Czubajka sutkowata
Macrolepiota mastoidea
Odmiana gatunku Macrolepiota mastoidea
Jadalny
Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.











Czubajka sutkowata zachwyca elegancką sylwetką. Jej jasny, kremowobeżowy kapelusz zdobią drobne, brązowawe łuski oraz wyraźny, spiczasty garbek na środku, przypominający sutek. Od spodu kryją się gęste, białawe i wolne blaszki, które nie dotykają trzonu. Sam trzon jest wysoki, smukły, lekko bulwiasty u podstawy i zaopatrzony w ruchomy pierścień. Całość prezentuje się niezwykle lekko i subtelnie na tle leśnego poszycia.
Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.
Grzybiarz
Budowa owocnika
- Typ budowy
- Owocnik ma kapelusz i trzon.
Kapelusz
- Kształt
- U młodych owocników kapelusz może mieć kształt jajowaty lub dzwonkowaty, cylindryczno-jajowaty; u dojrzałych owocników może mieć kształt wypukły, płaski lub płaskowypukły, stożkowato-dzwonkowaty; u starych owocników może mieć kształt płaski.
- Pokrycie
- Powierzchnia kapelusza jest łuskowata; ma drobne, rzadkie łuseczki ku brzegowi; ma otrębiaste, szarobrązowawe łuseczki; ma łuseczki o barwie od czerwonoszarej do jasnobrązowej, początkowo ma pokrycie gładkie i ciągłe; później ma nieregularne łatki pokrycia, także u dojrzałych owocników.
- Układ pęknięć powierzchni
- U dojrzałych owocników powierzchnia kapelusza jest popękana.
- Kolor
- Kapelusz może być biały lub białawy; ma barwę od jasnoochrowej do jasnoorzechowobrązowej; ma barwę od białej do szarobiałej.
Tło powierzchni kapelusza jest białawe lub jest kremowe.
Środek kapelusza może być czerwonobrązowy. - Profil krawędzi
- Profil krawędzi jest ostry.
- Resztki osłony na brzegu
- Na brzegu kapelusza występują niewielkie zwisające resztki osłony, a u młodych owocników zwisające włókienkowate resztki osłony.
- Średnica
- Kapelusz może mieć średnicę od 50 do 150 milimetrów.
- Środek
- Kapelusz ma ostry garbek.
Spód kapelusza
- Typ
- Hymenofor ma budowę blaszkową.
Blaszki przy trzonie
- Połączenie z trzonem
- Blaszki są wolne od trzonu.
- Barwa
- Hymenofor może być szarobrązowy; ma barwę od białej do szarobiałej, początkowo jest biały; jest białawy, a później jest kremowy.
- Naturalna barwa ostrza blaszki
- Niekiedy ostrze blaszki jest brązowawe.
- Rozstaw
- Blaszki są gęste.
- Szerokość blaszek
- Blaszki są wysokie.
- Blaszeczki
- Stwierdzono obecność blaszeczek.
- Liczba szeregów długości blaszeczek
- Liczba szeregów długości blaszeczek może wynosić od 2 do 3.
Trzon i podstawa
- Kształt
- Trzon może mieć kształt walcowaty, zwężający się ku górze lub niemal walcowaty.
- Podstawa
- Nasada trzonu może być nieco bulwiasta.
podstawa trzonu jest nieco zgrubiała lub jest bulwiasta, a często może być wyraźnie bulwiasta. - Kolor
- Trzon może być białawy, kremowy lub jasnoochrowy.
Pod pierścieniem tło powierzchni trzonu może być kremowe. - Pokrycie powierzchni
- Powierzchnia trzonu może mieć brązowawe łuseczki; może mieć drobne, otrębiaste, brązowawe łuseczki, zwłaszcza nad pierścieniem. Ma drobne, otrębiaste łuseczki o barwie od kremowej do bladobrązowej. Jest pokryta kłaczkami o barwie białej lub ma drobne, cieliste łuseczki. Nad pierścieniem może być drobno kłaczkowata. Pod pierścieniem może mieć drobne, ochrowe łuseczki w niewyraźnych obrączkach, ciemniejsze od wskazanego tła. Nad pierścieniem jest gładka lub jest drobno kłaczkowata.
- Wnętrze
- Trzon może być u młodych owocników pełny; u dojrzałych owocników — pusty.
- Konsystencja
- Trzon jest łykowaty / odporny na rozerwanie i włóknisty.
- Długość
- Trzon może mieć długość do 250 milimetrów.
- Grubość
- Trzon może mieć grubość od 5 do 20 milimetrów.
Pierścień
- Obecność
- Pierścień występuje u tego gatunku; ma prostą budowę; jest pojedynczy.
- Forma
- Pierścień jest wzniesiony ku górze.
- Budowa
- Pierścień jest błoniasty.
- Położenie
- Pierścień jest położony w górnej części trzonu.
- Barwa
- Pierścień może być białawy.
Spód pierścienia może być białawy.
Górna powierzchnia pierścienia może być brązowawo punktowana. - Obrzeżenie pierścienia
- Niekiedy pierścień jest podwójnie obrzeżony.
- Ruchomość
- Pierścień jest przesuwalny lub nieznacznie przesuwalny.
Bulwa
- Szerokość
- Szerokość bulwy u podstawy trzonu może wynosić do 22 milimetrów.
Miąższ
- Barwa
- Miąższ może być białawy lub biały.
- Twardość i zwartość
- W kapeluszu miąższ jest miękki.
- Smak
- Smak miąższu jest słaby i przyjemny.
- Struktura
- W kapeluszu miąższ ma strukturę watowatą.
- Zmiana koloru
- Po uszkodzeniu miąższ nie zmienia barwy.
- Zapach
- Zapach jest niewyróżniający się.
Gdzie i kiedy rośnie
- Sposób wyrastania
- Owocniki mogą wyrastać pojedynczo lub w grupach.
- Częstość
- Gatunek jest rzadki.
- Owocnikowanie
- Owocniki mogą pojawiać się od września do października.
- Obszar występowania
- Potwierdzono występowanie w Polsce.
Jadalność i kuchnia
- Jadalność
- Jadalny
Prawo
- Ochrona
- W Polsce nie podlega ochronie gatunkowej.
- Handel
- W Polsce nie jest dopuszczony do obrotu handlowego ani do produkcji przetworów grzybowych.
Z czym można pomylić
Macrolepiota procera
Najważniejsze różnice
Czubajka kania (Macrolepiota procera) osiąga zazwyczaj większe rozmiary i ma ciemniejsze zabarwienie, z dużymi, wyraźnymi, płytkowatymi łuskami na kapeluszu oraz wydatniejszym, zygzakowatym, brązowym wzorem na trzonie. Czubajka sutkowata ma znacznie drobniejsze łuski oraz subtelniejszy deseń trzonu. Pod mikroskopem kania różni się większymi zarodnikami i inną strukturą strzępek tworzących łuski kapelusza (układ trichodermy, podczas gdy u czubajki sutkowatej występuje palisada).
Macrolepiota excoriata
Najważniejsze różnice
Czubajka piaskowa (Macrolepiota excoriata) charakteryzuje się gładkim trzonem, podczas gdy u czubajki sutkowatej powierzchnia trzonu pokryta jest drobnymi łuseczkami. W badaniach mikroskopowych u Macrolepiota excoriata stwierdza się ponadto częstszą obecność sprzążek przy przegrodach podstawek.
Czubajka gwiaździsta
Macrolepiota konradii
Najważniejsze różnice
Czubajka gwiaździsta (Macrolepiota konradii) odznacza się większymi, rzadziej rozmieszczonymi łuskami na kapeluszu, pękającymi w charakterystyczny gwiaździsty wzór, odmienny od drobnego łuseczkowania czubajki sutkowatej. Choć bywa włączana przez część autorów do szerokiego kompleksu Macrolepiota mastoidea, w ujęciu terenowym stanowi odrębny takson.
FAQ
Czy czubajka sutkowata jest grzybem jadalnym?
Tak, to smaczny grzyb jadalny. W kuchni wykorzystuje się głównie delikatne kapelusze po odpowiedniej obróbce cieplnej.
Czym różni się od czubajki kani?
Jest zazwyczaj smuklejsza i mniejsza, a jej kapelusz wyróżnia się ostrym, mocno zaznaczonym garbkiem i drobnymi łuskami.
Gdzie najczęściej można ją znaleźć?
Występuje na ziemi na obrzeżach lasów liściastych i mieszanych, na polanach, łąkach oraz w nasłonecznionych zaroślach.
Kiedy w Polsce przypada sezon na ten gatunek?
Główny okres owocowania w polskich lasach przypada na wczesną jesień – przede wszystkim na wrzesień i październik.
Czy czubajka sutkowata żyje w mikoryzie z drzewami?
Nie, jest saprotrofem czerpiącym składniki z rozkładającej się ściółki glebowej, a nie partnerem mikoryzowym drzew.
