Macrolepiota mastoidea
Macrolepiota mastoidea
Odmiana gatunku Macrolepiota mastoidea
Їстівний
Установіть місцезнаходження, щоб побачити дані для свого регіону.











Гриб-зонтик соскоподібний захоплює витонченим силуетом. Його світлу, кремово-бежеву шапинку прикрашають дрібні коричнюваті лусочки та виразний загострений горбок посередині, що нагадує сосок. Знизу розташовані густі, білуваті та вільні пластинки, які не торкаються ніжки. Сама ніжка висока, струнка, злегка бульбоподібна біля основи та має рухоме кільце. Усе плодове тіло виглядає надзвичайно легко й витончено на тлі лісового покриву.
Розпізнавання, оселище та найважливіші відмінності.
Грибар
Будова плодового тіла
- Тип будови плодового тіла
- Тип будови плодового тіла: Шапинка, ніжка.
Шапинка
- Форма шапинки
- у зрілих плодових тіл: Форма шапинки: опуклий.
у зрілих плодових тіл: Форма шапинки: опуклий (сплощений профіль).
у зрілих плодових тіл: Форма шапинки: плоский.
у молодих плодових тіл: Форма шапинки: яйцеподібний.
у молодих плодових тіл: Форма шапинки: дзвоникоподібний.
у молодих плодових тіл: Форма шапинки: циліндричний і яйцеподібний.
у зрілих плодових тіл: Форма шапинки: конічний і дзвоникоподібний.
у старих плодових тіл: Форма шапинки: плоский. - Покрив шапинки
- Покрив шапинки: луската (сірувато-коричневий).
Покрив шапинки: луската.
у зрілих плодових тіл: Покрив шапинки: луската.
Покрив шапинки: луската (безперервні, гладка поверхня покриву).
Покрив шапинки: луската (у вигляді клаптиків, нерівний контур).
Покрив шапинки: луската (на краю шапинки, дрібні лусочки, рідкий покрив, у напрямку до краю).
Покрив шапинки: луската (висівкоподібні, сірувато-коричневий).
Покрив шапинки: луската (сірий, червонуватий відтінок).
Покрив шапинки: луската (світло-коричневий покрив). - Візерунок розтріскування поверхні
- у зрілих плодових тіл: Візерунок розтріскування поверхні: потріскана, характер тріщин не зазначено.
- Колір шапинки
- Колір шапинки: білий.
Колір шапинки: червоно-коричневий (центр шапинки).
Колір шапинки: білувате.
Колір шапинки: світло-вохристий.
Колір шапинки: білий (сіруватий відтінок).
Колір шапинки: кремовий (основний колір).
Колір шапинки: білувате (основний колір).
Колір шапинки: коричневий (світлий відтінок, горіхово-коричневий). - Профіль краю шапинки
- Профіль краю шапинки: гострий.
- Залишки покривала на краю
- Залишки покривала на краю: зі звисаючими залишками покривала (незначно).
у молодих плодових тіл: Залишки покривала на краю: зі звисаючими залишками покривала (волокнисті). - Діаметр шапинки
- Діаметр шапинки становить 50–150 mm.
- Центр шапинки
- Центр шапинки: з виразним горбком.
Центр шапинки: з виразним горбком.
Центр шапинки: з виразним горбком.
Центр шапинки: з виразним горбком (гострий горбок).
Низ шапинки
- Тип гіменофора
- Тип гіменофора: пластинки.
Пластинки біля ніжки
- Прикріплення гіменофора до ніжки
- Прикріплення гіменофора до ніжки: вільний від ніжки (пластинки).
Прикріплення гіменофора до ніжки: вільний від ніжки (пластинки).
Прикріплення гіменофора до ніжки: вільний від ніжки (пластинки).
Прикріплення гіменофора до ніжки: вільний від ніжки (пластинки).
- Колір гіменофора
- Колір гіменофора: білий.
Колір гіменофора: білий.
Колір гіменофора: білувате.
Колір гіменофора: кремовий.
Колір гіменофора: сіро-коричневий.
Колір гіменофора: білий (сіруватий відтінок). - Природний колір краю пластинки
- Природний колір краю пластинки: коричнюватий (іноді).
- Відстань між пластинками
- Відстань між пластинками: густо розташовані.
Відстань між пластинками: густо розташовані. - Категорія ширини пластинок
- Категорія ширини пластинок: високі.
- Наявність коротких пластинок
- Наявність коротких пластинок: наявний.
Наявність коротких пластинок: наявний. - Кількість рядів довжини пластиночок
- Кількість рядів довжини пластиночок: 2–3.
Ніжка та основа
- Форма ніжки
- Форма ніжки: циліндричний.
Форма ніжки: звужується догори.
Форма ніжки: циліндричний (майже). - Основа ніжки
- Основа ніжки: бульбоподібний (незначно).
Основа ніжки: потовщена (незначно).
Основа ніжки: бульбоподібний.
Основа ніжки: бульбоподібний (виразно виражена, часто). - Колір ніжки
- Колір ніжки: білувате.
Колір ніжки: кремовий.
Колір ніжки: світло-вохристий.
під кільцем: Колір ніжки: кремовий (основний колір). - Покрив поверхні ніжки
- Покрив поверхні ніжки: луската (коричнюватий покрив).
Покрив поверхні ніжки: луската.
під кільцем: Покрив поверхні ніжки: луската (вохристий покрив).
над кільцем: Покрив поверхні ніжки: пластівчаста (дрібні лусочки).
над кільцем: Покрив поверхні ніжки: луската (дрібні лусочки, висівкоподібні, коричнюватий покрив, особливо).
Покрив поверхні ніжки: луската (дрібні лусочки, висівкоподібні, кремовий).
Покрив поверхні ніжки: луската (дрібні лусочки, висівкоподібні, блідо-коричневий).
під кільцем: Покрив поверхні ніжки: луската (дрібні лусочки, вохристий покрив, темніші за тло, розміщені кільцями, нечітке розташування).
Покрив поверхні ніжки: пластівчаста (білий покрив).
Покрив поверхні ніжки: луската (дрібні лусочки, тілесного кольору). - Внутрішня будова ніжки
- у зрілих плодових тіл: Внутрішня будова ніжки: порожнистий.
у молодих плодових тіл: Внутрішня будова ніжки: суцільний. - Консистенція ніжки
- Консистенція ніжки: волокнистий і стійкий до розриву і волокнистий.
- Довжина ніжки
- Довжина ніжки: до 250 mm.
- Діаметр ніжки
- Діаметр ніжки: 5–20 mm.
Кільце
- Наявність кільця
- Наявність кільця: наявний.
Наявність кільця: наявний.
Наявність кільця: наявний.
Наявність кільця: наявний.
Наявність кільця: наявний.
Наявність кільця: наявний (простої будови).
Наявність кільця: наявний (простої будови).
Наявність кільця: наявний (кількість кілець: 1). - Форма кільця
- Форма кільця: висхідний.
Форма кільця: висхідний. - Будова матеріалу кільця
- Будова матеріалу кільця: перетинчастий.
Будова матеріалу кільця: перетинчастий.
Будова матеріалу кільця: перетинчастий. - Положення кільця
- Положення кільця: у верхній частині ніжки.
- Колір кільця
- Колір кільця: білувате.
Колір кільця: білувате.
Колір кільця: білувате (нижня поверхня кільця).
Колір кільця: коричнюватий (верхня поверхня кільця, крапчастий). - Край кільця
- Край кільця: з подвійним краєм (іноді).
- Рухомість кільця
- Рухомість кільця: рухомий.
Рухомість кільця: рухомий (незначно).
Бульба
- Ширина бульби біля основи ніжки
- Ширина бульби біля основи ніжки: до 22 mm.
М'якуш
- Колір м’якуша
- Колір м’якуша: білувате.
Колір м’якуша: білий. - Щільність м’якуша
- Щільність м’якуша: м’який (м’якуш шапинки).
- Смак м’якуша
- Смак м’якуша: слабкий.
Смак м’якуша: приємний, слабкий. - Структура м’якуша
- Структура м’якуша: ватоподібний (м’якуш шапинки).
- Колір м’якуша після пошкодження
- Колір м’якуша після пошкодження: без зміни кольору.
Колір м’якуша після пошкодження: без зміни кольору. - Запах м’якуша
- Запах м’якуша: невиразний.
Де і коли росте
- Характер росту плодових тіл
- Характер росту плодових тіл: поодинці або групами.
- Частота трапляння
- Частота трапляння: рідкісний.
- Період плодоношення
- Плодові тіла з’являються з вересня до жовтня.
- Територія поширення
- Територія поширення: підтверджено.
Їстівність і кулінарія
- Їстівність
- Їстівний
Право
- Охорона
- У Польщі вид не підлягає видовій охороні.
- Торгівля
- У Польщі вид не дозволено для торгівлі чи виробництва грибної продукції.
З чим можна сплутати
Macrolepiota procera
Основні відмінності
Гриб-зонтик великий (Macrolepiota procera) зазвичай досягає більших розмірів і має темніше забарвлення з великими, виразними пластинчастими лусками на шапинці та помітнішим зигзагоподібним коричневим візерунком на ніжці. Гриб-зонтик соскоподібний має значно дрібніші лусочки й делікатніший малюнок ніжки. Під мікроскопом зонтик великий відрізняється більшими спорами та іншою структурою гіф, що утворюють луски шапинки (будова триходерми, тоді як у гриба-зонтика соскоподібного — палісада).
