ЇстівнийЛише молоді плодові тіла. Лише біла глеба.
Установіть місцезнаходження, щоб побачити дані для свого регіону.












Лігнопорхавка грушоподібна – це поширений деревний гриб, що утворює густі групи на мертвій деревині листяних і хвойних дерев. Її грушоподібні або булавоподібні плодові тіла досягають 1,5–5 см заввишки, спочатку вони білуваті, дрібнобородавчасті, з віком стають вохристо-коричневими та гладенькими. Біля основи помітні товсті білі тяжі міцелію. Вона їстівна виключно замолоду, коли її середина залишається однорідно білою та щільною. Раніше вона була широко відома під назвою порхавка грушоподібна.
Розпізнавання, оселище та найважливіші відмінності.
Грибар
Будова плодового тіла
- Тип будови плодового тіла
- Тип будови плодового тіла: гастероїдний (спори дозрівають усередині плодового тіла).
- Висота плодового тіла
- Висота плодового тіла: 10–60 mm.
- Ширина плодового тіла
- Ширина плодового тіла: 10–35 mm.
- Форма всього плодового тіла
- Форма всього плодового тіла: грушоподібний.
Форма всього плодового тіла: грушоподібний.
Форма всього плодового тіла: булавоподібний.
Форма всього плодового тіла: еліпсоїдний (у вигляді зверху, іноді).
Форма всього плодового тіла: грушоподібний.
Верхня частина плодового тіла
- Форма
- Форма: кулястий.
- Ширина плодового тіла
- Ширина плодового тіла: 20–40 mm (виміряно верхню частину).
Нижня стерильна частина плодового тіла
- Форма
- Форма: звужена (частка загальної висоти плодового тіла, майже половина).
Верхівка та отвір
- Форма
- Форма: округло-конічна (іноді, широкий).
- Колір верхівкового горбика
- Колір верхівкового горбика: темніша за навколишній перидій (точний колір не зазначено) (зазвичай, злегка).
- Форма
- Форма: неправильний отвір.
- Розташування остіоли
- у зрілих плодових тіл: Розташування остіоли: верхівкове.
Розташування остіоли: верхівкове.
Перидій
- Колір перидію
- у молодих плодових тіл: Колір перидію: вохристого кольору (світла).
у молодих плодових тіл: Колір перидію: сірий (бліда).
Колір перидію: коричневий. - Фактура
- Фактура: майже гладенький і борошниста.
- Консистенція
- у старих плодових тіл: Консистенція: папероподібна.
Екзоперидій
- Колір екзоперидію
- Колір екзоперидію: рудувато-палева.
Колір екзоперидію: тютюново-коричнева.
Колір екзоперидію: білувате.
Колір екзоперидію: сіро-коричневий (світла).
Колір екзоперидію: коричневий. - Поверхня
- Поверхня: бородавчаста (дуже дрібні).
Поверхня: зерниста (дещо).
Поверхня: зерниста (виразніше, у напрямку до основи).
Поверхня: бородавчаста (рясні, дуже дрібні).
Поверхня: з часом оголюється.
Ендоперидій
- Колір ендоперидію
- Колір ендоперидію: коричневий (світла).
Колір ендоперидію: червоно-коричневий.
Колір ендоперидію: жовтий (злегка).
Колір ендоперидію: червоно-коричневий.
Колір ендоперидію: білувате. - Консистенція
- Консистенція: папероподібна.
Глеба
- Колір глеби
- Колір глеби: білий.
Колір глеби: оливковий.
Колір глеби: сіро-коричневий.
Колір глеби: білий.
Колір глеби: оливково-коричнева. - Смак м’якуша
- Смак м’якуша: неприємний (усе плодове тіло, з віком).
- Консистенція
- Консистенція: щільний.
Консистенція: розм’якшується.