Jak najlepiej przygotować ją do spożycia?
Kapelusze wyśmienicie smakują smażone na maśle, panierowane lub duszone; twarde trzony warto wysuszyć i zmielić.
Z jakimi niebezpiecznymi grzybami można ją pomylić?
Może być pomylona ze śmiertelnie trującymi jasnymi muchomorami lub trującymi, małymi gatunkami czubajeczek.
Po czym rozpoznać jej kapelusz?
Po jasnym tle z drobnymi brązowawymi łuseczkami oraz wyraźnym, spiczastym garbku umieszczonym w centralnym punkcie.
Czy pierścień na trzonie jest ruchomy?
Tak, dojrzałe okazy posiadają wyraźny pierścień, który można swobodnie przesuwać wzdłuż gładkiego, smukłego trzonu.
Czy wolno spożywać ten gatunek na surowo?
Nie, czubajka sutkowata bezwzględnie wymaga dokładnej obróbki termicznej przed spożyciem.
Miłośnik
Nazwy i historia
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Macrolepiota mastoidea
- Pozostałe nazwy
- Czubajka sutkowata
Obserwacje w domu
Wysyp zarodników
- Potrzebne materiały
- świeży, dojrzały kapelusz, kartka papieru, szklanka lub miseczka, woda
- Czas
- 2–24 h
- Wykonanie
- Połóż kapelusz spodem na papierze.
- Dodaj kroplę wody na wierzch i przykryj.
- Po 2–24 godzinach podnieś kapelusz i obejrzyj osad.
Czego szukać
- Barwa wysypu
- Wysyp zarodników jest biały.
Pod mikroskopem
- Potrzebne materiały
- mikroskop świetlny, szkiełko podstawowe i nakrywkowe, igła, woda, zarodniki z wysypu
- Wykonanie
- Przenieś igłą odrobinę wysypu na szkiełko.
- Dodaj kroplę wody, przykryj szkiełkiem i obejrzyj zarodniki.
Czego szukać
- Kształt zarodnika
- Zarodnik może mieć kształt elipsoidalny, jajowaty lub łezkowaty; z boku — elipsoidalny lub jajowaty; od czoła — elipsoidalny.
- Powierzchnia zarodnika
- W obserwacjach mikroskopowych powierzchnię zarodnika opisywano jako gładką.
- Wymiary
- Zarodnik może mieć długość od 11 do 18 mikrometrów i szerokość od 7 do 10,4 mikrometra.
- Średnie wymiary zarodnika — materiał 1
- Średnia długość: 12,95 mikrometra ±0,84 (rodzaj niepewności niepodany); średnia szerokość: 8,69 mikrometra ±0,6 (rodzaj niepewności niepodany).
Wymiary porównuj po skalibrowaniu skali mikroskopu.
Ekologia i rozmieszczenie
- Wapienność gleby
- Czasami występuje na glebie wapiennej.
- Drzewa iglaste w otoczeniu
- W otoczeniu rosną świerk pospolity, sosna zwyczajna i jodła pospolita.
- Sposób odżywiania
- Gatunek ma sposób odżywiania saprotroficzny.
Zastosowania pozakulinarne
W kuchni wykorzystuje się przede wszystkim delikatne kapelusze, które doskonale smakują smażone na maśle, panierowane lub dodawane do aromatycznych sosów. Twarde trzony zazwyczaj się suszy i miele na grzybową przyprawę. W tradycyjnym gospodarstwie grzyb ten ceniono za przyjemny zapach i walory smakowe, wzbogacające jesienny jadłospis zbieraczy.
Historia i kultura
Epitet gatunkowy „mastoidea” wywodzi się z greki i nawiązuje do brodawkowatego wzniesienia na kapeluszu. W polskim nazewnictwie bywała określana jako czubajka sutkowa lub drobniejsza krewna kani. Choć w przeszłości bywała mylona z pokrewnymi taksonami, w atlasach mykologicznych zyskała trwałe miejsce jako wdzięczny i ceniony przez grzybiarzy element rodzimej przyrody.
Jadalność i bezpieczeństwo
Uznawana jest za smacznego grzyba jadalnego, jednak wymaga bezwzględnej ostrożności. Nigdy nie polegaj na pojedynczej cesze – zawsze oceniaj jednocześnie pierścień, trzon, wolne blaszki oraz garbek. Początkujący mogą pomylić ją ze śmiertelnie trującymi muchomorami lub trującymi drobnymi czubajeczkami. Zbieraj wyłącznie w pełni wykształcone, pewnie rozpoznane okazy.
Siedlisko i występowanie
Rośnie na ziemi jako saprotrof, rozkładając leśną ściółkę, dlatego obecność drzew w pobliżu nie oznacza mikoryzy. Spotkasz ją na skrajach lasów liściastych i mieszanych, na polanach, w zaroślach i na nasłonecznionych trawiastych pagórkach. W Polsce owocniki pojawiają się zwykle we wrześniu i październiku, choć w cieplejszych rejonach Europy sezon bywa dłuższy.
Źródła
- Karel Tejkal, Česká mykologická společnost: Macrolepiota mastoidea
- Ge Z.W., Yang Z.L., Vellinga E.C. 2010. The genus Macrolepiota (Agaricaceae, Basidiomycota) in China. Fungal Diversity45:81–98. DOI 10.1007/s13225-010-0062-0.
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. Biodiversity of Poland 7; focal entry printed423/PDF425.
Badacz
Miąższ
- Zapach
- Zapach w łuskach skórki kapelusza może przypominać zapach Macrolepiota procera. [6]
Jadalność i kuchnia
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Jadalność
- Jadalny
Źródło oznaczenia.
Tejkal K. Česká mykologická společnost: Macrolepiota mastoidea. · Kuchyňské využití: Je jedlá a chutná podobně jako bedla vysoká; source author assessment. No preparation requirement inferred.
Snowarski M., Gierczyk B. Atlas grzybów Polski / GRej: Macrolepiota mastoidea; public page generated2026-09-01; taxon comment2025-12-30. · jadalne czy trujące?: Jadalna / Edible; source author assessment. No raw-edibility or preparation requirement inferred.
Nazwy naukowe i taksonomia
- Obowiązująca nazwa naukowa
Macrolepiota mastoidea
Czubajka sutkowata, Macrolepiota mastoidea (Fr.) Singer, należy do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae). Nazwa ta obejmuje grupę bardzo zbliżonych morfologicznie form, których granice bywają różnie ujmowane w atlasach i opracowaniach taksonomicznych. W chińskiej rewizji z 2010 roku wykazano niewielkie różnice w sekwencjach regionu ITS pomiędzy próbkami zaliczanymi do tego kompleksu. W szerszych ujęciach systematycznych pojawiają się europejskie nazwy Macrolepiota affinis, Macrolepiota gracilenta oraz Macrolepiota rickenii, jednak ranga i odrębność tych drobnych taksonów pozostają przedmiotem dyskusji.
[39] [42] [38]- Zakres ujęcia taksonomicznego
Macrolepiota mastoidea (Fr.) Singer jako zaakceptowany gatunek GBIF2536707, z zachowaniem preferowanego celu rekordu44: Czubajka sutkowata. Materiały i dawne synonimiczne lub szersze ujęcia zachowują własny zakres źródłowy. PTMyk2025 rekomenduje czubajka wątła dla nazwy z kolumny3 Macrolepiota affinis(Velen.)Bon; kolumna2 przywołuje M.mastoidea(Wojewoda2003),a kolumna4 wcześniejszą czubajka sutkowata. Komisja nie rozstrzyga taksonomii. To pozostaje jawną różnicą ujęcia,nierozstrzygniętą tutaj jako pełna tożsamość M.affinis i wszystkich materiałów M.mastoidea. Nie scala się osobnego rekordu45 M.konradii.
[33] [34]
Uwagi do ujęcia taksonu
Ge, Yang i Vellinga (2010): Autorzy omawiają zmienność kompleksu M. mastoidea i małe różnice ITS. Nie utożsamia się historycznych nazw z nowym oznaczeniem każdego okazu. Materiał HMAS28232 rozpoznano ponownie jako Lepiota clypeolaria; nie potwierdza on tego gatunku.
Cho i współautorzy (2019): Opis M. mastoidea jest odrębny od poprzedzającego go opisu M. detersa. Nazwa M. umbonata w tej pracy oznacza inny opisany gatunek; samo określenie garbka nie uzasadnia synonimizacji. Różnic sekwencji europejskich i azjatyckich nie rozstrzyga się tu jako nowej globalnej synonimii.
Česká mykologická společnost: Atlas rozróżnia M. konradii dla własnego ujęcia. Przywołane szersze traktowanie z innej publikacji jest wtórnym odsyłaczem, nie samodzielnym rozstrzygnięciem pozwalającym połączyć dwa rekordy.
