92. Podstawki 21–32(–38) × 8–12 µm. Pleurocystydy (25–)38–55 × (6,5–)9–13,5(–15) µm, cheilocystydy (21–)35–46,5 × 9,5–13,5(–17,5) µm. Zachowano wszystkie skrajne granice, typowe zakresy i położenia. na powierzchni blaszki: 6,5–15 µm [14] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Даўжыня споры
- 11–18 µm [33]
9,5–12 µm [1]
11–15 µm [20]
10–13 µm [4]
9,5–14,5 µm [14]
Metody i zapisy źródłowe — Cortez V.G., Silveira R.M.B. (2008), The agaric genus Stropharia in Rio Grande do Sul, Brazil, Fungal Diversity 32:31–57. Opis S. rugosoannulata na drukowanych s. 50 i 52 (PDF 20 i 22), ryciny na s. 51. Własny materiał z Rio Grande do Sul i dodatkowe okazy zielnikowe, w tym ICN 139.140, ICN 139.031, ICN 139.138, holotyp Anellaria sanguineopurpurea Rick PACA 8.424 oraz paratyp z Massachusetts NY 761.568. Lista materiału w oryginale pozostaje pełna. Zakres zbiorczy nie został przypisany pojedynczemu okazowi. Zarodniki (9,5–)11–12,5(14,5) × 6,5–8 µm; Q 1,25–2, Qm 1,59; n=92. Podstawki 21–32(–38) × 8–12 µm. Pleurocystydy (25–)38–55 × (6,5–)9–13,5(–15) µm, cheilocystydy (21–)35–46,5 × 9,5–13,5(–17,5) µm. Zachowano wszystkie skrajne granice, typowe zakresy i położenia.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Metody, druk s. 33 (PDF 3): mikroskopia świetlna Leica DMLS2; preparaty w KOH 5% samym albo z czerwienią Kongo 1%. Nie określono, który wariant preparowania dotyczył każdego pojedynczego pomiaru.
Obecność akantocytów — zapis źródłowy: „Druk s. 52, bezpośrednia kontynuacja opisu S. rugosoannulata: Acanthocytes present in rhizomorphs. Nie są mikrokryształkami.” [14]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „Druk s. 50: Basidia ... subclavate, with a medial constriction.” [14]
Układ kaulocystyd — zapis źródłowy: „Druk s. 50–52: Caulocystidia ... scattered on the stipe apex.” [14]
Kształt kaulocystyd — zapis źródłowy: „Druk s. 50–52: Caulocystidia ... clavate to subfusoid. Podstawowy kształt maczugowaty; drugą możliwość zapisano osobno.” [14]
Kształt kaulocystyd — zapis źródłowy: „Druk s. 50–52: Caulocystidia ... clavate to subfusoid. Wrzecionowaty i przybliżenie są odrębnymi atrybutami.” [14]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk s. 50: Cheilocystidia ... fusoid to ventricose. Wyłącznie cheilocystydy tego samego materiału. Przyrostek mucronate nie jest kształtem całej komórki.” [14]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Druk s. 50: ovoid to slightly subhexagonal in face view. Jajowaty obrys w widoku czołowym.” [14]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Druk s. 50: ovoid to slightly subhexagonal in face view. Sześciokątny obrys, przybliżenie, stopień i widok zapisano oddzielnie.” [14]
Metody i zapisy źródłowe — Cortez V.G., Silveira R.M.B. (2008), The agaric genus Stropharia in Rio Grande do Sul, Brazil, Fungal Diversity 32:31–57. Opis S. rugosoannulata na drukowanych s. 50 i 52 (PDF 20 i 22), ryciny na s. 51. Własny materiał z Rio Grande do Sul i dodatkowe okazy zielnikowe, w tym ICN 139.140, ICN 139.031, ICN 139.138, holotyp Anellaria sanguineopurpurea Rick PACA 8.424 oraz paratyp z Massachusetts NY 761.568. Lista materiału w oryginale pozostaje pełna. Zakres zbiorczy nie został przypisany pojedynczemu okazowi. Zarodniki (9,5–)11–12,5(14,5) × 6,5–8 µm; Q 1,25–2, Qm 1,59; n=92. Podstawki 21–32(–38) × 8–12 µm. Pleurocystydy (25–)38–55 × (6,5–)9–13,5(–15) µm, cheilocystydy (21–)35–46,5 × 9,5–13,5(–17,5) µm. Zachowano wszystkie skrajne granice, typowe zakresy i położenia.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Metody, druk s. 33 (PDF 3): mikroskopia świetlna Leica DMLS2; preparaty w KOH 5% samym albo z czerwienią Kongo 1%. Nie określono, który wariant preparowania dotyczył każdego pojedynczego pomiaru.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Medium: KOH. Opis metody w źródle: Opis barwy zarodników na drukowanej s. 50 jawnie podaje KOH. Kontekst barwy jest odczynnikowy; nie utożsamiono go z barwą naturalną ani wysypem.