Macrolepiota excoriata
Основні відмінності
Гриб-зонтик білий (Macrolepiota excoriata) характеризується гладкою ніжкою, тоді як у гриба-зонтика соскоподібного поверхня ніжки вкрита дрібними лусочками. Крім того, під час мікроскопічних досліджень у Macrolepiota excoriata відзначають частішу наявність пряжок біля перегородок базидій.
Macrolepiota konradii
Основні відмінності
Гриб-зонтик соскоподібний (Macrolepiota mastoidea) утворює дрібніші й густіше розташовані лусочки на шапинці та частіше росте на відкритих трав'янистих ділянках. У міжнародному реєстрі Species Fungorum назва M. konradii визнається синонімом M. mastoidea, тоді як у багатьох регіональних атласах обидва таксони описуються окремо.
Гриб-зонтик зірчастий (Macrolepiota konradii) вирізняється більшими, рідше розташованими лусочками на шапинці, що розтріскуються в характерний зірчастий візерунок, відмінний від дрібного лускування гриба-зонтика соскоподібного. Хоча частина авторів зараховує його до широкого комплексу Macrolepiota mastoidea, у польових умовах він становить окремий таксон.
FAQ
Чи є гриб-зонтик соскоподібний їстівним грибом?
Так, це смачний їстівний гриб. У кулінарії використовують переважно ніжні шапинки після відповідної термічної обробки.
Чим вона відрізняється від чубайки строкатої?
Він зазвичай стрункіший і менший, а його шапинка вирізняється гострим, чітко вираженим горбком і дрібними лусочками.
Де найчастіше його можна знайти?
Росте на ґрунті на узліссях листяних і мішаних лісів, на галявинах, луках та в освітлених сонцем чагарниках.
Коли в Польщі припадає сезон на цей вид?
Основний період плодоношення в польських лісах припадає на ранню осінь — насамперед на вересень і жовтень.
Чи утворює гриб-зонтик соскоподібний мікоризу з деревами?
Ні, це сапротроф, який отримує поживні речовини з лісової підстилки, що розкладається, а не мікоризний партнер дерев.
Як найкраще приготувати його до споживання?
Шапинки чудово смакують смаженими на вершковому маслі, панірованими або тушкованими; тверді ніжки варто висушити й змолоти.
З якими небезпечними грибами його можна сплутати?
Його можна сплутати зі смертельно отруйними світлими мухоморами або отруйними дрібними видами лепіот.
За якими ознаками впізнати його шапинку?
За світлим фоном із дрібними коричнюватими лусочками та виразним загостреним горбком, розташованим у центрі.
Чи рухоме кільце на ніжці?
Так, зрілі екземпляри мають чітке кільце, яке можна вільно пересувати вздовж гладкої, стрункої ніжки.
Чи можна вживати цей вид сирим?
Ні, гриб-зонтик соскоподібний обов'язково потребує ретельної термічної обробки перед споживанням.
Любитель
Назви та історія
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Macrolepiota mastoidea
- Pozostałe nazwy
- Czubajka sutkowata
Спостереження вдома
Споровий відбиток
- Необхідні матеріали
- свіжа, зріла шапинка, аркуш паперу, склянка або чашка, вода
- Час
- 2–24 h
- Виконання
- Покладіть шапинку нижньою стороною на папір.
- Додайте краплю води зверху та накрийте.
- Через 2–24 годин підніміть шапинку й огляньте осад.
Що шукати
- Колір спорового відбитка
- Колір спорового відбитка: білий.
Під мікроскопом
- Необхідні матеріали
- світловий мікроскоп, предметне й покривне скельця, голка, вода, спори зі спорового відбитка
- Виконання
- Перенесіть голкою трохи спорового відбитка на скельце.
- Додайте краплю води, накрийте покривним скельцем і розгляньте спори.
Що шукати
- Форма спори
- Форма спори: еліпсоїдний. Форма спори: яйцеподібний. Форма спори: еліпсоїдний. Форма спори: еліпсоїдний. Форма спори: яйцеподібний. Форма спори: еліпсоїдний. Форма спори: краплеподібний. Форма спори: еліпсоїдний. Форма спори: яйцеподібний.
- Поверхня спори
- Поверхня спори: гладенький. Поверхня спори: гладенький. Поверхня спори: гладенький. Поверхня спори: гладенький.
- Розміри спори
- Довжина 11–18 µm, ширина 7–10,4 µm.
- Розміри спори
- Довжина 12,95 µm, ширина 8,69 µm.
Розміри порівнюйте після калібрування шкали мікроскопа.
Екологія та поширення
- Вапнистість ґрунту
- Вапнистість ґрунту: вапняний (іноді).
- Хвойні дерева в оточенні
- Хвойні дерева в оточенні: Picea abies.
Хвойні дерева в оточенні: Pinus sylvestris.
Хвойні дерева в оточенні: Abies alba. - Тип живлення
- Тип живлення: сапротрофний.
Некулінарне застосування
У кулінарії використовують передусім ніжні шапинки, які чудово смакують смаженими на вершковому маслі, панірованими або доданими до ароматних соусів. Тверді ніжки зазвичай сушать і мелють на грибну приправу. У традиційному господарстві цей гриб цінували за приємний запах і смакові якості, які збагачували осіннє меню грибників.
Історія та культура
Видовий епітет «mastoidea» походить із грецької мови та вказує на соскоподібне підвищення на шапинці. У польській номенклатурі цей гриб іноді називали «czubajka sutkowa» або дрібнішим родичем гриба-зонтика великого. Хоча в минулому його часом плутали зі спорідненими таксонами, у мікологічних атласах він посів міцне місце як гарний і цінований грибниками елемент місцевої природи.
Їстівність і безпека
Він вважається смачним їстівним грибом, проте вимагає суворої обережності. Ніколи не покладайтеся на одну ознаку — завжди оцінюйте одночасно кільце, ніжку, вільні пластинки та горбок. Початківці можуть сплутати його зі смертельно отруйними мухоморами або отруйними дрібними лепіотами. Збирайте лише повністю сформовані, надійно розпізнані екземпляри.
Оселище та зростання
Він росте на ґрунті як сапротроф, розкладаючи лісову підстилку, тому наявність дерев поблизу не свідчить про мікоризу. Його можна зустріти на узліссях листяних і мішаних лісів, на галявинах, у чагарниках і на освітлених сонцем трав'янистих пагорбах. У Польщі плодові тіла з'являються зазвичай у вересні та жовтні, хоча в тепліших регіонах Європи сезон буває довшим.
Джерела
- Karel Tejkal, Česká mykologická společnost: Macrolepiota mastoidea
- Ge Z.W., Yang Z.L., Vellinga E.C. 2010. The genus Macrolepiota (Agaricaceae, Basidiomycota) in China. Fungal Diversity45:81–98. DOI 10.1007/s13225-010-0062-0.
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. Biodiversity of Poland 7; focal entry printed423/PDF425.
Дослідник
М'якуш
- Запах м’якуша
- Запах м’якуша: запах лусочок шкірки шапинки може нагадувати запах Macrolepiota procera. [6]
Їстівність і кулінарія
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Їстівність
- Їстівний
Źródło oznaczenia.
Tejkal K. Česká mykologická společnost: Macrolepiota mastoidea. · Kuchyňské využití: Je jedlá a chutná podobně jako bedla vysoká; source author assessment. No preparation requirement inferred.
Snowarski M., Gierczyk B. Atlas grzybów Polski / GRej: Macrolepiota mastoidea; public page generated2026-09-01; taxon comment2025-12-30. · jadalne czy trujące?: Jadalna / Edible; source author assessment. No raw-edibility or preparation requirement inferred.
Наукові назви та таксономія
- Чинна наукова назва
Macrolepiota mastoidea
Czubajka sutkowata, Macrolepiota mastoidea (Fr.) Singer, należy do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae). Nazwa ta obejmuje grupę bardzo zbliżonych morfologicznie form, których granice bywają różnie ujmowane w atlasach i opracowaniach taksonomicznych. W chińskiej rewizji z 2010 roku wykazano niewielkie różnice w sekwencjach regionu ITS pomiędzy próbkami zaliczanymi do tego kompleksu. W szerszych ujęciach systematycznych pojawiają się europejskie nazwy Macrolepiota affinis, Macrolepiota gracilenta oraz Macrolepiota rickenii, jednak ranga i odrębność tych drobnych taksonów pozostają przedmiotem dyskusji.
[40] [43] [39]- Zakres ujęcia taksonomicznego
Macrolepiota mastoidea (Fr.) Singer jako zaakceptowany gatunek GBIF2536707, z zachowaniem preferowanego celu rekordu44: Czubajka sutkowata. Materiały i dawne synonimiczne lub szersze ujęcia zachowują własny zakres źródłowy. PTMyk2025 rekomenduje czubajka wątła dla nazwy z kolumny3 Macrolepiota affinis(Velen.)Bon; kolumna2 przywołuje M.mastoidea(Wojewoda2003),a kolumna4 wcześniejszą czubajka sutkowata. Komisja nie rozstrzyga taksonomii. To pozostaje jawną różnicą ujęcia,nierozstrzygniętą tutaj jako pełna tożsamość M.affinis i wszystkich materiałów M.mastoidea. Nie scala się osobnego rekordu45 M.konradii.
[34] [35]
Примітки щодо трактування таксона
Ge, Yang i Vellinga (2010): Autorzy omawiają zmienność kompleksu M. mastoidea i małe różnice ITS. Nie utożsamia się historycznych nazw z nowym oznaczeniem każdego okazu. Materiał HMAS28232 rozpoznano ponownie jako Lepiota clypeolaria; nie potwierdza on tego gatunku.