Snowarski i rejestr GRej: Strona obejmuje kompleks M. mastoidea z odrębnymi adnotacjami rickenii i prominens, a M. konradii wyłącza. Jawne s.str. i formalny status zgłoszenia to różne informacje; komentarz o s.str. nie zastępuje oznaczenia wpisu jako zweryfikowanego przez kustosza.
de Kok i Vellinga (1998): Źródło ujmuje M. gracilenta i M. rickenii w synonimii M. mastoidea. Historyczne M. mastoidea sensu Konrad i Maublanc wyłącza jako M. konradii. Zachowano ujęcie danej publikacji, bez automatycznego przenoszenia każdej nazwy lub starego oznaczenia do jednego współczesnego taksonu.
Heberle i współautorzy (2022): Oznaczenie dotyczy materiału przedstawionego jako M. mastoidea w pracy z Brazylii. Nie uznano go za nową rewizję wszystkich europejskich ujęć gatunku.
Lebeuf i współautorzy (2024): Publikacja opisuje M. macilenta i M. pallida z Ameryki Północnej. Ich wymiarów i opisów nie przeniesiono do europejskiego M. mastoidea; nazwa tego ostatniego pełni także rolę taksonu porównawczego.
Polskie Towarzystwo Mykologiczne (2025): W rekomendacji nazw kolumna 2 podaje M. mastoidea w ujęciu Wojewody, kolumna 3 M. affinis, nazwa zalecana brzmi czubajka wątła, a wcześniejsza czubajka sutkowata. Komisja nie rozstrzyga przez tę tabelę taksonomii; zachowano niepewny zakres i dotychczasową tożsamość rekordu.
Species Fungorum, rekord 134693: Rekord nazwy 134693 wiąże M. rickenii z aktualną nazwą M. mastoidea (Fr.) Singer. Źródłowe daty i zapis bibliograficzny zachowano; nie utożsamiono tego pojedynczego rekordu nomenklatorycznego z pełnym przeglądem wszystkich synonimów.
Wojewoda (2003): Wpis obejmuje źródłowe szersze ujęcie M. mastoidea z rickenii i umbonata oraz odsyłaczem do gracilenta. M. konradii ma obok odrębny wpis.
Ślusarczyk (2025): Wpis z Nadleśnictwa Świebodzin, oddziału 185 d, podano pod nazwą Macrolepiota mastoidea. Nie przedstawiono go jako jawnego oznaczenia s.str. ani potwierdzenia molekularnego.
Ślusarczyk (2022): Wpis z Doliny Starej Słupi z IX 2021 podano pod nazwą Macrolepiota mastoidea. Nie przedstawiono go jako jawnego oznaczenia s.str. ani potwierdzenia molekularnego.
Atlas Lasów Państwowych — inny takson: Sprawdzany materiał Lasów Państwowych ma nagłówek M. konradii. Jego opisów, zakresu VII–X ani informacji o częstości nie włączono jako dowodu dla rekordu M. mastoidea.
[8] [5] [6] [13] [7] [24] [25] [35] [36] [15] [12] [11] [9]Ekologia i rozmieszczenie
- Siedlisko
- W zakresie źródła (koncepcja taksonu: „Macrolepiota mastoidea sensu Wojewoda2003 (rickenii/umbonata included; gracilenta crossref; konradii separate)”) grzyb może występować w lasach iglastych, w lasach liściastych, w zaroślach, na obrzeżach lasu lub na przydrożach.
W zakresie źródła (koncepcja taksonu: „Macrolepiota mastoidea sensu Snowarski/Gierczyk atlas complex, excluding separate konradii”) grzyb może występować w lasach liściastych, w parkach lub w zaroślach.
W zakresie źródła (koncepcja taksonu: „Macrolepiota mastoidea sensu Ślusarczyk2025; source morphology, no explicit s.str.”) grzyb może występować w lasach mieszanych.
W zakresie źródła (koncepcja taksonu: „Macrolepiota mastoidea sensu Ślusarczyk2022; source morphology, no explicit s.str.”) grzyb może występować w lasach liściastych.[15] [13] [12] [11] - Podłoże
- W zakresie źródła (koncepcja taksonu: „Macrolepiota mastoidea sensu Wojewoda2003”) bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
W zakresie źródła (koncepcja taksonu: „Macrolepiota mastoidea sensu Ślusarczyk2022”) bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
W zakresie źródła (koncepcja taksonu: „Macrolepiota mastoidea sensu Ślusarczyk2025”) bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
W zakresie źródła (koncepcja taksonu: „Macrolepiota mastoidea sensu Myko.cz; konradii separate”) bezpośrednim podłożem wzrostu może być ściółka.[15] [11] [12] [6] - Częstość — ocena i zakres źródła
- Polska — dane ogólne: Gatunek jest rzadki. [13]
Diagnostyka laboratoryjna
Dane ustrukturyzowane
Podstawki
- Obecność zawartości podstawki
- Podstawki rzadko zawierają małe ziarenka i pęcherzykowatą zawartość. [5]
Warstwa korowa kapelusza
Komórki łusek kapelusza
Cystydy hymenialne
Pozostałe cechy laboratoryjne
Zarodniki
- Średni iloraz długości i szerokości zarodnika
- Średni iloraz długości i szerokości zarodnika wynosi 1,49 (odchylenie standardowe: 0,09). [8]
- Długość wyrostka wnęki bazydiospory
- Długość wyrostka wnęki bazydiospory może wynosić od 1 do 1,5 mikrometra. [5] [8]
- Kształt szczytu zarodnika
- Kształt szczytu zarodnika jest zaokrąglony. [8]
- Barwa zarodnika w mikroskopie
- Zarodnik w obrazie mikroskopowym jest hialinowy, bezbarwny i przejrzysty. [8] [5] [24]
- Obecność pory rostkowej
- Stwierdzono obecność pory rostkowej. [8] [5] [24]
Pora rostkowa powstaje wskutek przerwania episporium; pokrywa ją miejscowa hialinowa czapeczka. [8] - Iloraz długości i szerokości zarodnika
- Iloraz długości i szerokości zarodnika może wynosić od 1,31 do 1,67. [8] [5]
- Kształt zarodnika
- Zarodnik może mieć kształt elipsoidalny (również w widoku z boku i od czoła), jajowaty (również w widoku z boku) lub łezkowaty. [8] [5] [6] [24]
Materiał i metody badań
Dane mikroskopowe — źródło i ograniczenia
Materiał: M. mastoidea China; 41 basidiospores from 2 basidiocarps of 2 collections. Source meanQ, not ratio of meanaxes.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
[8]- Wyniki źródłowe — Długość wyrostka wnęki bazydiospory
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 1–1,5 µm [8]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 1,2–1,4 µm [5] - Wyniki źródłowe — Liczba zarodników na jednej podstawce
- Liczba zarodników na jednej podstawce wynosi 4. [8] [24] [5]
- Wyniki źródłowe — Długość podstawki
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 33–39,7 µm [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 32–44 µm [8]
Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. 32–44 µm [24] - Wyniki źródłowe — Szerokość podstawki
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 12–14 µm [8]
Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. 12–14 µm [24]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 11,6–13,8 µm [5] - Wyniki źródłowe — Długość cystydy hymenialnej
- Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. na ostrzu blaszki: 15–20 µm [24]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. na ostrzu blaszki: 15,6–25 µm [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. na ostrzu blaszki: 15–20 µm (skrajnie od 10 µm) [8] - Wyniki źródłowe — Szerokość cystydy hymenialnej
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. na ostrzu blaszki: 6,1–11,3 µm [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. na ostrzu blaszki: 7–10 µm [8]
Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. na ostrzu blaszki: 7–10 µm [24] - Wyniki źródłowe — Szerokość
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. Komórki łuski kapelusza: Szerokość badanej komórki może wynosić od 8,2 do 10,9 mikrometra. [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. Komórki łuski kapelusza: Szerokość badanej komórki może wynosić od 6 do 12 mikrometrów. [8] - Wyniki źródłowe — Długość zarodnika
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 11,2–14,4 µm [5]
Materiał badania: Author atlas description; bibliography is not independent direct remeasurement. The atlas has an unresolved internal clamp statement conflict. 12–18 µm [6]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. Średnia długość zarodnika w badanym materiale wynosi 12,95 mikrometra (w źródle ±0,84 mikrometra; rodzaj niepewności nie został podany). [8]
Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. 12–14 µm [24]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 12–14 µm (skrajnie 11–15 µm) [8] - Wyniki źródłowe — Iloraz długości i szerokości zarodnika
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 1,38–1,63 (skrajnie 1,33–1,65) [8]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 1,31–1,67 [5] - Wyniki źródłowe — Szerokość zarodnika
- Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. 9–10 µm [24]
Materiał badania: Author atlas description; bibliography is not independent direct remeasurement. The atlas has an unresolved internal clamp statement conflict. 7–10 µm [6]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 8–9,5 µm (skrajnie do 10 µm) [8]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 8–10,4 µm [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. Średnia szerokość zarodnika w badanym materiale wynosi 8,69 mikrometra (w źródle ±0,6 mikrometra; rodzaj niepewności nie został podany). [8]
Metody i zapisy źródłowe — Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors.
