Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Pierścieniak niebieskawy

Stropharia caerulea

Trujący
TrującyOcena autora źródła. Oceny źródeł są rozbieżne: polski atlas podaje jadalność po usunięciu skórki, austriackie towarzystwo mykologiczne klasyfikuje gatunek jako trujący.

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Pierścieniak niebieskawy (Stropharia caerulea) to charakterystyczny grzyb saprotroficzny o sinoniebieskim lub niebieskozielonym kapeluszu. Z wiekiem powierzchnia owocników blaknie, przybierając odcienie żółtawe i ochrowe. Młody kapelusz pokrywają śluz oraz białe resztki osłony, zwłaszcza przy brzegu. Blaszki początkowo są szaroochrowe, później ciemnieją do fioletowobrązowych. Trzon ma barwę zbliżoną do kapelusza, z nietrwałą strefą pierścieniową. Gatunek wyrasta jesienią w parkach, zaroślach i lasach.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.
Sznury grzybni u podstawy owocnika
U podstawy owocnika występują sznury grzybni.
Barwa grzybni u podstawy owocnika
Grzybnia u podstawy trzonu jest biaława.

Kapelusz

Kształt
U młodych owocników kapelusz może mieć kształt wypukły, dzwonkowaty lub półkulisty; u dojrzałych owocników — płaski lub wypukły; u starych owocników — wypukły.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest gładka.
Pokrycie
Na brzegu kapelusza powierzchnia jest pokryta kłaczkami o barwie białej.
Lepkość i śluzowatość
Powierzchnia kapelusza może być lepka, także w wilgotnych warunkach, a u młodych owocników może być śluzowata.
Kolor
Kapelusz może być niebieski, niebieskozielony lub ochrowy, u młodych owocników może być niebieskozielony, u dojrzałych owocników może być żółtozielony lub bladożółty lub bladoochrowy, a po wyschnięciu u starych owocników może być bladobrązowy.
Ułożenie brzegu
Brzeg kapelusza jest podwinięty.
Resztki osłony na brzegu
Z brzegu kapelusza zwisają resztki osłony.
U młodych owocników z brzegu kapelusza zwisają resztki osłony.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 25 do 120 milimetrów, a u dojrzałych owocników może mieć średnicę od 20 do 80 milimetrów.
Środek
Kapelusz ma garbek.
Kierunek zmiany barwy główki z wiekiem
Barwa kapelusza jaśnieje wraz z wiekiem.
Skórka
Skórka kapelusza jest ściągalna.
Odporność błony skórki kapelusza na uszkodzenie
Skórka kapelusza jest krucha.
Jakościowa grubość błony skórki kapelusza
Skórka kapelusza jest cienka.
Obecność resztek osłony na kapeluszu
Stwierdzono obecność resztek osłony na kapeluszu.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę blaszkową.

Blaszki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Blaszki są przyrośnięte do trzonu.
Profil przy trzonie
Blaszki są wycięte przy trzonie.
Profil
Blaszka jest brzuchata.
Barwa
Hymenofor może być szary, purpurowobrązowy lub niebieskozielony, a u dojrzałych owocników może być brązowy.
Ostrze
Ostrze blaszki jest całe, gładkie w obrysie.
Relacja barwy ostrza i powierzchni blaszki
Ostrze blaszki ma tę samą barwę co powierzchnia blaszki.
Rozstaw
Blaszki są gęste.
Blaszeczki
Stwierdzono obecność blaszeczek.

Trzon i podstawa

Kształt
Trzon jest walcowaty.
Podstawa
Podstawa trzonu jest zgrubiała.
Kolor
Trzon może być niebieskozielony, nad pierścieniem może być białawy, także pod pierścieniem.
Pokrycie powierzchni
Pod pierścieniem powierzchnia trzonu może mieć białe łuseczki. Pod pierścieniem może być pokryta kłaczkami o barwie białawej.
Połysk powierzchni
Powierzchnia trzonu jest lśniąca.
Barwa ornamentacji
Ornamentacja trzonu jest biaława.
Wnętrze
Trzon może być pełny lub pusty.
Konsystencja
Trzon może być sztywny lub kruchy.
Długość
Trzon może mieć długość od 20 do 100 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 2 do 12 milimetrów.

Pierścień

Obecność
Pierścień występuje u tego gatunku.
Trwałość
Pierścień jest zanikający.
Odporność miąższu trzonu na przełamanie lub rozerwanie
Miąższ trzonu może być łatwy do złamania.

Miąższ

Barwa
Miąższ jest biały.
Odporność na przełamanie lub rozerwanie
Miąższ jest kruchy.
Zapach
Zapach miąższu może być grzybowy; może być niewyróżniający się.
Wyróżnialność smaku miąższu
Smak miąższu jest niewyróżniający się.
Ocena przyjemności smaku miąższu
Smak miąższu jest przyjemny.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach liściastych, w lasach mieszanych, na pastwiskach, w parkach lub na łąkach.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba lub ściółka.
Sposób wyrastania
Owocniki wyrastają po kilka.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od września do listopada.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Trujący

Prawo

Handel
W Polsce nie figuruje w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu.
Ochrona
W Polsce nie podlega ochronie gatunkowej.

Z czym można pomylić

FAQ

Czy pierścieniak modry jest silnie trujący?

Nie zawiera śmiertelnych toksyn, ale jest uznawany za niejadalny, gdyż może powodować dolegliwości żołądkowe.

W jakich miesiącach pojawia się ten grzyb?

Owocnikowanie przypada głównie na okres od września do listopada, niekiedy do pierwszych przymrozków w grudniu.

Gdzie najczęściej rośnie pierścieniak modry?

Spotkać go można w wilgotnych lasach liściastych i mieszanych, parkach oraz na zrębkach i ściółce w ogrodach.

Czy ten gatunek żyje w symbiozie z drzewami?

Nie, to saprotrof rozkładający martwą materię organiczną, ściółkę liściastą i szczątki drewna.

Jaki ma smak pierścieniak modry?

Jego smak jest mdły, nieprzyjemny, ziemisty i pozbawiony jakichkolwiek wartości kulinarnych.

Czy zmiana koloru kapelusza jest naturalna?

Tak, wraz z wiekiem i wysychaniem intensywny turkus blaknie, przechodząc w odcienie żółtawe i ochrowe.

Czy gatunek ten nadaje się do suszenia?

Nie, ze względu na brak przydatności spożywczej i nietrwałość tkanek nie poddaje się go suszeniu.

Czy pierścieniak modry był dawniej uważany za grzyb trujący?

W tradycji ludowej jego nietypowy, zimny kolor budził lęk i uważano go za grzyb szkodliwy i zwiastujący nieszczęście.

Do czego można wykorzystać ten grzyb poza kuchnią?

Stosuje się go w rękodziele do naturalnego barwienia wełny na odcienie szarozielone i stalowe.

Czy pierścieniak modry rośnie w polskich lasach?

Tak, jest to gatunek dość pospolity na terenie całej Polski, widywany regularnie jesienią.