Macrolepiota mastoidea
Macrolepiota mastoidea
Odmiana gatunku Macrolepiota mastoidea
Valgomas
Nustatykite vietovę, kad matytumėte savo regiono duomenis.











Gūbriuotoji skėtpadėlė žavi elegantišku siluetu. Jos šviesią, kremiškai smėlinę kepurėlę puošia smulkūs, rusvi žvyneliai ir ryškus, smailus gūbrelis viduryje, primenantis spenelį. Apatinėje pusėje glūdi tankūs, balkšvi ir laisvi lakšteliai, kurie nesiliečia prie koto. Pats kotas yra aukštas, lieknas, ties pagrindu šiek tiek gumbiškas ir su judamu žiedu. Miško paklotės fone visa tai atrodo nepaprastai lengvai ir subtiliai.
Atpažinimas, buveinė ir svarbiausi skirtumai.
Grybautojas
Vaisiakūnio sandara
- Vaisiakūnio sandaros tipas
- Vaisiakūnio sandaros tipas: Kepurėlė, kotas.
Kepurėlė
- Kepurėlės forma
- subrendusių vaisiakūnių: Kepurėlės forma: išgaubtas.
subrendusių vaisiakūnių: Kepurėlės forma: išgaubtas (suplokštėjęs profilis).
subrendusių vaisiakūnių: Kepurėlės forma: plokščia.
jaunų vaisiakūnių: Kepurėlės forma: kiaušiniškas.
jaunų vaisiakūnių: Kepurėlės forma: varpiškas.
jaunų vaisiakūnių: Kepurėlės forma: cilindriškas ir kiaušiniškas.
subrendusių vaisiakūnių: Kepurėlės forma: kūgiškas ir varpiškas.
senų vaisiakūnių: Kepurėlės forma: plokščia. - Kepurėlės danga
- Kepurėlės danga: žvynuota (pilkšvai rusvas).
Kepurėlės danga: žvynuota.
subrendusių vaisiakūnių: Kepurėlės danga: žvynuota.
Kepurėlės danga: žvynuota (ištisinės, lygus dangos paviršius).
Kepurėlės danga: žvynuota (lopinėliais, netaisyklingas kontūras).
Kepurėlės danga: žvynuota (kepurėlės krašte, smulkūs žvyneliai, reta danga, krašto link).
Kepurėlės danga: žvynuota (sėleniškos, pilkšvai rusvas).
Kepurėlės danga: žvynuota (pilkas, rausvas atspalvis).
Kepurėlės danga: žvynuota (šviesiai ruda danga). - Paviršiaus įtrūkimų raštas
- subrendusių vaisiakūnių: Paviršiaus įtrūkimų raštas: suskilinėjusi, raštas nenurodytas.
- Kepurėlės spalva
- Kepurėlės spalva: baltas.
Kepurėlės spalva: rausvai rudas (kepurėlės centras).
Kepurėlės spalva: balsva.
Kepurėlės spalva: šviesios ochros spalvos.
Kepurėlės spalva: baltas (pilkšvas atspalvis).
Kepurėlės spalva: kreminis (fono spalva).
Kepurėlės spalva: balsva (fono spalva).
Kepurėlės spalva: rudas (šviesus atspalvis, lazdyno riešuto rudumo). - Kepurėlės krašto profilis
- Kepurėlės krašto profilis: aštrus.
- Apvalkalo liekanos krašte
- Apvalkalo liekanos krašte: su kabančiomis apdangalo liekanomis (šiek tiek).
jaunų vaisiakūnių: Apvalkalo liekanos krašte: su kabančiomis apdangalo liekanomis (plaušuotos). - Kepurėlės skersmuo
- Kepurėlės skersmuo – 50–150 mm.
- Kepurėlės centras
- Kepurėlės centras: su ryškiu gūbreliu.
Kepurėlės centras: su ryškiu gūbreliu.
Kepurėlės centras: su ryškiu gūbreliu.
Kepurėlės centras: su ryškiu gūbreliu (smailus gumburėlis).
Kepurėlės apačia
- Himenoforo tipas
- Himenoforo tipas: lakšteliai.
Lakšteliai prie koto
- Himenoforo prisitvirtinimas prie koto
- Himenoforo prisitvirtinimas prie koto: laisvas nuo koto (lakšteliai).
Himenoforo prisitvirtinimas prie koto: laisvas nuo koto (lakšteliai).
Himenoforo prisitvirtinimas prie koto: laisvas nuo koto (lakšteliai).
Himenoforo prisitvirtinimas prie koto: laisvas nuo koto (lakšteliai).
- Himenoforo spalva
- Himenoforo spalva: baltas.
Himenoforo spalva: baltas.
Himenoforo spalva: balsva.
Himenoforo spalva: kreminis.
Himenoforo spalva: pilkai rudas.
Himenoforo spalva: baltas (pilkšvas atspalvis). - Natūrali lakštelio briaunos spalva
- Natūrali lakštelio briaunos spalva: rusvas (kartais).
- Lakštelių išsidėstymo tankis
- Lakštelių išsidėstymo tankis: tankiai išsidėstę.
Lakštelių išsidėstymo tankis: tankiai išsidėstę. - Lakštelių pločio klasė
- Lakštelių pločio klasė: aukšti.
- Trumpųjų lakštelių buvimas
- Trumpųjų lakštelių buvimas: yra.
Trumpųjų lakštelių buvimas: yra. - Trumpųjų lakštelių ilgių eilių skaičius
- Trumpųjų lakštelių ilgių eilių skaičius: 2–3.
Kotas ir pamatas
- Koto forma
- Koto forma: cilindriškas.
Koto forma: siaurėjantis į viršų.
Koto forma: cilindriškas (beveik). - Koto pagrindas
- Koto pagrindas: gumbiškas (šiek tiek).
Koto pagrindas: sustorėjusi (šiek tiek).
Koto pagrindas: gumbiškas.
Koto pagrindas: gumbiškas (ryški, dažnai). - Koto spalva
- Koto spalva: balsva.
Koto spalva: kreminis.
Koto spalva: šviesios ochros spalvos.
žemiau žiedo: Koto spalva: kreminis (fono spalva). - Koto paviršiaus danga
- Koto paviršiaus danga: žvynuota (rusva danga).
Koto paviršiaus danga: žvynuota.
žemiau žiedo: Koto paviršiaus danga: žvynuota (ochros spalvos danga).
virš žiedo: Koto paviršiaus danga: dribsniuota (smulkūs žvyneliai).
virš žiedo: Koto paviršiaus danga: žvynuota (smulkūs žvyneliai, sėleniškos, rusva danga, ypač).
Koto paviršiaus danga: žvynuota (smulkūs žvyneliai, sėleniškos, kreminis).
Koto paviršiaus danga: žvynuota (smulkūs žvyneliai, sėleniškos, blyškiai rudas).
žemiau žiedo: Koto paviršiaus danga: žvynuota (smulkūs žvyneliai, ochros spalvos danga, tamsesni už foną, išsidėsčiusios žiedais, neryškus išsidėstymas).
Koto paviršiaus danga: dribsniuota (balta danga).
Koto paviršiaus danga: žvynuota (smulkūs žvyneliai, kūno spalvos). - Koto vidus
- subrendusių vaisiakūnių: Koto vidus: tuščiaviduris.
jaunų vaisiakūnių: Koto vidus: pilnaviduris. - Koto konsistencija
- Koto konsistencija: pluoštinis ir atsparus plyšimui ir pluoštinis.
- Koto ilgis
- Koto ilgis: iki 250 mm.
- Koto skersmuo
- Koto skersmuo: 5–20 mm.
Žiedas
- Žiedo buvimas
- Žiedo buvimas: yra.
Žiedo buvimas: yra.
Žiedo buvimas: yra.
Žiedo buvimas: yra.
Žiedo buvimas: yra.
Žiedo buvimas: yra (paprastos sandaros).
Žiedo buvimas: yra (paprastos sandaros).
Žiedo buvimas: yra (žiedų skaičius: 1). - Žiedo forma
- Žiedo forma: kylantis.
Žiedo forma: kylantis. - Žiedo medžiagos sandara
- Žiedo medžiagos sandara: plėviškas.
Žiedo medžiagos sandara: plėviškas.
Žiedo medžiagos sandara: plėviškas. - Žiedo padėtis
- Žiedo padėtis: viršutinėje koto dalyje.
- Žiedo spalva
- Žiedo spalva: balsva.
Žiedo spalva: balsva.
Žiedo spalva: balsva (apatinė žiedo pusė).
Žiedo spalva: rusvas (viršutinis žiedo paviršius, taškuotas). - Žiedo kraštas
- Žiedo kraštas: su dvigubu kraštu (kartais).
- Žiedo judrumas
- Žiedo judrumas: paslankus.
Žiedo judrumas: paslankus (šiek tiek).
Gumbas
- Gumbo ties koto pagrindu plotis
- Gumbo ties koto pagrindu plotis: iki 22 mm.
Trama
- Minkštimo spalva
- Minkštimo spalva: balsva.
Minkštimo spalva: baltas. - Minkštimo standumas
- Minkštimo standumas: minkštas (kepurėlės minkštimas).
- Minkštimo skonis
- Minkštimo skonis: silpnas.
Minkštimo skonis: malonus, silpnas. - Minkštimo struktūra
- Minkštimo struktūra: vatiškas (kepurėlės minkštimas).
- Pažeisto minkštimo spalva
- Pažeisto minkštimo spalva: spalva nesikeičia.
Pažeisto minkštimo spalva: spalva nesikeičia. - Minkštimo kvapas
- Minkštimo kvapas: neišsiskiriantis.
Kur ir kada auga
- Vaisiakūnių augimo pobūdis
- Vaisiakūnių augimo pobūdis: pavieniui arba grupėmis.
- Aptikimo dažnumas
- Aptikimo dažnumas: retas.
- Derėjimo laikotarpis
- Vaisiakūniai pasirodo nuo rugsėjo iki spalio.
- Paplitimo sritis
- Paplitimo sritis: patvirtinta.
Valgomumas ir virtuvė
- Valgomumas
- Valgomas
Teisė
- Apsauga
- Lenkijoje rūšiai netaikoma rūšinė apsauga.