Консистенція: ватоподібний. - Запах м’якуша
- Запах м’якуша: як у газу (усе плодове тіло, можливо).
Запах м’якуша: неприємний (усе плодове тіло, можливо).
Субглеба
- Колір субглеби
- Колір субглеби: білувате.
Колір субглеби: білувате.
Колір субглеби: кремовий. - Будова тканини субглеби
- Будова тканини субглеби: камериста.
Псевдоколумела
- Наявність псевдоколумели
- Наявність псевдоколумели: наявний.
Міцелій біля основи плодового тіла
- Забарвлення міцелію біля основи плодового тіла
- Забарвлення міцелію біля основи плодового тіла: білий (ризоморфні тяжі).
Де і коли росте
- Оселище
- Оселище: листяний ліс, хвойний ліс, мішаний ліс, парк або сад.
- Субстрат
- Субстрат: мертва деревина.
Субстрат: заглиблена деревина. - Характер росту плодових тіл
- Характер росту плодових тіл: пучками.
- Частота трапляння
- Частота трапляння: звичайний.
- Період плодоношення
- Плодові тіла з’являються з червня до листопада.
- Територія поширення
- Територія поширення: підтверджено.
Їстівність і кулінарія
- Їстівність
- ЇстівнийЛише молоді плодові тіла. Лише біла глеба.
Право
- Охорона
- У Польщі вид не підлягає видовій охороні.
- Торгівля
- У Польщі вид не дозволено для торгівлі чи виробництва грибної продукції.
FAQ
Чи є лігнопорхавка грушоподібна їстівним грибом?
Так, вона їстівна, але виключно тоді, коли плодові тіла молоді, а їхня середина повністю біла та щільна. Після потемніння м'якоті гриб непридатний до споживання.
Де найчастіше росте лігнопорхавка грушоподібна?
Виростає в лісах і парках на трухлявій деревині пнів і повалених стовбурів листяних та хвойних дерев. Майже завжди утворює дуже численні, густі зростки.
Чому змінили назву з порхавки на лігнопорхавку?
Генетичні дослідження показали відокремленість цього виду. Нова частина назви вказує на деревний спосіб життя на деревині (lignum), що чітко відрізняє його від наземних порхавок.
Чим лігнопорхавка відрізняється від інших порхавок?
Як єдина поширена порхавка вона росте безпосередньо на деревині, утворює густі скупчення та має біля основи плодового тіла чіткі, довгі білі тяжі міцелію, що вростають у субстрат.
Коли можна зустріти лігнопорхавку грушоподібну?
Плодові тіла з'являються зазвичай із липня до листопада, а за м'якої погоди – навіть у грудні. Пік її появи припадає на осінні місяці.
Як розпізнати, що плодове тіло вже непридатне для вживання?
Розріжте плодове тіло вздовж. Якщо середина має жовтуватий, оливковий або коричневий відтінок, спори почали дозрівати, і гриб стає несмачним та важким для травлення.
Як поширюються спори лігнопорхавки?
Зріле плодове тіло розтріскується на верхівці невеликим отвором. Краплі дощу або дотики тварин б'ють по пружній стінці, виштовхуючи хмару пилу спор назовні.
З якими грибами можна сплутати лігнопорхавку грушоподібну?
Її можна сплутати з порхавкою шипастою (шорсткою), яка росте на землі й має шипи, що легко відпадають, а також зі смертельно отруйними молодими мухоморами на стадії яйця.
Любитель
Назви та історія
- Obowiązująca nazwa krajowa
- lignopurchawka gruszkowata
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Apioperdon pyriforme
- Dawne nazwy krajowe
- purchawka gruszkowata
Спостереження вдома
Під мікроскопом
- Необхідні матеріали
- світловий мікроскоп, предметне й покривне скельця, голка, вода, спори зі спорового відбитка
- Виконання
- Перенесіть голкою трохи спорового відбитка на скельце.
