Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Czubajka sutkowata

Macrolepiota mastoidea

Odmiana gatunku Macrolepiota mastoidea

Jadalny
JadalnyOcena autora źródła.

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Czubajka sutkowata zachwyca elegancką sylwetką. Jej jasny, kremowobeżowy kapelusz zdobią drobne, brązowawe łuski oraz wyraźny, spiczasty garbek na środku, przypominający sutek. Od spodu kryją się gęste, białawe i wolne blaszki, które nie dotykają trzonu. Sam trzon jest wysoki, smukły, lekko bulwiasty u podstawy i zaopatrzony w ruchomy pierścień. Całość prezentuje się niezwykle lekko i subtelnie na tle leśnego poszycia.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Kształt
U młodych owocników kapelusz może mieć kształt jajowaty lub dzwonkowaty, cylindryczno-jajowaty; u dojrzałych owocników może mieć kształt wypukły, płaski lub płaskowypukły, stożkowato-dzwonkowaty; u starych owocników może mieć kształt płaski.
Pokrycie
Powierzchnia kapelusza jest łuskowata; ma drobne, rzadkie łuseczki ku brzegowi; ma otrębiaste, szarobrązowawe łuseczki; ma łuseczki o barwie od czerwonoszarej do jasnobrązowej, początkowo ma pokrycie gładkie i ciągłe; później ma nieregularne łatki pokrycia, także u dojrzałych owocników.
Układ pęknięć powierzchni
U dojrzałych owocników powierzchnia kapelusza jest popękana.
Kolor
Kapelusz może być biały lub białawy; ma barwę od jasnoochrowej do jasnoorzechowobrązowej; ma barwę od białej do szarobiałej.
Tło powierzchni kapelusza jest białawe lub jest kremowe.
Środek kapelusza może być czerwonobrązowy.
Profil krawędzi
Profil krawędzi jest ostry.
Resztki osłony na brzegu
Na brzegu kapelusza występują niewielkie zwisające resztki osłony, a u młodych owocników zwisające włókienkowate resztki osłony.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 50 do 150 milimetrów.
Środek
Kapelusz ma ostry garbek.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę blaszkową.

Blaszki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Blaszki są wolne od trzonu.
Barwa
Hymenofor może być szarobrązowy; ma barwę od białej do szarobiałej, początkowo jest biały; jest białawy, a później jest kremowy.
Naturalna barwa ostrza blaszki
Niekiedy ostrze blaszki jest brązowawe.
Rozstaw
Blaszki są gęste.
Szerokość blaszek
Blaszki są wysokie.
Blaszeczki
Stwierdzono obecność blaszeczek.
Liczba szeregów długości blaszeczek
Liczba szeregów długości blaszeczek może wynosić od 2 do 3.

Trzon i podstawa

Kształt
Trzon może mieć kształt walcowaty, zwężający się ku górze lub niemal walcowaty.
Podstawa
Nasada trzonu może być nieco bulwiasta.
podstawa trzonu jest nieco zgrubiała lub jest bulwiasta, a często może być wyraźnie bulwiasta.
Kolor
Trzon może być białawy, kremowy lub jasnoochrowy.
Pod pierścieniem tło powierzchni trzonu może być kremowe.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu może mieć brązowawe łuseczki; może mieć drobne, otrębiaste, brązowawe łuseczki, zwłaszcza nad pierścieniem. Ma drobne, otrębiaste łuseczki o barwie od kremowej do bladobrązowej. Jest pokryta kłaczkami o barwie białej lub ma drobne, cieliste łuseczki. Nad pierścieniem może być drobno kłaczkowata. Pod pierścieniem może mieć drobne, ochrowe łuseczki w niewyraźnych obrączkach, ciemniejsze od wskazanego tła. Nad pierścieniem jest gładka lub jest drobno kłaczkowata.
Wnętrze
Trzon może być u młodych owocników pełny; u dojrzałych owocników — pusty.
Konsystencja
Trzon jest łykowaty / odporny na rozerwanie i włóknisty.
Długość
Trzon może mieć długość do 250 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 5 do 20 milimetrów.

Pierścień

Obecność
Pierścień występuje u tego gatunku; ma prostą budowę; jest pojedynczy.
Forma
Pierścień jest wzniesiony ku górze.
Budowa
Pierścień jest błoniasty.
Położenie
Pierścień jest położony w górnej części trzonu.
Barwa
Pierścień może być białawy.
Spód pierścienia może być białawy.
Górna powierzchnia pierścienia może być brązowawo punktowana.
Obrzeżenie pierścienia
Niekiedy pierścień jest podwójnie obrzeżony.
Ruchomość
Pierścień jest przesuwalny lub nieznacznie przesuwalny.

Bulwa

Szerokość
Szerokość bulwy u podstawy trzonu może wynosić do 22 milimetrów.

Miąższ

Barwa
Miąższ może być białawy lub biały.
Twardość i zwartość
W kapeluszu miąższ jest miękki.
Smak
Smak miąższu jest słaby i przyjemny.
Struktura
W kapeluszu miąższ ma strukturę watowatą.
Zmiana koloru
Po uszkodzeniu miąższ nie zmienia barwy.
Zapach
Zapach jest niewyróżniający się.

Gdzie i kiedy rośnie

Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać pojedynczo lub w grupach.
Częstość
Gatunek jest rzadki.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od września do października.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Jadalny

Prawo

Ochrona
W Polsce nie podlega ochronie gatunkowej.
Handel
W Polsce nie jest dopuszczony do obrotu handlowego ani do produkcji przetworów grzybowych.

Z czym można pomylić

1 / 3

FAQ

Czy czubajka sutkowata jest grzybem jadalnym?

Tak, to smaczny grzyb jadalny. W kuchni wykorzystuje się głównie delikatne kapelusze po odpowiedniej obróbce cieplnej.

Czym różni się od czubajki kani?

Jest zazwyczaj smuklejsza i mniejsza, a jej kapelusz wyróżnia się ostrym, mocno zaznaczonym garbkiem i drobnymi łuskami.

Gdzie najczęściej można ją znaleźć?

Występuje na ziemi na obrzeżach lasów liściastych i mieszanych, na polanach, łąkach oraz w nasłonecznionych zaroślach.

Kiedy w Polsce przypada sezon na ten gatunek?

Główny okres owocowania w polskich lasach przypada na wczesną jesień – przede wszystkim na wrzesień i październik.

Czy czubajka sutkowata żyje w mikoryzie z drzewami?

Nie, jest saprotrofem czerpiącym składniki z rozkładającej się ściółki glebowej, a nie partnerem mikoryzowym drzew.

Jak najlepiej przygotować ją do spożycia?

Kapelusze wyśmienicie smakują smażone na maśle, panierowane lub duszone; twarde trzony warto wysuszyć i zmielić.

Z jakimi niebezpiecznymi grzybami można ją pomylić?

Może być pomylona ze śmiertelnie trującymi jasnymi muchomorami lub trującymi, małymi gatunkami czubajeczek.

Po czym rozpoznać jej kapelusz?

Po jasnym tle z drobnymi brązowawymi łuseczkami oraz wyraźnym, spiczastym garbku umieszczonym w centralnym punkcie.

Czy pierścień na trzonie jest ruchomy?

Tak, dojrzałe okazy posiadają wyraźny pierścień, który można swobodnie przesuwać wzdłuż gładkiego, smukłego trzonu.

Czy wolno spożywać ten gatunek na surowo?

Nie, czubajka sutkowata bezwzględnie wymaga dokładnej obróbki termicznej przed spożyciem.