Cho i współautorzy (2019): Opis M. mastoidea jest odrębny od poprzedzającego go opisu M. detersa. Nazwa M. umbonata w tej pracy oznacza inny opisany gatunek; samo określenie garbka nie uzasadnia synonimizacji. Różnic sekwencji europejskich i azjatyckich nie rozstrzyga się tu jako nowej globalnej synonimii.
Česká mykologická společnost: Atlas rozróżnia M. konradii dla własnego ujęcia. Przywołane szersze traktowanie z innej publikacji jest wtórnym odsyłaczem, nie samodzielnym rozstrzygnięciem pozwalającym połączyć dwa rekordy.
Snowarski i rejestr GRej: Strona obejmuje kompleks M. mastoidea z odrębnymi adnotacjami rickenii i prominens, a M. konradii wyłącza. Jawne s.str. i formalny status zgłoszenia to różne informacje; komentarz o s.str. nie zastępuje oznaczenia wpisu jako zweryfikowanego przez kustosza.
de Kok i Vellinga (1998): Źródło ujmuje M. gracilenta i M. rickenii w synonimii M. mastoidea. Historyczne M. mastoidea sensu Konrad i Maublanc wyłącza jako M. konradii. Zachowano ujęcie danej publikacji, bez automatycznego przenoszenia każdej nazwy lub starego oznaczenia do jednego współczesnego taksonu.
Heberle i współautorzy (2022): Oznaczenie dotyczy materiału przedstawionego jako M. mastoidea w pracy z Brazylii. Nie uznano go za nową rewizję wszystkich europejskich ujęć gatunku.
Lebeuf i współautorzy (2024): Publikacja opisuje M. macilenta i M. pallida z Ameryki Północnej. Ich wymiarów i opisów nie przeniesiono do europejskiego M. mastoidea; nazwa tego ostatniego pełni także rolę taksonu porównawczego.
Polskie Towarzystwo Mykologiczne (2025): W rekomendacji nazw kolumna 2 podaje M. mastoidea w ujęciu Wojewody, kolumna 3 M. affinis, nazwa zalecana brzmi czubajka wątła, a wcześniejsza czubajka sutkowata. Komisja nie rozstrzyga przez tę tabelę taksonomii; zachowano niepewny zakres i dotychczasową tożsamość rekordu.
Species Fungorum, rekord 134693: Rekord nazwy 134693 wiąże M. rickenii z aktualną nazwą M. mastoidea (Fr.) Singer. Źródłowe daty i zapis bibliograficzny zachowano; nie utożsamiono tego pojedynczego rekordu nomenklatorycznego z pełnym przeglądem wszystkich synonimów.
Wojewoda (2003): Wpis obejmuje źródłowe szersze ujęcie M. mastoidea z rickenii i umbonata oraz odsyłaczem do gracilenta. M. konradii ma obok odrębny wpis.
Ślusarczyk (2025): Wpis z Nadleśnictwa Świebodzin, oddziału 185 d, podano pod nazwą Macrolepiota mastoidea. Nie przedstawiono go jako jawnego oznaczenia s.str. ani potwierdzenia molekularnego.
Ślusarczyk (2022): Wpis z Doliny Starej Słupi z IX 2021 podano pod nazwą Macrolepiota mastoidea. Nie przedstawiono go jako jawnego oznaczenia s.str. ani potwierdzenia molekularnego.
Atlas Lasów Państwowych — inny takson: Sprawdzany materiał Lasów Państwowych ma nagłówek M. konradii. Jego opisów, zakresu VII–X ani informacji o częstości nie włączono jako dowodu dla rekordu M. mastoidea.
[8] [5] [6] [13] [7] [25] [26] [36] [37] [15] [12] [11] [9]Екологія та поширення
- Оселище
- Оселище: хвойний ліс, листяний ліс, чагарники, узлісся або узбіччя (назва виду в джерелі: Macrolepiota mastoidea sensu Wojewoda2003 (rickenii/umbonata included; gracilenta crossref; konradii separate)). [15]
Оселище: листяний ліс, парк або чагарники (назва виду в джерелі: Macrolepiota mastoidea sensu Snowarski/Gierczyk atlas complex, excluding separate konradii). [13]
Оселище: мішаний ліс (назва виду в джерелі: Macrolepiota mastoidea sensu Ślusarczyk2025; source morphology, no explicit s.str.). [12]
Оселище: листяний ліс (назва виду в джерелі: Macrolepiota mastoidea sensu Ślusarczyk2022; source morphology, no explicit s.str.). [11] - Субстрат
- Субстрат: ґрунт (назва виду в джерелі: Macrolepiota mastoidea sensu Wojewoda2003). [15]
Субстрат: ґрунт (назва виду в джерелі: Macrolepiota mastoidea sensu Ślusarczyk2022). [11]
Субстрат: ґрунт (назва виду в джерелі: Macrolepiota mastoidea sensu Ślusarczyk2025). [12]
Субстрат: підстилка (назва виду в джерелі: Macrolepiota mastoidea sensu Myko.cz; konradii separate). [6] - Частота трапляння
- Польща: Частота трапляння: рідкісний. [13]
Лабораторна діагностика
Dane ustrukturyzowane
Базидії
- Оптичний вигляд базидії
- Оптичний вигляд базидії: гіаліновий. [8]
Оптичний вигляд базидії: гіаліновий. [5]
Оптичний вигляд базидії: гіаліновий. [25] - Кількість спор на базидії
- Кількість спор на базидії становить 4. [5]
Кількість спор на базидії становить 4. [8]
Кількість спор на базидії становить 4. [25] - Наявність вмісту базидії
- Наявність вмісту базидії: наявний (рідко, дрібні гранули та пухирцеподібні структури). [5]
- Довжина базидії
- Довжина базидії: 33–39,7 µm. [5]
Довжина базидії: 32–44 µm. [25]
Довжина базидії: 32–44 µm. [8] - Форма базидії
- Форма базидії: булавоподібний. [8]
Форма базидії: булавоподібний. [5]
Форма базидії: булавоподібний. [25]
Корковий шар шапинки
Клітини лусочок шапинки
- Форма верхівки мікроскопічної клітини
- Форма верхівки мікроскопічної клітини: звужується до верхівки (незначно). [8]
Форма верхівки мікроскопічної клітини: звужується до верхівки (незначно). [5] - Розгалуження
- Розгалуження: розгалужений (рідко). [8]
- Довжина
- Довжина: 36,9–71,9 µm. [5]
- Колір пігменту
- Колір пігменту: жовтий (жовтуватий, у вакуолях). [8]
Колір пігменту: коричневий (коричнюватий, у вакуолях). [8]
Колір пігменту: жовтий (жовтуватий, у вакуолях). [5]
Колір пігменту: коричневий (коричнюватий, у вакуолях). [5] - Форма
- Форма: циліндричний (майже). [8]
Гіменіальні цистиди
- Довжина гіменіальної цистиди
- Довжина гіменіальної цистиди: 15–20 µm. [25]
Довжина гіменіальної цистиди: 10–20 µm. [8]
Довжина гіменіальної цистиди: 15,6–25 µm. [5] - Оптичний вигляд гіменіальної цистиди
- Оптичний вигляд гіменіальної цистиди: гіаліновий. [8]
Оптичний вигляд гіменіальної цистиди: гіаліновий. [5]
Оптичний вигляд гіменіальної цистиди: гіаліновий. [25] - Форма гіменіальної цистиди
- Форма гіменіальної цистиди: булавоподібний. [8]
Форма гіменіальної цистиди: булавоподібний. [5]
Форма гіменіальної цистиди: булавоподібний. [25] - Товщина стінки зазначеної гіменіальної цистиди
- Товщина стінки зазначеної гіменіальної цистиди: тонкостінний. [8]
Товщина стінки зазначеної гіменіальної цистиди: тонкостінний. [5]
Товщина стінки зазначеної гіменіальної цистиди: тонкостінний. [25]
Інші лабораторні ознаки
Спори
- Середнє відношення довжини спори до її ширини
- Середнє відношення довжини спори до її ширини: 1,49 (стандартне відхилення: 0,09, середнє значення). [8] [24]
- Довжина відростка рубчика базидіоспори
- Довжина відростка рубчика базидіоспори: 1,2–1,4 µm. [5]
Довжина відростка рубчика базидіоспори: 1–1,5 µm. [8] - Форма верхівки спори
- Форма верхівки спори: заокруглений. [8]
- Колір спор під мікроскопом
- Колір спор під мікроскопом: гіаліновий. [8]
Колір спор під мікроскопом: гіаліновий. [5]
Колір спор під мікроскопом: гіаліновий. [25] - Наявність парової пори
- Наявність парової пори: наявний. [8]
Наявність парової пори: наявний. [5]
Наявність парової пори: наявний. [25]
Наявність парової пори: наявний (вкритий гіаліновою кришечкою, розрив епіспорію). [8] - Довжина спори
- Довжина спори: 12–18 µm. [6]
Довжина спори: 11,2–14,4 µm. [5]
Довжина спори: 12,95 µm (неуточнений показник розсіювання, поданий як ±, наведене значення після знака ±: 0,84, середнє значення). [8]
Довжина спори: 12–14 µm. [25]
Довжина спори: 11–15 µm. [8] - Відношення довжини спори до її ширини
- Відношення довжини спори до її ширини: 1,33–1,65. [8]
Відношення довжини спори до її ширини: 1,31–1,67. [5] - Декстриноїдна реакція спор
- Декстриноїдна реакція спор: декстриноїдна. [8]
Декстриноїдна реакція спор: декстриноїдна. [5]
Декстриноїдна реакція спор: декстриноїдна. [6] - Форма спори
- Форма спори: еліпсоїдний. [8]
Форма спори: яйцеподібний. [8]
Форма спори: еліпсоїдний. [8]
Форма спори: еліпсоїдний. [5]
Форма спори: яйцеподібний. [5]
Форма спори: еліпсоїдний. [6]
Форма спори: краплеподібний. [6]
Форма спори: еліпсоїдний. [25]
Форма спори: яйцеподібний. [25] - Поверхня спори
- Поверхня спори: гладенький. [8]
Поверхня спори: гладенький. [5]
Поверхня спори: гладенький. [6]
Поверхня спори: гладенький. [25]
Матеріал і методи досліджень
Мікроскопічні дані — джерело та обмеження
Materiał: M. mastoidea China; 41 basidiospores from 2 basidiocarps of 2 collections. Source meanQ, not ratio of meanaxes.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
[8]- Результати, наведені в джерелах — Довжина відростка рубчика базидіоспори
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 1–1,5 µm [8]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 1,2–1,4 µm [5] - Результати, наведені в джерелах — Кількість спор на базидії
- Liczba zarodników na jednej podstawce wynosi 4. [8] [25] [5]
- Результати, наведені в джерелах — Довжина базидії
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 33–39,7 µm [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 32–44 µm [8]
Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. 32–44 µm [25] - Результати, наведені в джерелах — Ширина базидії
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 12–14 µm [8]
Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. 12–14 µm [25]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 11,6–13,8 µm [5] - Результати, наведені в джерелах — Довжина гіменіальної цистиди
- Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. na ostrzu blaszki: 15–20 µm [25]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. na ostrzu blaszki: 15,6–25 µm [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. na ostrzu blaszki: 15–20 µm (skrajnie od 10 µm) [8] - Результати, наведені в джерелах — Ширина гіменіальної цистиди
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. na ostrzu blaszki: 6,1–11,3 µm [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. na ostrzu blaszki: 7–10 µm [8]
Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. na ostrzu blaszki: 7–10 µm [25] - Результати, наведені в джерелах — Ширина
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. Komórki łuski kapelusza: Szerokość badanej komórki może wynosić od 8,2 do 10,9 mikrometra. [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. Komórki łuski kapelusza: Szerokość badanej komórki może wynosić od 6 do 12 mikrometrów. [8] - Результати, наведені в джерелах — Довжина спори
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 11,2–14,4 µm [5]
Materiał badania: Author atlas description; bibliography is not independent direct remeasurement. The atlas has an unresolved internal clamp statement conflict. 12–18 µm [6]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. Średnia długość zarodnika w badanym materiale wynosi 12,95 mikrometra (w źródle ±0,84 mikrometra; rodzaj niepewności nie został podany). [8]
Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. 12–14 µm [25]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 12–14 µm (skrajnie 11–15 µm) [8] - Результати, наведені в джерелах — Відношення довжини спори до її ширини
- Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 1,38–1,63 (skrajnie 1,33–1,65) [8]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 1,31–1,67 [5] - Результати, наведені в джерелах — Ширина спори
- Materiał badania: HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material. 9–10 µm [25]
Materiał badania: Author atlas description; bibliography is not independent direct remeasurement. The atlas has an unresolved internal clamp statement conflict. 7–10 µm [6]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. 8–9,5 µm (skrajnie do 10 µm) [8]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected. 8–10,4 µm [5]
Materiał badania: Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors. Średnia szerokość zarodnika w badanym materiale wynosi 8,69 mikrometra (w źródle ±0,6 mikrometra; rodzaj niepewności nie został podany). [8]
Metody i zapisy źródłowe — Taxon as M.mastoidea. Spore subset[41/2/2]; six examined vouchers HKAS37384,HMAS76557,HKAS11084,HKAS11207,HKAS50914,HKAS51950; subset vouchers not individually assigned by authors.
Pochodzenie materiału: China: Heilongjiang,Jilin,Sichuan.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Methods printed82: spores5–10%KOH; at least20/collection; [n/m/p]=spores/fruitbodies/collections; inner range contains>=90%; parentheses extrema; Q=L/W in side view; avQ mean±sample SD. Other structures5–10%KOH and Congo red; Melzer for amyloidy.
Wygląd optyczny podstawki — zapis źródłowy: „basidia hyaline” [8]
Długość wyrostka wnęki bazydiospory — zapis źródłowy: „apiculus1–1.5µm” [8]
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „4-spored/tetrasporic” [8]
Długość podstawki; Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „(32, 44)×(12, 14)µm” [8]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „clavate” [8]
Organizacja cheilocystyd; Płodność ostrza blaszek — zapis źródłowy: „in bunches forming a sterile edge” [8]
Długość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(10)15–20×7–10µm” [8]
Wygląd optyczny cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia hyaline” [8]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia clavate” [8]
Grubość ściany dokładnie określonej cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia thin-walled” [8]
Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(15, 20)×(7, 10)µm” [8]
Kształt szczytu — zapis źródłowy: „terminal cells slightly tapering to apex” [8]
Układ — zapis źródłowy: „Squamules on pileus: a palisade of hyphae” [8]
Rozgałęzienie — zapis źródłowy: „hyphae of squamules rarely branched” [8]
Barwa pigmentu — zapis źródłowy: „yellowish to brownish vacuolar pigment” [8]
Kształt — zapis źródłowy: „Squamules on pileus: a palisade of subcylindric, clampless hyphae” [8]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „basidia thin-walled” [8]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „slightly thick-walled hyphae forming squamules” [8]
Szerokość — zapis źródłowy: „hyphae forming pileal squamules; diameter(6, 12)µm” [8]
Obecność pleurocystyd — zapis źródłowy: „Pleurocystidia absent; source material scope only” [8]
Kształt szczytu zarodnika — zapis źródłowy: „germ pore caused by an interruption in the episporium on the rounded apex” [8]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „hyaline” [8]
Kongofilia zarodników — zapis źródłowy: „congophilous” [8]
Obecność pory rostkowej — zapis źródłowy: „with germ pore” [8]
Obecność pory rostkowej — zapis źródłowy: „germ pore caused by an interruption in the episporium on the rounded apex; covered by a hyaline cap” [8]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „[41/2/2] (11.0)12.0–14.0(15.0)×8.0–9.5(10.0)µm” [8]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „x̄=12.95±0.84×8.69±0.60µm” [8]
Metachromazja zarodników — zapis źródłowy: „metachromatic in cresyl blue” [8]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „Q=(1.33)1.38–1.63(1.65)” [8]
Reakcja dekstrynoidalna zarodników — zapis źródłowy: „dextrinoid; Melzer named in methods” [8]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „ellipsoid to ovoid in side view; ellipsoid in front view” [8]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „ellipsoid in front view” [8]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „smooth” [8]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „thick-walled” [8]
Metody i zapisy źródłowe — Taxon as M.mastoidea. Spores[40/2/2]; basidia[28/2/2]; cheilocystidia[20/2/2]. Table1 lists SFC20150718-01,MK453227;SFC20160927-52,MK453228;SFC20171012-09,MK453229; two measured specimens not individually selected.
Pochodzenie materiału: South Korea: Gangwon-do and Jeollanam-do.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Section2.2 Nikon Eclipse80i400×/1000×; Melzer for amyloidity; other structures3%aqueousKOH,Congo red,cresyl blue. >=20spores,10basidia,10cheilocystidia/specimen. [a/b/c]=number observed/basidiocarps/collection sites; dimensions minimum–maximum.
Wygląd optyczny podstawki — zapis źródłowy: „basidia hyaline” [5]
Długość wyrostka wnęki bazydiospory — zapis źródłowy: „apiculus1.2–1.4µm” [5]
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „4-spored/tetrasporic” [5]
Obecność zawartości podstawki — zapis źródłowy: „[28/2/2] rarely containing small granules and bubble-like contents” [5]
Długość podstawki; Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „(33, 39.7)×(11.6, 13.8)µm” [5]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „clavate” [5]
Organizacja cheilocystyd; Płodność ostrza blaszek — zapis źródłowy: „in bunches forming a sterile edge” [5]
Długość cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(15.6, 25)×(6.1, 11.3)µm” [5]
Wygląd optyczny cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia hyaline” [5]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia clavate” [5]
Grubość ściany dokładnie określonej cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia thin-walled” [5]
Kształt szczytu — zapis źródłowy: „terminal cells slightly tapering to apex” [5]
Układ — zapis źródłowy: „Squamules on pileus: a palisade of hyphae” [5]
Długość — zapis źródłowy: „hyphae forming pileal squamules36.9–71.9µm long” [5]
Barwa pigmentu — zapis źródłowy: „yellowish to brownish vacuolar pigment” [5]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „basidia thin-walled” [5]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „slightly thick-walled hyphae forming squamules” [5]
Szerokość — zapis źródłowy: „hyphae forming pileal squamules; diameter(8.2, 10.9)µm” [5]
Obecność pleurocystyd — zapis źródłowy: „Pleurocystidia absent; source material scope only” [5]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „hyaline” [5]
Kongofilia zarodników — zapis źródłowy: „congophilous” [5]
Obecność pory rostkowej — zapis źródłowy: „with germ pore” [5]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „[40/2/2]11.2–14.4×8.0–10.4µm” [5]
Metachromazja zarodników — zapis źródłowy: „metachromatic in cresyl blue” [5]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „Q=1.31–1.67” [5]
Reakcja dekstrynoidalna zarodników — zapis źródłowy: „dextrinoid; Melzer named in methods” [5]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „ellipsoid to ovoid” [5]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „smooth” [5]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „thick-walled” [5]
Metody i zapisy źródłowe — HCB18100,12May2021; description compares Ge2010 and cites it. Do not assume independent N or combine with Chinese material.