- Prekyba
- Lenkijoje rūšimi neleidžiama prekiauti ar iš jos gaminti grybų produktų.
Su kuo galima supainioti
Macrolepiota procera
Svarbiausi skirtumai
Didžioji skėtpadėlė (Macrolepiota procera) paprastai pasiekia didesnius matmenis ir yra tamsesnės spalvos, su dideliais, ryškiais, plokšteliškais žvynais ant kepurėlės bei ryškesniu, zigzago formos rudu raštu ant koto. Gūbriuotoji skėtpadėlė turi gerokai smulkesnius žvynelius ir subtilesnį koto raštą. Žiūrint pro mikroskopą, didžioji skėtpadėlė skiriasi didesnėmis sporomis ir kitokia kepurėlės žvynus sudarančių hifų struktūra (trichodermos išsidėstymas, o gūbriuotojoje skėtpadėlėje yra palisadas).
Macrolepiota excoriata
Svarbiausi skirtumai
Smėlyninė skėtpadėlė (Macrolepiota excoriata) pasižymi lygiu kotu, o gūbriuotosios skėtpadėlės koto paviršius padengtas smulkiais žvyneliais. Be to, atliekant mikroskopinius tyrimus, pas Macrolepiota excoriata dažniau nustatomos sagtelės prie bazidžių pertvarėlių.
Macrolepiota konradii
Svarbiausi skirtumai
Gūbriuotoji skėtpadėlė (Macrolepiota mastoidea) formuoja smulkesnius ir tankiau išsidėsčiusius kepurėlės žvynelius bei dažniau auga atvirose, žolėtose vietose. Tarptautiniame registre „Species Fungorum“ pavadinimas M. konradii laikomas M. mastoidea sinonimu, tuo tarpu daugelyje regioninių atlasų abu taksonai aprašomi atskirai.
Žvaigždėtoji skėtpadėlė (Macrolepiota konradii) pasižymi didesniais, rečiau išsidėsčiusiais kepurėlės žvyneliais, skeldėjančiais būdingu žvaigždišku raštu, kuris skiriasi nuo smulkaus gūbriuotosios skėtpadėlės žvyneliuotumo. Nors dalis autorių ją priskiria plačiajam Macrolepiota mastoidea kompleksui, lauko sąlygomis ji laikoma atskiru taksonu.
FAQ
Ar gūbriuotoji skėtpadėlė yra valgomas grybas?
Taip, tai skanus valgomas grybas. Virtuvėje dažniausiai naudojamos švelnios kepurėlės po tinkamo terminio apdorojimo.
Kuo ji skiriasi nuo skėtinės žvynabudės?
Paprastai ji yra lieknesnė ir mažesnė, o jos kepurėlė išsiskiria aštriu, ryškiu gūbreliu ir smulkiais žvyneliais.
Kur dažniausiai ją galima rasti?
Auga ant žemės lapuočių ir mišrių miškų pakraščiuose, laukymėse, pievose bei saulėtuose krūmynuose.
Kada Lenkijoje būna šios rūšies sezonas?
Pagrindinis derėjimo laikotarpis Lenkijos miškuose būna ankstyvą rudenį – visų pirma rugsėjį ir spalį.
Ar gūbriuotoji skėtpadėlė sudaro mikorizę su medžiais?
Ne, ji yra saprotrofas, maisto medžiagas imantis iš yrančios dirvožemio paklotės, o ne medžių mikorizinis partneris.
Kaip geriausia paruošti ją vartojimui?
Kepurėlės yra puikaus skonio keptos svieste, apvoliotos džiūvėsėliuose arba troškintos; kietus kotus verta išdžiovinti ir sumalti.
Su kokiais pavojingais grybais galima ją supainioti?
Ją galima supainioti su mirtinai nuodingomis šviesiomis musmirėmis arba nuodingomis smulkiomis žvynabudėlių rūšimis.
Pagal ką atpažinti jos kepurėlę?
Pagal šviesų foną su smulkiais rusvais žvyneliais ir ryškų, smailų gūbrelį, esantį pačiame centre.
Ar žiedas ant koto yra judamas?
Taip, subrendę egzemplioriai turi aiškų žiedą, kurį galima laisvai stumdyti lygiu, lieknu kotu.
Ar galima šią rūšį vartoti žalią?
Ne, prieš vartojimą gūbriuotąją skėtpadėlę būtina kruopščiai termiškai apdoroti.
Mėgėjas
Pavadinimai ir istorija
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Macrolepiota mastoidea
- Pozostałe nazwy
- Czubajka sutkowata
Stebėjimai namuose
Sporų atspaudas
- Reikalingos medžiagos
- šviežia, subrendusi kepurėlė, popieriaus lapas, stiklinė arba dubenėlis, vanduo
- Laikas
- 2–24 h
- Atlikimas
- Padėkite kepurėlę apatine puse ant popieriaus.
- Užlašinkite lašą vandens ant viršaus ir uždenkite.
- Po 2–24 valandų pakelkite kepurėlę ir apžiūrėkite nuosėdas.
Ko ieškoti
- Sporų atspaudo spalva
- Sporų atspaudo spalva: baltas.
Po mikroskopu
- Reikalingos medžiagos
- šviesinis mikroskopas, objektinis ir dengiamasis stikleliai, adata, vanduo, sporos iš atspaudo
- Atlikimas
- Adata perkelkite šiek tiek atspaudo ant stiklelio.
- Užlašinkite lašą vandens, uždenkite dengiamuoju stikleliu ir apžiūrėkite sporas.
Ko ieškoti
- Sporos forma
- Sporos forma: elipsoidiškas. Sporos forma: kiaušiniškas. Sporos forma: elipsoidiškas. Sporos forma: elipsoidiškas. Sporos forma: kiaušiniškas. Sporos forma: elipsoidiškas. Sporos forma: ašaros formos. Sporos forma: elipsoidiškas. Sporos forma: kiaušiniškas.
- Sporos paviršius
- Sporos paviršius: lygus. Sporos paviršius: lygus. Sporos paviršius: lygus. Sporos paviršius: lygus.
- Sporos matmenys
- Ilgis 11–18 µm, plotis 7–10,4 µm.
- Sporos matmenys
- Ilgis 12,95 µm, plotis 8,69 µm.
Matmenis lyginkite sukalibravę mikroskopo skalę.
Ekologija ir paplitimas
- Dirvožemio kalkingumas
- Dirvožemio kalkingumas: kalkingas (kartais).
- Spygliuočiai medžiai aplinkoje
- Spygliuočiai medžiai aplinkoje: Picea abies.
Spygliuočiai medžiai aplinkoje: Pinus sylvestris.
Spygliuočiai medžiai aplinkoje: Abies alba. - Mitybos būdas
- Mitybos būdas: saprotrofinis.
Panaudojimas ne kulinarijoje
Virtuvėje pirmiausia naudojamos švelnios kepurėlės, kurios yra puikaus skonio keptos svieste, apvoliotos džiūvėsėliuose ar dedamos į aromatingus padažus. Kieti kotai paprastai džiovinami ir sumalami į grybų prieskonius. Tradiciniame ūkyje šis grybas buvo vertinamas dėl malonaus kvapo ir skonio savybių, praturtinančių grybautojų rudeninį valgiaraštį.
Istorija ir kultūra
Rūšies epitetas „mastoidea“ kilęs iš graikų kalbos ir nurodo į spenelišką pakilumą ant kepurėlės. Lenkų nomenklatūroje ji kartais buvo vadinama speneline skėtpadėle arba smulkesne didžiosios skėtpadėlės giminaite. Nors praeityje buvo painiojama su giminingais taksonais, mikologiniuose atlasuose ji užsitikrino tvirtą vietą kaip patrauklus ir grybautojų vertinamas vietinės gamtos elementas.
Valgomumas ir saugumas
Ji laikoma skaniu valgomu grybu, tačiau reikalauja ypatingo atsargumo. Niekada nepasikliaukite vienu požymiu – visada kartu vertinkite žiedą, kotą, laisvus lakštelius ir gūbrelį. Pradedantieji gali ją supainioti su mirtinai nuodingomis musmirėmis arba nuodingomis smulkiomis žvynabudėlėmis. Rinkite tik visiškai išsivysčiusius, patikimai atpažintus egzempliorius.
Buveinė ir paplitimas
Auga ant žemės kaip saprotrofas, skaidydamas miško paklotę, todėl netoliese esantys medžiai nereiškia mikorizės. Ją galima rasti lapuočių ir mišrių miškų pakraščiuose, laukymėse, krūmynuose ir saulėtose žolėtose kalvelėse. Lenkijoje vaisiakūniai paprastai pasirodo rugsėjį ir spalį, nors šiltesniuose Europos regionuose sezonas būna ilgesnis.
Šaltiniai
- Karel Tejkal, Česká mykologická společnost: Macrolepiota mastoidea
- Ge Z.W., Yang Z.L., Vellinga E.C. 2010. The genus Macrolepiota (Agaricaceae, Basidiomycota) in China. Fungal Diversity45:81–98. DOI 10.1007/s13225-010-0062-0.
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. Biodiversity of Poland 7; focal entry printed423/PDF425.
Tyrėjas
Trama
- Minkštimo kvapas
- Minkštimo kvapas: kepurėlės odelės žvynelių kvapas gali priminti Macrolepiota procera kvapą. [6]
Valgomumas ir virtuvė
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Valgomumas
- Valgomas
Źródło oznaczenia.
Tejkal K. Česká mykologická společnost: Macrolepiota mastoidea. · Kuchyňské využití: Je jedlá a chutná podobně jako bedla vysoká; source author assessment. No preparation requirement inferred.
Snowarski M., Gierczyk B. Atlas grzybów Polski / GRej: Macrolepiota mastoidea; public page generated2026-09-01; taxon comment2025-12-30. · jadalne czy trujące?: Jadalna / Edible; source author assessment. No raw-edibility or preparation requirement inferred.
