Неядомы
Вызначце месцазнаходжанне, каб убачыць даныя для свайго рэгіёна.


Pholiota aurivella, або лускаўніца залацістая, — яркі дрэваразбуральны грыб сямейства Strophariaceae, які расце буйнымі густымі групамі на жывых і адмерлых ствалах. Ён прыцягвае ўвагу насычаным залаціста-жоўтым або іржава-вохрыстым капелюшом, пакрытым прыкметнымі цёмнымі слізістымі лускавінкамі, і з'яўляецца адным з найбольш прыкметных восеньскіх насельнікаў лісцевых лясоў.
Распазнаванне, асяроддзе пражывання і найважнейшыя адрозненні.
Грыбнік
Будова пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела: Шапка, ножка.
Шапка
- Форма капялюшыка
- у маладых пладовых цел: Форма капялюшыка: паўшарападобны.
у маладых пладовых цел: Форма капялюшыка: канічны.
у спелых пладовых цел: Форма капялюшыка: выпуклы. - Покрыва капялюшыка
- Покрыва капялюшыка: лускаватая, валакністая і лямцаватая.
- Бляск паверхні капялюшыка
- у сухім стане: Бляск паверхні капялюшыка: матавы.
- Ліпкасць і слізістасць капялюшыка
- у мокрым стане: Ліпкасць і слізістасць капялюшыка: ліпкі.
- Колер капялюшыка
- Колер капялюшыка: светла-жоўты (на краі капялюшыка).
Колер капялюшыка: жоўты (на краі капялюшыка).
у старых пладовых цел: Колер капялюшыка: іржава-вохрысты. - Размяшчэнне краю
- у маладых пладовых цел: Размяшчэнне краю: падгорнуты ўнутр.
у спелых пладовых цел: Размяшчэнне краю: загнуты ўсярэдзіну. - Дыяметр капялюшыка
- Дыяметр капялюшыка складае 30–200 mm.
- Наяўнасць рэшткаў пакрывала на шапцы
- Наяўнасць рэшткаў пакрывала на шапцы: наяўны.
Ніз шапкі
- Тып гіменафора
- Тып гіменафора: пласцінкі.
Пласцінкі каля ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі: прырослы да ножкі (пласцінкі).
- Профіль гіменафора каля ножкі
- Профіль гіменафора каля ножкі: выемчаты каля ножкі (пласцінкі).
- Нызыходжанне гіменафора па ножцы
- Нызыходжанне гіменафора па ножцы: сыходны зубчыкам (пласцінкі).
- Колер гіменафора
- у спелых пладовых цел: Колер гіменафора: карычневы.
у спелых пладовых цел: Колер гіменафора: жоўта-карычневай. - Макраскапічная будова вольнага краю пласцінак
- Макраскапічная будова вольнага краю пласцінак: хвалісты.
Макраскапічная будова вольнага краю пласцінак: зубчастае або пілаватае. - Адлегласць паміж пласцінкамі
- Адлегласць паміж пласцінкамі: блізка размешчаныя.
- Вышыня пласцінак
- Вышыня пласцінак: 4–10 mm.
- Наяўнасць кароткіх пласцінак
- Наяўнасць кароткіх пласцінак: наяўны.
- Колькасць шэрагаў даўжыні пласціначак
- Колькасць шэрагаў даўжыні пласціначак: 1–3.
Ножка і аснова
- Форма ножкі
- Форма ножкі: цыліндрычны.
- Аснова ножкі
- Аснова ножкі: звужаецца.
- Колер ножкі
- у верхняй частцы ножкі: Колер ножкі: светла-жоўты.
у ніжняй частцы ножкі: Колер ножкі: жоўты або жоўта-вохрысты.
у ніжняй частцы ножкі: Колер ножкі: іржава-вохрысты або іржава-карычневы. - Покрыва паверхні ножкі
- у верхняй частцы ножкі: Покрыва паверхні ножкі: шматкаватая.
у ніжняй частцы ножкі: Покрыва паверхні ножкі: лускаватая. - Колер арнаментацыі ножкі
- Колер арнаментацыі ножкі: залаціста-жоўтая.
- Даўжыня ножкі
- Даўжыня ножкі: 50–180 mm.
- Дыяметр ножкі
- Дыяметр ножкі: 5–20 mm.
Кольца
- Наяўнасць кольца
- у маладых пладовых цел: Наяўнасць кольца: наяўны.
- Колер кольца
- у маладых пладовых цел: Колер кольца: жоўты (усё кольца).
- Наяўнасць кольцавай зоны
- Наяўнасць кольцавай зоны: наяўны.
- Выгіб ножкі
- Выгіб ножкі: выгнуты.
- Вільготнасць паверхні ножкі
- Вільготнасць паверхні ножкі: сухі.
Мякаць
- Колер мякаці
- Колер мякаці: белаватая, светла-жоўты або жоўты (мякаць капялюшыка).
у верхняй частцы ножкі: Колер мякаці: белаватая, светла-жоўты або жоўты (мякаць ножкі).
у ніжняй частцы ножкі: Колер мякаці: іржава-карычневы (мякаць ножкі). - Шчыльнасць мякаці
- Шчыльнасць мякаці: шчыльны.
- Пах мякаці
- Пах мякаці: невыразны (мякаць).
- Характар смаку мякаці
- Характар смаку мякаці: мяккі.
Дзе і калі расце
- Месцапражыванне
- Месцапражыванне: лісцевы лес.
Месцапражыванне: парк. - Субстрат
- Субстрат: жывая драўніна.
Субстрат: мёртвая драўніна. - Характар росту пладовых цел
- Характар росту пладовых цел: пучкамі.
- Частата знаходак
- Перыяд плоданашэння
- Пладовыя целы з’яўляюцца з верасня да лістапада.
Пладовыя целы з’яўляюцца з красавіка да мая. - Арэал распаўсюджання
- Арэал распаўсюджання: пацверджана.
Ядомасць і кулінарыя
- Ядомасць
- Неядомы
Права
- Ахова
- У Польшчы від не падлягае відавой ахове.
- Гандаль
- У Польшчы від не дапушчаны да гандлю або вытворчасці грыбной прадукцыі.
FAQ
Ці лічыцца лускаўніца залацістая атрутным грыбам?
Не, яна не смяротна атрутная, але з'яўляецца ўмоўна-ядомай і патрабуе абавязковага адварвання.
Колькі часу трэба адварваць гэты грыб?
Пладовыя целы неабходна варыць не менш за 20 хвілін, абавязкова зліваючы ваду пасля апрацоўкі.
Якія часткі грыба звычайна спажываюць?
У ежу выкарыстоўваюць капялюшыкі, а ножкі выкідаюць з-за іх празмернай валакністасці і калянасці.