Pochodzenie materiału: China: Heilongjiang,Jilin,Sichuan.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Methods printed82: spores5–10%KOH; at least20/collection; [n/m/p]=spores/fruitbodies/collections; inner range contains>=90%; parentheses extrema; Q=L/W in side view; avQ mean±sample SD. Other structures5–10%KOH and Congo red; Melzer for amyloidy.
Wygląd optyczny podstawki — zapis źródłowy: „basidia hyaline” [8]
Długość wyrostka wnęki bazydiospory — zapis źródłowy: „apiculus1–1.5µm” [8]
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „4-spored/tetrasporic” [8]
Długość podstawki; Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „(32, 44)×(12, 14)µm” [8]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „clavate” [8]
Organizacja cheilocystyd; Płodność ostrza blaszek — zapis źródłowy: „in bunches forming a sterile edge” [8]
Długość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(10)15–20×7–10µm” [8]
Wygląd optyczny cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia hyaline” [8]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia clavate” [8]
Grubość ściany dokładnie określonej cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia thin-walled” [8]
Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(15, 20)×(7, 10)µm” [8]
Kształt szczytu — zapis źródłowy: „terminal cells slightly tapering to apex” [8]
Układ — zapis źródłowy: „Squamules on pileus: a palisade of hyphae” [8]
Rozgałęzienie — zapis źródłowy: „hyphae of squamules rarely branched” [8]
Barwa pigmentu — zapis źródłowy: „yellowish to brownish vacuolar pigment” [8]
Kształt — zapis źródłowy: „Squamules on pileus: a palisade of subcylindric, clampless hyphae” [8]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „basidia thin-walled” [8]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „slightly thick-walled hyphae forming squamules” [8]
Szerokość — zapis źródłowy: „hyphae forming pileal squamules; diameter(6, 12)µm” [8]
Obecność pleurocystyd — zapis źródłowy: „Pleurocystidia absent; source material scope only” [8]
Kształt szczytu zarodnika — zapis źródłowy: „germ pore caused by an interruption in the episporium on the rounded apex” [8]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „hyaline” [8]
Kongofilia zarodników — zapis źródłowy: „congophilous” [8]
Obecność pory rostkowej — zapis źródłowy: „with germ pore” [8]
Obecność pory rostkowej — zapis źródłowy: „germ pore caused by an interruption in the episporium on the rounded apex; covered by a hyaline cap” [8]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „[41/2/2] (11.0)12.0–14.0(15.0)×8.0–9.5(10.0)µm” [8]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „x̄=12.95±0.84×8.69±0.60µm” [8]
Metachromazja zarodników — zapis źródłowy: „metachromatic in cresyl blue” [8]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „Q=(1.33)1.38–1.63(1.65)” [8]
Reakcja dekstrynoidalna zarodników — zapis źródłowy: „dextrinoid; Melzer named in methods” [8]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „ellipsoid to ovoid in side view; ellipsoid in front view” [8]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „ellipsoid in front view” [8]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „smooth” [8]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „thick-walled” [8]
Metody i zapisy źródłowe — Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected.
Pochodzenie materiału: South Korea: Gangwon-do and Jeollanam-do.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Section2.2 Nikon Eclipse80i400×/1000×; Melzer for amyloidity; other structures3%aqueousKOH,Congo red,cresyl blue. >=20spores,10basidia,10cheilocystidia/specimen. [a/b/c]=number observed/basidiocarps/collection sites; dimensions minimum–maximum.
Wygląd optyczny podstawki — zapis źródłowy: „basidia hyaline” [5]
Długość wyrostka wnęki bazydiospory — zapis źródłowy: „apiculus1.2–1.4µm” [5]
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „4-spored/tetrasporic” [5]
Obecność zawartości podstawki — zapis źródłowy: „[28/2/2] rarely containing small granules and bubble-like contents” [5]
Długość podstawki; Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „(33, 39.7)×(11.6, 13.8)µm” [5]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „clavate” [5]
Organizacja cheilocystyd; Płodność ostrza blaszek — zapis źródłowy: „in bunches forming a sterile edge” [5]
Długość cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(15.6, 25)×(6.1, 11.3)µm” [5]
Wygląd optyczny cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia hyaline” [5]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia clavate” [5]
Grubość ściany dokładnie określonej cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia thin-walled” [5]
Kształt szczytu — zapis źródłowy: „terminal cells slightly tapering to apex” [5]
Układ — zapis źródłowy: „Squamules on pileus: a palisade of hyphae” [5]
Długość — zapis źródłowy: „hyphae forming pileal squamules36.9–71.9µm long” [5]
Barwa pigmentu — zapis źródłowy: „yellowish to brownish vacuolar pigment” [5]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „basidia thin-walled” [5]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „slightly thick-walled hyphae forming squamules” [5]
Szerokość — zapis źródłowy: „hyphae forming pileal squamules; diameter(8.2, 10.9)µm” [5]
Obecność pleurocystyd — zapis źródłowy: „Pleurocystidia absent; source material scope only” [5]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „hyaline” [5]
Kongofilia zarodników — zapis źródłowy: „congophilous” [5]
Obecność pory rostkowej — zapis źródłowy: „with germ pore” [5]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „[40/2/2]11.2–14.4×8.0–10.4µm” [5]
Metachromazja zarodników — zapis źródłowy: „metachromatic in cresyl blue” [5]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „Q=1.31–1.67” [5]
Reakcja dekstrynoidalna zarodników — zapis źródłowy: „dextrinoid; Melzer named in methods” [5]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „ellipsoid to ovoid” [5]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „smooth” [5]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „thick-walled” [5]
Metody i zapisy źródłowe — HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material.
Pochodzenie materiału: Brazil: Rio Grande do Sul,São Gabriel,Morro do Sabiá.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Methods PDF2–3: macro/micromorphological identification atLATAF; specimens individually in plastic pots; dried after analysis at average40°C; microscopic medium,N and magnification not supplied.
Wygląd optyczny podstawki — zapis źródłowy: „basidia hyaline” [24]
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „4-spored/tetrasporic” [24]
Długość podstawki; Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „(32, 44)×(12, 14)µm” [24]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „clavate” [24]
Długość cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(15, 20)×(7, 10)µm” [24]
Wygląd optyczny cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia hyaline” [24]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia clavate” [24]
Grubość ściany dokładnie określonej cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia thin-walled” [24]
Układ — zapis źródłowy: „The cortical layer of the pileus is formed by a palisade of subcylindrical hyphae” [24]
Kształt — zapis źródłowy: „subcylindrical hyphae of the cortical layer of the pileus” [24]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „basidia thin-walled” [24]
Obecność pleurocystyd — zapis źródłowy: „Pleurocystidia absent; source material scope only” [24]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „hyaline” [24]
Obecność pory rostkowej — zapis źródłowy: „with germ pore” [24]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „12–14×9–10µm” [24]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „ellipsoid to ovoid” [24]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „smooth” [24]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „thick-walled” [24]
Metody i zapisy źródłowe — Author atlas description; bibliography is not independent direct remeasurement. The atlas has an unresolved internal clamp statement conflict.
Pochodzenie materiału: Czech atlas; measured material locality not specified.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: No microscope,measurement medium or sample count given; Melzer explicitly named for dextrinoid reaction.
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „12–18×7–10µm” [6]
Reakcja dekstrynoidalna zarodników — zapis źródłowy: „dextrinoid; Melzer named in methods” [6]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „eliptické nebo kapkovité” [6]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „smooth” [6]
Materiał i zakres badania
Ge, Yang i Vellinga (2010): Zachowano sześć chińskich kolekcji z ich własnymi numerami, datami i zbieraczami. Próba pomiaru zarodników [41/2/2] obejmuje węższy materiał; nie przypisuje się jej wszystkim sześciu okazom. Przedziały obejmujące co najmniej 90% pomiarów, skrajności i średnie mają odrębne znaczenie statystyczne. Porównanie z M. excoriata dotyczy m.in. trzonu i częstości sprzążek, z zachowaniem wtórnych cytowań autorów.
Cho i współautorzy (2019): Materiał porównawczy obejmuje SFC20150718-01/MK453227, SFC20160927-52/MK453228 i SFC20171012-09/MK453229. Próby zarodników [40/2/2], podstawek [28/2/2] i cheilocystyd [20/2/2] pozostają oddzielne; ostatnia liczba oznacza liczbę stanowisk. Nieliczne sprzążki przy podstawkach i brak zaobserwowanych sprzążek u podstaw cheilocystyd dotyczą różnych struktur.
Česká mykologická společnost: W haśle występuje wewnętrzna rozbieżność o sprzążkach: opis podaje ich obecność co najmniej przy podstawkach, a porównanie wskazuje ich brak. Nie utworzono z tego bezwarunkowych, wymiennych stanów cechy. Zachowano także uwagi o czasem podwójnym brzegu pierścienia i czasem brązowawym ostrzu blaszek wraz z ich kwalifikatorami.