Moksliniai pavadinimai ir taksonomija
- Galiojantis mokslinis pavadinimas
Macrolepiota mastoidea
Czubajka sutkowata, Macrolepiota mastoidea (Fr.) Singer, należy do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae). Nazwa ta obejmuje grupę bardzo zbliżonych morfologicznie form, których granice bywają różnie ujmowane w atlasach i opracowaniach taksonomicznych. W chińskiej rewizji z 2010 roku wykazano niewielkie różnice w sekwencjach regionu ITS pomiędzy próbkami zaliczanymi do tego kompleksu. W szerszych ujęciach systematycznych pojawiają się europejskie nazwy Macrolepiota affinis, Macrolepiota gracilenta oraz Macrolepiota rickenii, jednak ranga i odrębność tych drobnych taksonów pozostają przedmiotem dyskusji.
[40] [43] [39]- Zakres ujęcia taksonomicznego
Macrolepiota mastoidea (Fr.) Singer jako zaakceptowany gatunek GBIF2536707, z zachowaniem preferowanego celu rekordu44: Czubajka sutkowata. Materiały i dawne synonimiczne lub szersze ujęcia zachowują własny zakres źródłowy. PTMyk2025 rekomenduje czubajka wątła dla nazwy z kolumny3 Macrolepiota affinis(Velen.)Bon; kolumna2 przywołuje M.mastoidea(Wojewoda2003),a kolumna4 wcześniejszą czubajka sutkowata. Komisja nie rozstrzyga taksonomii. To pozostaje jawną różnicą ujęcia,nierozstrzygniętą tutaj jako pełna tożsamość M.affinis i wszystkich materiałów M.mastoidea. Nie scala się osobnego rekordu45 M.konradii.
[34] [35]
Pastabos dėl taksono sampratos
Ge, Yang i Vellinga (2010): Autorzy omawiają zmienność kompleksu M. mastoidea i małe różnice ITS. Nie utożsamia się historycznych nazw z nowym oznaczeniem każdego okazu. Materiał HMAS28232 rozpoznano ponownie jako Lepiota clypeolaria; nie potwierdza on tego gatunku.
Cho i współautorzy (2019): Opis M. mastoidea jest odrębny od poprzedzającego go opisu M. detersa. Nazwa M. umbonata w tej pracy oznacza inny opisany gatunek; samo określenie garbka nie uzasadnia synonimizacji. Różnic sekwencji europejskich i azjatyckich nie rozstrzyga się tu jako nowej globalnej synonimii.
Česká mykologická společnost: Atlas rozróżnia M. konradii dla własnego ujęcia. Przywołane szersze traktowanie z innej publikacji jest wtórnym odsyłaczem, nie samodzielnym rozstrzygnięciem pozwalającym połączyć dwa rekordy.
Snowarski i rejestr GRej: Strona obejmuje kompleks M. mastoidea z odrębnymi adnotacjami rickenii i prominens, a M. konradii wyłącza. Jawne s.str. i formalny status zgłoszenia to różne informacje; komentarz o s.str. nie zastępuje oznaczenia wpisu jako zweryfikowanego przez kustosza.
de Kok i Vellinga (1998): Źródło ujmuje M. gracilenta i M. rickenii w synonimii M. mastoidea. Historyczne M. mastoidea sensu Konrad i Maublanc wyłącza jako M. konradii. Zachowano ujęcie danej publikacji, bez automatycznego przenoszenia każdej nazwy lub starego oznaczenia do jednego współczesnego taksonu.
Heberle i współautorzy (2022): Oznaczenie dotyczy materiału przedstawionego jako M. mastoidea w pracy z Brazylii. Nie uznano go za nową rewizję wszystkich europejskich ujęć gatunku.
Lebeuf i współautorzy (2024): Publikacja opisuje M. macilenta i M. pallida z Ameryki Północnej. Ich wymiarów i opisów nie przeniesiono do europejskiego M. mastoidea; nazwa tego ostatniego pełni także rolę taksonu porównawczego.
Polskie Towarzystwo Mykologiczne (2025): W rekomendacji nazw kolumna 2 podaje M. mastoidea w ujęciu Wojewody, kolumna 3 M. affinis, nazwa zalecana brzmi czubajka wątła, a wcześniejsza czubajka sutkowata. Komisja nie rozstrzyga przez tę tabelę taksonomii; zachowano niepewny zakres i dotychczasową tożsamość rekordu.
Species Fungorum, rekord 134693: Rekord nazwy 134693 wiąże M. rickenii z aktualną nazwą M. mastoidea (Fr.) Singer. Źródłowe daty i zapis bibliograficzny zachowano; nie utożsamiono tego pojedynczego rekordu nomenklatorycznego z pełnym przeglądem wszystkich synonimów.
Wojewoda (2003): Wpis obejmuje źródłowe szersze ujęcie M. mastoidea z rickenii i umbonata oraz odsyłaczem do gracilenta. M. konradii ma obok odrębny wpis.
Ślusarczyk (2025): Wpis z Nadleśnictwa Świebodzin, oddziału 185 d, podano pod nazwą Macrolepiota mastoidea. Nie przedstawiono go jako jawnego oznaczenia s.str. ani potwierdzenia molekularnego.
Ślusarczyk (2022): Wpis z Doliny Starej Słupi z IX 2021 podano pod nazwą Macrolepiota mastoidea. Nie przedstawiono go jako jawnego oznaczenia s.str. ani potwierdzenia molekularnego.
Atlas Lasów Państwowych — inny takson: Sprawdzany materiał Lasów Państwowych ma nagłówek M. konradii. Jego opisów, zakresu VII–X ani informacji o częstości nie włączono jako dowodu dla rekordu M. mastoidea.
[8] [5] [6] [13] [7] [25] [26] [36] [37] [15] [12] [11] [9]Ekologija ir paplitimas
- Buveinė
- Buveinė: spygliuočių miškas, lapuočių miškas, krūmynai, pamiškė arba pakelė (šaltinyje vartojamas rūšies pavadinimas: Macrolepiota mastoidea sensu Wojewoda2003 (rickenii/umbonata included; gracilenta crossref; konradii separate)). [15]
Buveinė: lapuočių miškas, parkas arba krūmynai (šaltinyje vartojamas rūšies pavadinimas: Macrolepiota mastoidea sensu Snowarski/Gierczyk atlas complex, excluding separate konradii). [13]
Buveinė: mišrus miškas (šaltinyje vartojamas rūšies pavadinimas: Macrolepiota mastoidea sensu Ślusarczyk2025; source morphology, no explicit s.str.). [12]
Buveinė: lapuočių miškas (šaltinyje vartojamas rūšies pavadinimas: Macrolepiota mastoidea sensu Ślusarczyk2022; source morphology, no explicit s.str.). [11] - Substratas
- Substratas: dirvožemis (šaltinyje vartojamas rūšies pavadinimas: Macrolepiota mastoidea sensu Wojewoda2003). [15]
Substratas: dirvožemis (šaltinyje vartojamas rūšies pavadinimas: Macrolepiota mastoidea sensu Ślusarczyk2022). [11]
Substratas: dirvožemis (šaltinyje vartojamas rūšies pavadinimas: Macrolepiota mastoidea sensu Ślusarczyk2025). [12]
Substratas: nuokritos (šaltinyje vartojamas rūšies pavadinimas: Macrolepiota mastoidea sensu Myko.cz; konradii separate). [6] - Aptikimo dažnumas
- Lenkija: Aptikimo dažnumas: retas. [13]
Laboratorinė diagnostika
Dane ustrukturyzowane
Papėdgrūdžiai
- Bazidės optinė išvaizda
- Bazidės optinė išvaizda: hialininis. [8]
Bazidės optinė išvaizda: hialininis. [5]
Bazidės optinė išvaizda: hialininis. [25] - Sporų skaičius ant bazidės
- Sporų skaičius ant bazidės – 4. [5]
Sporų skaičius ant bazidės – 4. [8]
Sporų skaičius ant bazidės – 4. [25] - Bazidės turinio buvimas
- Bazidės turinio buvimas: yra (retai, smulkios granulės ir burbuliukų pavidalo dariniai). [5]
- Bazidės ilgis
- Bazidės ilgis: 33–39,7 µm. [5]
Bazidės ilgis: 32–44 µm. [25]
Bazidės ilgis: 32–44 µm. [8] - Bazidės forma
- Bazidės forma: buožiškas. [8]
Bazidės forma: buožiškas. [5]
Bazidės forma: buožiškas. [25]
Kepurėlės žievinis sluoksnis
Kepurėlės žvynelių ląstelės
- Mikroskopinės ląstelės viršūnės forma
- Mikroskopinės ląstelės viršūnės forma: siaurėjantis viršūnės link (šiek tiek). [8]
Mikroskopinės ląstelės viršūnės forma: siaurėjantis viršūnės link (šiek tiek). [5] - Šakojimasis
- Šakojimasis: šakotas (retai). [8]
- Ilgis
- Ilgis: 36,9–71,9 µm. [5]
- Pigmento spalva
- Pigmento spalva: geltonas (gelsvas, vakuolėse). [8]
Pigmento spalva: rudas (rusvas, vakuolėse). [8]
Pigmento spalva: geltonas (gelsvas, vakuolėse). [5]
Pigmento spalva: rudas (rusvas, vakuolėse). [5] - Forma
- Forma: cilindriškas (beveik). [8]
Sagtelės
Himenialinės cistidės
- Cheilocistidžių išsidėstymas
- Cheilocistidžių išsidėstymas: pluošteliais. [8]
Cheilocistidžių išsidėstymas: pluošteliais. [5] - Himeninės cistidės ilgis
- Himeninės cistidės ilgis: 15–20 µm. [25]
Himeninės cistidės ilgis: 10–20 µm. [8]
Himeninės cistidės ilgis: 15,6–25 µm. [5] - Himeninės cistidės optinė išvaizda
- Himeninės cistidės optinė išvaizda: hialininis. [8]
Himeninės cistidės optinė išvaizda: hialininis. [5]
Himeninės cistidės optinė išvaizda: hialininis. [25] - Himeninės cistidės forma
- Himeninės cistidės forma: buožiškas. [8]
Himeninės cistidės forma: buožiškas. [5]
Himeninės cistidės forma: buožiškas. [25] - Nurodytos himeninės cistidės sienelės storis
- Nurodytos himeninės cistidės sienelės storis: plonasienis. [8]
Nurodytos himeninės cistidės sienelės storis: plonasienis. [5]
Nurodytos himeninės cistidės sienelės storis: plonasienis. [25]
Kiti laboratoriniai požymiai
Sporos
- Vidutinis sporos ilgio ir pločio santykis
- Vidutinis sporos ilgio ir pločio santykis: 1,49 (standartinis nuokrypis: 0,09, vidurkis). [8] [24]
- Bazidiosporos hilinės ataugos ilgis
- Bazidiosporos hilinės ataugos ilgis: 1,2–1,4 µm. [5]
Bazidiosporos hilinės ataugos ilgis: 1–1,5 µm. [8] - Sporos viršūnėlės forma
- Sporos viršūnėlės forma: suapvalintas. [8]
- Sporų spalva pro mikroskopą
- Sporų spalva pro mikroskopą: hialininis. [8]
Sporų spalva pro mikroskopą: hialininis. [5]