- Додайте краплю води, накрийте покривним скельцем і розгляньте спори.
Що шукати
- Форма спори
- Форма спори: кулястий. Форма спори: кулястий.
- Поверхня спори
- Поверхня спори: гладенький. Поверхня спори: гладенький.
Екологія та поширення
- Тип живлення
- Тип живлення: сапротрофний.
Некулінарне застосування
У давній народній медицині сухий пил зі зрілих плодових тіл порхавкових вважався дієвим засобом для зупинки кровотечі з дрібних ран і прискорення загоєння порізів. Його також застосовували як присипку від попрілостей шкіри. Крім того, бджолярі використовували висушені порхавки в димарях – дим від тліючого гриба діяв заспокійливо на бджіл під час робіт на пасіці. Своєю чергою, суха м'якоть успішно слугувала колись легкозаймистим трутом для кресал.
Історія та культура
Лігнопорхавка грушоподібна – це єдина поширена порхавка, що росте безпосередньо на мертвій деревині, утворюючи видовищні зростки, які налічують навіть сотні екземплярів. Її колишня латинська родова назва Lycoperdon означала буквально «вовчий пердіж», що натякало на раптовий викид пилу спор. Коли крапля дощу падає на зріле плодове тіло, воно діє немов мініатюрний ковальський міх, вистрілюючи в повітря хмару спор через верхівковий отвір зі швидкістю, помітною неозброєним оком.
У кулінарії
Молоді плодові тіла – цікавий делікатес на лісовому столі. Найкраще вони смакують підсмаженими на вершковому маслі з дрібкою часнику та зеленню петрушки або запанірованими в яйці й сухарях на зразок маленьких котлеток. Завдяки губчастій, ніжній структурі вони чудово вбирають аромати спецій. Грибники часто знімають із них тонку зовнішню шкірку, хоча для дуже свіжих екземплярів це не є обов'язковим. Вони чудово підходять як додаток до ранкової яєчні або осінніх овочевих супів.
Їстівність і безпека
Лігнопорхавка грушоподібна є смачним їстівним грибом, але виключно на молодій стадії розвитку. Її середина на розрізі має бути однорідно білосніжною та пружною. Коли м'якоть починає жовтіти або буріти, гриб стає неїстівним і може спричиняти розлади травлення. Завжди варто розрізати кожне плодове тіло вздовж – це дозволяє не лише оцінити свіжість, але й переконатися, що ви не зірвали молодий смертельно отруйний мухомор у загальному покривалі, у якого видно контури пластинок.
Оселище та зростання
Дощовик грушоподібний (Apioperdon pyriforme) має космополітичний ареал і широко поширений у помірній зоні Північної півкулі — в Європі, Азії та Північній Америці. У Польщі є звичайним видом на території всієї країни.
Цей вид є деревним сапротрофом. На відміну від дощовиків, які ростуть безпосередньо на ґрунті, плодові тіла Apioperdon pyriforme розвиваються на мертвій, сильно розкладеній деревині. Вони заселяють трухляві пні, повалені колоди, гілки, а також деревину, занурену в підстилку. Переважна більшість розвивається на деревині листяних дерев (зокрема буків, дубів, грабів, беріз та вільх), значно рідше — на хвойному субстраті. Характерною рисою є утворення щільних скупчень із багатьох плодових тіл.
Зустрічається в листяних, мішаних і хвойних лісах, а також у парках та прирічкових насадженнях. Мінімальний задокументований діапазон спостережень плодових тіл у Польщі охоплює період від травня до листопада (V–XI).
Дослідник
Їстівність і кулінарія
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Їстівність
- Їстівний — źródło oznaczenia
Wiek owocnika: młody.
Wnętrze owocnika (gleba): białe.
Snowarski: Apioperdon pyriforme; atlas i polska bibliografia · Jadalne czy trujące? actual species account
- Їстівність
- Їстівний
Wnętrze owocnika (gleba): białe.