Liczba zarodników na jednej podstawce; Długość podstawki; Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „Druk s. 50: Basidia 21–32(–38) × 8–12 µm ... bearing four sterigmata; liczba sterygm nie jest n próby.” [14]
Długość kaulocystyd; Szerokość kaulocystyd — zapis źródłowy: „Druk s. 50–52: Caulocystidia 42–48 × 18–20 µm ... scattered on the stipe apex; leptocystydy, clavate to subfusoid, hyaline, smooth and thin-walled.” [14]
Obecność chryzocystyd; Długość cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk s. 50: Pleurocystidia (25–)38–55 × (6.5–)9–13.5(–15) µm, as chrysocystidia, fusoid to clavate; yellowish amorphous inclusion” [14]
Obecność chryzocystyd; Długość cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk s. 50: Cheilocystidia (21–)35–46.5 × 9.5–13.5(–17.5) µm, fusoid to ventricose, as chrysocystidia or leptocystidia; little or without yellowish contents” [14]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk s. 50: Pleurocystidia ... fusoid to clavate. Nie przeniesiono kształtów na osobno opisane cheilocystydy.” [14]
Typ tramy hymenoforu — zapis źródłowy: „Druk s. 50: Gill trama regular.” [14]
Szerokość elementów skórki — zapis źródłowy: „Druk s. 50: Pileipellis ... hyphae ... 7–14 µm in diameter; średnica strzępek, nie komórek końcowych.” [14]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „Druk s. 50: color dark brown in KOH; barwa w medium, nie wynik ujemnej lub dodatniej reakcji chemicznej.” [14]
Długość zarodnika; Iloraz długości i szerokości zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Druk s. 50: (9.5–)11–12.5(14.5) × 6.5–8 µm, Q=1.25–2, Qm=1.59, n=92; pełne skrajne granice, nie iloraz niezależnych skrajnych wymiarów.” [14]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Druk s. 50: ellipsoid to ovoid in side view; wyłącznie widok boczny. Widok czołowy: ovoid to slightly subhexagonal pozostaje osobno w opisie badania.” [14]
Ścięcie obrysu zarodnika — zapis źródłowy: „Druk s. 50: conspicuous germ-pore, which makes the basidiospore truncate.” [14]
Rozdęcie strzępek tramy — zapis źródłowy: „Druk s. 50: Gill trama ... formed by inflate ... hyphae.” [14]
Metody i zapisy źródłowe — Michael Kuo, Stropharia rugosoannulata, maj 2017. Własny opis i fotografie; kolekcje Herb. Kuo 05080306, 08300403, 05301701, z Pensylwanii, Massachusetts i Illinois. Autor przytacza też literaturę; pełnego zakresu nie przypisano jednemu okazowi. Zarodniki 11–15 × 7–9 µm; pora rostkowa 1–2 µm. Dwa morfotypy cheilocystyd opisano odrębnie: 25–45 × 7,5–15 µm oraz 35–50 × 12,5–15 µm. Źródło nie podaje liczebności pomiarów ani stężenia KOH.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Medium: KOH. Opis metody w źródle: Microscopic Features: barwy w KOH podane wprost; stężenie, czas ekspozycji i powiększenie niepodane. Wartości zachowują taki kontekst.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Własny gatunkowy opis mikroskopowy autora; bez dopowiadania metody preparowania każdej cechy.
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „Microscopic Features: Basidia 4-sterigmate.” [20]
Obecność chryzocystyd — zapis źródłowy: „Microscopic Features: pierwszy morfotyp cheilocystyd becoming chrysocystidia.” [20]
Długość cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Microscopic Features: Cheilocystidia dimorphic: 25–45 × 7.5–15 µm, fusoid-ventricose, often rostrate, thin-walled, smooth, hyaline in KOH, often with refractive globular inclusions becoming chrysocystidia” [20]
Długość cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Microscopic Features: Cheilocystidia ... or 35–50 × 12.5–15 µm, broadly cylindric to subutriform, thin-walled, smooth” [20]
Szerokość elementów skórki — zapis źródłowy: „Microscopic Features: Pileipellis a slightly gelatinized cutis of elements 5–15 µm wide.” [20]
Kształt wierzchołka komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Microscopic Features: terminal cells ... with rounded apices.” [20]
Kształt komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Microscopic Features: terminal cells cylindric with rounded apices.” [20]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „Microscopic Features: spores ... yellow brown in KOH; wyłącznie barwa w podanym medium.” [20]
Średnica pory rostkowej — zapis źródłowy: „Microscopic Features: with a large pore 1–2 µm wide at one end.” [20]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Microscopic Features: spores 11–15 × 7–9 µm; własny zakres autora.” [20]
Ścięcie obrysu zarodnika — zapis źródłowy: „Microscopic Features: ellipsoid, with one end usually somewhat truncated.” [20]
Metody i zapisy źródłowe — Władysław Wojewoda, Marta Wojewoda (2007), Grzyby inwazyjne: okratek australijski Clathrus archeri i pierścieniak uprawny Stropharia rugosoannulata w Beskidzie Wyspowym. Wszechświat 108(10–12):300–303. Własne obserwacje stanowiska w Przenoszy 2005–2007, zestawienie innych krajowych stanowisk i opis cech gatunku na s. 302. Opis wymiarów zarodników 11–13(18) × 7,5–8(10) µm nie podaje numeru preparatu, n ani metody; nie przypisano wszystkich wyników pojedynczemu owocnikowi.