Чаму гэты від называюць каралеўскім апенькам?
Гэтая народная назва ўзнікла з-за яркага залацістага колеру і росту вялікімі густымі гнёздамі на дрэвах.
На якіх драўняных пародах гэты грыб расце часцей?
Ён аддае перавагу лісцевым дрэвам: вярбе, таполі, бярозе, алешыне, асіне і яблыні.
У які сезон года збіраюць гэтую лускаўніцу?
Асноўнае пладанашэнне працягваецца з канца жніўня да кастрычніка ці лістапада.
Ці варта здымаць скурку з капялюшыка перад варкай?
Так, рэкамендуецца выдаляць слізістую скурку, каб палепшыць смак і пазбавіцца лішняй слізі.
Якія колеры дае гэты від пры афарбоўванні воўны?
Грыб дае насычаныя адценні ад цёплага жоўтага і меднага да гарчычнага і цёмна-карычневага.
Ці можна ўжываць гэты від без папярэдняй тэрмічнай апрацоўкі?
Не, ужыванне без адварвання можа справакаваць моцнае страўнікава-кішачнае засмучэнне.
Ці расце ён на жывых дрэвах?
Так, ён можа пасяляцца на аслабленых жывых дрэвах як паразіт, а таксама на мёртвых пнях.
Аматар
Назвы і гісторыя
- Obowiązująca nazwa krajowa
- łuskwiak wierzbolubny
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Pholiota aurivella
- Dawne nazwy krajowe
- łuskwiak złotawy
Назіранні дома
Адбітак спораў
- Патрэбныя матэрыялы
- свежая, спелая шапка, аркуш паперы, шклянка або місачка, вада
- Час
- 2–24 h
- Выкананне
- Пакладзі шапку ніжнім бокам на паперу.
- Дадай кроплю вады наверх і накрый.
- Праз 2–24 гадзін падніміце шапку і агледзьце асадак.
Што шукаць
- Колер споравага адбітка
- Колер споравага адбітка: карычневы.
Пад мікраскопам
- Патрэбныя матэрыялы
- светлавы мікраскоп, прадметнае і покрыўнае шкельцы, іголка, вада, споры з адбітка
- Выкананне
- Перанясі іголкай крыху адбітка на шкельца.
- Дадай кроплю вады, накрый шкельцам і разгледзь споры.
Што шукаць
- Форма споры
- Форма споры: эліпсоідны. Форма споры: яйкападобны. Форма споры: ныркападобны. Форма споры: шырокаэліпсоідны.
- Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі.
- Памеры споры
- Даўжыня 7,5–11,5 µm, шырыня 5–7 µm.
Памеры параўноўвай пасля каліброўкі шкалы мікраскопа.
Экалогія і распаўсюджанне
- Тып жыўлення
- Тып жыўлення: сапратрофны.
Тып жыўлення: паразітычны.
Некулінарнае прымяненне
У народных рамёствах лускаўніца залацістая на працягу стагоддзяў знаходзіла практычнае прымяненне як натуральны фарбавальнік для воўны і тэкстылю. За кошт высокага ўтрымання прыродных пігментаў у шапках грыб дазваляе атрымліваць шырокі спектр адценняў: ад ярка-жоўтага і меднага да цёмнага гарчычнага і карычневага пры выкарыстанні галыноў ці солей жалеза. У лясных раёнах высушаныя і здробненыя старыя пладовыя целы часам дадавалі ў натуральныя земляныя сумесі для афарбоўвання драўляных паверхняў гаспадарчых пабудоў ад цвілі і гнілі. Акрамя таго, у этнабатанічных звестках зафіксавана выкарыстанне слізістага пакрыцця свежых капялюшыкаў у якасці ліпкай асновы для самаробных пастак супраць дробных насякомых-шкоднікаў у бытавых памяшканнях і садовых цяпліцах. У некаторых традыцыйных супольнасцях сухі парашок са старых пладовых цел выкарыстоўваўся для стварэння дымавых курэнняў з мэтай адпужвання камароў і іншага гнусу на адкрытым паветры.
Гісторыя і культура
У фальклорных традыцыях розных славянскіх народаў гэты грыб часта называлі каралеўскім апенькам дзякуючы яго яркаму залацістаму выгляду і прывычцы расці пышнымі гнёздамі на высокіх ствалах дрэў. У народных паданнях лічылася, што багатае з'яўленне залацістых грыбоў высока над зямлёй на старых ствалах прадказвае багаты ўраджай азімага збожжа і паказвае на сырую зацяжную восень. У еўрапейскай мікаэтымалогіі назва роду Pholiota звязана з грэчаскім словам, якое азначае луску, што адлюстроўвае характэрную вонкавую кальчугу пладовага цела. У сельскіх рэгіёнах Усходняй Еўропы лускаўніцы часта згадваліся ў мясцовых байках і казках як патаемнае золата лясных духаў, якое ўдзень прыкідваецца грыбамі на дрэвах. У краінах Заходняй Еўропы да яе доўгі час ставіліся з асцярогай, лічачы дзіўным дрэвавым грыбам, не вартым даверу, у той час як у таежных паселішчах Сібіры яна служыла добрай падмогай у гады неўраджаю іншых відаў.
Ядомасць і бяспека
Гэты від адносіцца да катэгорыі ўмоўна-ядомых грыбоў сярэдняй якасці і патрабуе абавязковага выканання правіл бяспекі. Сырыя або недастаткова правараныя пладовыя целы ўтрымліваюць злучэнні, якія раздражняюць слізістую абалонку стрававальнага тракту і могуць выклікаць млоснасць, боль у жываце і пякотку. Па гэтай прычыне грыб катэгарычна забаронена спажываць сырым. Перад любым далейшым ужываннем пладовыя целы неабходна старанна адварыць у кіпені на працягу не менш як дваццаці хвілін, пасля чаго вадкі адвар цалкам зліваюць і не выкарыстоўваюць. Скурка капялюшыка ў вільготнае надвор'е вылучае вялікую колькасць слізі, таму многія кулінары аддаюць перавагу яе зняццю перад адварваннем для паляпшэння смакавых уласцівасцей. Смак мякаці пасля адварвання ацэньваецца як мяккі, часам са слабым рэдзькавым ці земляным прысмакам. Ножкі з-за сваёй валакністай і жорсткай структуры амаль не выкарыстоўваюцца, у ежу ідуць пераважна капялюшыкі маладых грыбоў.