Snowarski i rejestr GRej: Zachowano osiemnaście wpisów GRej: dwanaście z żółtym identyfikatorem i sześć formalnie przyjętych, oczekujących na weryfikację. Numerów okazów nie zastępują deklaracje wysłania materiału ani sama informacja, kto go badał. Wpis 359534 podaje s.str. i BGF0009874; 350908 ma komentarz s.str., lecz pozostaje formalnie oczekujący.
de Kok i Vellinga (1998): Praca podaje osiemnaście kolekcji z siedmiu krajów. Nie dopowiedziano krajów niewymienionych w odczytanym fragmencie ani brakujących identyfikatorów okazów. Później importowane sekwencje porównawcze nie są nowymi niezależnymi zbiorami.
Heberle i współautorzy (2022): Kolekcja HCB18100 zachowuje źródłowy zapis daty 12/05/2021 oraz miejsce São Gabriel, Morro do Sabiá, Rio Grande do Sul. Nie rozstrzygnięto kolejności dnia i miesiąca przez zgadywanie. Zakres danych o łuskach i ich strzępkach pozostaje przypisany opisanej strukturze, nie całej skórce kapelusza.
Lebeuf i współautorzy (2024): W tabeli wykorzystano wcześniej opublikowane sekwencje porównawcze: Vellinga 2294 (L), AY243604 z Holandii, oraz SFC20171012-09, MK453229 z Korei Południowej. Koreański numer jest tą samą kolekcją co w pracy Cho, nie drugim nowym okazem. Nie przypisano tym importom nowej liczebności próby pomiarowej.
Species Fungorum, rekord 134693: Źródło służy sprawdzeniu relacji nomenklatorycznej. Nie jest nową analizą mikroskopową ani dowodem biologicznej odrębności wszystkich historycznych ujęć.
Wojewoda (2003): Źródło wspomina materiał KRAM z 1972 r. z okolic Lubina i Rynarcic, bez indywidualnego numeru akcesji. Nie utworzono brakującego numeru. Historyczne oceny czerwonych list NL4 i SF VU oraz brak oceny PL nie są aktualnym statusem prawnym.
Ślusarczyk (2025): Źródło wskazuje prywatne fungarium, lecz nie podaje indywidualnego numeru okazu. Zachowano to ograniczenie bez dopisywania akcesji.
Ślusarczyk (2022): Źródło wskazuje prywatne fungarium TSH bez indywidualnego numeru akcesji i bez dnia zbioru. Nie uzupełniono tych braków domysłem.
[8] [5] [6] [13] [7] [24] [25] [36] [15] [12] [11]Weryfikacja występowania — zakres i ograniczenia
Materiał: Historical Polish synthesis; M. rickenii and M. umbonata included; M. gracilenta cross-reference to M. mastoidea.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: No new identification or DNA verification; source occurrence does not mean whole-region occupancy or current presence. Dates of individual collections are not an ordinary season.
[15]Materiał: Przemyśl-Lipowica, woj.podkarpackie; GRej 359534, M. mastoidea s.str., curator-verified yellow ID; 20 Oct 2021.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Przemyśl-Lipowica, pow. przemyski, woj. podkarpackie; zbiór 20 paź 2021; voucher: BGF0009874.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: No new identification or DNA verification; source occurrence does not mean whole-region occupancy or current presence. Dates of individual collections are not an ordinary season.
[13]Materiał: Łagowsko-Sulęciński PK in woj.lubuskie; M. mastoidea, Nadl.Świebodzin 185 d; source observation monthIX.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Łagowsko-Sulęciński Park Krajobrazowy, województwo lubuskie; Nadleśnictwo Świebodzin, oddział 185 d; zbiór IX; study 2010–2022, exact observation year not supplied.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Existing geographic identity reused for explicitly named woj.lubuskie; GBIF is not this biological evidence. Morphological source identification; taxon not explicitly s.str.; exact year of the September collection is not given.
[12]Materiał: Park Krajobrazowy Dolina Słupi in woj.pomorskim; M. mastoidea in Dolina Starej Słupi; IX 2021, grąd, ground.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Dolina Starej Słupi, Park Krajobrazowy Dolina Słupi, województwo pomorskie; zbiór IX 2021; exact day not supplied.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Existing geographic identity reused for explicitly named woj.pomorskie; GBIF is not this biological evidence. Morphological source identification; taxon not explicitly s.str.; no individual accession number or collection day.
[11]Materiał: GRej 335549, Puszcza Bukowa, woj.zachodniopomorskie; M. mastoidea under page complex concept, curator-verified; BGF0005880.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Puszcza Bukowa (rez. Trawiasta Buczyna), 1,5 km SE od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; zbiór 14 paź 2018; voucher: BGF0005880.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Page covers a broad complex; no s.str. assignment for this collection. Do not conflate with nearby prominens morphotype records, or claim DNA confirmation.
[13]Materiał: GRej 335549 explicitly in Puszcza Bukowa, rezerwat Trawiasta Buczyna; 14 Oct 2018, soil, several fruit bodies.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Puszcza Bukowa (rez. Trawiasta Buczyna), 1,5 km SE od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; zbiór 14 paź 2018; voucher: BGF0005880.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Source mastoidea complex concept; no molecular/s.str. claim.
[13]Materiał: Wojewoda 2003 explicitly lists Warszawa and vicinity, citing Berdau 1876 and Chełchowski 1898.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Historical broad taxon concept; cited 19 th-century originals not personally read. The registered Warszawa identity is used for explicitly named city, without new geometry or claiming current occupancy.
[15]Materiał: Myko.cz Nálezy explicitly lists Středočeský kraj 9 Oct 2024 and Zlínský kraj 15 Sep 2017 for M. mastoidea.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Occurrence-list rows read; child pages unavailable; no voucher or curator grade inferred. General Výskyt seasonVII–X is preserved independently with its source-account scope; this evidence does not define the season of Poland.
[6]Materiał: Myko.cz Nálezy 0196-2024-0003 explicitly Středočeský kraj, 9 Oct 2024.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Only the atlas occurrence-list row was read; child page unavailable. One date is not a regional regular season.
[6]Wspólne ograniczenia odczytu źródła
Ograniczenia: Broad mastoidea concept includes gracilenta and rickenii; source keeps konradii separate. No dates or ordinary national season supplied for these focal materials. No broader distribution inferred from the unnamed seven-country sample.
[7]Weryfikacja występowania — zakres i ograniczenia
Materiał: de Kok & Vellinga 1998, p 75–76: focal Romanian material of Pázmány 1985 discussed and combined in their analysis.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Broad mastoidea concept includes gracilenta and rickenii; source keeps konradii separate. No dates or ordinary national season supplied for these focal materials. Romanian evidence is citation-chain/Pázmány material discussed by authors; Pázmány 1985 original not personally read.
[7]Materiał: Ge et al. 2010, focal species account: descriptive distribution statement and Materials examined; six Chinese collections are retained separately in the species document.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: One source statement and its examined material, not four independent studies. Administrative scopes record named source localities; no inferred complete range, geometry or collection date.
[8]Zakres opracowania
Przed ukończeniem rekord wymaga uzupełnienia lub rozliczenia.
- Nowe źródła wymagają rozliczenia informacji napotkanych podczas przeglądu.
Podstawa prawna i zakres oceny
Przepisy dla lokalizacji: Polska
Najważniejsze substancje i ich działanie
W serbskiej analizie biochemicznej próbki Mm-151-2015 oznaczono profil składników odżywczych metodami AOAC. Cukry analizowano techniką HPLC-RI z detekcją refraktometryczną, kwasy organiczne za pomocą UFLC-PDA przy 215 nm, a fenole przy 280 nm. Profil kwasów tłuszczowych określono metodą GC-FID po konwersji do estrów metylowych (dozowanie split 1:40 w 250 °C), a tokoferole za pomocą HPLC z detekcją fluorescencyjną (wzbudzenie 290 nm, emisja 330 nm) z tokolem jako wzorcem wewnętrznym.
[37]Analizy próbki serbskiej wykonano w trzech powtórzeniach, z których każde mierzono trzykrotnie. Dane analityczne zestawiono w przeliczeniu na suchą masę grzyba. W opisie metod jednostki tokoferoli podano w mg/100 g, natomiast w tabeli źródłowej w µg/100 g suchej masy.