Sporų spalva pro mikroskopą: hialininis. [25] - Dygimo poros buvimas
- Dygimo poros buvimas: yra. [8]
Dygimo poros buvimas: yra. [5]
Dygimo poros buvimas: yra. [25]
Dygimo poros buvimas: yra (uždengta hialininiu dangteliu, episporio nutrūkimas). [8] - Sporos ilgis
- Sporos ilgis: 12–18 µm. [6]
Sporos ilgis: 11,2–14,4 µm. [5]
Sporos ilgis: 12,95 µm (nepatikslintas sklaidos matas, pateiktas kaip ±, nurodyta vertė po ženklo ±: 0,84, vidurkis). [8]
Sporos ilgis: 12–14 µm. [25]
Sporos ilgis: 11–15 µm. [8] - Sporos ilgio ir pločio santykis
- Sporos ilgio ir pločio santykis: 1,33–1,65. [8]
Sporos ilgio ir pločio santykis: 1,31–1,67. [5] - Sporų dekstrinoidinė reakcija
- Sporų dekstrinoidinė reakcija: dekstrinoidinė. [8]
Sporų dekstrinoidinė reakcija: dekstrinoidinė. [5]
Sporų dekstrinoidinė reakcija: dekstrinoidinė. [6] - Sporos forma
- Sporos forma: elipsoidiškas. [8]
Sporos forma: kiaušiniškas. [8]
Sporos forma: elipsoidiškas. [8]
Sporos forma: elipsoidiškas. [5]
Sporos forma: kiaušiniškas. [5]
Sporos forma: elipsoidiškas. [6]
Sporos forma: ašaros formos. [6]
Sporos forma: elipsoidiškas. [25]
Sporos forma: kiaušiniškas. [25] - Sporos paviršius
- Sporos paviršius: lygus. [8]
Sporos paviršius: lygus. [5]
Sporos paviršius: lygus. [6]
Sporos paviršius: lygus. [25]
Tyrimų medžiaga ir metodai
Mikroskopiniai duomenys — šaltinis ir apribojimai
Materiał: M. mastoidea China; 41 basidiospores from 2 basidiocarps of 2 collections. Source meanQ, not ratio of meanaxes.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
[8]- Šaltiniuose pateikti rezultatai — Bazidiosporos hilinės ataugos ilgis
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 1–1,5 µm [8]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 1,2–1,4 µm [5] - Šaltiniuose pateikti rezultatai — Sporų skaičius ant bazidės
- Liczba zarodników na jednej podstawce wynosi 4. [8] [25] [5]
- Šaltiniuose pateikti rezultatai — Bazidės ilgis
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 33–39,7 µm [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 32–44 µm [8]
Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. 32–44 µm [25] - Šaltiniuose pateikti rezultatai — Bazidės plotis
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 12–14 µm [8]
Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. 12–14 µm [25]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 11,6–13,8 µm [5] - Šaltiniuose pateikti rezultatai — Himeninės cistidės ilgis
- Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. na ostrzu blaszki: 15–20 µm [25]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. na ostrzu blaszki: 15,6–25 µm [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. na ostrzu blaszki: 15–20 µm (skrajnie od 10 µm) [8] - Šaltiniuose pateikti rezultatai — Himeninės cistidės plotis
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. na ostrzu blaszki: 6,1–11,3 µm [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. na ostrzu blaszki: 7–10 µm [8]
Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. na ostrzu blaszki: 7–10 µm [25] - Šaltiniuose pateikti rezultatai — Plotis
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. Komórki łuski kapelusza: Szerokość badanej komórki może wynosić od 8,2 do 10,9 mikrometra. [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. Komórki łuski kapelusza: Szerokość badanej komórki może wynosić od 6 do 12 mikrometrów. [8] - Šaltiniuose pateikti rezultatai — Sporos ilgis
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 11,2–14,4 µm [5]
Materiał badania: Author atlas description; bibliography is not independent direct remeasurement. The atlas has an unresolved internal clamp statement conflict. 12–18 µm [6]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. Średnia długość zarodnika w badanym materiale wynosi 12,95 mikrometra (w źródle ±0,84 mikrometra; rodzaj niepewności nie został podany). [8]
Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. 12–14 µm [25]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 12–14 µm (skrajnie 11–15 µm) [8] - Šaltiniuose pateikti rezultatai — Sporos ilgio ir pločio santykis
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 1,38–1,63 (skrajnie 1,33–1,65) [8]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 1,31–1,67 [5] - Šaltiniuose pateikti rezultatai — Sporos plotis
- Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. 9–10 µm [25]
Materiał badania: Author atlas description; bibliography is not independent direct remeasurement. The atlas has an unresolved internal clamp statement conflict. 7–10 µm [6]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 8–9,5 µm (skrajnie do 10 µm) [8]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 8–10,4 µm [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. Średnia szerokość zarodnika w badanym materiale wynosi 8,69 mikrometra (w źródle ±0,6 mikrometra; rodzaj niepewności nie został podany). [8]
Metody i zapisy źródłowe — Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors.
Pochodzenie materiału: China: Heilongjiang,Jilin,Sichuan.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Methods printed82: spores5–10%KOH; at least20/collection; [n/m/p]=spores/fruitbodies/collections; inner range contains>=90%; parentheses extrema; Q=L/W in side view; avQ mean±sample SD. Other structures5–10%KOH and Congo red; Melzer for amyloidy.
Wygląd optyczny podstawki — zapis źródłowy: „basidia hyaline” [8]
Długość wyrostka wnęki bazydiospory — zapis źródłowy: „apiculus1–1.5µm” [8]
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „4-spored/tetrasporic” [8]
Długość podstawki; Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „(32, 44)×(12, 14)µm” [8]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „clavate” [8]
Organizacja cheilocystyd; Płodność ostrza blaszek — zapis źródłowy: „in bunches forming a sterile edge” [8]
Długość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(10)15–20×7–10µm” [8]
Wygląd optyczny cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia hyaline” [8]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia clavate” [8]
Grubość ściany dokładnie określonej cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia thin-walled” [8]
Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(15, 20)×(7, 10)µm” [8]
Kształt szczytu — zapis źródłowy: „terminal cells slightly tapering to apex” [8]
Układ — zapis źródłowy: „Squamules on pileus: a palisade of hyphae” [8]
Rozgałęzienie — zapis źródłowy: „hyphae of squamules rarely branched” [8]
Barwa pigmentu — zapis źródłowy: „yellowish to brownish vacuolar pigment” [8]
Kształt — zapis źródłowy: „Squamules on pileus: a palisade of subcylindric, clampless hyphae” [8]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „basidia thin-walled” [8]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „slightly thick-walled hyphae forming squamules” [8]
Szerokość — zapis źródłowy: „hyphae forming pileal squamules; diameter(6, 12)µm” [8]
Obecność pleurocystyd — zapis źródłowy: „Pleurocystidia absent; source material scope only” [8]
Kształt szczytu zarodnika — zapis źródłowy: „germ pore caused by an interruption in the episporium on the rounded apex” [8]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „hyaline” [8]
Kongofilia zarodników — zapis źródłowy: „congophilous” [8]
Obecność pory rostkowej — zapis źródłowy: „with germ pore” [8]
Obecność pory rostkowej — zapis źródłowy: „germ pore caused by an interruption in the episporium on the rounded apex; covered by a hyaline cap” [8]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „[41/2/2] (11.0)12.0–14.0(15.0)×8.0–9.5(10.0)µm” [8]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „x̄=12.95±0.84×8.69±0.60µm” [8]
Metachromazja zarodników — zapis źródłowy: „metachromatic in cresyl blue” [8]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „Q=(1.33)1.38–1.63(1.65)” [8]
Reakcja dekstrynoidalna zarodników — zapis źródłowy: „dextrinoid; Melzer named in methods” [8]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „ellipsoid to ovoid in side view; ellipsoid in front view” [8]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „ellipsoid in front view” [8]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „smooth” [8]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „thick-walled” [8]
Metody i zapisy źródłowe — Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected.
Pochodzenie materiału: South Korea: Gangwon-do and Jeollanam-do.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Section2.2 Nikon Eclipse80i400×/1000×; Melzer for amyloidity; other structures3%aqueousKOH,Congo red,cresyl blue. >=20spores,10basidia,10cheilocystidia/specimen. [a/b/c]=number observed/basidiocarps/collection sites; dimensions minimum–maximum.