Асяроддзе пражывання і распаўсюджанне
Лускаўніца залацістая шырока распаўсюджана ва ўмераным поясе Паўночнага паўшар'я, уключаючы лясныя зоны Еўропы, Азіі і Паўночнай Амерыкі. Яна вядзе паразітычны або сапратрофны лад жыцця, засяляючы як аслабленыя жывыя дрэвы, так і сухастоі, пні і ламачча. Грыб аддае перавагу старым лісцевым лясам, паркам, алеям і лесапасадкам. Часцей за ўсё яго пладовыя целы з'яўляюцца на драўніне вярбы, таполі, бярозы, алешыны, асіны, яблыні, а таксама дуба і бука. Зрэдку від можна заўважыць на іглічных пародах у горных мяшаных масівах. Грыбы звычайна растуць вялікімі зросткамі або пучкамі на значнай вышыні над зямлёй у дуплах і расколінах кары. Сезон пладанашэння ахоплівае перыяд з сярэдзіны жніўня да канца кастрычніка або лістапада. У паўднёвых рэгіёнах арэала пры цёплай восені развіццё пладовых цел можа назірацца да пачатку снежня. У кантынентальных раёнах з раннімі замаразкамі актыўны перыяд пладанашэння скарачаецца і заканчваецца ўжо ў першай палове кастрычніка.
Даследчык
Ядомасць і кулінарыя
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Ядомасць
- Неядомы — źródło oznaczenia
Österreichische Mykologische Gesellschaft, Speisewert · Pholiota aurivellus / cerifera row / ungenießbar
Навуковыя назвы і таксанамія
- Цяперашняя навуковая назва
Pholiota aurivella
Навуковыя назвы і таксанамія
Правільная навуковая назва таксона — Pholiota aurivella (Batsch) P. Kumm., апублікаваная Паўлем Кумерам у 1871 годзе і зарэгістраваная ў Index Fungorum пад нумарам 223664 у сямействе страфарыевых (Strophariaceae). Базіёнімам з'яўляецца Agaricus aurivellus Batsch, першапачаткова апісаны ў канцы XVIII стагоддзя.
Навуковыя назвы і таксанамія
У сучаснай рэвізіі роду Pholiota 1998 года аўтарства Яна Голеца назва P. aurivella адносіцца строга да грыба, звязанага з вербамі, які адрозніваецца тоўстымі лускавінкамі, пераважна булавападобнымі хейлацыстыдамі і шырокай парасткавай порай. У гэтым разуменні Pholiota cerifera была прызнана сінонімам P. aurivella, у той час як лускаўніца слізкая (Pholiota adiposa) уяўляе сабой асобны від, звязаны перш за ўсё з букамі.
Абсяг таксона і абмежаванні вызначэння
У мікраскапічных структурах базідыі чатырохспоравыя, цыліндрычныя або вузкабулавападобныя, памерамі 25–32 × 7,5–9,5 мкм. Хейлацыстыды ўтвараюць шчыльную паласу на лязе пласцінкі, маючы памеры 19–45 × 7,5–20 мкм, булавападобную, эліпсаідальную або шарападобную на ножцы форму і пераважна празрыстыя.
Абсяг таксона і абмежаванні вызначэння
На паверхні пласцінак прысутнічаюць шматлікія хрызацыстыды памерамі 40–60 × 8,5–13 µm, верацёнападобныя або вузкабулавападобныя з завостранай верхавінай, якія змяшчаюць святлопераламляльнае ўключэнне, што жаўцее пад уздзеяннем гідраксіду калію (KOH) і аміяку.
Абсяг таксона і абмежаванні вызначэння
Трама пласцінак рэгулярная, пабудаваная з паралельных гіфаў шырынёй 3,5–24 µm, з выразным жэлацінізаваным субгіменіем. Скурка шапкі мае будову двухпластовай cutis з гіфаў шырынёй 3–13 µm з прысценачным і інкрустуючым пігментам. Пражкі прысутнічаюць ва ўсіх даследаваных тканках пладовага цела.
Абсяг таксона і абмежаванні вызначэння
Аналіз тыпавога матэрыялу Pholiota cerifera з Фінляндыі пацвердзіў адпаведнасць прыкмет мікраструктуры, у тым ліку шырокаэліпсаідальных спор памерамі 8,3–9,2 × 5,8–6,1 мкм з шырокай парасткавай порай (1,5–1,8 мкм), што абгрунтоўвае ўключэнне гэтай назвы ў сінаніміку P. aurivella.
Абсяг таксона і абмежаванні вызначэння
У галатыпе P. cerifera паказана прысутнасць булавападобных хейлацыстыд (26–29 × 14–15 µm) і хрызацыстыд з жаўцеючым змесцівам, якія адпавядаюць анатамічнай будове P. aurivella.
Абсяг таксона і абмежаванні вызначэння
Дакладнае раздзяленне P. aurivella і P. adiposa грунтуецца на карэляцыі дрэва-гаспадара з шырынёй парасткавай поры і формай хейлацыстыд, а дадаткова — на таўшчыні лусак і ступені жэлацінізацыі шапкі.
- Zakres ujęcia taksonomicznego
Rejestrowana nazwa to Pholiota aurivella (IF223664). Źródłowe obserwacje cech dotyczą wyłącznie P. aurivella w ujęciu Holeca z 1998 r., nazwanego wprost P. cerifera przez Holeca w 2001 r. Opis świeżych kolekcji i opis zbiorczy oraz typ H, Karsten 2935 zachowują odrębność. Historycznych oznaczeń P. aurivella sensu auctorum, P. adiposa, P. limonella, P. jahnii ani doniesień o spożyciu amerykańskich grzybów z grupy aurivella nie przypisuje się bez zastrzeżeń do tego wąsko rozumianego taksonu.
[3] [6] [2] [1] [4] [8]
Экалогія і распаўсюджанне
Лабараторная дыягностыка
Dane ustrukturyzowane
Базідыі
Гіменіяльныя цыстыды
Астатнія лабараторныя прыкметы
Скурка шапкі
- Размяшчэнне гіфаў скуркі капялюшыка
- Размяшчэнне гіфаў скуркі капялюшыка: Паралельныя (верхні слой скуркі шапкі). [21]
Размяшчэнне гіфаў скуркі капялюшыка: Паралельныя (у ніжнім слаі скуркі шапачкі). [21] - Шырыня элементаў скуркі капялюшыка
- Шырыня элементаў скуркі капялюшыка: 3–13 µm (верхні слой скуркі шапкі). [21]
Шырыня элементаў скуркі капялюшыка: 4–11 µm (у ніжнім слаі скуркі шапачкі). [21] - Размяшчэнне гіф скуркі ў гелепадобным рэчыве
- Размяшчэнне гіф скуркі ў гелепадобным рэчыве: наяўны (слаба жэлацінізаваныя, верхні слой скуркі шапкі). [21]
Споры
- Колер спор пад мікраскопам
- Колер спор пад мікраскопам: карычневы. [21]
- Наяўнасць парасткавай поры
- Наяўнасць парасткавай поры: наяўны. [2]
Наяўнасць парасткавай поры: наяўны. [2] - Дыяметр парасткавай поры
- Дыяметр парасткавай поры: 1,5–1,8 µm. [2]
Дыяметр парасткавай поры: 1–1,8 µm. [2] - Форма споры
- Форма споры: эліпсоідны. [2]
Форма споры: яйкападобны. [2]
Форма споры: ныркападобны. [2]
Форма споры: шырокаэліпсоідны. [2] - Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі. [2]
Скурка ножкі
- Шырыня гіфаў скуркі ножкі
- Шырыня гіфаў скуркі ножкі: 3–5 µm. [21]
Трама гіменафора
Матэрыял і метады даследаванняў
Апісанне прымет — крыніца і абсяг
Матэрыял: Свежыя калекцыі Pholiota aurivella у разуменні Голеца (1998), зводнае апісанне аўтара.