Česká mykologická společnost: Apioperdon pyriforme · Kuchyňské využití, actual species account
- Їстівність
- Неїстівний
Kraj źródła: PL
Źródło bez opisu bibliograficznego · Zarzyński2021, printed p.379/PDF377 Uwagi within L.perlatum account; interpretive preface printed pp.40–41; separate legend p.58
Наукові назви та таксономія
- Чинна наукова назва
Apioperdon pyriforme
- Zakres ujęcia taksonomicznego
Apioperdon pyriforme (Schaeff.) Vizzini,Species Fungorum819914 i GBIF10852503,synonim Lycoperdon pyriforme Schaeff.; własne materiały izraelskie i chińskie pozostają odrębne od atlasów oraz niezweryfikowanych molekularnie próbek chemicznych. Bez transferu wyników Lycoperdon perlatum lub innych purchawek.
[39] [37] [40]
Назви й класифікація
Aktualna nazwa: Rekomendacja KPNG 4/2025 przyjmuje nazwę lignopurchawka gruszkowata dla Apioperdon pyriforme. Purchawka gruszkowata pozostaje dawną nazwą polską. Species Fungorum i GBIF akceptują kombinację Apioperdon pyriforme (Schaeff.) Vizzini. Stabilny identyfikator rekordu nie jest zmieniany.
Zakres rodziny: GBIF i Species Fungorum wskazują Lycoperdaceae. Rewizja Li i współautorów z 2024 r. traktuje ją jako osobną rodzinę. Starszy lub szerszy układ Agaricaceae spotykany w atlasie ČMS pozostaje kontekstem historycznym, a nie podstawą do zmiany wyniku aktualnego rejestru.
[39] [37] [38] [43] [41]Екологія та поширення
- Частота трапляння
- Польща: Частота трапляння: звичайний. [46]
Лабораторна діагностика
Dane ustrukturyzowane
Екзоперидій
Sferocysty egzoperydium
Глеба
Kapilicjum — populacja 2–3 µm
Kapilicjum — populacja 4–5,5 µm (skrajnie do 6 µm)
Parakapilicjum
Інші лабораторні ознаки
- Наявність ризоморф
- Наявність ризоморф: наявний. [40]
Спори
- Наявність виросту рубчика базидіоспори
- Наявність виросту рубчика базидіоспори: наявний. [40]
- Довжина відростка рубчика базидіоспори
- Довжина відростка рубчика базидіоспори: 0,5–0,7 µm (зазвичай). [40]
- Колір спор під мікроскопом
- Колір спор під мікроскопом: червоно-коричневий (світла). [40]
- Діаметр спори
- Діаметр спори: 3,5–5,5 µm. [46]
Діаметр спори: 3–4 µm. [40]
Діаметр спори: 3,5–5 µm. [41] - Краплі всередині спори
- Краплі всередині спори: наявний. [46]
- Форма орнаментації спори
- Форма орнаментації спори: бородавчаста. [40]
Форма орнаментації спори: бородавчаста (заокруглений, низький рельєф, нерівний контур). [40]
Форма орнаментації спори: бородавчаста (сплощений, низький рельєф, нерівний контур). [40]
Форма орнаментації спори: бородавчаста (численні, дрібні елементи орнаментації). [40]
Форма орнаментації спори: ниткоподібні смуги орнаментації (короткі). [40] - З'єднання елементів орнаментації
- З'єднання елементів орнаментації: частково злиті елементи. [40]
З'єднання елементів орнаментації: сполучення між елементами без висновку про сіточку (рідко, низькі з’єднання, тонкі з’єднання). [40] - Форма спори
- Форма спори: кулястий. [40]
Форма спори: кулястий (майже). [40]
Форма спори: кулястий. [46]
Форма спори: кулястий. [41]
Kropla wewnątrz zarodnika
- Właściwości optyczne
- Оптичні властивості вмісту спор: світлозаломний (сильно). [46]
Матеріал і методи досліджень
Дослідження складу й активності — точні додаткові результати (asfaw-source-tables)
Materiał: Metanolowy ekstrakt owocników z Waro, SouthWollo, Etiopia; identyfikacja według autora, bez przytoczonego vouchera lub wyniku DNA.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Identyfikacja materiału i powtarzalność są ograniczone; nie przeniesiono tego zgłoszenia na pewny zasięg afrykański. W pracy występują niespójności tekstu i tabel; dane pozostają raportem autora, nie potwierdzeniem klinicznej skuteczności lub jadalności.