Wygląd optyczny podstawki — zapis źródłowy: „basidia hyaline” [5]
Długość wyrostka wnęki bazydiospory — zapis źródłowy: „apiculus1.2–1.4µm” [5]
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „4-spored/tetrasporic” [5]
Obecność zawartości podstawki — zapis źródłowy: „[28/2/2] rarely containing small granules and bubble-like contents” [5]
Długość podstawki; Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „(33, 39.7)×(11.6, 13.8)µm” [5]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „clavate” [5]
Organizacja cheilocystyd; Płodność ostrza blaszek — zapis źródłowy: „in bunches forming a sterile edge” [5]
Długość cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(15.6, 25)×(6.1, 11.3)µm” [5]
Wygląd optyczny cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia hyaline” [5]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia clavate” [5]
Grubość ściany dokładnie określonej cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia thin-walled” [5]
Kształt szczytu — zapis źródłowy: „terminal cells slightly tapering to apex” [5]
Układ — zapis źródłowy: „Squamules on pileus: a palisade of hyphae” [5]
Długość — zapis źródłowy: „hyphae forming pileal squamules36.9–71.9µm long” [5]
Barwa pigmentu — zapis źródłowy: „yellowish to brownish vacuolar pigment” [5]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „basidia thin-walled” [5]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „slightly thick-walled hyphae forming squamules” [5]
Szerokość — zapis źródłowy: „hyphae forming pileal squamules; diameter(8.2, 10.9)µm” [5]
Obecność pleurocystyd — zapis źródłowy: „Pleurocystidia absent; source material scope only” [5]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „hyaline” [5]
Kongofilia zarodników — zapis źródłowy: „congophilous” [5]
Obecność pory rostkowej — zapis źródłowy: „with germ pore” [5]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „[40/2/2]11.2–14.4×8.0–10.4µm” [5]
Metachromazja zarodników — zapis źródłowy: „metachromatic in cresyl blue” [5]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „Q=1.31–1.67” [5]
Reakcja dekstrynoidalna zarodników — zapis źródłowy: „dextrinoid; Melzer named in methods” [5]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „ellipsoid to ovoid” [5]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „smooth” [5]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „thick-walled” [5]
Metody i zapisy źródłowe — HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material.
Pochodzenie materiału: Brazil: Rio Grande do Sul,São Gabriel,Morro do Sabiá.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Methods PDF2–3: macro/micromorphological identification atLATAF; specimens individually in plastic pots; dried after analysis at average40°C; microscopic medium,N and magnification not supplied.
Wygląd optyczny podstawki — zapis źródłowy: „basidia hyaline” [25]
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „4-spored/tetrasporic” [25]
Długość podstawki; Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „(32, 44)×(12, 14)µm” [25]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „clavate” [25]
Długość cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(15, 20)×(7, 10)µm” [25]
Wygląd optyczny cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia hyaline” [25]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia clavate” [25]
Grubość ściany dokładnie określonej cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia thin-walled” [25]
Układ — zapis źródłowy: „The cortical layer of the pileus is formed by a palisade of subcylindrical hyphae” [25]
Kształt — zapis źródłowy: „subcylindrical hyphae of the cortical layer of the pileus” [25]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „basidia thin-walled” [25]
Obecność pleurocystyd — zapis źródłowy: „Pleurocystidia absent; source material scope only” [25]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „hyaline” [25]
Obecność pory rostkowej — zapis źródłowy: „with germ pore” [25]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „12–14×9–10µm” [25]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „ellipsoid to ovoid” [25]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „smooth” [25]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „thick-walled” [25]
Metody i zapisy źródłowe — Author atlas description; bibliography is not independent direct remeasurement. The atlas has an unresolved internal clamp statement conflict.
Pochodzenie materiału: Czech atlas; measured material locality not specified.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: No microscope,measurement medium or sample count given; Melzer explicitly named for dextrinoid reaction.
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „12–18×7–10µm” [6]
Reakcja dekstrynoidalna zarodników — zapis źródłowy: „dextrinoid; Melzer named in methods” [6]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „eliptické nebo kapkovité” [6]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „smooth” [6]
Tyrimo medžiaga ir apimtis
Ge, Yang i Vellinga (2010): Zachowano sześć chińskich kolekcji z ich własnymi numerami, datami i zbieraczami. Próba pomiaru zarodników [41/2/2] obejmuje węższy materiał; nie przypisuje się jej wszystkim sześciu okazom. Przedziały obejmujące co najmniej 90% pomiarów, skrajności i średnie mają odrębne znaczenie statystyczne. Porównanie z M. excoriata dotyczy m.in. trzonu i częstości sprzążek, z zachowaniem wtórnych cytowań autorów.
Cho i współautorzy (2019): Materiał porównawczy obejmuje SFC20150718-01/MK453227, SFC20160927-52/MK453228 i SFC20171012-09/MK453229. Próby zarodników [40/2/2], podstawek [28/2/2] i cheilocystyd [20/2/2] pozostają oddzielne; ostatnia liczba oznacza liczbę stanowisk. Nieliczne sprzążki przy podstawkach i brak zaobserwowanych sprzążek u podstaw cheilocystyd dotyczą różnych struktur.
Česká mykologická společnost: W haśle występuje wewnętrzna rozbieżność o sprzążkach: opis podaje ich obecność co najmniej przy podstawkach, a porównanie wskazuje ich brak. Nie utworzono z tego bezwarunkowych, wymiennych stanów cechy. Zachowano także uwagi o czasem podwójnym brzegu pierścienia i czasem brązowawym ostrzu blaszek wraz z ich kwalifikatorami.
Snowarski i rejestr GRej: Zachowano osiemnaście wpisów GRej: dwanaście z żółtym identyfikatorem i sześć formalnie przyjętych, oczekujących na weryfikację. Numerów okazów nie zastępują deklaracje wysłania materiału ani sama informacja, kto go badał. Wpis 359534 podaje s.str. i BGF0009874; 350908 ma komentarz s.str., lecz pozostaje formalnie oczekujący.
de Kok i Vellinga (1998): Praca podaje osiemnaście kolekcji z siedmiu krajów. Nie dopowiedziano krajów niewymienionych w odczytanym fragmencie ani brakujących identyfikatorów okazów. Później importowane sekwencje porównawcze nie są nowymi niezależnymi zbiorami.
Heberle i współautorzy (2022): Kolekcja HCB18100 zachowuje źródłowy zapis daty 12/05/2021 oraz miejsce São Gabriel, Morro do Sabiá, Rio Grande do Sul. Nie rozstrzygnięto kolejności dnia i miesiąca przez zgadywanie. Zakres danych o łuskach i ich strzępkach pozostaje przypisany opisanej strukturze, nie całej skórce kapelusza.
Lebeuf i współautorzy (2024): W tabeli wykorzystano wcześniej opublikowane sekwencje porównawcze: Vellinga 2294 (L), AY243604 z Holandii, oraz SFC20171012-09, MK453229 z Korei Południowej. Koreański numer jest tą samą kolekcją co w pracy Cho, nie drugim nowym okazem. Nie przypisano tym importom nowej liczebności próby pomiarowej.
Species Fungorum, rekord 134693: Źródło służy sprawdzeniu relacji nomenklatorycznej. Nie jest nową analizą mikroskopową ani dowodem biologicznej odrębności wszystkich historycznych ujęć.
Wojewoda (2003): Źródło wspomina materiał KRAM z 1972 r. z okolic Lubina i Rynarcic, bez indywidualnego numeru akcesji. Nie utworzono brakującego numeru. Historyczne oceny czerwonych list NL4 i SF VU oraz brak oceny PL nie są aktualnym statusem prawnym.
Ślusarczyk (2025): Źródło wskazuje prywatne fungarium, lecz nie podaje indywidualnego numeru okazu. Zachowano to ograniczenie bez dopisywania akcesji.
Ślusarczyk (2022): Źródło wskazuje prywatne fungarium TSH bez indywidualnego numeru akcesji i bez dnia zbioru. Nie uzupełniono tych braków domysłem.
[8] [5] [6] [13] [7] [25] [26] [37] [15] [12] [11]Paplitimo patikra — apimtis ir apribojimai
Materiał: Historical Polish synthesis; M. rickenii and M. umbonata included; M. gracilenta cross-reference to M. mastoidea.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: No new identification or DNA verification; source occurrence does not mean whole-region occupancy or current presence. Dates of individual collections are not an ordinary season.
[15]Materiał: Przemyśl-Lipowica, woj.podkarpackie; GRej 359534, M. mastoidea s.str., curator-verified yellow ID; 20 Oct 2021.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Przemyśl-Lipowica, pow. przemyski, woj. podkarpackie; zbiór 20 paź 2021; voucher: BGF0009874.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: No new identification or DNA verification; source occurrence does not mean whole-region occupancy or current presence. Dates of individual collections are not an ordinary season.
[13]Materiał: Łagowsko-Sulęciński PK in woj.lubuskie; M. mastoidea, Nadl.Świebodzin 185 d; source observation monthIX.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Łagowsko-Sulęciński Park Krajobrazowy, województwo lubuskie; Nadleśnictwo Świebodzin, oddział 185 d; zbiór IX; study 2010–2022, exact observation year not supplied.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Existing geographic identity reused for explicitly named woj.lubuskie; GBIF is not this biological evidence. Morphological source identification; taxon not explicitly s.str.; exact year of the September collection is not given.
[12]Materiał: Park Krajobrazowy Dolina Słupi in woj.pomorskim; M. mastoidea in Dolina Starej Słupi; IX 2021, grąd, ground.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Dolina Starej Słupi, Park Krajobrazowy Dolina Słupi, województwo pomorskie; zbiór IX 2021; exact day not supplied.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Existing geographic identity reused for explicitly named woj.pomorskie; GBIF is not this biological evidence. Morphological source identification; taxon not explicitly s.str.; no individual accession number or collection day.
[11]Materiał: GRej 335549, Puszcza Bukowa, woj.zachodniopomorskie; M. mastoidea under page complex concept, curator-verified; BGF0005880.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Puszcza Bukowa (rez. Trawiasta Buczyna), 1,5 km SE od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; zbiór 14 paź 2018; voucher: BGF0005880.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Page covers a broad complex; no s.str. assignment for this collection. Do not conflate with nearby prominens morphotype records, or claim DNA confirmation.
[13]Materiał: GRej 335549 explicitly in Puszcza Bukowa, rezerwat Trawiasta Buczyna; 14 Oct 2018, soil, several fruit bodies.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Puszcza Bukowa (rez. Trawiasta Buczyna), 1,5 km SE od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; zbiór 14 paź 2018; voucher: BGF0005880.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Source mastoidea complex concept; no molecular/s.str. claim.
[13]Materiał: Wojewoda 2003 explicitly lists Warszawa and vicinity, citing Berdau 1876 and Chełchowski 1898.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Historical broad taxon concept; cited 19 th-century originals not personally read. The registered Warszawa identity is used for explicitly named city, without new geometry or claiming current occupancy.