Абсяг прачытання: Поўны тэкст.
Абмежаванні: Мяккі характар смаку не азначае нізкай інтэнсіўнасці або ядомасці.
Даследаванне складу і актыўнасці — Regeda (2021)
Матэрыял: Метанольны экстракт біямасы міцэлію штаму P. aurivella IBK 2605, які паходзіць паводле табліцы з Васількава ва Украіне, прынятага ў калекцыю ў 2018 г.
Абсяг прачытання: Поўны тэкст.
Абмежаванні: Гэта біямаса культуры, а не пладовае цела. Вынік не прызнаны лячэбным дзеяннем або ацэнкай ядомасці. Адсутнічае ўласная рэвізія штаму ў межах таксона Holec. Выявы пладовых цел у працы паходзяць з Інтэрнэту і не з'яўляюцца доказам ідэнтычнасці даследаванага штаму. Гэтаму штаму не прыпісана 82,37% — першапачатковы тэкст прыводзіць гэтую лічбу для P. adiposa.
Даследаванне складу і актыўнасці — W11 nr34 — першакрынічны матэрыял
Матэрыял: Этанольны экстракт высушаных пладовых цел, вызначаных аўтарамі як Pholiota aurivella, ваўчар MA 0015, Ёмра ў раёне Трабзона, Турцыя.
Абсяг прачытання: Поўны тэкст.
Абмежаванні: Не пацверджана адпаведнасць экзэмпляра MA 0015 вузкаму еўрапейскаму разуменню віду. Аўтары апісваюць EC50 як ацэнку; найбольшы назіраны эфект склаў каля 20%. Прыведзены ў працы запіс p большы за 1 з'яўляецца некарэктным і не пацвярджае значнасці. Вынік хімічнага тэсту не з'яўляецца клінічнай эфектыўнасцю ці ацэнкай ядомасці.
Archiwalny opis siedliska
Gatunek rozwija się jako pasożyt osłabionych wierzb, a następnie jako saprotrof na ich martwym drewnie. Owocniki wyrastają na pniach i konarach, często wysoko nad ziemią, w gęstych wiązkach, zasiedlając głównie wierzbę kruchą (Salix fragilis) oraz wierzbę pięciopręcikową (Salix pentandra).
[2]Występuje w lasach łęgowych, w nadrzecznych zaroślach wierzbowych, nad brzegami stawów i rowów oraz w wilgotnych parkach od nizin po piętro podgórskie.
[2]Owocniki pojawiają się w czerwcu oraz w okresie od sierpnia do listopada, z wyraźnym nasileniem przypada na wrzesień i październik.
[2]Archiwalny opis siedliska
W Europie Wschodniej i Północnej owocnikowanie notowano w analogicznym okresie letnio-jesiennym (lipiec–październik).
[5]Archiwalny opis siedliska
W badaniach z regionu Morza Czarnego potwierdzono obecność taksonu w Azji Mniejszej.
[9]- Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Даўжыня гіменіяльнай цыстыды
- na ostrzu blaszki: 19–45 µm [2]
na ostrzu blaszki: 26–29 µm [2] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Шырыня гіменіяльнай цыстыды
- na ostrzu blaszki: 14–15 µm [2]
na ostrzu blaszki: 7,5–20 µm [2] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Дыяметр парасткавай поры
- 1,2–1,5 µm (skrajnie 1–1,8 µm) [2]
1,5–1,8 µm [2] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Даўжыня споры
- 8,3–9,2 µm (skrajnie 8–9,8 µm) [2]
7,5–10,5 µm (skrajnie do 11,5 µm) [2] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Шырыня споры
- 5–6,5 µm (skrajnie do 7 µm) [2]
5,8–6,1 µm (skrajnie do 6,4 µm) [2]
Metody i zapisy źródłowe — Świeże i zielnikowe kolekcje Pholiota aurivella w ujęciu Holeca (1998), opis zbiorczy, s. 209–210. Materiał odrębny od holotypu P. cerifera; jego pomiarów nie uśredniano z tym opisem.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Metody podane w publikacji, s. 202: roztwór KOH 5% i wodny roztwór czerwieni Kongo. Źródło nie przypisuje każdemu poniższemu pomiarowi wyłącznie jednego medium.