[37]Składniki odżywcze i związki biologicznie czynne w suchej masie (próbka serbska):
| Składnik | Zawartość (średnia ± SD) | Jednostka |
|---|---|---|
| Tłuszcz | 3,62 ± 0,03 | g/100 g suchej masy |
| Białko | 32,36 ± 0,05 | g/100 g suchej masy |
| Popiół | 12,44 ± 0,03 | g/100 g suchej masy |
| Węglowodany ogółem | 51,58 ± 0,01 | g/100 g suchej masy |
| Wartość energetyczna | 368,37 ± 0,01 | kcal/100 g suchej masy |
| Mannitol | 4,91 ± 0,08 | g/100 g suchej masy |
| Trehaloza | 2,93 ± 0,06 | g/100 g suchej masy |
| Cukry ogółem | 7,8 ± 0,2 | g/100 g suchej masy |
| Kwas szczawiowy | 0,045 ± 0,005 | g/100 g suchej masy |
| Kwas jabłkowy | 0,32 ± 0,01 | g/100 g suchej masy |
| Kwas cytrynowy | nie wykryto | g/100 g suchej masy |
| Kwas fumarowy | śladowe ilości | g/100 g suchej masy |
| Kwasy organiczne ogółem | 0,37 ± 0,01 | g/100 g suchej masy |
| Kwas p-hydroksybenzoesowy | 0,109 ± 0,002 | mg/100 g suchej masy |
| Kwas p-kumarowy | 0,040 ± 0,002 | mg/100 g suchej masy |
| Związki fenolowe ogółem | 0,150 ± 0,001 | mg/100 g suchej masy |
| Kwas cynamonowy | 0,036 ± 0,001 | mg/100 g suchej masy |
Profil kwasów tłuszczowych w puli lipidowej:
| Kwas tłuszczowy | Udział procentowy we frakcji kwasów tłuszczowych (średnia ± SD) |
|---|---|
| C6:0 (kwas kapronowy) | 0,044 ± 0,004% |
| C8:0 (kwas kaprylowy) | 0,027 ± 0,002% |
| C10:0 (kwas kaprynowy) | 0,028 ± 0,001% |
| C12:0 (kwas laurynowy) | 0,074 ± 0,001% |
| C14:0 (kwas mirystynowy) | 0,29 ± 0,01% |
| C14:1 (kwas mirystooleinowy) | 0,008 ± 0,001% |
| C15:0 (kwas pentadekanowy) | 0,28 ± 0,01% |
| C16:0 (kwas palmitynowy) | 15,84 ± 0,05% |
| C16:1 (kwas palmitooleinowy) | 1,55 ± 0,01% |
| C17:0 (kwas margarynowy) | 0,150 ± 0,002% |
| C18:0 (kwas stearynowy) | 0,88 ± 0,01% |
| C18:1n9 (kwas oleinowy) | 11,10 ± 0,01% |
| C18:2n6 (kwas linolowy) | 66,59 ± 0,03% |
| C18:3n3 (kwas linolenowy) | 0,120 ± 0,001% |
| C20:0 (kwas arachidowy) | 0,170 ± 0,001% |
| C20:1 (kwas gadoleinowy) | 0,080 ± 0,004% |
| C20:2 (kwas eikozadienowy) | 0,094 ± 0,001% |
| C20:3n3 + C21:0 | 0,80 ± 0,04% |
| C20:5n3 (kwas eikozapentaenowy) | 0,32 ± 0,01% |
| C22:0 (kwas behenowy) | 0,67 ± 0,01% |
| C23:0 (kwas trikosanowy) | 0,055 ± 0,001% |
| C24:0 (kwas lignocerynowy) | 0,65 ± 0,01% |
| C24:1 (kwas nerwonowy) | 0,17 ± 0,01% |
| Nasycone kwasy tłuszczowe (SFA) | 19,16 ± 0,06% |
| Jednonienasycone kwasy tłuszczowe (MUFA) | 12,91 ± 0,01% |
| Wielonienasycone kwasy tłuszczowe (PUFA) | 67,92 ± 0,06% |
Aktywność przeciwutleniającą ekstraktu metanolowego oceniano in vitro za pomocą testu wychwytywania rodnika DPPH, testu bielenia β-karotenu w emulsji kwasu linolowego, testu hamowania peroksydacji lipidów TBARS oraz zdolności redukcji żelaza (tworzenia błękitu pruskiego), wyrażając wyniki wartościami EC50. Całkowitą zawartość fenoli oznaczono metodą Folina–Ciocalteu w odniesieniu do kwasu galusowego.
[37]Właściwości przeciwutleniające ekstraktu metanolowego in vitro:
| Oznaczenie | Wynik (średnia ± SD) | Jednostka |
|---|---|---|
| Zawartość związków fenolowych (Folin–Ciocalteu) | 17,35 ± 0,05 | mg GAE/g ekstraktu |
| Zdolność redukcyjna żelazicyjanku, EC50 | 2,10 ± 0,01 | mg/mL ekstraktu |
| Wychwytywanie rodników DPPH, EC50 | 5,4 ± 0,2 | mg/mL ekstraktu |
| Hamowanie bielenia β-karotenu/linolanu, EC50 | 1,85 ± 0,09 | mg/mL ekstraktu |
| Hamowanie peroksydacji lipidów (TBARS), EC50 | 0,47 ± 0,02 | mg/mL ekstraktu |
Aktywność przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą ekstraktu metanolowego wyznaczano metodą mikrorozcieńczeń, określając minimalne stężenie hamujące (MIC) oraz minimalne stężenie bójcze (bakteriobójcze MBC lub grzybobójcze MFC). W badaniach na Pseudomonas aeruginosa stwierdzono ponadto obniżenie produkcji piocyjaniny w stężeniach poniżej minimalnego stężenia hamującego wzrost (MIC).
[37]Działanie przeciwbakteryjne ekstraktu metanolowego in vitro:
| Szczep bakteryjny | MIC (mg/mL) | MBC (mg/mL) |
|---|---|---|
| Bacillus cereus (izolat kliniczny) | 0,20 | 0,25 |
| Staphylococcus aureus ATCC 6538 | 0,75 | 1 |
| Staphylococcus aureus MRSA (szczep oporny) | 2 | 4 |
| Escherichia coli ATCC 35210 | 1 | 2 |
| Escherichia coli H2b (szczep oporny) | 0,75 | 1 |
| Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 | 2 | 4 |
| Pseudomonas aeruginosa IBRS P001 (szczep oporny) | 1 | 2 |
| Enterobacter cloacae ATCC 35030 | 1 | 2 |
Działanie przeciwgrzybicze ekstraktu metanolowego in vitro:
| Szczep grzyba | MIC (mg/mL) | MFC (mg/mL) |
|---|---|---|
| Aspergillus fumigatus ATCC 9197 | 1 | 2 |
| Aspergillus versicolor ATCC 11730 | 2 | 4 |
| Aspergillus ochraceus ATCC 12066 | 0,5 | 1 |
| Aspergillus niger ATCC 6275 | 1 | 2 |
| Trichoderma viride IAM 5061 | 0,25 | 0,5 |
| Penicillium funiculosum ATCC 10509 | 1 | 2 |
| Penicillium ochrochloron ATCC 9112 | 1 | 2 |
| Penicillium verrucosum var. cyclopium (izolat żywnościowy) | 2 | 4 |
Aktywność antyproliferacyjną ekstraktu metanolowego badano w warunkach in vitro na czterech ludzkich liniach nowotworowych oraz nienowotworowej pierwotnej hodowli komórek wątroby PLP2 w zakresie stężeń 6,25–400 µg/mL, wyznaczając stężenie hamujące wzrost komórek o 50% (GI50). Jako substancję referencyjną zastosowano eliptycynę.
[37]Wpływ ekstraktu na linie komórkowe (wartości GI50):
| Linia komórkowa | Ekstrakt M. mastoidea (GI50, µg/mL) | Eliptycyna (GI50, µg/mL) |
|---|---|---|
| MCF-7 (rak piersi) | 237 ± 14 | 0,91 ± 0,04 |
| NCI-H460 (niedrobnokomórkowy rak płuca) | 287 ± 10 | 1,03 ± 0,09 |
| HeLa (rak szyjki macicy) | 250 ± 9 | 1,91 ± 0,06 |
| HepG2 (rak wątrobowokomórkowy) | 181 ± 16 | 1,1 ± 0,2 |
| PLP2 (nienowotworowe komórki wątroby) | >400 | 3,2 ± 0,7 |
W badaniu brazylijskim z 2024 roku owocniki Macrolepiota mastoidea (kolekcja MP03) ekstrahowano 70% etanolem (v/v) przez 5 minut, a następnie macerowano w 4 °C przez 10 dni, sączono, zatężano na wyparce obrotowej i liofilizowano.
[41]Przesiew fitochemiczny ekstraktu hydroetanolowego: W testach probówkowych ekstraktu stwierdzono obecność alkaloidów (+), flawonoidów (+), terpenoidów (+), cukrów redukujących (+) oraz tanin hydrolizujących i galusowych (reakcja niebieska). Wynik negatywny (−) uzyskano w próbach na obecność glikozydów, steroidów oraz saponin.
[41]W próbie wygaszania rodnika DPPH na płytkach 96-dołkowych badano stężenia ekstraktu hydroetanolowego w zakresie 5–7000 ppm wobec roztworu DPPH o stężeniu 0,147 mMol/mL, mierząc absorbancję przy 517 nm po 60 minutach inkubacji w ciemności.