Pochodzenie materiału: Brazil: Rio Grande do Sul,São Gabriel,Morro do Sabiá.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Methods PDF2–3: macro/micromorphological identification atLATAF; specimens individually in plastic pots; dried after analysis at average40°C; microscopic medium,N and magnification not supplied.
Wygląd optyczny podstawki — zapis źródłowy: „basidia hyaline” [25]
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „4-spored/tetrasporic” [25]
Długość podstawki; Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „(32, 44)×(12, 14)µm” [25]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „clavate” [25]
Długość cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „(15, 20)×(7, 10)µm” [25]
Wygląd optyczny cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia hyaline” [25]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia clavate” [25]
Grubość ściany dokładnie określonej cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „cheilocystidia thin-walled” [25]
Układ — zapis źródłowy: „The cortical layer of the pileus is formed by a palisade of subcylindrical hyphae” [25]
Kształt — zapis źródłowy: „subcylindrical hyphae of the cortical layer of the pileus” [25]
Grubość ściany — ocena jakościowa — zapis źródłowy: „basidia thin-walled” [25]
Obecność pleurocystyd — zapis źródłowy: „Pleurocystidia absent; source material scope only” [25]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „hyaline” [25]
Obecność pory rostkowej — zapis źródłowy: „with germ pore” [25]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „12–14×9–10µm” [25]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „ellipsoid to ovoid” [25]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „smooth” [25]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „thick-walled” [25]
Metody i zapisy źródłowe — Author atlas description; bibliography is not independent direct remeasurement. The atlas has an unresolved internal clamp statement conflict.
Pochodzenie materiału: Czech atlas; measured material locality not specified.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: No microscope,measurement medium or sample count given; Melzer explicitly named for dextrinoid reaction.
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „12–18×7–10µm” [6]
Reakcja dekstrynoidalna zarodników — zapis źródłowy: „dextrinoid; Melzer named in methods” [6]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „eliptické nebo kapkovité” [6]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „smooth” [6]
Матеріал і обсяг дослідження
Ge, Yang i Vellinga (2010): Zachowano sześć chińskich kolekcji z ich własnymi numerami, datami i zbieraczami. Próba pomiaru zarodników [41/2/2] obejmuje węższy materiał; nie przypisuje się jej wszystkim sześciu okazom. Przedziały obejmujące co najmniej 90% pomiarów, skrajności i średnie mają odrębne znaczenie statystyczne. Porównanie z M. excoriata dotyczy m.in. trzonu i częstości sprzążek, z zachowaniem wtórnych cytowań autorów.
Cho i współautorzy (2019): Materiał porównawczy obejmuje SFC20150718-01/MK453227, SFC20160927-52/MK453228 i SFC20171012-09/MK453229. Próby zarodników [40/2/2], podstawek [28/2/2] i cheilocystyd [20/2/2] pozostają oddzielne; ostatnia liczba oznacza liczbę stanowisk. Nieliczne sprzążki przy podstawkach i brak zaobserwowanych sprzążek u podstaw cheilocystyd dotyczą różnych struktur.
Česká mykologická společnost: W haśle występuje wewnętrzna rozbieżność o sprzążkach: opis podaje ich obecność co najmniej przy podstawkach, a porównanie wskazuje ich brak. Nie utworzono z tego bezwarunkowych, wymiennych stanów cechy. Zachowano także uwagi o czasem podwójnym brzegu pierścienia i czasem brązowawym ostrzu blaszek wraz z ich kwalifikatorami.
Snowarski i rejestr GRej: Zachowano osiemnaście wpisów GRej: dwanaście z żółtym identyfikatorem i sześć formalnie przyjętych, oczekujących na weryfikację. Numerów okazów nie zastępują deklaracje wysłania materiału ani sama informacja, kto go badał. Wpis 359534 podaje s.str. i BGF0009874; 350908 ma komentarz s.str., lecz pozostaje formalnie oczekujący.
de Kok i Vellinga (1998): Praca podaje osiemnaście kolekcji z siedmiu krajów. Nie dopowiedziano krajów niewymienionych w odczytanym fragmencie ani brakujących identyfikatorów okazów. Później importowane sekwencje porównawcze nie są nowymi niezależnymi zbiorami.
Heberle i współautorzy (2022): Kolekcja HCB18100 zachowuje źródłowy zapis daty 12/05/2021 oraz miejsce São Gabriel, Morro do Sabiá, Rio Grande do Sul. Nie rozstrzygnięto kolejności dnia i miesiąca przez zgadywanie. Zakres danych o łuskach i ich strzępkach pozostaje przypisany opisanej strukturze, nie całej skórce kapelusza.
Lebeuf i współautorzy (2024): W tabeli wykorzystano wcześniej opublikowane sekwencje porównawcze: Vellinga 2294 (L), AY243604 z Holandii, oraz SFC20171012-09, MK453229 z Korei Południowej. Koreański numer jest tą samą kolekcją co w pracy Cho, nie drugim nowym okazem. Nie przypisano tym importom nowej liczebności próby pomiarowej.
Species Fungorum, rekord 134693: Źródło służy sprawdzeniu relacji nomenklatorycznej. Nie jest nową analizą mikroskopową ani dowodem biologicznej odrębności wszystkich historycznych ujęć.
Wojewoda (2003): Źródło wspomina materiał KRAM z 1972 r. z okolic Lubina i Rynarcic, bez indywidualnego numeru akcesji. Nie utworzono brakującego numeru. Historyczne oceny czerwonych list NL4 i SF VU oraz brak oceny PL nie są aktualnym statusem prawnym.
Ślusarczyk (2025): Źródło wskazuje prywatne fungarium, lecz nie podaje indywidualnego numeru okazu. Zachowano to ograniczenie bez dopisywania akcesji.
Ślusarczyk (2022): Źródło wskazuje prywatne fungarium TSH bez indywidualnego numeru akcesji i bez dnia zbioru. Nie uzupełniono tych braków domysłem.
[8] [5] [6] [13] [7] [25] [26] [37] [15] [12] [11]Перевірка поширення — обсяг і обмеження
Materiał: Historical Polish synthesis; M. rickenii and M. umbonata included; M. gracilenta cross-reference to M. mastoidea.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: No new identification or DNA verification; source occurrence does not mean whole-region occupancy or current presence. Dates of individual collections are not an ordinary season.
[15]Materiał: Przemyśl-Lipowica, woj.podkarpackie; GRej 359534, M. mastoidea s.str., curator-verified yellow ID; 20 Oct 2021.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Przemyśl-Lipowica, pow. przemyski, woj. podkarpackie; zbiór 20 paź 2021; voucher: BGF0009874.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: No new identification or DNA verification; source occurrence does not mean whole-region occupancy or current presence. Dates of individual collections are not an ordinary season.
[13]Materiał: Łagowsko-Sulęciński PK in woj.lubuskie; M. mastoidea, Nadl.Świebodzin 185 d; source observation monthIX.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Łagowsko-Sulęciński Park Krajobrazowy, województwo lubuskie; Nadleśnictwo Świebodzin, oddział 185 d; zbiór IX; study 2010–2022, exact observation year not supplied.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Existing geographic identity reused for explicitly named woj.lubuskie; GBIF is not this biological evidence. Morphological source identification; taxon not explicitly s.str.; exact year of the September collection is not given.
[12]Materiał: Park Krajobrazowy Dolina Słupi in woj.pomorskim; M. mastoidea in Dolina Starej Słupi; IX 2021, grąd, ground.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Dolina Starej Słupi, Park Krajobrazowy Dolina Słupi, województwo pomorskie; zbiór IX 2021; exact day not supplied.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Existing geographic identity reused for explicitly named woj.pomorskie; GBIF is not this biological evidence. Morphological source identification; taxon not explicitly s.str.; no individual accession number or collection day.
[11]Materiał: GRej 335549, Puszcza Bukowa, woj.zachodniopomorskie; M. mastoidea under page complex concept, curator-verified; BGF0005880.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Puszcza Bukowa (rez. Trawiasta Buczyna), 1,5 km SE od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; zbiór 14 paź 2018; voucher: BGF0005880.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Page covers a broad complex; no s.str. assignment for this collection. Do not conflate with nearby prominens morphotype records, or claim DNA confirmation.
[13]Materiał: GRej 335549 explicitly in Puszcza Bukowa, rezerwat Trawiasta Buczyna; 14 Oct 2018, soil, several fruit bodies.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Powiązane kolekcje: Puszcza Bukowa (rez. Trawiasta Buczyna), 1,5 km SE od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; zbiór 14 paź 2018; voucher: BGF0005880.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Source mastoidea complex concept; no molecular/s.str. claim.
[13]Materiał: Wojewoda 2003 explicitly lists Warszawa and vicinity, citing Berdau 1876 and Chełchowski 1898.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Historical broad taxon concept; cited 19 th-century originals not personally read. The registered Warszawa identity is used for explicitly named city, without new geometry or claiming current occupancy.
[15]Materiał: Myko.cz Nálezy explicitly lists Středočeský kraj 9 Oct 2024 and Zlínský kraj 15 Sep 2017 for M. mastoidea.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Occurrence-list rows read; child pages unavailable; no voucher or curator grade inferred. General Výskyt seasonVII–X is preserved independently with its source-account scope; this evidence does not define the season of Poland.
[6]Materiał: Myko.cz Nálezy 0196-2024-0003 explicitly Středočeský kraj, 9 Oct 2024.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Only the atlas occurrence-list row was read; child page unavailable. One date is not a regional regular season.
[6]Спільні обмеження зчитування джерела
Ograniczenia: Broad mastoidea concept includes gracilenta and rickenii; source keeps konradii separate. No dates or ordinary national season supplied for these focal materials. No broader distribution inferred from the unnamed seven-country sample.