[31]Дослідження складу та активності — матеріал та обмеження
Materiał: Frakcja polisacharydowa z owocników z SultanMurat, Çaykara/Trabzon, Türkiye; identyfikacja morfologiczna przez S.A.Kiremitci. Brak przypisania badania do polskich owocników.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: To frakcja polisacharydowa, nie czysty standaryzowany lek ani pomiar zawartościβ-glukanu w całym owocniku. Autorzy wskazują polidyspersyjność i możliwe zanieczyszczenia białkowe. Wyniki komórkowe nie dowodzą leczenia ran u ludzi.
[49]Дослідження складу й активності — точні додаткові результати (asfaw-source-tables)
Materiał: oznaczony jako Lycoperdon pyriforme z Waro, Etiopia; metanolowy ekstrakt. W publikacji nie rozstrzygnięto jednoznacznie, czy gram suchej masy oznacza wyjściowy materiał czy ekstrakt.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Wartości są raportem autora o materiale o ograniczonej identyfikacji; nie dowodzą skuteczności klinicznej ani jadalności. Nie zamienionoSDna zakresmin–max, aIC50 naEC50. Sucha podstawa masy TFC jest odrębna od nierozstrzygniętego mianownika source_material/extract.
[31]Materiał: oznaczony jako Lycoperdon pyriforme z Waro, Etiopia; metanolowy ekstrakt. W publikacji nie rozstrzygnięto jednoznacznie, czy gram suchej masy oznacza wyjściowy materiał czy ekstrakt.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: Wartości są raportem autora o materiale o ograniczonej identyfikacji; nie dowodzą skuteczności klinicznej ani jadalności. Nie zamienionoSDna zakresmin–max, aIC50 naEC50. Sucha podstawa masy TFC jest odrębna od nierozstrzygniętego mianownika source_material/extract.
[31]Дослідження молекул — результат nr41 із посиланням на джерело
Materiał: Frakcja beta-D-glukanu z materiału grzybowego
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Data przeglądu: 23.10.2026.
Ograniczenia: Wynik dotyczy badanego preparatu; nie określa zawartości związku w całym owocniku. Nie jest to dowód skuteczności klinicznej ani bezpieczeństwa spożycia.
[49]Дослідження молекул — точні додаткові результати (enzyme-source-methods)
Materiał: Częściowo oczyszczony preparat β-glukozydazy z owocników z Hidirnebi
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 23.10.2026.
Ograniczenia: Wynik dotyczy badanego preparatu; nie określa zawartości związku w całym owocniku. Nie jest to dowód skuteczności klinicznej ani bezpieczeństwa spożycia. Odczytano indeksowane fragmenty pierwotnego wydawcy, nie pełny tekst.
[30]- Результати, наведені в джерелах — Діаметр спори
- 3,5–5,5 µm [46]
3,5–5 µm [41]
Materiał badania: Izrael: HAI-G-11, Mt.Meron,7.I.2004,i HAI-G-159,Forest Odem,8.XII.2012; opis zbiorczy i ryc.3. Zakres(min)średnia±SD(max),N=30. 3–4 µm [40]
Metody i zapisy źródłowe — Izrael: HAI-G-11, Mt.Meron,7.I.2004,i HAI-G-159,Forest Odem,8.XII.2012; opis zbiorczy i ryc.3. Zakres(min)średnia±SD(max),N=30.