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „Druk s. 302: podstawki czterozarodnikowe.” [33]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „Druk s. 302: Podstawki są maczugowate, czterozarodnikowe.” [33]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Druk s. 302: 11–13(18) × 7,5–8(10) µm; skrajne i typowe wartości zachowano oddzielnie w opisie.” [33]
Metody i zapisy źródłowe — Michael Kuo, Stropharia rugosoannulata, maj 2017. Własny opis i fotografie; kolekcje Herb. Kuo 05080306, 08300403, 05301701, z Pensylwanii, Massachusetts i Illinois. Autor przytacza też literaturę; pełnego zakresu nie przypisano jednemu okazowi. Zarodniki 11–15 × 7–9 µm; pora rostkowa 1–2 µm. Dwa morfotypy cheilocystyd opisano odrębnie: 25–45 × 7,5–15 µm oraz 35–50 × 12,5–15 µm. Źródło nie podaje liczebności pomiarów ani stężenia KOH.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Własny gatunkowy opis mikroskopowy autora; bez dopowiadania metody preparowania każdej cechy.
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Microscopic Features, drugi morfotyp cheilocystyd: widely cylindric to subutriform. Walcowaty i szerokość zapisano oddzielnie.” [20]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Microscopic Features, drugi morfotyp cheilocystyd: widely cylindric to subutriform. Utriformiczny i przybliżenie zapisano oddzielnie.” [20]
Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Microscopic Features: Pileipellis a slightly gelatinized cutis. Organizacja cutis i lekkie zżelatynizowanie to oddzielne własności.” [20]
Obecność pory rostkowej — zapis źródłowy: „Microscopic Features: a large pore measuring 1–2 µm across. Jawnie potwierdzona obecność pory tego samego materiału.” [20]
Jakościowa wielkość pory rostkowej — zapis źródłowy: „Microscopic Features: a large pore measuring 1–2 µm across. Duża to jawny opis autora; liczbowy wymiar pozostaje we wcześniejszym wyniku.” [20]
Metody i zapisy źródłowe — Independent source report, not a merged collection or population.
Obecność pory rostkowej — zapis źródłowy: „Por kiełkowy obecny.” [4]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „spore_length: 10–13 µm.” [4]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki elipsoidalne.” [4]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki gładkie.” [4]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki grubościenne.” [4]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „spore_width: 7.5–9 µm.” [4]
Metody i zapisy źródłowe — Independent source report, not a merged collection or population.
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Atlas: długość zarodników9,5–12µm.” [1]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Atlas: zarodniki elipsoidalno-jajowate.” [1]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Atlas: szerokość zarodników7–9µm.” [1]
Наменклатура — нацыянальныя крыніцы і гістарычныя камбінацыі
Польская назва: Рэкамендацыя KPNG 6/2025 прымае назву „pierścieniak uprawny” і прыводзіць ранейшую „łysiczka trocinowa” для камбінацыі Psilocybe rugosoannulata. „Łysiczka uprawna” незалежна выкарыстана Ваяводамі (2007), а таксама ў базе Інстытута аховы прыроды ПАН. У гэтых крыніцах не вызначана, што яна з'яўляецца сённяшняй рэкамендаванай назвай; яна застаецца альтэрнатыўнай назвай.
Гістарычная камбінацыя: Нардэлас у 1995 г. фармальна апублікаваў камбінацыю Psilocybe rugosoannulata (Farl. ex Murrill) Noordel. Яго шырокае разуменне роду Psilocybe тлумачыць гэтую гістарычную назву; яно не даказвае псіхаактыўнага дзеяння віду. Бягучая навуковая назва ў запісе застаецца Stropharia rugosoannulata.
Іншыя назвы: EPPO дакументуе нямецкае „Riesenträuschling”. Захаваны дакладнае напісанне і мова без здагадак адносна краіны выкарыстання. Даўні запіс „pierścieniak burgundzki” не пацверджаны незалежна ў праведзеных пошуках; яго не падвысілі да пацверджанай альтэрнатывы. Рэвізія Картэса і Сільвейры захоўвае асобна гістарычныя сінонімы, заснаваныя на вывучэнні тыпаў.
Ланцужок доказаў — геном, хімічны склад і бяспека
Правераны ланцужок: Агляд прамысловасці 2025 г. → Ян і суаўтары (2022), аналіз геному → Стэйвэ і дэ Меер (1993), цытаванае ВЭЖХ. Прачытаны поўны агляд і поўная геномная праца; вынік старэйшага ВЭЖХ вядомы тут з цытавання. Арыгінал 1993 г. не быў атрыманы, таму матэрыял, метад і мяжа выяўлення гэтага вызначэння не пацверджаны самастойна.