[7]Перевірка поширення — обсяг і обмеження
Materiał: de Kok & Vellinga 1998, p 75–76: focal Romanian material of Pázmány 1985 discussed and combined in their analysis.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: Broad mastoidea concept includes gracilenta and rickenii; source keeps konradii separate. No dates or ordinary national season supplied for these focal materials. Romanian evidence is citation-chain/Pázmány material discussed by authors; Pázmány 1985 original not personally read.
[7]Materiał: Ge et al. 2010, focal species account: descriptive distribution statement and Materials examined; six Chinese collections are retained separately in the species document.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 26.10.2026.
Ograniczenia: One source statement and its examined material, not four independent studies. Administrative scopes record named source localities; no inferred complete range, geometry or collection date.
[8]Обсяг опрацювання
Перед завершенням запис потрібно доповнити або перевірити.
- Нові джерела потребують перевірки відомостей, виявлених під час огляду.
Правова основа та межі оцінки
Правила для місцезнаходження: Польща
Найважливіші речовини та їхня дія
W serbskiej analizie biochemicznej próbki Mm-151-2015 oznaczono profil składników odżywczych metodami AOAC. Cukry analizowano techniką HPLC-RI z detekcją refraktometryczną, kwasy organiczne za pomocą UFLC-PDA przy 215 nm, a fenole przy 280 nm. Profil kwasów tłuszczowych określono metodą GC-FID po konwersji do estrów metylowych (dozowanie split 1:40 w 250 °C), a tokoferole za pomocą HPLC z detekcją fluorescencyjną (wzbudzenie 290 nm, emisja 330 nm) z tokolem jako wzorcem wewnętrznym.
[38]Analizy próbki serbskiej wykonano w trzech powtórzeniach, z których każde mierzono trzykrotnie. Dane analityczne zestawiono w przeliczeniu na suchą masę grzyba. W opisie metod jednostki tokoferoli podano w mg/100 g, natomiast w tabeli źródłowej w µg/100 g suchej masy.
[38]Składniki odżywcze i związki biologicznie czynne w suchej masie (próbka serbska):
| Składnik | Zawartość (średnia ± SD) | Jednostka |
|---|---|---|
| Tłuszcz | 3,62 ± 0,03 | g/100 g suchej masy |
| Białko | 32,36 ± 0,05 | g/100 g suchej masy |
| Popiół | 12,44 ± 0,03 | g/100 g suchej masy |
| Węglowodany ogółem | 51,58 ± 0,01 | g/100 g suchej masy |
| Wartość energetyczna | 368,37 ± 0,01 | kcal/100 g suchej masy |
| Mannitol | 4,91 ± 0,08 | g/100 g suchej masy |
| Trehaloza | 2,93 ± 0,06 | g/100 g suchej masy |
| Cukry ogółem | 7,8 ± 0,2 | g/100 g suchej masy |
| Kwas szczawiowy | 0,045 ± 0,005 | g/100 g suchej masy |
| Kwas jabłkowy | 0,32 ± 0,01 | g/100 g suchej masy |
| Kwas cytrynowy | nie wykryto | g/100 g suchej masy |
| Kwas fumarowy | śladowe ilości | g/100 g suchej masy |
| Kwasy organiczne ogółem | 0,37 ± 0,01 | g/100 g suchej masy |
| Kwas p-hydroksybenzoesowy | 0,109 ± 0,002 | mg/100 g suchej masy |
| Kwas p-kumarowy | 0,040 ± 0,002 | mg/100 g suchej masy |
| Związki fenolowe ogółem | 0,150 ± 0,001 | mg/100 g suchej masy |
| Kwas cynamonowy | 0,036 ± 0,001 | mg/100 g suchej masy |
Profil kwasów tłuszczowych w puli lipidowej:
| Kwas tłuszczowy | Udział procentowy we frakcji kwasów tłuszczowych (średnia ± SD) |
|---|---|
| C6:0 (kwas kapronowy) | 0,044 ± 0,004% |
| C8:0 (kwas kaprylowy) | 0,027 ± 0,002% |
| C10:0 (kwas kaprynowy) | 0,028 ± 0,001% |
| C12:0 (kwas laurynowy) | 0,074 ± 0,001% |
| C14:0 (kwas mirystynowy) | 0,29 ± 0,01% |
| C14:1 (kwas mirystooleinowy) | 0,008 ± 0,001% |
| C15:0 (kwas pentadekanowy) | 0,28 ± 0,01% |
| C16:0 (kwas palmitynowy) | 15,84 ± 0,05% |
| C16:1 (kwas palmitooleinowy) | 1,55 ± 0,01% |
| C17:0 (kwas margarynowy) | 0,150 ± 0,002% |
| C18:0 (kwas stearynowy) | 0,88 ± 0,01% |
| C18:1n9 (kwas oleinowy) | 11,10 ± 0,01% |
| C18:2n6 (kwas linolowy) | 66,59 ± 0,03% |
| C18:3n3 (kwas linolenowy) | 0,120 ± 0,001% |
| C20:0 (kwas arachidowy) | 0,170 ± 0,001% |
| C20:1 (kwas gadoleinowy) | 0,080 ± 0,004% |
| C20:2 (kwas eikozadienowy) | 0,094 ± 0,001% |
| C20:3n3 + C21:0 | 0,80 ± 0,04% |
| C20:5n3 (kwas eikozapentaenowy) | 0,32 ± 0,01% |
| C22:0 (kwas behenowy) | 0,67 ± 0,01% |
| C23:0 (kwas trikosanowy) | 0,055 ± 0,001% |
| C24:0 (kwas lignocerynowy) | 0,65 ± 0,01% |
| C24:1 (kwas nerwonowy) | 0,17 ± 0,01% |
| Nasycone kwasy tłuszczowe (SFA) | 19,16 ± 0,06% |
| Jednonienasycone kwasy tłuszczowe (MUFA) | 12,91 ± 0,01% |
| Wielonienasycone kwasy tłuszczowe (PUFA) | 67,92 ± 0,06% |
Aktywność przeciwutleniającą ekstraktu metanolowego oceniano in vitro za pomocą testu wychwytywania rodnika DPPH, testu bielenia β-karotenu w emulsji kwasu linolowego, testu hamowania peroksydacji lipidów TBARS oraz zdolności redukcji żelaza (tworzenia błękitu pruskiego), wyrażając wyniki wartościami EC50. Całkowitą zawartość fenoli oznaczono metodą Folina–Ciocalteu w odniesieniu do kwasu galusowego.
[38]Właściwości przeciwutleniające ekstraktu metanolowego in vitro:
| Oznaczenie | Wynik (średnia ± SD) | Jednostka |
|---|---|---|
| Zawartość związków fenolowych (Folin–Ciocalteu) | 17,35 ± 0,05 | mg GAE/g ekstraktu |
| Zdolność redukcyjna żelazicyjanku, EC50 | 2,10 ± 0,01 | mg/mL ekstraktu |
| Wychwytywanie rodników DPPH, EC50 | 5,4 ± 0,2 | mg/mL ekstraktu |
| Hamowanie bielenia β-karotenu/linolanu, EC50 | 1,85 ± 0,09 | mg/mL ekstraktu |
| Hamowanie peroksydacji lipidów (TBARS), EC50 | 0,47 ± 0,02 | mg/mL ekstraktu |
Aktywność przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą ekstraktu metanolowego wyznaczano metodą mikrorozcieńczeń, określając minimalne stężenie hamujące (MIC) oraz minimalne stężenie bójcze (bakteriobójcze MBC lub grzybobójcze MFC). W badaniach na Pseudomonas aeruginosa stwierdzono ponadto obniżenie produkcji piocyjaniny w stężeniach poniżej minimalnego stężenia hamującego wzrost (MIC).
[38]Działanie przeciwbakteryjne ekstraktu metanolowego in vitro:
| Szczep bakteryjny | MIC (mg/mL) | MBC (mg/mL) |
|---|---|---|
| Bacillus cereus (izolat kliniczny) | 0,20 | 0,25 |
| Staphylococcus aureus ATCC 6538 | 0,75 | 1 |
| Staphylococcus aureus MRSA (szczep oporny) | 2 | 4 |
| Escherichia coli ATCC 35210 | 1 | 2 |
| Escherichia coli H2b (szczep oporny) | 0,75 | 1 |
| Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 | 2 | 4 |
| Pseudomonas aeruginosa IBRS P001 (szczep oporny) | 1 | 2 |
| Enterobacter cloacae ATCC 35030 | 1 | 2 |
Działanie przeciwgrzybicze ekstraktu metanolowego in vitro:
| Szczep grzyba | MIC (mg/mL) | MFC (mg/mL) |
|---|---|---|
| Aspergillus fumigatus ATCC 9197 | 1 | 2 |
| Aspergillus versicolor ATCC 11730 | 2 | 4 |
| Aspergillus ochraceus ATCC 12066 | 0,5 | 1 |
| Aspergillus niger ATCC 6275 | 1 | 2 |
| Trichoderma viride IAM 5061 | 0,25 | 0,5 |
| Penicillium funiculosum ATCC 10509 | 1 | 2 |
| Penicillium ochrochloron ATCC 9112 | 1 | 2 |
| Penicillium verrucosum var. cyclopium (izolat żywnościowy) | 2 | 4 |
Aktywność antyproliferacyjną ekstraktu metanolowego badano w warunkach in vitro na czterech ludzkich liniach nowotworowych oraz nienowotworowej pierwotnej hodowli komórek wątroby PLP2 w zakresie stężeń 6,25–400 µg/mL, wyznaczając stężenie hamujące wzrost komórek o 50% (GI50). Jako substancję referencyjną zastosowano eliptycynę.