Refrakcyjność zawartości cystydy — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Chrysocystidia wholly filled with a refractive inclusion.” [2]
Układ strzępek skórki — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Upper layer:parallel hyphae,slight flexuosity is separately described.” [2]
Układ strzępek skórki — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Lower layer:densely arranged parallel hyphae.” [2]
Długość sterygmy podstawki — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Sterigmata4–5µm long.” [2]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Basidia cylindrical; narrowly clavate is a separate source alternative whose width qualifier needs model support.” [2]
Organizacja cheilocystyd — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Cheilocystidia forming a sterile band on lamella edge.” [2]
Płodność ostrza blaszek — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Cheilocystidia forming a sterile band on the edge.” [2]
Liczebność chryzocystyd — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Chrysocystidia numerous on lamella surface; rare edge cells remain a separate source statement.” [2]
Obecność chryzocystyd — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Chrysocystidia present on lamella surface; exact target is the lamella-face cystidium.” [2]
Szerokość strzępek tramy — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Regular trama,parallel hyphae3.5–24µm wide.” [2]
Szerokość elementów skórki — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Upper layer:hyphae3–13µm wide.” [2]
Szerokość elementów skórki — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Lower layer:hyphae4–11µm wide.” [2]
Osadzenie strzępek skórki w substancji żelowej — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Upper layer hyphae slightly gelatinising; degree and layer are separate attributes.” [2]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „Holec 1998, s. 210: spores with thick brown wall; source microscopy, exact medium unreported for this observation.” [2]
Szerokość strzępek skórki trzonu — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Stipe cuticle:a cutis of parallel hyphae3–5µm wide.” [2]
Zżelatynizowanie podhymenium — zapis źródłowy: „Holec1998,druk210: Subhymenium gelatinous.” [2]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["P.aurivella sensu Holec1998, fresh/aggregate European material, explicitly linked by author to P.cerifera2001; not all historical aurivella", {}, null, null]
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „4-zarodnikowe; sterygmy4–5µm.” [2]
Długość podstawki — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; pierwsza oś: 25–32×7.5–9.5µm; cylindryczne/wąskomaczugowate, środek często węższy.” [2]
Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; druga oś: 25–32×7.5–9.5µm; cylindryczne/wąskomaczugowate, środek często węższy.” [2]
Typ tramy hymenoforu — zapis źródłowy: „Regularna, równoległe strzępki3.5–24µm; subhymenium żelatynowate.” [2]
Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Dwuwarstwowa cutis: góra3–13µm lekko żelatynizuje, pigment wakuolarny/ścienny/inkrustacje; dół4–11µm gęste równoległe/faliste strzępki.” [2]
Obecność pory rostkowej; Średnica pory rostkowej — zapis źródłowy: „Bardzo wyraźny, (1)1.2–1.5(1.8)µm; krótkie characteristics1–1.5(1.8), dokładny opis zachowano.” [2]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; pierwsza oś: 7.5–10.5(11.5)×5–6.5(7)µm.” [2]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Elipsoidalne do nieco jajowatych, czasem w widoku bocznym lekko fasolkowate.” [2]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Gładkie.” [2]
Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Gruba, brązowa.” [2]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Pełny źródłowy pomiar długość × szerokość; druga oś: 7.5–10.5(11.5)×5–6.5(7)µm.” [2]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["P.aurivella sensu Holec1998, fresh/aggregate European material, explicitly linked by author to P.cerifera2001; not all historical aurivella; exact cheilocystidia at gill edge", {}, null, null]
Długość cystydy hymenialnej; Kształt cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „19–45×7.5–20µm, sterylne pasmo; maczugowate/szerokomaczugowate/elipsoidalne/odwrotniejajowate/prawie kuliste/kuliste na trzonku, zwykle hialinowe, rzadko żółta inkluzja.” [2]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Holotype P.cerifera H,Karsten2935, Mustiala Finland, Salix pentandra, one very young dried and compressed fruitbody; interpretation Holec1998, separate from fresh/aggregate account; type tissue examination, N20 is spore measurements only; exact cheilocystidia at gill edge", {}, null, null]
Długość cystydy hymenialnej; Kształt cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Podstawek nie znaleziono. Podstawczaki 23–31 × 6 µm. Cheilocystydy trudno widoczne, 26–29 × 14–15 µm, maczugowate lub szerokomaczugowate, hialinowe. Chryzocystydy liczne, wąskomaczugowate do maczugowatych, czasem z wyrostkiem, inkluzja żółknie w KOH/NH4OH; część całkowicie hialinowa. Strzępki osłony 6–15 µm, cylindryczne do wąskowrzecionowatych, hialinowe. Dwuwarstwowa, lekko zżelatynizowana cutis: górne strzępki 3–4,5 µm z żółtobrązowymi inkrustacjami, dolne 3–5 µm hialinowe. Miąższ kapelusza: splecione strzępki 3–9 µm, hialinowe lub lekko żółtobrązowo inkrustowane. Skórka trzonu: równoległe hialinowe strzępki 3–6 µm; miąższ trzonu: równoległe hialinowe strzępki 4,5–9 µm. Sprzążki we wszystkich badanych tkankach.” [2]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Holotype P.cerifera H,Karsten2935, Mustiala Finland, Salix pentandra, one very young dried and compressed fruitbody; interpretation Holec1998, separate from fresh/aggregate account; type tissue examination, N20 is spore measurements only", {}, null, null]
Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Podstawek nie znaleziono. Podstawczaki 23–31 × 6 µm. Cheilocystydy trudno widoczne, 26–29 × 14–15 µm, maczugowate lub szerokomaczugowate, hialinowe. Chryzocystydy liczne, wąskomaczugowate do maczugowatych, czasem z wyrostkiem, inkluzja żółknie w KOH/NH4OH; część całkowicie hialinowa. Strzępki osłony 6–15 µm, cylindryczne do wąskowrzecionowatych, hialinowe. Dwuwarstwowa, lekko zżelatynizowana cutis: górne strzępki 3–4,5 µm z żółtobrązowymi inkrustacjami, dolne 3–5 µm hialinowe. Miąższ kapelusza: splecione strzępki 3–9 µm, hialinowe lub lekko żółtobrązowo inkrustowane. Skórka trzonu: równoległe hialinowe strzępki 3–6 µm; miąższ trzonu: równoległe hialinowe strzępki 4,5–9 µm. Sprzążki we wszystkich badanych tkankach.” [2]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Holotype P.cerifera H,Karsten2935, Mustiala Finland, Salix pentandra, one very young dried and compressed fruitbody; interpretation Holec1998, separate from fresh/aggregate account", {}, null, null]
Obecność pory rostkowej; Średnica pory rostkowej; Kształt zarodnika; Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „(8–)8,3–9,2(–9,8) × 5,8–6,1(–6,4) µm; 20 zmierzonych zarodników. Szerokoelipsoidalne, gruba brązowa ściana, wyraźny por 1,5–1,8 µm.” [2]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Holotype P.cerifera H,Karsten2935, Mustiala Finland, Salix pentandra, one very young dried and compressed fruitbody; interpretation Holec1998, separate from fresh/aggregate account", {}, 1, 20]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „(8–)8,3–9,2(–9,8) × 5,8–6,1(–6,4) µm; 20 zmierzonych zarodników. Szerokoelipsoidalne, gruba brązowa ściana, wyraźny por 1,5–1,8 µm.” [2]
Назвы і межы віду
Польская галоўная назва: Рэкамендацыя KPNG 6/2025 прыводзіць назву łuskwiak wierzbolubny для Pholiota cerifera, са спасылкай на Karasiński і суаўтараў (2015). Даўняя назва łuskwiak złotawy застаецца ў гісторыі і альтэрнатыўных назвах. Прачытаны адпаведны радок рэкамендацыі, а не выведзена назва з уласнай папярэдняй старонкі.
Навуковая назва: Species Fungorum прымае Pholiota aurivella (Batsch) P. Kumm. і адсылае да яе ад запісу P. cerifera. Holec (1998) даследаваў галатып P. cerifera і прызнаў яго адпаведным уласнаму вузкаму разуменню P. aurivella. Прынятыя тут даныя датычацца гэтага таксона; даўнія зборныя вызначэнні P. aurivella не былі аўтаматычна атаясамлены з ім.