Выснова і незалежнасць: Геномная праца паведамляе пра адсутнасць выяўленага комплексу генаў вядомага біясінтэзу псілацыбіну ў даследаваным матэрыяле. Пашырэнне гэтага выніку да поўнай бяспекі спажывання выходзіць за яго межы. Агляд, які паўтарае гэты вынік, не з'яўляецца другім незалежным даследаваннем. Гэта не азначае доказу неядомасці; ацэнка тычыцца канкрэтнага аргумента і яго праверанага першакрынічнага шляху.
Крынічная дакументацыя
Высновы крыніцы: Чжан і суаўтары (2026) параўналі чатыры варыянты эксперыментальнага вырошчвання Stropharia rugosoannulata: CK, FS, SM і FM. База CK утрымлівала 80% персікавага пілавіння і 20% кукурузных катахоў; FS меў 0,45% мукі з пер'я і 0,45% соевай, SM 0,9% соевай, FM 0,9% з пер'я. Пачатковая вільготнасць была вызначана прыкладна ў 65%. Не прыведзена аснова працэнтаў дабавак. Рэцэптура і ўмовы вырошчвання не з'яўляюцца патрабаваннямі дзікага біятопу.
Верыфікацыя распаўсюджання — абсяг і абмежаванні
Матэрыял: Udokumentowany polski zbiór z Dolnego Śląska.
Абсяг чытання: Фрагменты крыніц.
Прачытаны фрагмент крыніцы; поўны тэкст і метады не правяраліся.
Дата прагляду: 21.10.2026.
Абмежаванні: Крынічнае вызначэнне і абсяг паняцця захаваны. Не дэкларавалася новае даследаванне ўзораў або чытанне ўсіх публікацый, цытаваных крыніцай.
Абсяг распрацоўкі
Патрабаваныя праверкі ўрэгуляваны.
Прававая аснова і абсяг ацэнкі
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У публікацыі Zhang і інш. (2014, Molecules 19(12): 19880–19891, DOI: 10.3390/molecules191219880, PMID: 25460311) з пладовых цел персцяняка культурнага быў выдзелены новы лекцін, пазначаны як SRL (Stropharia rugosoannulata lectin). Першым аўтарам працы і выканаўцам лабараторных эксперыментаў з'яўляецца Weiwei Zhang.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Згодна з данымі, прыведзенымі ў анатацыі публікацыі:
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
- Лекцін SRL быў ачышчаны больш чым у 450 разоў і характарызуецца малекулярнай масай 38 kDa;
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
- Выяўляе гемаглютынуючую актыўнасць, якая прыгнятаецца інулінам;
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
- Гемаглютынуючая актыўнасць стабільная ніжэй за 70 °C, а пры тэмпературы 80 °C захоўвае палавіну актыўнасці;
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
- У тэстах на антыпраліферацыю in vitro былі паказаны значэнні IC50, роўныя 7 µM для клеткавай лініі Hep G2 (рак печані) і 19 µM для клеткавай лініі L1210 (мышыны лейкоз);
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
- У тэсце ферментатыўнай актыўнасці было паказана прыгнятанне адваротнай транскрыптазы HIV-1 са значэннем IC50, якое складае 10 µM.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Вышэйпрыведзеныя вынікі датычацца выключна лабараторных тэстаў на ізаляваным бялку, клеткавых культурах і ферменце. Яны не з'яўляюцца доказам лячэбнага дзеяння, клінічнай эфектыўнасці ў людзей, дыетычнай бяспекі і не вызначаюць параметры прыгатавання страў.
Ядомасць — доказы выкарыстання і паведамленні пра непажаданыя рэакцыі
Харчовае выкарыстанне: Від апісваецца як ядомы і культываваны ў польскай публікацыі і ў працах, прысвечаных харчоваму матэрыялу. Цзян і суаўтары даследавалі пладовыя целы з адной фермы, падвергнутыя тром спосабам сушкі. Сам статус культываванага грыба і аналіз кампанентаў не азначаюць поўнай клінічнай праверкі бяспекі кожнага пладовага цела.
NAMA: У добраахвотным рэестры NAMA за 2017 г. адзначаны два паведамленні, прыпісаныя гэтаму віду: галюцынацыі ў дарослага мужчыны з Мінесоты пасля нявызначанага прыгатавання, а таксама дыярэя і спазмы кішэчніка ў дарослай жанчыны з Пенсільваніі пасля варанага матэрыялу. Зводная справаздача, апублікаваная ў 2006 г., утрымлівае таксама дзіця з Нью-Джэрсі са страўнікава-кішачнымі парушэннямі. Аўтар справаздачы 2017 адзначае фрагментарнасць даных і магчымыя памылкі ідэнтыфікацыі. Паведамленні не ідэнтыфікуюць таксін і не даказваюць наяўнасці псілацыбіну.