[38]Wpływ ekstraktu na linie komórkowe (wartości GI50):
| Linia komórkowa | Ekstrakt M. mastoidea (GI50, µg/mL) | Eliptycyna (GI50, µg/mL) |
|---|---|---|
| MCF-7 (rak piersi) | 237 ± 14 | 0,91 ± 0,04 |
| NCI-H460 (niedrobnokomórkowy rak płuca) | 287 ± 10 | 1,03 ± 0,09 |
| HeLa (rak szyjki macicy) | 250 ± 9 | 1,91 ± 0,06 |
| HepG2 (rak wątrobowokomórkowy) | 181 ± 16 | 1,1 ± 0,2 |
| PLP2 (nienowotworowe komórki wątroby) | >400 | 3,2 ± 0,7 |
W badaniu brazylijskim z 2024 roku owocniki Macrolepiota mastoidea (kolekcja MP03) ekstrahowano 70% etanolem (v/v) przez 5 minut, a następnie macerowano w 4 °C przez 10 dni, sączono, zatężano na wyparce obrotowej i liofilizowano.
[42]Przesiew fitochemiczny ekstraktu hydroetanolowego: W testach probówkowych ekstraktu stwierdzono obecność alkaloidów (+), flawonoidów (+), terpenoidów (+), cukrów redukujących (+) oraz tanin hydrolizujących i galusowych (reakcja niebieska). Wynik negatywny (−) uzyskano w próbach na obecność glikozydów, steroidów oraz saponin.
[42]W próbie wygaszania rodnika DPPH na płytkach 96-dołkowych badano stężenia ekstraktu hydroetanolowego w zakresie 5–7000 ppm wobec roztworu DPPH o stężeniu 0,147 mMol/mL, mierząc absorbancję przy 517 nm po 60 minutach inkubacji w ciemności.
[42]Wpływ ekstraktu na aktywność acetylocholinesterazy (AChE z Electrophorus electricus, typ VI) oceniano kolorymetrycznie metodą opartą na reakcji z DTNB przy długości fali 405 nm, stosując eserynę jako inhibitor referencyjny.
[42]W teście DPPH ekstrakt hydroetanolowy MP03 wykazał wartość IC50 równą 305,16 ± 0,74 µg/mL. W teście enzymatycznym zaobserwowano hamowanie aktywności acetylocholinesterazy na poziomie 72,1 ± 0,49%.
[42]Екологічні дослідження
Обсяг польових даних
Ge, Yang i Vellinga (2010): Źródło podaje Chiny oraz materiał z Heilongjiang, Jilin i Syczuanu. Daty sześciu zbiorów są pojedynczymi zdarzeniami, nie zwykłym sezonem. Wysokości 220, 400 i 740 m dotyczą opisanych stanowisk, nie granic wysokościowych gatunku. Lasy mieszane nie są wskazaniem konkretnego partnera mikoryzowego.
Cho i współautorzy (2019): Wymieniono materiał z Korei Południowej: Pyeongchang-gun, Hongcheon-gun i Wando-gun. Ciągi cyfr w numerach kolekcji pozostają numerami; bez odrębnego potwierdzenia nie są datami zbioru ani sezonem. Opis obejmuje ziemię, otwarte łąki i skraj lasu; nie wskazuje konkretnego gospodarza.
Česká mykologická společnost: Podane znalezienia z Czech są odrębnymi zdarzeniami. Ogólnego zakresu VII–X nie przypisano Polsce ani krajowi wywnioskowanemu z języka strony. Wzmianka o większej obfitości na suchszych stanowiskach z wapiennym podłożem nie określa pH każdego podłoża. Zalecenie oszczędzania rzadkich owocników nie jest przepisem prawa.
Snowarski i rejestr GRej: Daty, miejsca, siedliska i rośliny z poszczególnych zgłoszeń pozostają kontekstem tych zdarzeń. Jasne miejsca nie są automatycznie stanowiskami nasłonecznionymi, a roślinność zielna nie oznacza sama w sobie łąki. Ochrona obszaru Biedrusko nie jest ochroną gatunkową tego grzyba. Numery fotografii i autorstwo nie ustanawiają licencji do ponownego wykorzystania.
de Kok i Vellinga (1998): Materiały z Holandii, Austrii i Belgii zachowują zakres tej publikacji. Wzmianka o Rumunii ma wtórną ścieżkę do Pázmányego (1985); oryginał tego wcześniejszego źródła nie został odczytany. Materiałów nie przekształcono w krajowe okresy regularnego owocowania.
Heberle i współautorzy (2022): Brazylijska kolekcja jest dokumentacją konkretnego materiału. Jej daty i lokalizacji nie użyto jako polskiego sezonu ani dowodu występowania we wszystkich regionach Brazylii.
Lebeuf i współautorzy (2024): Lokalizacje importowanych materiałów są ich proweniencją. Nie stanowią niezależnych nowych obserwacji krajowych ani podstawy do określenia zwykłego sezonu.
Wojewoda (2003): Zwykły polski okres IX–X pochodzi z pełnego wpisu, nie z dat okazów. Picea abies, Pinus sylvestris i Abies alba opisują roślinność otoczenia. Określenie czasem na glebie wapiennej pozostaje kwalifikowanym stwierdzeniem, nie wyłączną preferencją ani pomiarem pH.
Ślusarczyk (2025): Dane dotyczą Łagowsko-Sulęcińskiego Parku Krajobrazowego w województwie lubuskim, Nadleśnictwa Świebodzin, oddziału 185 d: bór mieszany i ziemia. IX oznacza miesiąc znalezienia; dokładnego roku nie podano. Status parku opisuje miejsce, nie ochronę gatunkową ani zwykły regionalny sezon.
Ślusarczyk (2022): Stanowisko pochodzi z Doliny Starej Słupi w województwie pomorskim: IX 2021, grąd, ziemia. To pojedyncze zdarzenie, nie zakres sezonu regionalnego. Nie stwierdzono tu jawnego oznaczenia s.str. ani potwierdzenia molekularnego.
[8] [5] [6] [13] [7] [25] [26] [15] [12] [11]Екологічні відомості з джерел
Умови й порівняння подано у спільному контексті з дослівним формулюванням джерела.
Źródła: [13]
| Тип відомостей | Зміст | Контекст джерела | Дослівний запис | Місце в джерелі | Межі інтерпретації |
|---|---|---|---|---|---|
| Освітленість місцезростання | В освітлених місцях, зазначених у цьому описі оселища. | Macrolepiota mastoidea sensu Snowarski/Gierczyk | Rzadka. Owocniki wyrastają pojedynczo i gromadnie w świetlistych miejscach w lasach liściastych, parkach, zaroślach i wśród roślinności zielnej. | Występowanie, HTML line 500 | У межах контексту джерела, без визначення загальної переваги чи діагностичних балів. |
| Рослинність | Серед трав’янистої рослинності за тим самим описом оселища. | Macrolepiota mastoidea sensu Snowarski/Gierczyk | Rzadka. Owocniki wyrastają pojedynczo i gromadnie w świetlistych miejscach w lasach liściastych, parkach, zaroślach i wśród roślinności zielnej. | Występowanie, HTML line 500 | У межах контексту джерела, без визначення загальної переваги чи діагностичних балів. |
- Освітленість не означає прямих сонячних променів. Трав’яниста рослинність не визначає таксон чи господаря.
- Сухіше місце й вапняковий кам’янистий субстрат разом становлять умову порівняння, без висновку про pH.
Екологічні відомості з джерел
Умови й порівняння подано у спільному контексті з дослівним формулюванням джерела.
Źródła: [6]
| Тип відомостей | Зміст | Контекст джерела | Дослівний запис | Місце в джерелі | Межі інтерпретації |
|---|---|---|---|---|---|
| Порівняння рясності | Рясніше трапляється в сухіших місцях на вапняковому кам’янистому субстраті. | Macrolepiota mastoidea — ČMS | Hojnější je na sušších lokalitách s vápencovým podložím. | Výskyt, HTML source line 50 | У межах контексту джерела, без визначення загальної переваги чи діагностичних балів. |
- Освітленість не означає прямих сонячних променів. Трав’яниста рослинність не визначає таксон чи господаря.
- Сухіше місце й вапняковий кам’янистий субстрат разом становлять умову порівняння, без висновку про pH.
Оселище та зростання
W Chinach czubajka sutkowata rośnie jako saprotrof naziemny samotnie lub w rozproszeniu na otwartych łąkach oraz w lasach mieszanych, na obszarze od północnego wschodu po południowy zachód kraju. Kolekcje zielnikowe zbierano od końca lipca do końca września m.in. w prowincjach Heilongjiang, Jilin i Syczuan, na wysokościach 220, 400 oraz 740 m n.p.m.
[40]W Ameryce Południowej obecność gatunku stwierdzono m.in. w brazylijskim biomie Pampa, na wzgórzu Morro do Sabiá w stanie Rio Grande do Sul (30°21′20″S, 54°17′42″W, 124 m n.p.m.), na glebie typu Planossolo Hidromórfico Eutrófico Arênico, w sąsiedztwie pól i terenów podmokłych dorzecza rzeki Vacacaí. Pojedynczy owocnik (HCB18100) zebrano tam w maju 2021 roku.
[41]W badaniach laboratoryjnych prowadzonych w Serbii owocniki zebrano jesienią 2015 roku w Babušnicy koło Pirotu, w południowej części kraju (próbka Mm-151-2015).