[41]Wpływ ekstraktu na aktywność acetylocholinesterazy (AChE z Electrophorus electricus, typ VI) oceniano kolorymetrycznie metodą opartą na reakcji z DTNB przy długości fali 405 nm, stosując eserynę jako inhibitor referencyjny.
[41]W teście DPPH ekstrakt hydroetanolowy MP03 wykazał wartość IC50 równą 305,16 ± 0,74 µg/mL. W teście enzymatycznym zaobserwowano hamowanie aktywności acetylocholinesterazy na poziomie 72,1 ± 0,49%.
[41]Badania ekologiczne
Zakres danych terenowych
Ge, Yang i Vellinga (2010): Źródło podaje Chiny oraz materiał z Heilongjiang, Jilin i Syczuanu. Daty sześciu zbiorów są pojedynczymi zdarzeniami, nie zwykłym sezonem. Wysokości 220, 400 i 740 m dotyczą opisanych stanowisk, nie granic wysokościowych gatunku. Lasy mieszane nie są wskazaniem konkretnego partnera mikoryzowego.
Cho i współautorzy (2019): Wymieniono materiał z Korei Południowej: Pyeongchang-gun, Hongcheon-gun i Wando-gun. Ciągi cyfr w numerach kolekcji pozostają numerami; bez odrębnego potwierdzenia nie są datami zbioru ani sezonem. Opis obejmuje ziemię, otwarte łąki i skraj lasu; nie wskazuje konkretnego gospodarza.
Česká mykologická společnost: Podane znalezienia z Czech są odrębnymi zdarzeniami. Ogólnego zakresu VII–X nie przypisano Polsce ani krajowi wywnioskowanemu z języka strony. Wzmianka o większej obfitości na suchszych stanowiskach z wapiennym podłożem nie określa pH każdego podłoża. Zalecenie oszczędzania rzadkich owocników nie jest przepisem prawa.
Snowarski i rejestr GRej: Daty, miejsca, siedliska i rośliny z poszczególnych zgłoszeń pozostają kontekstem tych zdarzeń. Jasne miejsca nie są automatycznie stanowiskami nasłonecznionymi, a roślinność zielna nie oznacza sama w sobie łąki. Ochrona obszaru Biedrusko nie jest ochroną gatunkową tego grzyba. Numery fotografii i autorstwo nie ustanawiają licencji do ponownego wykorzystania.
de Kok i Vellinga (1998): Materiały z Holandii, Austrii i Belgii zachowują zakres tej publikacji. Wzmianka o Rumunii ma wtórną ścieżkę do Pázmányego (1985); oryginał tego wcześniejszego źródła nie został odczytany. Materiałów nie przekształcono w krajowe okresy regularnego owocowania.
Heberle i współautorzy (2022): Brazylijska kolekcja jest dokumentacją konkretnego materiału. Jej daty i lokalizacji nie użyto jako polskiego sezonu ani dowodu występowania we wszystkich regionach Brazylii.
Lebeuf i współautorzy (2024): Lokalizacje importowanych materiałów są ich proweniencją. Nie stanowią niezależnych nowych obserwacji krajowych ani podstawy do określenia zwykłego sezonu.
Wojewoda (2003): Zwykły polski okres IX–X pochodzi z pełnego wpisu, nie z dat okazów. Picea abies, Pinus sylvestris i Abies alba opisują roślinność otoczenia. Określenie czasem na glebie wapiennej pozostaje kwalifikowanym stwierdzeniem, nie wyłączną preferencją ani pomiarem pH.
Ślusarczyk (2025): Dane dotyczą Łagowsko-Sulęcińskiego Parku Krajobrazowego w województwie lubuskim, Nadleśnictwa Świebodzin, oddziału 185 d: bór mieszany i ziemia. IX oznacza miesiąc znalezienia; dokładnego roku nie podano. Status parku opisuje miejsce, nie ochronę gatunkową ani zwykły regionalny sezon.
Ślusarczyk (2022): Stanowisko pochodzi z Doliny Starej Słupi w województwie pomorskim: IX 2021, grąd, ziemia. To pojedyncze zdarzenie, nie zakres sezonu regionalnego. Nie stwierdzono tu jawnego oznaczenia s.str. ani potwierdzenia molekularnego.
[8] [5] [6] [13] [7] [24] [25] [15] [12] [11]Źródłowe ustalenia ekologiczne
Warunki i porównania zachowują wspólny kontekst oraz dosłowny zapis źródła.
Źródła: [13]
| Rodzaj ustalenia | Znaczenie po polsku | Kontekst źródła | Dosłowny zapis | Miejsce w źródle | Zakres interpretacji |
|---|---|---|---|---|---|
| Oświetlenie stanowiska | W świetlistych miejscach wskazanych w tym opisie siedliska. | Macrolepiota mastoidea sensu Snowarski/Gierczyk | Rzadka. Owocniki wyrastają pojedynczo i gromadnie w świetlistych miejscach w lasach liściastych, parkach, zaroślach i wśród roślinności zielnej. | Występowanie, HTML line 500 | Własny kontekst źródła; bez globalnej preferencji lub punktów diagnostycznych. |
| Roślinność | Wśród roślinności zielnej, w tym samym opisie siedliska. | Macrolepiota mastoidea sensu Snowarski/Gierczyk | Rzadka. Owocniki wyrastają pojedynczo i gromadnie w świetlistych miejscach w lasach liściastych, parkach, zaroślach i wśród roślinności zielnej. | Występowanie, HTML line 500 | Własny kontekst źródła; bez globalnej preferencji lub punktów diagnostycznych. |
- Świetlistość nie oznacza nasłonecznienia. Roślinność zielna nie jest oznaczeniem taksonu ani gospodarza.
- Suchsze stanowisko i wapienne podłoże skalne są wspólnym warunkiem porównania; bez wniosku o pH.
Źródłowe ustalenia ekologiczne
Warunki i porównania zachowują wspólny kontekst oraz dosłowny zapis źródła.
Źródła: [6]
| Rodzaj ustalenia | Znaczenie po polsku | Kontekst źródła | Dosłowny zapis | Miejsce w źródle | Zakres interpretacji |
|---|---|---|---|---|---|
| Porównanie obfitości | Obficiej występuje na suchszych stanowiskach o wapiennym podłożu skalnym. | Macrolepiota mastoidea — ČMS | Hojnější je na sušších lokalitách s vápencovým podložím. | Výskyt, HTML source line 50 | Własny kontekst źródła; bez globalnej preferencji lub punktów diagnostycznych. |
- Świetlistość nie oznacza nasłonecznienia. Roślinność zielna nie jest oznaczeniem taksonu ani gospodarza.
- Suchsze stanowisko i wapienne podłoże skalne są wspólnym warunkiem porównania; bez wniosku o pH.
Siedlisko i występowanie
W Chinach czubajka sutkowata rośnie jako saprotrof naziemny samotnie lub w rozproszeniu na otwartych łąkach oraz w lasach mieszanych, na obszarze od północnego wschodu po południowy zachód kraju. Kolekcje zielnikowe zbierano od końca lipca do końca września m.in. w prowincjach Heilongjiang, Jilin i Syczuan, na wysokościach 220, 400 oraz 740 m n.p.m.
[39]W Ameryce Południowej obecność gatunku stwierdzono m.in. w brazylijskim biomie Pampa, na wzgórzu Morro do Sabiá w stanie Rio Grande do Sul (30°21′20″S, 54°17′42″W, 124 m n.p.m.), na glebie typu Planossolo Hidromórfico Eutrófico Arênico, w sąsiedztwie pól i terenów podmokłych dorzecza rzeki Vacacaí. Pojedynczy owocnik (HCB18100) zebrano tam w maju 2021 roku.
[40]W badaniach laboratoryjnych prowadzonych w Serbii owocniki zebrano jesienią 2015 roku w Babušnicy koło Pirotu, w południowej części kraju (próbka Mm-151-2015).
