Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Gorzkoborowik żółtopory

Caloboletus calopus

Niejadalny
Niejadalny

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Borowik żółtopory (Caloboletus calopus) to grzyb z rodziny borowikowatych. Wyróżnia się jasnoszarym, matowym kapeluszem oraz cytrynowożółtymi porami, które po dotknięciu sinieją. Masywny trzon u góry jest żółty, a w dolnej części karminowoczerwony, pokryty wyraźną siateczką. Miąższ po uszkodzeniu szybko błękitnieje. Z powodu silnej goryczy owocnik jest niejadalny i lekko trujący. Występuje od lata do jesieni w lasach iglastych oraz mieszanych, spotykany głównie w rejonach górskich i podgórskich.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt wypukły; u młodych owocników — półkulisty.
Ukształtowanie powierzchni
U dojrzałych owocników powierzchnia kapelusza jest gładka.
Pokrycie
Na środku kapelusza powierzchnia może być łuskowata.
Powierzchnia kapelusza może być zamszowa, także u młodych owocników.
Połysk powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest matowa.
Układ pęknięć powierzchni
W suchych warunkach powierzchnia kapelusza jest spękana na nieregularne poletka.
Kolor
Kapelusz może być beżowy, jasnobrązowy, szary, oliwkowy lub białawy.
Ułożenie brzegu
Brzeg kapelusza jest podwinięty.
Brzeg
Brzeg kapelusza wystaje poza hymenofor.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 30 do 200 milimetrów.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę rurkową.

Rurki przy trzonie

Profil przy trzonie
Rurki są wycięte przy trzonie.
Zmiana koloru
Po uszkodzeniu lub nacisku barwa porów może być niebieskozielona lub niebieska / sina.
Naturalna barwa porów
Pory mogą być żółte.
U młodych owocników pory mogą być cytrynowożółte.
U dojrzałych owocników pory mogą być oliwkowe.
Jakościowa wielkość porów
Pory są drobne.
Naturalna barwa rurek
Rurki mogą być żółte.
U młodych owocników rurki mogą być cytrynowożółte.
U dojrzałych owocników rurki mogą być oliwkowe.

Trzon i podstawa

Kształt
Trzon może mieć kształt maczugowaty, beczułkowaty lub walcowaty.
Kolor
Góra trzonu może być cytrynowożółta lub jasnożółta.
Trzon może być czerwony, także u dojrzałych owocników.
Środek trzonu może być czerwony.
Dół trzonu może być czerwonobrązowy lub czerwonawy.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia trzonu jest siateczkowata.
Wnętrze
Trzon jest pełny.
Długość
Trzon może mieć długość od 30 do 150 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 10 do 50 milimetrów.
Barwa siateczki
Siateczka trzonu może być bladożółta.
U góry siateczka trzonu może być żółta.
W środkowej części siateczka trzonu może być czerwona.

Miąższ

Barwa
W kapeluszu i trzonie miąższ może być bladosłomkowy, a u podstawy trzonu może być brudnoróżowy.
Twardość i zwartość
Miąższ jest twardy i zwarty.
Smak
Ma gorzki smak.
Typ konsystencji miąższu
Miąższ jest mięsisty.
Zmiana koloru
W kapeluszu i trzonie bezpośrednio po uszkodzeniu barwa jest biała, później zmienia się na turkusowoniebieską.
Zapach
Zapach miąższu może być silny, grzybowy; może być słaby.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach liściastych lub w lasach iglastych.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać po kilka lub pojedynczo.
Częstość
Gatunek jest rzadki.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od czerwca do listopada.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Niejadalny

Prawo

Ochrona
W Polsce gorzkoborowik żółtopory nie podlega prawnej ochronie gatunkowej.
Handel
Gorzkoborowik żółtopory nie figuruje w polskim wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu i produkcji przetworów.

Z czym można pomylić

1 / 3

FAQ

Czy borowik żółtopory jest grzybem jadalnym?

Nie, borowik żółtopory jest grzybem niejadalnym z powodu silnej goryczy, a spożyty na surowo lub niedogotowany może wywołać nieprzyjemne zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Jak odróżnić borowika żółtoporego od borowika szlachetnego?

Borowik żółtopory ma szary kapelusz, jaskrawożółte i siniejące pory oraz czerwony dół trzonu, podczas gdy borowik szlachetny ma brązowy kapelusz, niesiniejące rurki i łagodny smak.

Czy gorycz borowika żółtoporego znika po ugotowaniu?

Nie, substancje odpowiedzialne za gorzki smak (kalopina i pochodne) są odporne na temperaturę. Ani gotowanie, ani smażenie czy suszenie nie usuwają goryczy z owocnika.

Dlaczego miąższ borowika żółtoporego błękitnieje?

Błękitnienie miąższu i porów po uszkodzeniu to wynik utleniania barwników fenolowych pod wpływem tlenu atmosferycznego. Jest to całkowicie naturalna reakcja tego gatunku.

W jakich lasach i siedliskach występuje borowik żółtopory?

Rośnie głównie w lasach iglastych i mieszanych regla dolnego i górnego, najczęściej pod świerkami, jodłami oraz bukami, na glebach kwaśnych i ubogich w wapń.

Kiedy przypada sezon na występowanie borowika żółtoporego?

W polskich źródłach jego sezon opisywany jest po prostu jako lato i jesień, w kalendarzu od czerwca do listopada. Nie wskazuje się tu ścisłych dat granicznych ani szczytowego miesiąca.

Czy borowik żółtopory jest w Polsce objęty ochroną gatunkową?

Gatunek nie jest objęty ścisłą ochroną prawną, lecz z powodu rzadkości na niżu i przywiązania do lasów podgórskich znajduje się na czerwonych listach grzybów zagrożonych.

Z jakimi grzybami bywa najczęściej mylony borowik żółtopory?

Bywa mylony z gorzkoborowikiem korzeniastym, borowikiem ponurym oraz krasnoborowikiem ceglastoporym. Wyróżnia go cytrynowożółty wierzch trzonu i popielaty kapelusz.