Нагляд у Кітаі: У справаздачы China CDC за 2020 г. запісаны адзін інцыдэнт і адзін чалавек, без смяротнага зыходу; за 2021 г. — два інцыдэнты і два чалавекі, без смяротнага зыходу. У абедзвюх табліцах від пазначаны E — edible, а выпадкі змешчаны ў некласіфікаваную групу. У гэтых радках не пазначаны выяўлены таксін ці механізм; на іх не пераносіліся сіндромы атручэння, названыя для іншых відаў.
Межы высновы: Захаваны зыходная класіфікацыя ядомасці і асобна задакументаваныя паведамленні пра непажаданыя рэакцыі. Геномны вынік датычна аднаго шляху біясінтэзу або назіранне ізаляванага лекціну не даказваюць поўнай бяспекі стравы. У прагледжаных працах не выяўлена ўніверсальнай таксічнасці віду або клінічна пацверджанага лячэбнага прымянення.
Лекцін SRL — біяхімічны вынік і межы прымянення
Даследаваны матэрыял і вынік: Чжан і суаўтары (2014) выдзелілі з пладовых цел лекцін SRL і апісалі яго гемаглютынуючую актыўнасць, фізіка-хімічныя ўласцівасці, а таксама вынікі тэстаў на клеткавых лініях і ў бясклеткавай ферментнай сістэме. Гэта назіранні, датычныя ізаляванага бялку, якія адрозніваюцца ад дзеяння ўсяго грыба пасля спажывання.
Абмежаванні: Зніжэнне гемаглютынуючай актыўнасці пасля награвання не з'яўляецца даследаваннем таксічнасці стравы. Вынікі ў дачыненні да клеткавых ліній не прадстаўляліся як эфектыўнае лячэнне пухлін, а ферментная актыўнасць — як эфектыўнае лячэнне інфекцый у людзей. У працы не праводзілася клінічнага выпрабавання або ацэнкі традыцыйнай зёлкавай практыкі.
Аналітычныя вынікі
Асобныя зыходныя аналітычныя вынікі
- crude protein
- Вынік вызначэння складае 32,05 %. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automatic Kjeldahl nitrogen analyzer.[35] [36]
- crude protein
- Вынік вызначэння складае 40,33 %. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automatic Kjeldahl nitrogen analyzer.[35] [36]
- crude protein
- Вынік вызначэння складае 41,04 %. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automatic Kjeldahl nitrogen analyzer.[35] [36]
- crude protein
- Вынік вызначэння складае 42,26 %. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automatic Kjeldahl nitrogen analyzer.[35] [36]
- crude polysaccharide
- Вынік вызначэння складае 7,84 %. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Hot-water extraction followed by 80% ethanol precipitation.[35] [36]
- crude polysaccharide
- Вынік вызначэння складае 9,22 %. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Hot-water extraction followed by 80% ethanol precipitation.[35] [36]
- crude polysaccharide
- Вынік вызначэння складае 8,28 %. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Hot-water extraction followed by 80% ethanol precipitation.[35] [36]
- crude polysaccharide
- Вынік вызначэння складае 10,69 %. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Hot-water extraction followed by 80% ethanol precipitation.[35] [36]
- TAA
- Вынік вызначэння складае 22,3 g/100 g. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automated amino acid analyzer (L-8800, Hitachi, Tokyo, Japan), following the established protocol cited as [12]. The Methods section describes free amino-acid profiling; hydrolysis status is not assigned in this transcription.[35] [36]
- TAA
- Вынік вызначэння складае 29,96 g/100 g. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automated amino acid analyzer (L-8800, Hitachi, Tokyo, Japan), following the established protocol cited as [12]. The Methods section describes free amino-acid profiling; hydrolysis status is not assigned in this transcription.[35] [36]
- TAA
- Вынік вызначэння складае 22,96 g/100 g. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automated amino acid analyzer (L-8800, Hitachi, Tokyo, Japan), following the established protocol cited as [12]. The Methods section describes free amino-acid profiling; hydrolysis status is not assigned in this transcription.[35] [36]
- TAA
- Вынік вызначэння складае 31,39 g/100 g. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automated amino acid analyzer (L-8800, Hitachi, Tokyo, Japan), following the established protocol cited as [12]. The Methods section describes free amino-acid profiling; hydrolysis status is not assigned in this transcription.[35] [36]
- EAA
- Вынік вызначэння складае 8,99 g/100 g. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automated amino acid analyzer (L-8800, Hitachi, Tokyo, Japan), following the established protocol cited as [12]. The Methods section describes free amino-acid profiling; hydrolysis status is not assigned in this transcription.[35] [36]
- EAA
- Вынік вызначэння складае 11,33 g/100 g. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automated amino acid analyzer (L-8800, Hitachi, Tokyo, Japan), following the established protocol cited as [12]. The Methods section describes free amino-acid profiling; hydrolysis status is not assigned in this transcription.[35] [36]
- EAA