Identyfikacja kropli: nierozstrzygnięta.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Medium: iodine. Opis metody w źródle: Mikroskopia świetlna; przy ryc.3C–D i barwie zarodników autorzy podają odczynnik Melzera. Ogólne metody wymieniają też KOH i Lactophenol Cotton Blue; nie przypisano ich arbitralnie tym wynikom.
Metoda źródłowa. Technika: skaningowa mikroskopia elektronowa (SEM). Opis metody w źródle: Źródłowa mikroskopia elektronowa powierzchni zarodników,ryc.3E; inna rozdzielczość niż LM.
Długość wyrostka wnęki bazydiospory — zapis źródłowy: „§3.2 SEM apiculus usually0.5–0.7µm long.” [40]
Obecność wyrostka wnęki bazydiospory — zapis źródłowy: „3.2,SEM:Apiculus observed; obecność oddzielona od długości i resztek sterygmy.” [40]
Kapilicjum — populacja 2–3 µm — Barwa — zapis źródłowy: „§3.2 capillitium yellow; Fig.3C source Melzer method.” [40]
Kapilicjum — populacja 4–5,5 µm (skrajnie do 6 µm) — Barwa — zapis źródłowy: „§3.2 capillitium red_brown; Fig.3C source Melzer method.” [40]
Sferocysty egzoperydium — Długość — zapis źródłowy: „§3.2 Sphaerocysts35–45×25–30µm, length.” [40]
Sferocysty egzoperydium — Kształt — zapis źródłowy: „§3.2 subglobose sphaerocysts.” [40]
Sferocysty egzoperydium — Kształt — zapis źródłowy: „§3.2 ovoid-pyriform sphaerocysts.” [40]
Kapilicjum — populacja 2–3 µm — Pory ściany; Kapilicjum — populacja 4–5,5 µm (skrajnie do 6 µm) — Pory ściany — zapis źródłowy: „§3.2 Pores not observed; not an inference of absolute absence.” [40]
Kapilicjum — populacja 2–3 µm — Grubość ściany; Kapilicjum — populacja 4–5,5 µm (skrajnie do 6 µm) — Grubość ściany — zapis źródłowy: „§3.2 wall thickness; broad population rarely up to1µm.” [40]
Kapilicjum — populacja 2–3 µm — Szerokość; Kapilicjum — populacja 4–5,5 µm (skrajnie do 6 µm) — Szerokość — zapis źródłowy: „§3.2 Capillitium width; source population preserved.” [40]
Sferocysty egzoperydium — Szerokość — zapis źródłowy: „§3.2 Sphaerocysts35–45×25–30µm, width.” [40]
Kapilicjum — populacja 2–3 µm — Obecność; Kapilicjum — populacja 4–5,5 µm (skrajnie do 6 µm) — Obecność — zapis źródłowy: „§3.2 Source capillitium population named and measured.” [40]
Obecność ryzomorf — zapis źródłowy: „3.2:with white rhizoids; Fig.3A–B,źródłowa obserwacja makroskopowa. Nie jest to wynik SEM ani dowód mikoryzy.” [40]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „§3.2 spores light reddish brown in Melzer reagent.” [40]
Średnica zarodnika — zapis źródłowy: „3.2:(3)3–3.6(4)µm,n=30. W metodach: nawiasy to min/max,a środek to średnia±SD. Zachowano rzeczywiste granice3–4µm; środek3–3.6pozostaje w oryginalnym zapisie.” [40]
Forma ornamentacji zarodnika — zapis źródłowy: „3.2,SEM:low apprised warts irregular in shape,rounded and flattened tips. Stopień i kształt brodawek wymagają osobnych atrybutów; zapisano wyłącznie potwierdzoną formę.” [40]
Forma ornamentacji zarodnika — zapis źródłowy: „§3.2 SEM low irregular warts with rounded and flattened tips.” [40]
Forma ornamentacji zarodnika — zapis źródłowy: „§3.2 SEM numerous smaller warts between main warts.” [40]
Forma ornamentacji zarodnika — zapis źródłowy: „§3.2 SEM ornamentation of somewhat short strands.” [40]