[15]Materiał: Myko.cz Nálezy explicitly lists Středočeský kraj 9 Oct 2024 and Zlínský kraj 15 Sep 2017 for M. mastoidea.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Occurrence-list rows read; child pages unavailable; no voucher or curator grade inferred. General Výskyt seasonVII–X is preserved independently with its source-account scope; this evidence does not define the season of Poland.
[6]Materiał: Myko.cz Nálezy 0196-2024-0003 explicitly Středočeský kraj, 9 Oct 2024.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Only the atlas occurrence-list row was read; child page unavailable. One date is not a regional regular season.
[6]Bendri šaltinio nuskaitymo apribojimai
Ograniczenia: Broad mastoidea concept includes gracilenta and rickenii; source keeps konradii separate. No dates or ordinary national season supplied for these focal materials. No broader distribution inferred from the unnamed seven-country sample.
[7]Paplitimo patikra — apimtis ir apribojimai
Materiał: de Kok & Vellinga 1998, p 75–76: focal Romanian material of Pázmány 1985 discussed and combined in their analysis.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Broad mastoidea concept includes gracilenta and rickenii; source keeps konradii separate. No dates or ordinary national season supplied for these focal materials. Romanian evidence is citation-chain/Pázmány material discussed by authors; Pázmány 1985 original not personally read.
[7]Materiał: Ge et al. 2010, focal species account: descriptive distribution statement and Materials examined; six Chinese collections are retained separately in the species document.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: One source statement and its examined material, not four independent studies. Administrative scopes record named source localities; no inferred complete range, geometry or collection date.
[8]Apžvalgos apimtis
Prieš užbaigiant įrašą reikia papildyti arba patikrinti.
- Atsiradus naujų šaltinių reikia patikrinti peržiūros metu aptiktą informaciją.
Teisinis pagrindas ir vertinimo apimtis
Taisyklės vietovei: Lenkija
Svarbiausios medžiagos ir jų poveikis
W serbskiej analizie biochemicznej próbki Mm-151-2015 oznaczono profil składników odżywczych metodami AOAC. Cukry analizowano techniką HPLC-RI z detekcją refraktometryczną, kwasy organiczne za pomocą UFLC-PDA przy 215 nm, a fenole przy 280 nm. Profil kwasów tłuszczowych określono metodą GC-FID po konwersji do estrów metylowych (dozowanie split 1:40 w 250 °C), a tokoferole za pomocą HPLC z detekcją fluorescencyjną (wzbudzenie 290 nm, emisja 330 nm) z tokolem jako wzorcem wewnętrznym.
[38]Analizy próbki serbskiej wykonano w trzech powtórzeniach, z których każde mierzono trzykrotnie. Dane analityczne zestawiono w przeliczeniu na suchą masę grzyba. W opisie metod jednostki tokoferoli podano w mg/100 g, natomiast w tabeli źródłowej w µg/100 g suchej masy.
[38]Składniki odżywcze i związki biologicznie czynne w suchej masie (próbka serbska):
| Składnik | Zawartość (średnia ± SD) | Jednostka |
|---|---|---|
| Tłuszcz | 3,62 ± 0,03 | g/100 g suchej masy |
| Białko | 32,36 ± 0,05 | g/100 g suchej masy |
| Popiół | 12,44 ± 0,03 | g/100 g suchej masy |
| Węglowodany ogółem | 51,58 ± 0,01 | g/100 g suchej masy |
| Wartość energetyczna | 368,37 ± 0,01 | kcal/100 g suchej masy |
| Mannitol | 4,91 ± 0,08 | g/100 g suchej masy |
| Trehaloza | 2,93 ± 0,06 | g/100 g suchej masy |
| Cukry ogółem | 7,8 ± 0,2 | g/100 g suchej masy |
| Kwas szczawiowy | 0,045 ± 0,005 | g/100 g suchej masy |
| Kwas jabłkowy | 0,32 ± 0,01 | g/100 g suchej masy |
| Kwas cytrynowy | nie wykryto | g/100 g suchej masy |
| Kwas fumarowy | śladowe ilości | g/100 g suchej masy |
| Kwasy organiczne ogółem | 0,37 ± 0,01 | g/100 g suchej masy |
| Kwas p-hydroksybenzoesowy | 0,109 ± 0,002 | mg/100 g suchej masy |
| Kwas p-kumarowy | 0,040 ± 0,002 | mg/100 g suchej masy |
| Związki fenolowe ogółem | 0,150 ± 0,001 | mg/100 g suchej masy |
| Kwas cynamonowy | 0,036 ± 0,001 | mg/100 g suchej masy |
Profil kwasów tłuszczowych w puli lipidowej:
| Kwas tłuszczowy | Udział procentowy we frakcji kwasów tłuszczowych (średnia ± SD) |
|---|---|
| C6:0 (kwas kapronowy) | 0,044 ± 0,004% |
| C8:0 (kwas kaprylowy) | 0,027 ± 0,002% |
| C10:0 (kwas kaprynowy) | 0,028 ± 0,001% |
| C12:0 (kwas laurynowy) | 0,074 ± 0,001% |
| C14:0 (kwas mirystynowy) | 0,29 ± 0,01% |
| C14:1 (kwas mirystooleinowy) | 0,008 ± 0,001% |
| C15:0 (kwas pentadekanowy) | 0,28 ± 0,01% |
| C16:0 (kwas palmitynowy) | 15,84 ± 0,05% |
| C16:1 (kwas palmitooleinowy) | 1,55 ± 0,01% |
| C17:0 (kwas margarynowy) | 0,150 ± 0,002% |
| C18:0 (kwas stearynowy) | 0,88 ± 0,01% |
| C18:1n9 (kwas oleinowy) | 11,10 ± 0,01% |
| C18:2n6 (kwas linolowy) | 66,59 ± 0,03% |
| C18:3n3 (kwas linolenowy) | 0,120 ± 0,001% |
| C20:0 (kwas arachidowy) | 0,170 ± 0,001% |
| C20:1 (kwas gadoleinowy) | 0,080 ± 0,004% |
| C20:2 (kwas eikozadienowy) | 0,094 ± 0,001% |
| C20:3n3 + C21:0 | 0,80 ± 0,04% |
| C20:5n3 (kwas eikozapentaenowy) | 0,32 ± 0,01% |
| C22:0 (kwas behenowy) | 0,67 ± 0,01% |
| C23:0 (kwas trikosanowy) | 0,055 ± 0,001% |
| C24:0 (kwas lignocerynowy) | 0,65 ± 0,01% |
| C24:1 (kwas nerwonowy) | 0,17 ± 0,01% |
| Nasycone kwasy tłuszczowe (SFA) | 19,16 ± 0,06% |
| Jednonienasycone kwasy tłuszczowe (MUFA) | 12,91 ± 0,01% |
| Wielonienasycone kwasy tłuszczowe (PUFA) | 67,92 ± 0,06% |
Aktywność przeciwutleniającą ekstraktu metanolowego oceniano in vitro za pomocą testu wychwytywania rodnika DPPH, testu bielenia β-karotenu w emulsji kwasu linolowego, testu hamowania peroksydacji lipidów TBARS oraz zdolności redukcji żelaza (tworzenia błękitu pruskiego), wyrażając wyniki wartościami EC50. Całkowitą zawartość fenoli oznaczono metodą Folina–Ciocalteu w odniesieniu do kwasu galusowego.
[38]Właściwości przeciwutleniające ekstraktu metanolowego in vitro:
| Oznaczenie | Wynik (średnia ± SD) | Jednostka |
|---|---|---|
| Zawartość związków fenolowych (Folin–Ciocalteu) | 17,35 ± 0,05 | mg GAE/g ekstraktu |
| Zdolność redukcyjna żelazicyjanku, EC50 | 2,10 ± 0,01 | mg/mL ekstraktu |
| Wychwytywanie rodników DPPH, EC50 | 5,4 ± 0,2 | mg/mL ekstraktu |
| Hamowanie bielenia β-karotenu/linolanu, EC50 | 1,85 ± 0,09 | mg/mL ekstraktu |
| Hamowanie peroksydacji lipidów (TBARS), EC50 | 0,47 ± 0,02 | mg/mL ekstraktu |
Aktywność przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą ekstraktu metanolowego wyznaczano metodą mikrorozcieńczeń, określając minimalne stężenie hamujące (MIC) oraz minimalne stężenie bójcze (bakteriobójcze MBC lub grzybobójcze MFC). W badaniach na Pseudomonas aeruginosa stwierdzono ponadto obniżenie produkcji piocyjaniny w stężeniach poniżej minimalnego stężenia hamującego wzrost (MIC).
[38]Działanie przeciwbakteryjne ekstraktu metanolowego in vitro:
| Szczep bakteryjny | MIC (mg/mL) | MBC (mg/mL) |
|---|---|---|
| Bacillus cereus (izolat kliniczny) | 0,20 | 0,25 |
| Staphylococcus aureus ATCC 6538 | 0,75 | 1 |
| Staphylococcus aureus MRSA (szczep oporny) | 2 | 4 |
| Escherichia coli ATCC 35210 | 1 | 2 |
| Escherichia coli H2b (szczep oporny) | 0,75 | 1 |
| Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 | 2 | 4 |
| Pseudomonas aeruginosa IBRS P001 (szczep oporny) | 1 | 2 |
| Enterobacter cloacae ATCC 35030 | 1 | 2 |
Działanie przeciwgrzybicze ekstraktu metanolowego in vitro:
| Szczep grzyba | MIC (mg/mL) | MFC (mg/mL) |
|---|---|---|
| Aspergillus fumigatus ATCC 9197 | 1 | 2 |
| Aspergillus versicolor ATCC 11730 | 2 | 4 |
| Aspergillus ochraceus ATCC 12066 | 0,5 | 1 |
| Aspergillus niger ATCC 6275 | 1 | 2 |
| Trichoderma viride IAM 5061 | 0,25 | 0,5 |
| Penicillium funiculosum ATCC 10509 | 1 | 2 |
| Penicillium ochrochloron ATCC 9112 | 1 | 2 |
| Penicillium verrucosum var. cyclopium (izolat żywnościowy) | 2 | 4 |
Aktywność antyproliferacyjną ekstraktu metanolowego badano w warunkach in vitro na czterech ludzkich liniach nowotworowych oraz nienowotworowej pierwotnej hodowli komórek wątroby PLP2 w zakresie stężeń 6,25–400 µg/mL, wyznaczając stężenie hamujące wzrost komórek o 50% (GI50). Jako substancję referencyjną zastosowano eliptycynę.