- Вынік вызначэння складае 9,19 g/100 g. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automated amino acid analyzer (L-8800, Hitachi, Tokyo, Japan), following the established protocol cited as [12]. The Methods section describes free amino-acid profiling; hydrolysis status is not assigned in this transcription.[35] [36]
- EAA
- Вынік вызначэння складае 11,84 g/100 g. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automated amino acid analyzer (L-8800, Hitachi, Tokyo, Japan), following the established protocol cited as [12]. The Methods section describes free amino-acid profiling; hydrolysis status is not assigned in this transcription.[35] [36]
- NEAA
- Вынік вызначэння складае 13,31 g/100 g. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automated amino acid analyzer (L-8800, Hitachi, Tokyo, Japan), following the established protocol cited as [12]. The Methods section describes free amino-acid profiling; hydrolysis status is not assigned in this transcription.[35] [36]
- NEAA
- Вынік вызначэння складае 18,63 g/100 g. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automated amino acid analyzer (L-8800, Hitachi, Tokyo, Japan), following the established protocol cited as [12]. The Methods section describes free amino-acid profiling; hydrolysis status is not assigned in this transcription.[35] [36]
- NEAA
- Вынік вызначэння складае 13,77 g/100 g. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automated amino acid analyzer (L-8800, Hitachi, Tokyo, Japan), following the established protocol cited as [12]. The Methods section describes free amino-acid profiling; hydrolysis status is not assigned in this transcription.[35] [36]
- NEAA
- Вынік вызначэння складае 19,56 g/100 g. Базіс масы не быў пазначаны ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: Automated amino acid analyzer (L-8800, Hitachi, Tokyo, Japan), following the established protocol cited as [12]. The Methods section describes free amino-acid profiling; hydrolysis status is not assigned in this transcription.[35] [36]
- FRAP FeSO4-equivalent response
- Вынік вызначэння складае 0,56 mM FeSO4. База масы не была пазначана ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: FRAP kit TO1005; crude fruitbody polysaccharide at10mg/mL.[35] [10]
- DPPH radical scavenging
- Вынік вызначэння складае 45,04 %. База масы не была пазначана ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: DPPH kit BC4755; crude polysaccharide at 2mg/mL.[35] [10]
- DPPH radical scavenging
- Вынік вызначэння складае 45,67 %. База масы не была пазначана ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: DPPH kit BC4755; crude polysaccharide at 10mg/mL.[35] [10]
- FRAP FeSO4-equivalent response
- Вынік вызначэння складае 0,75 mM FeSO4. База масы не была пазначана ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: FRAP kit TO1005; crude fruitbody polysaccharide at10mg/mL.[35] [10]
- DPPH radical scavenging
- Вынік вызначэння складае 53,92 %. База масы не была пазначана ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: DPPH kit BC4755; crude polysaccharide at 2mg/mL.[35] [10]
- DPPH radical scavenging
- Вынік вызначэння складае 56,07 %. База масы не была пазначана ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: DPPH kit BC4755; crude polysaccharide at 10mg/mL.[35] [10]
- FRAP FeSO4-equivalent response
- Вынік вызначэння складае 0,56 mM FeSO4. База масы не была пазначана ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: FRAP kit TO1005; crude fruitbody polysaccharide at10mg/mL.[35] [10]
- DPPH radical scavenging
- Вынік вызначэння складае 42,41 %. База масы не была пазначана ў крыніцы. Статыстыка: сярэдняе. n = 3 (паўторы пазначаны ў крыніцы; біяхімічныя вымярэнні). Метад паводле крыніцы: DPPH kit BC4755; crude polysaccharide at 2mg/mL.[35] [10]
Склад і сушка — параўнанне канкрэтнага матэрыялу
Матэрыял і метад: Цзян і суаўтары (2023) параўналі сушку гарачым паветрам, ліяфілізацыю і сушку натуральным паветрам пладовых цел з адной фермы. Яны вызначалі ў тым ліку асноўны склад, амінакіслоты, тлустыя кіслоты, элементы і лятучыя злучэнні, ужываючы асобныя аналітычныя метады. Тры аналітычныя паўторы не становяцца трыма незалежнымі папуляцыямі.
Вынікі: Метады адрозніваліся захаванасцю кампанентаў, профілем лятучых злучэнняў і вонкавым выглядам. Найбольш моцнае пабурэнне апісана пасля сушкі гарачым паветрам. Панэль з дзесяці чалавек ацэньвала вонкавы выгляд, пах, тэкстуру, гатоўнасць да куплі і агульную прымальнасць; гэта не было клінічным выпрабаваннем бяспекі ежы. Апісанні водару асобных злучэнняў не кадаваліся як смакавыя ноты ўсёй стравы.
Мыш'як і абмежаванні: Больш высокі паказчык небяспекі, звязаны з мыш'яком у ліяфілізаванай групе, аўтары звязваюць як магчымасць з забруджваннем у апараце, паколькі ўсе пладовыя целы паходзілі з аднаго месца. Гэта не з'яўляецца доказам відавога абавязку акумуляваць мыш'як. Параўнанні розных працэсаў сушкі не пераўтвараліся ў агульны ход змен падчас гатавання.