[38]Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Джерела |
|---|---|---|---|
| Австрія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Бельгія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Китай | Хейлунцзян; Цзілінь; Сичуань | Nie ustalono |
|
| Чехія | Середньочеський край | Nie ustalono |
|
| Нідерланди | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Польща | Підкарпатське воєводство; Lubuskie / Lubusz (територія в метаданих GBIF); Pomeranian (територія в метаданих GBIF); Західнопоморське воєводство; Букова пуща; Варшава | IX–X |
|
| Румунія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
Матеріали
Гербарні колекції
- HCB18100
Бразилія; SãoGabriel,MorrodoSabiá,RioGrandedoSul; 12/05/2021; M.A.Heberle
[4]- SFC20150718-01
Південна Корея; Woljeongsa temple,Pyeongchang-gun,Gangwon-do
[4]- SFC20160927-52
Південна Корея; NatureEnvironmentResearchPark,Hongcheon-gun,Gangwon-do
[4]- SFC20171012-09
Південна Корея; DadohaehaesangMarine&CoastalNationalParks,Wando-gun,Jeollanam-do
[4]- E.C.Vellinga2294(L)
Нідерланди; N.J.Dam
[4]- Bas7381
Австрія
[4]- Boekhout1026
Бельгія
[4]- Збір
Польща; Tycówka, przysiółek Ciśca w Gminie Węgierska Górka pow. Żywiec woj. śląskie; 2009-10-01; Ryszard Taran
[14]- BGF/BF/BK/121018/0001
Польща; ok. 1,6 km na NE od Radojewa, pow. Poznań, woj. wielkopolskie [N 52°30'29,31" E 16°58'05,66"], BC99; 2012-10-18; Barbara Kudławiec
[14]- BGF/BF/JN/131010/0007
Польща; 800 m N od wsi Stobiecko Szlacheckie, gm.Ładzice, pow. radomszczański, woj. łódzkie [51st 6' 36,8" N i 19st 23' 45,95" E], DE45; 2013-10-10; Jacek Nowicki
[14]- BGF0005142
Польща; Złoty Potok, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE95; 2016-10-22; Krzysztof Kołodziejczyk
[14]- Збір
Польща; Puszcza Bukowa (rez. Osetno), 1,6 km na NE od Dobropola Gryfińskiego, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; 2019-10-02; Grazyna Domian
[14]- Збір
Польща; Puszcza Bukowa (Dolina Ponikwy), 2,5 km na NW od Binowa, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB93; 2019-10-09; Grazyna Domian
[14]- BGF0005880
Польща; Puszcza Bukowa (rez. Trawiasta Buczyna), 1,5 km SE od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; 2018-10-14; Grazyna Domian
[14]- BGF0016932
Польща; prop. rez. Płoty w gm. Płoty, 1,2 km na NW od miejscowości Kocierz, pow. gryficki, woj. zachodniopomorskie, AB38; 2020-10-08; Grazyna Domian
[14]- BGF0008104
Польща; 0,7 km NW od wsi Fryszerka; gm. Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie [GPS: 51st 8' 44,8" N i 19st 29' 59,5" E], DE46; 2016-09-22; Jacek Nowicki
[14]- BGF0016751
Польща; Równina Wełtyńska (prop. rez. Mszar Gajki), 0,8 km na NE od osady leśnej Gajki, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AC03; 2021-10-06; Grazyna Domian
[14]- BGF0009874
Польща; Przemyśl-Lipowica, pow. przemyski, woj. podkarpackie; 2021-10-20; piotr pytel
[14]- Збір
Польща; 1,5 km NE od wsi Wąglin; gm. Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie [GPS: 51,1528 19,5807], DE47; 2022-10-01; Jacek Nowicki
[14]- BGF0017142
Польща; Równina Gorzowska (prop. rez. Lilie Wodne w Barlineckim PK), 3,3 km SE od Moczydła, pow. myśliborski, woj. zachodniopomorskie, AC48; 2022-10-26; Grazyna Domian
[14]- BGF0017139
Польща; Równina Pyrzycka (Barlinecki PK, prop. rez. Wilcze Jary), 0,4 km E od nowego Cmentarza Komunalnego w Barlinku (pomiędzy ul. Szosową i Fabryczną), pow. myśliborski, woj. zachodniopomorskie, AC37; 2022-09-30; Grazyna Domian
[14]- Збір
Польща; 1 km E od wsi Wąglin; gm. Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie [GPS: 51,1431 19,5856], DE47; 2022-11-13; Jacek Nowicki
[14]- BGF0010337
Польща; 2km na zach od Wapowiec, pow. przemyski, woj. podkarpackie; 2022-09-27; piotr pytel
[14]- BGF0017124
Польща; Wzgórza Bukowe (rez. Trawiasta Buczyna), 2 km na SE od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; 2023-10-17; Grazyna Domian
[14]- BGF0017122
Польща; Wzgórza Bukowe (rez. Źródliskowa Buczyna), 1,2 km NW od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; 2023-11-10; Grazyna Domian
[14]- Збір
Польща; Łagowsko-Sulęciński Park Krajobrazowy, województwo lubuskie; Nadleśnictwo Świebodzin, oddział185d; IX; study2010–2022, exact observation year not supplied; Tomasz Ślusarczyk
[14]- Збір
Польща; Dolina Starej Słupi, Park Krajobrazowy Dolina Słupi, województwo pomorskie; IX2021; exact day not supplied; Tomasz Ślusarczyk
[14]- HKAS37384
Китай; Heilongjiang Province: Yichun City, Beishan; 2000-08-08; M. S. Yuan4646; 400 м над рівнем моря
[14]- HMAS76557
Китай; Heilongjiang Province: Huma County; 2000-07-29; X.L. Mao, H.A. Wen and S.X. Sun120
[14]- HKAS11084
Китай; Jilin Province: Antu County, Baima town; 2004-08-17; L.F. Zhang605; 740 м над рівнем моря
[14]- HKAS11207
Китай; Jilin Province: Antu County, Jinyuetan Park; 2004-09-29; L.F. Zhang628; 220 м над рівнем моря
[14]- HKAS50914
Китай; Jilin Province: Dunhua City, Huangnihe; 2006-09-05; X.H. Wang2016
[14]- HKAS51950
Китай; Sichuan Province: Chengdu City; 2006-09-30; Z.W. Ge938
[14]
Джерела
- nr44.anatomy.collections.v2
- Cho et al. 2019. Mycobiology47(4): 368–377; DOI 10.1080/12298093.2019.1663122
- Karel Tejkal, Česká mykologická společnost: Macrolepiota mastoidea (także [39])
- de Kok & Vellinga 1998. Persoonia17(1): 69–79
- Ge Z.W., Yang Z.L., Vellinga E.C. 2010. The genus Macrolepiota (Agaricaceae, Basidiomycota) in China. Fungal Diversity45:81–98. DOI 10.1007/s13225-010-0062-0.
- Grzyby polskich lasów. Lasy Państwowe; printed112–113/PDF110–111.
- Ślusarczyk T. 2022. Materiały do znajomości mykobioty Parku Krajobrazowego Dolina Słupi. Przegląd Przyrodniczy33(3): 3–29.
- Ślusarczyk T. 2025. Materiały do poznania bioty grzybów Łagowsko-Sulęcińskiego Parku Krajobrazowego. Przegląd Przyrodniczy36(2): 27–69.
- Snowarski M., Gierczyk B. Atlas grzybów Polski / GRej: Macrolepiota mastoidea; public page generated 2026-09-01; taxon comment 2025-12-30.
- nr44.ecology.source-results.20261026
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. Biodiversity of Poland 7; focal entry printed423/PDF425.
- nr44.ge 2010.qmean.v2
- Heberle et al. 2022. RSD11(10):e596111033143; DOI 10.33448/rsd-v11i10.33143 (także [41])
- Lebeuf, Russell & Justo 2024. Fungal Syst Evol14:139–152; DOI 10.3114/fuse.2024.14.09
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów
- ELIaktualnośćochrony 2014/1408
- Własnypełnyprzeglądaktówirejestrówprawnychrekordu44
- ELIaktualnośćaktupodstawowego 2011/672
- Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych, środków spożywczych zawierających grzyby oraz uprawnień klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy
- ELIaktualnośćtekstu 2026/258
- ZweryfikowaneźródłowowynikiprawnePLrekord44
- GBIF Backbone Taxonomy:exact accepted match2536707, Macrolepiota mastoidea;familyAgaricaceae
- PTMyk, KPNG, Rekomendacja5/2025,9June 2025
- PTMyk, Rekomendacja5,9.06.2025
- Species Fungorum, name134693, current name for M.rickenii
- Ćirić A., Kruljević I., Stojković D., Fernandes Â., Barros L., Calhelha R.C., Ferreira I.C.F.R., Soković M., Glamočlija J. 2019. Comparative investigation on edible mushrooms Macrolepiota mastoidea, M.rhacodes and M.procera:functional foods with diverse biological activities. Food&Function10:7678–7686. DOI 10.1039/c9fo01900f
- Ge Z.W., Yang Z.L., Vellinga E.C. 2010. The genus Macrolepiota (Agaricaceae, Basidiomycota) in China. Fungal Diversity45:81–98. DOI 10.1007/s13225-010-0062-0
- Silva H.V.da, Freitas M.A.M.de, Machado T.H.L., Menezes Filho A.C.P.de, Ventura M.V.A., Rocha E.N.da 2024. First report, phytochemical screening, and antioxidant and acetylcholinesterase inhibition activities of Macrolepiota mastoidea(Fr.)Singer mushroom extract in the Southwest region of Brazil. Brazilian Journal of Science3(12): 50–57. DOI 10.14295/bjs.v3i12.706
- Marek Snowarski i Błażej Gierczyk, atlas/GRej: Macrolepiota mastoidea