Łuskwiak tłusty — гэта асобны абсяг: Рэвізія Holec аддзяляе вербавую P. aurivella ад пераважна букавай P. adiposa. Аўтар таксама паказвае на ранейшыя памылковыя прымяненні абедзвюх назваў. Сама лацінская назва ў старэйшай працы, на фатаграфіі ці ў культуры штаму не вырашае пытання адпаведнасці матэрыялу вузкай канцэпцыі.
Матэрыял і метады апісання прымет
Аснова распрацоўкі: Holec параўнаў свежыя калекцыі і гербарныя матэрыялы. Макраскапічнае і мікраскапічнае апісанне P. aurivella знаходзіцца на старонках 209–210, а пералік даследаваных узораў — на 212–213. Мікраскапічныя метады ўключалі KOH і водны раствор конга чырвонага; канкрэтнае асяроддзе не дапісвалася да кожнага выніку, калі крыніца гэтага не падзяляе.
Дыяпазоны і асобныя часткі: Захаваны крайнія пацверджаныя межы памераў, у тым ліку споры да 11,5 × 7 мікраметра. Узрост пладовага цела, частка ножкі, размяшчэнне цыстыды і пласт скуркі застаюцца асобнымі ўмовамі. Пакарычневенне паверхні пры дакрананні не было ператворана ў натуральную афарбоўку ножкі, а мяккі характар смаку не атаясамліваўся са слабой інтэнсіўнасцю.
Галатып P. cerifera і зводнае апісанне
Стан экзэмпляра: Галатып H, гербарый P. A. Karsten № 2935, паходзіць з Мустыялы і быў сабраны на Salix pentandra. Паводле рэвізіі ўключае адно вельмі маладое, перасушанае і празмерна сплюшчанае пладовае цела. Аўтар вымераў 20 спораў. Невыяўленне базідый у гэтым экзэмпляры не азначае адсутнасці базідый у віду.
Падзел вымярэнняў: Споры галатыпу: (8–)8,3–9,2(–9,8) × 5,8–6,1(–6,4) мікраметра; хейлацыстыды 26–29 × 14–15 мікраметраў. Зводнае апісанне ахоплівае адпаведна 7,5–10,5(–11,5) × 5–6,5(–7) і 19–45 × 7,5–20 мікраметраў. Вынікі застаюцца пры адпаведным матэрыяле; базідыёлы не запісаныя як спелыя базідыі.
Польшча: знаходкі і тэрмін плоданашэння
Першаснае палявое назіранне: Kujawa і суаўтары (2012) прыводзяць P. cerifera на Salix каля сцежкі Wydmy ў Бебжанскім нацыянальным парку, 30 жніўня 2012 г.; збор Grażyna Domian вызначыў Błażej Gierczyk. Адпаведны запіс са спіса прачытаны непасрэдна. Пацвярджае апублікаванае знаходжанне ў Польшчы, без новай уласнай рэвізіі ўзору.
Другое месцазнаходжанне і супольная спасылка: Рэестр Gierczyk і Kujawa (2023) прыводзіць Ogrodniczki ля возера Komosa, 15 верасня 2012 г., бервяно вярбы, узор BGF/BF/MG/120915/0003 і GRej ID230910. Запіс адсылае да Kujawa і суаўтараў (2019). Той самы нумар у атласным сэрвісе і ў артыкуле з'яўляецца адной задакументаванай знаходкай, а не двума незалежнымі пацверджаннямі.
Сезон не з'яўляецца сумай дат: Польскія знаходкі са жніўня, верасня і кастрычніка не вызначаюць поўны сезон. GRej прыводзіць таксама вясну і галоўным чынам кастрычнік–лістапад, аднак яго апісанне ахоплівае шырокі пералік дрэў, а зыходны абсяг патрабуе далейшага раздзялення. Зводны тэрмін замежных калекцый Holec не падстаўляўся замест польскага дыяпазону месяцаў.
Ядомасць: што насамрэч дакументуюць крыніцы
Паведамленне ў рэгістры NAMA: Beug, Shaw і Cochran (2006) адзначаюць у табліцы 11 паведамленне з Арэгона пад назвай P. aurivella: адзін дарослы чалавек, пачатак сімптомаў прыкладна праз тры гадзіны, страўнікава-кішачныя разлады, а таксама агульныя і неўралагічныя сімптомы. Прачытаны арыгінальны справаздачны дакумент і адпаведны радок табліцы. Паведамленне не з'яўляецца кантраляванай спробай спажывання або доказам ідэнтычнасці вузкага еўрапейскага таксона.
Абмежаванні рэгістра: Справаздача ахоплівае добраахвотныя, няпоўныя паведамленні да канца 2005 г. Аўтары тлумачаць розную ступень пэўнасці вызначэнняў і захаванне назваў з першапачатковых справаздач. Радок не паказвае на канкрэтны таксін або верыфікаваны ўзор, які адпавядае канцэпцыі Holec. Разыходныя ацэнкі ў атласах не прызнаны даследаваннямі таксічнасці або бяспечнага спажывання.
Даследаванне экстракта на жывёлах
Тып эксперыменту: Doğan і суаўтары (2018) даследавалі ліяфілізаваны экстракт, пазначаны як P. aurivella, у мадэлі аксідацыйнага стрэсу ў пацукоў. Ацэньваліся біяхімічныя параметры крыві і ломкасць эрытрацытаў. Прачытана анатацыя з арыгінальнай працы; параметры эксперыменту не пераносіліся ў інструкцыю па выкарыстанні грыба.
Межы высновы: Аўтары звяртаюць увагу таксама на магчымасць удзелу гемалітычных змен у інтэрпрэтацыі вынікаў. Гэта даклінічны эксперымент на канкрэтным прэпараце. Ён не пацвярджае лячэнне людзей, не вызначае бяспеку страў і не вырашае пытання ідэнтыфікацыі матэрыялу як вузкай P. cerifera.
Экстракт MA 0015: вынікі і абмежаванні
Першакрынічны матэрыял: Yaman і суаўтары (2025) прыводзяць збор у раёне Ёмра каля Трабзона і ваўчар MA 0015 у FAMER Універсітэта Докуз Эйлюль. Яны даследавалі экстракт высушаных пладовых цел, вызначаных як P. aurivella. Прачытаны арыгінальны поўны PDF; у гэтай працы экзэмпляр не верыфікаваны адносна вузкай вярбовай канцэпцыі.
Тэст DPPH: Паведамленае EC50 складае 1,8160 ± 2,0329 мг/мл. Аўтары называюць яго ацэнкай, бо найвышэйшы назіраны эфект склаў каля 20%. Нявызначанасць не ператваралі ў біялагічны інтэрвал. Запіс p = 1,094 × 10² з'яўляецца няправільным значэннем імавернасці; ён не служыць доказам значнасці ці эквівалентнасці спроб.