Белыя і каляровыя шапкі — без дыягназу альбінізму па змаўчанні
Абсяг даследавання: Праца 2025 г. параўноўвае два названыя сарты, MD128 і ZJR19, з рознымі фенатыпамі пігментацыі, выкарыстоўваючы аналіз метабалітаў і транскрыптаў. Аўтары апісваюць залежнасць афарбоўкі ад умоў і стадыі развіцця ў гэтым матэрыяле. Вынік не ўстанаўлівае адзінага ходу старэння ўсіх пладовых цел. Куа незалежна адзначае белыя формы; гэта не з'яўляецца выяўленнем альбінізму.
Матэрыял вырошчвання і асобныя вымярэнні
Высновы крыніцы: Табліца 2 Чжана падае сярэднія ± SD для 50 свежых пладовых цел у кожным варыянце. Для CK дыяметр шапачкі складае 42,42 ± 5,79 мм і маса 41,44 ± 10,34 г; FS 44,26 ± 5,55 мм і 48,87 ± 10,96 г; SM 45,14 ± 5,60 мм і 47,74 ± 9,14 г; FM 44,67 ± 4,49 мм і 47,65 ± 9,17 г. Ураджайнасць FM складала 6,8 кг/м². Аналізы складу і антыакіслення маюць асобна n = 3. Вынік FRAP у mM FeSO₄ для раствору не пералічваўся на актыўнасць на грам, а DPPH захоўвае дозу прэпарата і працэнт адказу. Астатнія слупкі табліцы 2 (таўшчыня шапачкі; дыяметр і даўжыня ножкі, мм) складаюць: CK 29,32 ± 2,75; 24,61 ± 6,32; 59,99 ± 11,88. FS 29,71 ± 3,70; 32,55 ± 5,99; 54,35 ± 9,82. SM 31,64 ± 3,22; 25,78 ± 6,12; 62,49 ± 11,00. FM 30,45 ± 4,22; 29,89 ± 5,65; 56,61 ± 9,79. Гэта сярэднія ± SD з n=50, а не дыяпазоны дзікага віду.
Экалагічныя даследаванні
Польшча — асяроддзе пражывання, сезон і абсяг назіранняў
Плоданашэнне: Ваяводы прыводзяць для Польшчы рэгулярны тэрмін з мая па лістапад, выразна адносячы яго да прыроды па-за культурай. Гэты дыяпазон запісаны як польскі. Уласныя назіранні месцазнаходжання ў Пшэношы ахопліваюць 2005–2007 гады; даты першага і апошняга выяўлення не ператвараліся ў асобны штогадовы сезон.
Субстрат і асяроддзе: Аўтары апісваюць салому, пілавінне, стружку, што выкарыстоўваюцца ў якасці падсцілкі, раслінныя рэшткі і ўрадлівую глебу. На ўласным месцазнаходжанні грыб рос у зямлі, якая змяшчала рэшткі пілавіння, на падворку і каля ўскрайку мяшанага лесу. З гэтага не вынікае мікарыза з дрэвамі ці пэўны pH. Від раскладае мёртвае расліннае рэчыва.
Зменлівасць ведаў: Колькасць каля 20 вядомых польскіх месцазнаходжанняў у артыкуле 2007 г. дакументуе тагачасны стан вывучанасці, а не актуальную частату ў краіне. База IOP PAN паказвае чужароднае паходжанне і распаўсюджванне, а пры інвазійнасці — недастатковыя даныя. Гэты запіс не атаясамліваўся з заканадаўчым спісам інвазійных відаў.
Некулінарныя прымяненні — этап доказаў
Узаемадзеянне з нематодамі: Ло і суаўтары (2006) даследавалі два вызначаныя ізаляты S. rugosoannulata, звязваючы ўзаемадзеянне з нематодамі з акантацытамі — спецыялізаванымі клеткамі, якія сустракаюцца таксама на рызаморфах. Прачытаны першасныя мікраскапічныя вынікі і пробы з глебавым матэрыялам. Гэта аснова для апісання механізма і патэнцыялу біялагічнага кантролю, без доказу зацверджанага прэпарата ці лячэбнай эфектыўнасці ў людзей. Акантацыты не запісваліся як крышталікі гіфаў.
Эксперыментальная фільтрацыя вады: Сен і суаўтары (2023) ацэньвалі прататыпныя фільтры з міцэліем, у тым ліку S. rugosoannulata, на забруджанай вадзе з балота. Яны паказалі адрозненні паміж відамі грыбоў і даследаванымі паказчыкамі; для часткі бактэрый лічылі здольныя да росту клеткі, а для іншых — копіі генаў. Меншая колькасць копій ДНК не з'яўляецца тым самым, што і пацверджаная страта жыццяздольнасці. Вынікі не прадстаўляліся як валідацыя ачысткі пітной вады або надзейная элімінацыя ўсіх мікраарганізмаў.