[37]Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Źródła |
|---|---|---|---|
| Austria | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Belgia | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Chiny | Heilongjiang; Jilin; Sichuan | Nie ustalono |
|
| Czechy | kraj środkowoczeski | Nie ustalono |
|
| Holandia | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Polska | województwo podkarpackie; Lubuskie / Lubusz — obszar podany w metadanych GBIF; Pomeranian — obszar podany w metadanych GBIF; województwo zachodniopomorskie; Puszcza Bukowa; Warszawa | IX–X |
|
| Rumunia | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
Materiały
Kolekcje zielnikowe
- HCB18100
BR; SãoGabriel,MorrodoSabiá,RioGrandedoSul; 12/05/2021; M.A.Heberle
[4]- SFC20150718-01
KR; Woljeongsa temple,Pyeongchang-gun,Gangwon-do
[4]- SFC20160927-52
KR; NatureEnvironmentResearchPark,Hongcheon-gun,Gangwon-do
[4]- SFC20171012-09
KR; DadohaehaesangMarine&CoastalNationalParks,Wando-gun,Jeollanam-do
[4]- E.C.Vellinga2294(L)
NL; N.J.Dam
[4]- Bas7381
AT
[4]- Boekhout1026
BE
[4]- Kolekcja
Polska; Tycówka, przysiółek Ciśca w Gminie Węgierska Górka pow. Żywiec woj. śląskie; 2009-10-01; Ryszard Taran
[14]- BGF/BF/BK/121018/0001
Polska; ok. 1,6 km na NE od Radojewa, pow. Poznań, woj. wielkopolskie [N 52°30'29,31" E 16°58'05,66"], BC99; 2012-10-18; Barbara Kudławiec
[14]- BGF/BF/JN/131010/0007
Polska; 800 m N od wsi Stobiecko Szlacheckie, gm.Ładzice, pow. radomszczański, woj. łódzkie [51st 6' 36,8" N i 19st 23' 45,95" E], DE45; 2013-10-10; Jacek Nowicki
[14]- BGF0005142
Polska; Złoty Potok, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE95; 2016-10-22; Krzysztof Kołodziejczyk
[14]- Kolekcja
Polska; Puszcza Bukowa (rez. Osetno), 1,6 km na NE od Dobropola Gryfińskiego, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; 2019-10-02; Grazyna Domian
[14]- Kolekcja
Polska; Puszcza Bukowa (Dolina Ponikwy), 2,5 km na NW od Binowa, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB93; 2019-10-09; Grazyna Domian
[14]- BGF0005880
Polska; Puszcza Bukowa (rez. Trawiasta Buczyna), 1,5 km SE od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; 2018-10-14; Grazyna Domian
[14]- BGF0016932
Polska; prop. rez. Płoty w gm. Płoty, 1,2 km na NW od miejscowości Kocierz, pow. gryficki, woj. zachodniopomorskie, AB38; 2020-10-08; Grazyna Domian
[14]- BGF0008104
Polska; 0,7 km NW od wsi Fryszerka; gm. Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie [GPS: 51st 8' 44,8" N i 19st 29' 59,5" E], DE46; 2016-09-22; Jacek Nowicki
[14]- BGF0016751
Polska; Równina Wełtyńska (prop. rez. Mszar Gajki), 0,8 km na NE od osady leśnej Gajki, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AC03; 2021-10-06; Grazyna Domian
[14]- BGF0009874
Polska; Przemyśl-Lipowica, pow. przemyski, woj. podkarpackie; 2021-10-20; piotr pytel
[14]- Kolekcja
Polska; 1,5 km NE od wsi Wąglin; gm. Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie [GPS: 51,1528 19,5807], DE47; 2022-10-01; Jacek Nowicki
[14]- BGF0017142
Polska; Równina Gorzowska (prop. rez. Lilie Wodne w Barlineckim PK), 3,3 km SE od Moczydła, pow. myśliborski, woj. zachodniopomorskie, AC48; 2022-10-26; Grazyna Domian
[14]- BGF0017139
Polska; Równina Pyrzycka (Barlinecki PK, prop. rez. Wilcze Jary), 0,4 km E od nowego Cmentarza Komunalnego w Barlinku (pomiędzy ul. Szosową i Fabryczną), pow. myśliborski, woj. zachodniopomorskie, AC37; 2022-09-30; Grazyna Domian
[14]- Kolekcja
Polska; 1 km E od wsi Wąglin; gm. Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie [GPS: 51,1431 19,5856], DE47; 2022-11-13; Jacek Nowicki
[14]- BGF0010337
Polska; 2km na zach od Wapowiec, pow. przemyski, woj. podkarpackie; 2022-09-27; piotr pytel
[14]- BGF0017124
Polska; Wzgórza Bukowe (rez. Trawiasta Buczyna), 2 km na SE od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; 2023-10-17; Grazyna Domian
[14]- BGF0017122
Polska; Wzgórza Bukowe (rez. Źródliskowa Buczyna), 1,2 km NW od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; 2023-11-10; Grazyna Domian
[14]- Kolekcja
Polska; Łagowsko-Sulęciński Park Krajobrazowy, województwo lubuskie; Nadleśnictwo Świebodzin, oddział185d; IX; study2010–2022, exact observation year not supplied; Tomasz Ślusarczyk
[14]- Kolekcja
Polska; Dolina Starej Słupi, Park Krajobrazowy Dolina Słupi, województwo pomorskie; IX2021; exact day not supplied; Tomasz Ślusarczyk
[14]- HKAS37384
Chiny; Heilongjiang Province: Yichun City, Beishan; 2000-08-08; M. S. Yuan4646; 400 m n.p.m.
[14]- HMAS76557
Chiny; Heilongjiang Province: Huma County; 2000-07-29; X.L. Mao, H.A. Wen and S.X. Sun120
[14]- HKAS11084
Chiny; Jilin Province: Antu County, Baima town; 2004-08-17; L.F. Zhang605; 740 m n.p.m.
[14]- HKAS11207
Chiny; Jilin Province: Antu County, Jinyuetan Park; 2004-09-29; L.F. Zhang628; 220 m n.p.m.
[14]- HKAS50914
Chiny; Jilin Province: Dunhua City, Huangnihe; 2006-09-05; X.H. Wang2016
[14]- HKAS51950
Chiny; Sichuan Province: Chengdu City; 2006-09-30; Z.W. Ge938
[14]
Źródła
- nr44.anatomy.collections.v2
- Cho et al. 2019. Mycobiology47(4): 368–377; DOI 10.1080/12298093.2019.1663122
- Karel Tejkal, Česká mykologická společnost: Macrolepiota mastoidea (także [38])
- de Kok & Vellinga 1998. Persoonia17(1): 69–79
- Ge Z.W., Yang Z.L., Vellinga E.C. 2010. The genus Macrolepiota (Agaricaceae, Basidiomycota) in China. Fungal Diversity45:81–98. DOI 10.1007/s13225-010-0062-0.
- Grzyby polskich lasów. Lasy Państwowe; printed112–113/PDF110–111.
- Ślusarczyk T. 2022. Materiały do znajomości mykobioty Parku Krajobrazowego Dolina Słupi. Przegląd Przyrodniczy33(3): 3–29.
- Ślusarczyk T. 2025. Materiały do poznania bioty grzybów Łagowsko-Sulęcińskiego Parku Krajobrazowego. Przegląd Przyrodniczy36(2): 27–69.
- Snowarski M., Gierczyk B. Atlas grzybów Polski / GRej: Macrolepiota mastoidea; public page generated 2026-09-01; taxon comment 2025-12-30.
- nr44.ecology.source-results.20261026
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. Biodiversity of Poland 7; focal entry printed423/PDF425.
- Heberle et al. 2022. RSD11(10):e596111033143; DOI 10.33448/rsd-v11i10.33143 (także [40])
- Lebeuf, Russell & Justo 2024. Fungal Syst Evol14:139–152; DOI 10.3114/fuse.2024.14.09
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów
- ELIaktualnośćochrony 2014/1408
- Własnypełnyprzeglądaktówirejestrówprawnychrekordu44
- ELIaktualnośćaktupodstawowego 2011/672
- Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych, środków spożywczych zawierających grzyby oraz uprawnień klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy
- ELIaktualnośćtekstu 2026/258
- ZweryfikowaneźródłowowynikiprawnePLrekord44
- GBIF Backbone Taxonomy:exact accepted match2536707, Macrolepiota mastoidea;familyAgaricaceae
- PTMyk, KPNG, Rekomendacja5/2025,9June 2025
- PTMyk, Rekomendacja5,9.06.2025
- Species Fungorum, name134693, current name for M.rickenii
- Ćirić A., Kruljević I., Stojković D., Fernandes Â., Barros L., Calhelha R.C., Ferreira I.C.F.R., Soković M., Glamočlija J. 2019. Comparative investigation on edible mushrooms Macrolepiota mastoidea, M.rhacodes and M.procera:functional foods with diverse biological activities. Food&Function10:7678–7686. DOI 10.1039/c9fo01900f
- Ge Z.W., Yang Z.L., Vellinga E.C. 2010. The genus Macrolepiota (Agaricaceae, Basidiomycota) in China. Fungal Diversity45:81–98. DOI 10.1007/s13225-010-0062-0
- Silva H.V.da, Freitas M.A.M.de, Machado T.H.L., Menezes Filho A.C.P.de, Ventura M.V.A., Rocha E.N.da 2024. First report, phytochemical screening, and antioxidant and acetylcholinesterase inhibition activities of Macrolepiota mastoidea(Fr.)Singer mushroom extract in the Southwest region of Brazil. Brazilian Journal of Science3(12): 50–57. DOI 10.14295/bjs.v3i12.706
- Marek Snowarski i Błażej Gierczyk, atlas/GRej: Macrolepiota mastoidea