Профіль ГХ–МС: Табліца 7 прыводзіць адносныя плошчы пікаў: між іншым 59,20% для лінолевай кіслаты, 17,13% для яе этылавага эфіру і 8,14% для пальміцінавай кіслаты. Гэта долі храматаграфічнага сігналу ў пэўным экстракце, а не працэнт масы пладовага цела. Апісанні актыўнасці чыстых злучэнняў у апошняй калонцы табліцы паходзяць з іншых прац і не з'яўляюцца клінічнымі вынікамі гэтага грыба.
Культура міцэлію і праверанае далейшае цытаванне
Арыгінальнае даследаванне Regeda: Regeda, Bisko і Gurinovych (2021) даследавалі экстракты біямасы міцэлію і асобна культуральнай вадкасці. Табліца пералічвае чатыры штамы P. aurivella у калекцыі IBK: 2334, 2371, 2538 і 2605; рысунак 3 пазначае вынік P. aurivella нумарам 2605. Гэтыя культуры не атаясамліваліся з пладовым целам MA 0015 ці з матэрыялам з Польшчы.
Памылкова перанесеная лічба: Yaman (2025) прыводзіць 82,37% як вынік P. aurivella з працы Regeda. У першапачатковым тэксце на старонцы 51 значэнне 82,37 ± 1,54% адносіцца, аднак, да біямасы P. adiposa. Таму яно не запісана як вынік лускаўніцы вярбовай. Для P. aurivella захаваны пацверджаны тып актыўнасці DPPH, без разліку лічбы з вышыні слупка дыяграмы.
Лекцін PAA — асноўны вынік
Матэрыял і высновы: Kawagishi і суаўтары (1991) апісалі лекцін PAA з пладовых цел, сабраных у Кусіра на Хакайда. Прачытана арыгінальная публікацыя J-STAGE, яе анатацыя і апісанне матэрыялу, а таксама ўласна вынікі. Бялок мае шматсубадзінкавую будову: субадзінка каля 18 кДа — гэта не тое самае, што цэлы палімер масай больш за некалькі соцень кДа.
Значэнне даследавання: Праца дакументуе ўзаемадзеянне ізаляванага бялку з эрытрацытамі ў лабараторнай сістэме. Яна не служыць доказам эфекту пасля спажывання грыба або пацвярджэннем лячэбнага прымянення. Даследаваны японскі матэрыял папярэднічае рэвізіі Холеца; яго адпаведнасць прынятай еўрапейскай канцэпцыі не пацверджана.
Тэхнічныя і рамесныя ўжыванні
Фарбаванне валокнаў: Спіс NAMA прыводзіць P. aurivella як крыніцу бежавых, жоўтых і светла-карычневых адценняў для бялковых валокнаў. Старонка яўна пазначае, што спіс адаптаваны з кнігі Арлін і Алана Бесет The Rainbow Beneath My Feet (2001). Прачытаны спіс і гэтая спасылка; сама кніга не чыталася. Гэта не з'яўляецца незалежнай рэплікацыяй або даследаваннем вузкага таксона.
Ферменты раскладання драўніны: Афіцыйныя анатацыі PubMed 838410 і 10395989 апісваюць ферментныя даследаванні дрэваразбуральных грыбоў, якія ўключаюць P. aurivella; у другім пазначаны штам IBR437. Гэта чытанне анатацый, без заяў аб знаёмстве з поўнымі метадамі і табліцамі. Гэтаму віду не прыпісваліся падрабязныя вынікі іншых арганізмаў з гэтых шматвідавых прац.
Абясколерванне не пацверджана для канкрэтнага штаму: Анатацыя працы 2020 г. пра лігніналітычныя ферменты і абясколерванне фарбавальнікаў ахоплівае 150 штамаў, але не ідэнтыфікуе ў ёй самой вынік P. aurivella. Поўны тэкст PMC быў недаступны пры спробе спампаваць. Агульны вынік усёй групы не запісаны як здольнасць гэтага віду.
Верыфікацыя распаўсюджання — абсяг і абмежаванні
Матэрыял: Opublikowane polskie notowania Pholiota cerifera na drewnie wierzby; nazwa odpowiada przyjętej koncepcji P. aurivella.
Абсяг прачытання: Поўны тэкст.
Дата прагляду: 20.10.2026.
Абмежаванні: Публікацыя пералічвае канкрэтныя вызначаныя знаходкі. Не праводзілася ўласная рэвізія ўзораў або ідэнтыфікацыя ДНК. Даты асобных збораў не вызначаюць сезон.
Верыфікацыя распаўсюджання — абсяг і абмежаванні
Матэрыял: Polskie stanowisko pod nazwą P.cerifera, zgodną z zachowanym źródłowym ujęciem P.aurivella sensu Holec 1998.
Абсяг прачытання: Фрагменты крыніц.
Прачытаны фрагмент крыніцы; поўны тэкст і метады не правяраліся.
Дата прагляду: 21.10.2026.
Абмежаванні: Выкарыстана атласнае апісанне P.cerifera, якое адпавядае захаванаму разуменню sensu Holec 1998. Не выкарыстоўваліся P.aurivella s.auct. і шырокі дыяпазон красавік–кастрычнік з чэк-ліста 2003. Атласнае апісанне змяшчае старыя, больш шырокія звесткі пра гаспадароў. Яны не пераносіліся ў тэгі гаспадароў. Выраз „галоўным чынам у кастрычніку і лістападзе” застаецца кваліфікацыяй крыніцы, без дапісвання поўнага сезона ад красавіка да лістапада. Зыходнае вызначэнне і абсяг паняцця захаваны. Не дэкларавалася новае даследаванне ўзораў або прачытанне ўсіх публікацый, цытаваных крыніцай.
Верыфікацыя распаўсюджання — абсяг і абмежаванні
Матэрыял: Potwierdzony zbiór P.cerifera z zachodniopomorskiego; nie przeniesiono zbiorów P.aurivella s.auct.
Абсяг прачытання: Фрагменты крыніц.
Прачытаны фрагмент крыніцы; поўны тэкст і метады не правяраліся.
Дата прагляду: 21.10.2026.
Абмежаванні: Выкарыстана атласнае апісанне P.cerifera, якое адпавядае захаванаму разуменню sensu Holec 1998. Не выкарыстоўваліся P.aurivella s.auct. і шырокі дыяпазон красавік–кастрычнік з чэк-ліста 2003. Атласнае апісанне змяшчае старыя, больш шырокія звесткі пра гаспадароў. Яны не пераносіліся ў тэгі гаспадароў. Выраз „галоўным чынам у кастрычніку і лістападзе” застаецца кваліфікацыяй крыніцы, без дапісвання поўнага сезона ад красавіка да лістапада. Зыходнае вызначэнне і абсяг паняцця захаваны. Не дэкларавалася новае даследаванне ўзораў або прачытанне ўсіх публікацый, цытаваных крыніцай.