Трафічная стратэгія і рэмедыяцыя: Ян і суаўтары (2022) апісалі геном манакарыятычнага міцэлію, які паходзіць ад штаму CGMCC 5.2220, і наборы генаў, звязаных з разлажэннем расліннага рэчыва. Класіфікацыя як грыба, які раскладае падсцілку, і прагнозы адносна ферментаў падтрымліваюць кірунак даследаванняў па рэмедыяцыі; сам геном не пацвярджае эфектыўнасці канкрэтнай устаноўкі або ачысткі любога забруджвання.
Асяроддзе пражывання і распаўсюджанне
Асяроддзе пражывання, рэгіён і пара года
У атласе Марка Снаварскага сустраканне персцяняка культурнага апісана як рост паасобна або групамі, па-за лясамі, на абрэзках драўніны (трэсцы), кампаставаным пілавінні і саломе, у месяцах з мая па верасень (месяцы 5–9).
Асяроддзе пражывання, рэгіён і пара года
У атласе, звязаным з рэестрам GRej (спасылка на таксон ID 262445), пералічаны канкрэтныя выбраныя калекцыі:
Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Утварэнне пладовых цел | Крыніцы |
|---|---|---|---|
| Вялікабрытанія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | V–XI |
|
| Польшча | Ніжняя Сілезія — абсяг названы крыніцай | V–XI |
|
Крыніцы
- atlas_stropharia_rugosoannulata
- ELI — status aktu 2014/1408 (także [28])
- ELI — status aktu 2026/258 (także [32])
- fn_stropharia_rugosoannulata
- kpng6
- NDFF Verspreidingsatlas — Stropharia rugosoannulata
- Dziennik Ustaw 2014 poz. 1408 — urzędowy tekst
- Dziennik Ustaw 2026 poz. 258 — urzędowy tekst (także [31])
- stropharia_rugosoannulata.close58.69.exact-results
- China CDC Weekly (2021). Mushroom Poisoning Outbreaks — China, 2020. Supplementary Table S1.
- China CDC Weekly (2022). Mushroom Poisoning Outbreaks — China, 2021. Supplementary Table S1.
- Molecular mechanisms and horticultural implications of temperature-induced color variation in Stropharia rugosoannulata mushrooms - PMC Lock
- Cortez V.G., Silveira R.M.B. (2008). The agaric genus Stropharia in Rio Grande do Sul, Brazil. Fungal Diversity 32:31–57.
- EPPO Global Database. Stropharia rugosoannulata, STPRRU; nazwy zwyczajowe.
- Jiang i współautorzy (2023). The Nutrients and Volatile Compounds in Stropharia rugoso-annulata by Three Drying Treatments. Foods 12:2077. DOI 10.3390/foods12102077.
- Yang Y., Meng G., Ni S., Zhang H., Dong C. (2022). Genomic Analysis of Stropharia rugosoannulata Reveals Its Nutritional Strategy and Application Potential in Bioremediation. Journal of Fungi 8:162.
- Instytut Ochrony Przyrody PAN. Gatunki obce w Polsce — Stropharia rugosoannulata, rekord 319.
- KPNG PTMyk. Rekomendacja 6/2025. Polskie nazwy grzybów — Stropharia rugosoannulata, PDF s. 40.
- Kuo M. (2017). Stropharia rugosoannulata. MushroomExpert.com; własny opis i kolekcje Herb. Kuo.
- Weryfikacja ochrony i obrotu w Polsce, 17.10.2026
- Luo i współautorzy (2006). Acanthocytes of Stropharia rugosoannulata function as a nematode-attacking device. Applied and Environmental Microbiology 72:2982–2987. DOI 10.1128/AEM.72.4.2982-2987.2006.
- Beug M. (2017). Mushroom Poisoning in North America: Summary of Voluntary Reporting and News Articles. NAMA.
- Beug i współautorzy (2006). Thirty-plus years of mushroom poisoning: summary of reports to NAMA. McIlvainea 16(2).
- Noordeloos M.E. (1995). Notulae ad Floram agaricinam neerlandicam — XXIII. Persoonia 16(1): 127–129.
- Dz.U. 2014 poz. 1408 — rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, pełny wykaz.
- The rise of Stropharia rugosoannulata industry in China: current state and prospects - PMC Lock
- Sen i współautorzy (2023). Mechanism of fungal remediation of wetland water. Frontiers in Microbiology 14:1234586. DOI 10.3389/fmicb.2023.1234586.
- Wojewoda W., Wojewoda M. (2007). Grzyby inwazyjne: okratek australijski i pierścieniak uprawny w Beskidzie Wyspowym. Wszechświat 108(10–12): 300–303.
- Zhang i współautorzy (2014). Isolation and Characterization of a Novel Lectin from the Edible Mushroom Stropharia rugosoannulata. Molecules 19:19880. DOI 10.3390/molecules191219880.
- Zhang et al. 2026. Protein-Rich Supplements Improved the Agronomic and Nutritional Quality of Stropharia rugosoannulata. Agriculture 16(3), 381.
- zhang-et-al-2026-stropharia-rugosoannulata.composition-transcription