[38]Wpływ ekstraktu na linie komórkowe (wartości GI50):
| Linia komórkowa | Ekstrakt M. mastoidea (GI50, µg/mL) | Eliptycyna (GI50, µg/mL) |
|---|---|---|
| MCF-7 (rak piersi) | 237 ± 14 | 0,91 ± 0,04 |
| NCI-H460 (niedrobnokomórkowy rak płuca) | 287 ± 10 | 1,03 ± 0,09 |
| HeLa (rak szyjki macicy) | 250 ± 9 | 1,91 ± 0,06 |
| HepG2 (rak wątrobowokomórkowy) | 181 ± 16 | 1,1 ± 0,2 |
| PLP2 (nienowotworowe komórki wątroby) | >400 | 3,2 ± 0,7 |
W badaniu brazylijskim z 2024 roku owocniki Macrolepiota mastoidea (kolekcja MP03) ekstrahowano 70% etanolem (v/v) przez 5 minut, a następnie macerowano w 4 °C przez 10 dni, sączono, zatężano na wyparce obrotowej i liofilizowano.
[42]Przesiew fitochemiczny ekstraktu hydroetanolowego: W testach probówkowych ekstraktu stwierdzono obecność alkaloidów (+), flawonoidów (+), terpenoidów (+), cukrów redukujących (+) oraz tanin hydrolizujących i galusowych (reakcja niebieska). Wynik negatywny (−) uzyskano w próbach na obecność glikozydów, steroidów oraz saponin.
[42]W próbie wygaszania rodnika DPPH na płytkach 96-dołkowych badano stężenia ekstraktu hydroetanolowego w zakresie 5–7000 ppm wobec roztworu DPPH o stężeniu 0,147 mMol/mL, mierząc absorbancję przy 517 nm po 60 minutach inkubacji w ciemności.
[42]Wpływ ekstraktu na aktywność acetylocholinesterazy (AChE z Electrophorus electricus, typ VI) oceniano kolorymetrycznie metodą opartą na reakcji z DTNB przy długości fali 405 nm, stosując eserynę jako inhibitor referencyjny.
[42]W teście DPPH ekstrakt hydroetanolowy MP03 wykazał wartość IC50 równą 305,16 ± 0,74 µg/mL. W teście enzymatycznym zaobserwowano hamowanie aktywności acetylocholinesterazy na poziomie 72,1 ± 0,49%.
[42]Ekologiniai tyrimai
Lauko duomenų apimtis
Ge, Yang i Vellinga (2010): Źródło podaje Chiny oraz materiał z Heilongjiang, Jilin i Syczuanu. Daty sześciu zbiorów są pojedynczymi zdarzeniami, nie zwykłym sezonem. Wysokości 220, 400 i 740 m dotyczą opisanych stanowisk, nie granic wysokościowych gatunku. Lasy mieszane nie są wskazaniem konkretnego partnera mikoryzowego.
Cho i współautorzy (2019): Wymieniono materiał z Korei Południowej: Pyeongchang-gun, Hongcheon-gun i Wando-gun. Ciągi cyfr w numerach kolekcji pozostają numerami; bez odrębnego potwierdzenia nie są datami zbioru ani sezonem. Opis obejmuje ziemię, otwarte łąki i skraj lasu; nie wskazuje konkretnego gospodarza.
Česká mykologická společnost: Podane znalezienia z Czech są odrębnymi zdarzeniami. Ogólnego zakresu VII–X nie przypisano Polsce ani krajowi wywnioskowanemu z języka strony. Wzmianka o większej obfitości na suchszych stanowiskach z wapiennym podłożem nie określa pH każdego podłoża. Zalecenie oszczędzania rzadkich owocników nie jest przepisem prawa.
Snowarski i rejestr GRej: Daty, miejsca, siedliska i rośliny z poszczególnych zgłoszeń pozostają kontekstem tych zdarzeń. Jasne miejsca nie są automatycznie stanowiskami nasłonecznionymi, a roślinność zielna nie oznacza sama w sobie łąki. Ochrona obszaru Biedrusko nie jest ochroną gatunkową tego grzyba. Numery fotografii i autorstwo nie ustanawiają licencji do ponownego wykorzystania.
de Kok i Vellinga (1998): Materiały z Holandii, Austrii i Belgii zachowują zakres tej publikacji. Wzmianka o Rumunii ma wtórną ścieżkę do Pázmányego (1985); oryginał tego wcześniejszego źródła nie został odczytany. Materiałów nie przekształcono w krajowe okresy regularnego owocowania.
Heberle i współautorzy (2022): Brazylijska kolekcja jest dokumentacją konkretnego materiału. Jej daty i lokalizacji nie użyto jako polskiego sezonu ani dowodu występowania we wszystkich regionach Brazylii.
Lebeuf i współautorzy (2024): Lokalizacje importowanych materiałów są ich proweniencją. Nie stanowią niezależnych nowych obserwacji krajowych ani podstawy do określenia zwykłego sezonu.
Wojewoda (2003): Zwykły polski okres IX–X pochodzi z pełnego wpisu, nie z dat okazów. Picea abies, Pinus sylvestris i Abies alba opisują roślinność otoczenia. Określenie czasem na glebie wapiennej pozostaje kwalifikowanym stwierdzeniem, nie wyłączną preferencją ani pomiarem pH.
Ślusarczyk (2025): Dane dotyczą Łagowsko-Sulęcińskiego Parku Krajobrazowego w województwie lubuskim, Nadleśnictwa Świebodzin, oddziału 185 d: bór mieszany i ziemia. IX oznacza miesiąc znalezienia; dokładnego roku nie podano. Status parku opisuje miejsce, nie ochronę gatunkową ani zwykły regionalny sezon.
Ślusarczyk (2022): Stanowisko pochodzi z Doliny Starej Słupi w województwie pomorskim: IX 2021, grąd, ziemia. To pojedyncze zdarzenie, nie zakres sezonu regionalnego. Nie stwierdzono tu jawnego oznaczenia s.str. ani potwierdzenia molekularnego.
[8] [5] [6] [13] [7] [25] [26] [15] [12] [11]Ekologiniai duomenys iš šaltinių
Sąlygos ir palyginimai pateikti bendrame kontekste, išlaikant pažodinę šaltinio formuluotę.
Źródła: [13]
| Duomenų rūšis | Reikšmė | Šaltinio kontekstas | Pažodinė formuluotė | Vieta šaltinyje | Aiškinimo ribos |
|---|---|---|---|---|---|
| Augavietės apšvietimas | Šviesiose vietose, nurodytose šiame buveinės apraše. | Macrolepiota mastoidea sensu Snowarski/Gierczyk | Rzadka. Owocniki wyrastają pojedynczo i gromadnie w świetlistych miejscach w lasach liściastych, parkach, zaroślach i wśród roślinności zielnej. | Występowanie, HTML line 500 | Taikoma šaltinio kontekste, nenustatant bendros pirmenybės ar diagnostinių balų. |
| Augalija | Tarp žolinių augalų pagal tą patį buveinės aprašą. | Macrolepiota mastoidea sensu Snowarski/Gierczyk | Rzadka. Owocniki wyrastają pojedynczo i gromadnie w świetlistych miejscach w lasach liściastych, parkach, zaroślach i wśród roślinności zielnej. | Występowanie, HTML line 500 | Taikoma šaltinio kontekste, nenustatant bendros pirmenybės ar diagnostinių balų. |
- Šviesi vieta nereiškia tiesioginių saulės spindulių. Žolinė augalija neapibrėžia taksono ar šeimininko.
- Sausesnė vieta ir kalkingas uolėtas pagrindas sudaro bendrą palyginimo sąlygą, išvadų apie pH nedaroma.
Ekologiniai duomenys iš šaltinių
Sąlygos ir palyginimai pateikti bendrame kontekste, išlaikant pažodinę šaltinio formuluotę.
Źródła: [6]
| Duomenų rūšis | Reikšmė | Šaltinio kontekstas | Pažodinė formuluotė | Vieta šaltinyje | Aiškinimo ribos |
|---|---|---|---|---|---|
| Gausumo palyginimas | Gausiau auga sausesnėse vietose ant kalkingo uolėto pagrindo. | Macrolepiota mastoidea — ČMS | Hojnější je na sušších lokalitách s vápencovým podložím. | Výskyt, HTML source line 50 | Taikoma šaltinio kontekste, nenustatant bendros pirmenybės ar diagnostinių balų. |
- Šviesi vieta nereiškia tiesioginių saulės spindulių. Žolinė augalija neapibrėžia taksono ar šeimininko.
- Sausesnė vieta ir kalkingas uolėtas pagrindas sudaro bendrą palyginimo sąlygą, išvadų apie pH nedaroma.
Buveinė ir paplitimas
W Chinach czubajka sutkowata rośnie jako saprotrof naziemny samotnie lub w rozproszeniu na otwartych łąkach oraz w lasach mieszanych, na obszarze od północnego wschodu po południowy zachód kraju. Kolekcje zielnikowe zbierano od końca lipca do końca września m.in. w prowincjach Heilongjiang, Jilin i Syczuan, na wysokościach 220, 400 oraz 740 m n.p.m.
[40]W Ameryce Południowej obecność gatunku stwierdzono m.in. w brazylijskim biomie Pampa, na wzgórzu Morro do Sabiá w stanie Rio Grande do Sul (30°21′20″S, 54°17′42″W, 124 m n.p.m.), na glebie typu Planossolo Hidromórfico Eutrófico Arênico, w sąsiedztwie pól i terenów podmokłych dorzecza rzeki Vacacaí. Pojedynczy owocnik (HCB18100) zebrano tam w maju 2021 roku.
[41]W badaniach laboratoryjnych prowadzonych w Serbii owocniki zebrano jesienią 2015 roku w Babušnicy koło Pirotu, w południowej części kraju (próbka Mm-151-2015).