Абсяг распрацоўкі
Патрабаваныя праверкі ўрэгуляваны.
Прававая аснова і абсяг ацэнкі
Аналітычныя вынікі
Склад і лабараторная актыўнасць
- Актыўнасць даследаванага экстракту
- Актыўнасць даследаванага экстракту: антыаксідантная актыўнасць (DPPH, экстракт, актыўнасць выяўлена, міцэлій IBK 2605). [29]
- Канцэнтрацыя EC50 у пазначаным антыаксідантным тэсце
- Канцэнтрацыя EC50 у пазначаным антыаксідантным тэсце: 1,816 mg/ml (EC50, тэст DPPH, экстракт, неўдакладненая мера роскіду, пазначаная як ±, этанольны экстракт пладовых цел, вызначаных як P. aurivella, узор MA 0015, прыведзенае значэнне пасля знака ±: 2,0329, прыведзенае значэнне). [30]
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У даследаваннях этанольных экстрактаў з пладовых цел профіль арганічных злучэнняў, у тым ліку тлустых кіслот, аналізавалі метадам газавай храматаграфіі з мас-спектраметрыяй (GC-MS). Біялагічную актыўнасць экстрактаў ацэньвалі ў асобных лабараторных тэстах.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Храматаграфічны аналіз экстракта паказаў наяўнасць складаных эфіраў і свабодных тлустых кіслот, якія складаюць дамінуючую долю ў плошчы пікаў храматаграмы.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Асноўным кампанентам, выяўленым у профілі, была ненасычаная лінолевая кіслата (59,20% плошчы пікаў), якой спадарожнічалі этылліналеат (17,13%) і пальміцінавая кіслата (8,14%).
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У дыска-дыфузійных тэстах на агары ацэньвалі антыбактэрыйную актыўнасць выцяжак у дачыненні да эталонных штамаў, клінічных ізалятаў і бактэрый, устойлівых да антыбіётыкаў.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Выцяжкі праяўлялі ўмеранае інгібіраванне росту грам-станоўчых бактэрый, уключаючы лістэрыі (Listeria monocytogenes, L. innocua), стафілакокі (Staphylococcus aureus, S. epidermidis) і энтэракокі, з зонамі затрымкі росту ад 7 да 11 мм пры дозе 200 мкл.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Антыбактэрыйнае дзеянне было паказана ў лабараторных умовах для канцэнтраваных экстрактаў і не з'яўляецца паказчыкам эфектыўнасці ў арганізме чалавека.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У тэстах мікраразвядзенняў мінімальная інгібіруючая канцэнтрацыя (MIC) у дачыненні да Listeria innocua складала 0,442 мг/мл, а ў дачыненні да Listeria monocytogenes і Enterococcus faecalis — 1,767 мг/мл.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Інгібіруючыя значэнні адносна Staphylococcus aureus і Escherichia coli вызначаны на ўзроўні 3,533 мг/мл.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У тэсце нейтралізацыі свабодных радыкалаў DPPH экстракт з пладовых цел праяўляў залежную ад канцэнтрацыі антыаксідантную актыўнасць, якая дасягала 20,80 ± 1,66% тушэння радыкала пры канцэнтрацыі 1000 µg/ml.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Каэфіцыент карэляцыі паміж дозай экстракту і эфектам нейтралізацыі свабодных радыкалаў складаў r = 0,8833.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У даследаваннях утварэння бактэрыяльнай біяплёнкі экстракт у канцэнтрацыі 0,220 мг/мл абмяжоўваў утварэнне біяплёнкі ў Listeria innocua на 52,75% і ў Listeria monocytogenes на 50,65%.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Уплыў экстрактаў на біяплёнку залежаў ад віду бактэрый і тычыўся выключна мадэльных лабараторных сістэм in vitro.
Асяроддзе пражывання і распаўсюджанне
Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Утварэнне пладовых цел | Крыніцы |
|---|---|---|---|
| Польшча | Падляскае ваяводства; Заходнепаморскае ваяводства | IV–V, IX–XI |
|
Крыніцы
- Atlas grzybów Polski, P. aurivella s. auct., BG 2025-12-15
- Holec J. 1998. The taxonomy of Pholiota aurivella and Pholiota adiposa — a return to Batsch and Fries. Czech Mycology 50(3): 201–222. DOI 10.33585/cmy.50306
- Index Fungorum, Name Record 223664
- KPNG, PTMyk, Rekomendacja 6/2025
- Latvijas daba, zeltainā zvīnene
- NCBI Taxonomy 13206
- SPECIES-FUNGORUM-PHOLIOTA
- W2-AURIVELLA-VERIFICATION
- Yaman C. et al. 2025. Chemical composition and biological activity of Pholiota aurivella. J.Fac.Pharm.Ankara49(2): 349–364. DOI 10.33483/jfpau.1607129
- Rozporządzenie Ministra Środowiska 9.10.2014; Dz.U. 2014 poz. 1408
- Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Zdrowia; Dz.U. 2026 poz. 258
- PubMed 33228232 — oficjalny abstrakt, nie pełny tekst
- ELI:akt ochrony gatunkowej grzybów, aktualne metadane
- ELI:tekst jednolity 2026, aktualne metadane
- ELI:akt bazowy i odesłania do tekstów jednolitych
- PubMed:PMID838410 i10395989; pierwotne abstrakty publikacji enzymologicznych
- Species Fungorum:Pholiota aurivella, record223664
- Species Fungorum:Pholiota cerifera, record231121
- Snowarski:Pholiota cerifera; literatura stanowisk polskich i zakres nazwy
- Holec 1998 — materiał, metody i dokładne źródłowe wyniki uzupełnieniaW11.
- Kawagishi i in. 1991 — A Lectin from the Mushroom Pholiota aurivella, DOI 10.1271/bbb1961.55.2485
- Polskie wykazy i status prawny, 20 X 2026
- NAMA:Mushrooms to Dye For; gatunkowo opisana praktyka barwierska
- Beug, Shaw, Cochran — Thirty-Plus Years of Mushroom Poisoning
- Preliminary studies of fungi in the Biebrza National Park. II. Macromycetes
- Gierczyk i Kujawa 2023 — Rejestr, część XI; dane przyjęte w 2015
- Doğan i in. 2018.Mantar Dergisi9(1); doświadczenie na szczurach, ekstraktP.aurivella
- Regeda, Bisko, Gurinovych 2021 — The antioxidant activity of extracts of the mycelium and the culture fluid of medicinal macromycetes of Pholiota; DOI 10.24959/ophcj.21.247038
- W11 nr34 — źródłowy materiał, wynik i warunki