[38]Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Šaltiniai |
|---|---|---|---|
| Austrija | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Belgija | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Kinija | Heilongdziangas; Dzilinas; Sičuanas | Nie ustalono |
|
| Čekija | Vidurio Čekijos kraštas | Nie ustalono |
|
| Nyderlandai | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Lenkija | Pakarpatės vaivadija; Lubuskie / Lubusz (teritorija GBIF metaduomenyse); Pomeranian (teritorija GBIF metaduomenyse); Vakarų Pamario vaivadija; Buko giria; Varšuva | IX–X |
|
| Rumunija | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
Medžiagos
Herbariumo kolekcijos
- HCB18100
Brazilija; SãoGabriel,MorrodoSabiá,RioGrandedoSul; 12/05/2021; M.A.Heberle
[4]- SFC20150718-01
Pietų Korėja; Woljeongsa temple,Pyeongchang-gun,Gangwon-do
[4]- SFC20160927-52
Pietų Korėja; NatureEnvironmentResearchPark,Hongcheon-gun,Gangwon-do
[4]- SFC20171012-09
Pietų Korėja; DadohaehaesangMarine&CoastalNationalParks,Wando-gun,Jeollanam-do
[4]- E.C.Vellinga2294(L)
Nyderlandai; N.J.Dam
[4]- Bas7381
Austrija
[4]- Boekhout1026
Belgija
[4]- Rinkinys
Lenkija; Tycówka, przysiółek Ciśca w Gminie Węgierska Górka pow. Żywiec woj. śląskie; 2009-10-01; Ryszard Taran
[14]- BGF/BF/BK/121018/0001
Lenkija; ok. 1,6 km na NE od Radojewa, pow. Poznań, woj. wielkopolskie [N 52°30'29,31" E 16°58'05,66"], BC99; 2012-10-18; Barbara Kudławiec
[14]- BGF/BF/JN/131010/0007
Lenkija; 800 m N od wsi Stobiecko Szlacheckie, gm.Ładzice, pow. radomszczański, woj. łódzkie [51st 6' 36,8" N i 19st 23' 45,95" E], DE45; 2013-10-10; Jacek Nowicki
[14]- BGF0005142
Lenkija; Złoty Potok, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE95; 2016-10-22; Krzysztof Kołodziejczyk
[14]- Rinkinys
Lenkija; Puszcza Bukowa (rez. Osetno), 1,6 km na NE od Dobropola Gryfińskiego, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; 2019-10-02; Grazyna Domian
[14]- Rinkinys
Lenkija; Puszcza Bukowa (Dolina Ponikwy), 2,5 km na NW od Binowa, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB93; 2019-10-09; Grazyna Domian
[14]- BGF0005880
Lenkija; Puszcza Bukowa (rez. Trawiasta Buczyna), 1,5 km SE od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; 2018-10-14; Grazyna Domian
[14]- BGF0016932
Lenkija; prop. rez. Płoty w gm. Płoty, 1,2 km na NW od miejscowości Kocierz, pow. gryficki, woj. zachodniopomorskie, AB38; 2020-10-08; Grazyna Domian
[14]- BGF0008104
Lenkija; 0,7 km NW od wsi Fryszerka; gm. Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie [GPS: 51st 8' 44,8" N i 19st 29' 59,5" E], DE46; 2016-09-22; Jacek Nowicki
[14]- BGF0016751
Lenkija; Równina Wełtyńska (prop. rez. Mszar Gajki), 0,8 km na NE od osady leśnej Gajki, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AC03; 2021-10-06; Grazyna Domian
[14]- BGF0009874
Lenkija; Przemyśl-Lipowica, pow. przemyski, woj. podkarpackie; 2021-10-20; piotr pytel
[14]- Rinkinys
Lenkija; 1,5 km NE od wsi Wąglin; gm. Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie [GPS: 51,1528 19,5807], DE47; 2022-10-01; Jacek Nowicki
[14]- BGF0017142
Lenkija; Równina Gorzowska (prop. rez. Lilie Wodne w Barlineckim PK), 3,3 km SE od Moczydła, pow. myśliborski, woj. zachodniopomorskie, AC48; 2022-10-26; Grazyna Domian
[14]- BGF0017139
Lenkija; Równina Pyrzycka (Barlinecki PK, prop. rez. Wilcze Jary), 0,4 km E od nowego Cmentarza Komunalnego w Barlinku (pomiędzy ul. Szosową i Fabryczną), pow. myśliborski, woj. zachodniopomorskie, AC37; 2022-09-30; Grazyna Domian
[14]- Rinkinys
Lenkija; 1 km E od wsi Wąglin; gm. Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie [GPS: 51,1431 19,5856], DE47; 2022-11-13; Jacek Nowicki
[14]- BGF0010337
Lenkija; 2km na zach od Wapowiec, pow. przemyski, woj. podkarpackie; 2022-09-27; piotr pytel
[14]- BGF0017124
Lenkija; Wzgórza Bukowe (rez. Trawiasta Buczyna), 2 km na SE od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; 2023-10-17; Grazyna Domian
[14]- BGF0017122
Lenkija; Wzgórza Bukowe (rez. Źródliskowa Buczyna), 1,2 km NW od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; 2023-11-10; Grazyna Domian
[14]- Rinkinys
Lenkija; Łagowsko-Sulęciński Park Krajobrazowy, województwo lubuskie; Nadleśnictwo Świebodzin, oddział185d; IX; study2010–2022, exact observation year not supplied; Tomasz Ślusarczyk
[14]- Rinkinys
Lenkija; Dolina Starej Słupi, Park Krajobrazowy Dolina Słupi, województwo pomorskie; IX2021; exact day not supplied; Tomasz Ślusarczyk
[14]- HKAS37384
Kinija; Heilongjiang Province: Yichun City, Beishan; 2000-08-08; M. S. Yuan4646; 400 m virš jūros lygio
[14]- HMAS76557
Kinija; Heilongjiang Province: Huma County; 2000-07-29; X.L. Mao, H.A. Wen and S.X. Sun120
[14]- HKAS11084
Kinija; Jilin Province: Antu County, Baima town; 2004-08-17; L.F. Zhang605; 740 m virš jūros lygio
[14]- HKAS11207
Kinija; Jilin Province: Antu County, Jinyuetan Park; 2004-09-29; L.F. Zhang628; 220 m virš jūros lygio
[14]- HKAS50914
Kinija; Jilin Province: Dunhua City, Huangnihe; 2006-09-05; X.H. Wang2016
[14]- HKAS51950
Kinija; Sichuan Province: Chengdu City; 2006-09-30; Z.W. Ge938
[14]
Šaltiniai
- nr44.anatomy.collections.v2
- Cho et al. 2019. Mycobiology47(4): 368–377; DOI 10.1080/12298093.2019.1663122
- Karel Tejkal, Česká mykologická společnost: Macrolepiota mastoidea (także [39])
- de Kok & Vellinga 1998. Persoonia17(1): 69–79
- Ge Z.W., Yang Z.L., Vellinga E.C. 2010. The genus Macrolepiota (Agaricaceae, Basidiomycota) in China. Fungal Diversity45:81–98. DOI 10.1007/s13225-010-0062-0.
- Grzyby polskich lasów. Lasy Państwowe; printed112–113/PDF110–111.
- Ślusarczyk T. 2022. Materiały do znajomości mykobioty Parku Krajobrazowego Dolina Słupi. Przegląd Przyrodniczy33(3): 3–29.
- Ślusarczyk T. 2025. Materiały do poznania bioty grzybów Łagowsko-Sulęcińskiego Parku Krajobrazowego. Przegląd Przyrodniczy36(2): 27–69.
- Snowarski M., Gierczyk B. Atlas grzybów Polski / GRej: Macrolepiota mastoidea; public page generated 2026-09-01; taxon comment 2025-12-30.
- nr44.ecology.source-results.20261026
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. Biodiversity of Poland 7; focal entry printed423/PDF425.
- nr44.ge 2010.qmean.v2
- Heberle et al. 2022. RSD11(10):e596111033143; DOI 10.33448/rsd-v11i10.33143 (także [41])
- Lebeuf, Russell & Justo 2024. Fungal Syst Evol14:139–152; DOI 10.3114/fuse.2024.14.09
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów
- ELIaktualnośćochrony 2014/1408
- Własnypełnyprzeglądaktówirejestrówprawnychrekordu44
- ELIaktualnośćaktupodstawowego 2011/672
- Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych, środków spożywczych zawierających grzyby oraz uprawnień klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy
- ELIaktualnośćtekstu 2026/258
- ZweryfikowaneźródłowowynikiprawnePLrekord44
- GBIF Backbone Taxonomy:exact accepted match2536707, Macrolepiota mastoidea;familyAgaricaceae
- PTMyk, KPNG, Rekomendacja5/2025,9June 2025
- PTMyk, Rekomendacja5,9.06.2025
- Species Fungorum, name134693, current name for M.rickenii
- Ćirić A., Kruljević I., Stojković D., Fernandes Â., Barros L., Calhelha R.C., Ferreira I.C.F.R., Soković M., Glamočlija J. 2019. Comparative investigation on edible mushrooms Macrolepiota mastoidea, M.rhacodes and M.procera:functional foods with diverse biological activities. Food&Function10:7678–7686. DOI 10.1039/c9fo01900f
- Ge Z.W., Yang Z.L., Vellinga E.C. 2010. The genus Macrolepiota (Agaricaceae, Basidiomycota) in China. Fungal Diversity45:81–98. DOI 10.1007/s13225-010-0062-0
- Silva H.V.da, Freitas M.A.M.de, Machado T.H.L., Menezes Filho A.C.P.de, Ventura M.V.A., Rocha E.N.da 2024. First report, phytochemical screening, and antioxidant and acetylcholinesterase inhibition activities of Macrolepiota mastoidea(Fr.)Singer mushroom extract in the Southwest region of Brazil. Brazilian Journal of Science3(12): 50–57. DOI 10.14295/bjs.v3i12.706
- Marek Snowarski i Błażej Gierczyk, atlas/GRej: Macrolepiota mastoidea