Połączenie elementów ornamentacji — zapis źródłowy: „§3.2 SEM some warts merged together.” [40]
Połączenie elementów ornamentacji — zapis źródłowy: „§3.2 SEM rarely connected by low thin anastomoses; not inferred reticulum.” [40]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „3.2:Spores globose to subglobose. Kulistość i jej przybliżenie są oddzielnymi wariantami własnego zakresu.” [40]
Długość pozostałości sterygmy przy zarodniku — zapis źródłowy: „§3.2 pedicel usually less than1µm.” [40]
Długość pozostałości sterygmy przy zarodniku — zapis źródłowy: „§3.2 pedicel sometimes2–3µm.” [40]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „3.2:under light microscopy appear smooth. Gładkość jest wynikiem LM.” [40]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „3.2:under SEM prominent low warts; ornamentowana powierzchnia przy rozdzielczości SEM.” [40]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „§3.2 SEM surface between warts rough and rugged.” [40]
Metody i zapisy źródłowe — Monotypic Apioperdon genus synthesis pp.4956–4957, not the Israeli specimens.
Metody i zapisy źródłowe — Atlas Marka Snowarskiego,opis gatunku;kolekcja,N i dokładna metoda pomiarów niepodane. Nie łączono z izraelskim materiałem zielnikowym.
Identyfikacja kropli: nierozstrzygnięta.
Kropla wewnątrz zarodnika — Właściwości optyczne — zapis źródłowy: „Cechy mikroskopowe: silnie łamiąca światło kropla.” [46]
Średnica zarodnika — zapis źródłowy: „Cechy mikroskopowe:3.5–5.5µm średnicy;N i zasięg pomiaru ornamentacji niepodane.” [46]
Krople wewnątrz zarodnika — zapis źródłowy: „Cechy mikroskopowe:z silnie łamiącą światło kroplą. Obecność kropli,bez utożsamienia z chemicznie rozpoznanym lipidem.” [46]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Cechy mikroskopowe:zarodniki kuliste.” [46]
Długość pozostałości sterygmy przy zarodniku — zapis źródłowy: „Cechy mikroskopowe: często z krótką (do2µm) sterygmą.” [46]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Cechy mikroskopowe: zarodniki gładkie; metoda niepodana.” [46]
Metody i zapisy źródłowe — ČMS,Karel Tejkal:opis atlasowy,bez liczebności pomiarów i odrębnego numeru badanego okazu.
Identyfikacja kropli: nierozstrzygnięta.
Średnica zarodnika — zapis źródłowy: „Výtrusy jsou kulovité,3.5–5µm v průměru,hladké. Źródłowe granice,bez wymyślonegoN.” [41]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Popis: Výtrusy jsou kulovité.” [41]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Popis: Výtrusy hladké; exact microscope technique unreported.” [41]
Гастероїдна будова й порівняльний матеріал
Właściwe narządy: W opisie materiału HAI-G-11 i HAI-G-159 występują okrywa zewnętrzna i wewnętrzna, gleba, biaława sterylna subgleba, pseudokolumella oraz białe ryzomorfy. Nie odpowiadają one kapeluszowi, jego skórce ani prawdziwemu trzonowi. Wewnętrzna okrywa jest papierowata, a gleba przechodzi od białej do oliwkowej i szarobrązowej.
Rozdzielenie pomiarów: Izraelski opis podaje 25–30 mm wysokości i 15–20 mm szerokości całego owocnika. Polski atlas podaje odpowiednio 10–50 i 10–35 mm. ČMS podaje wysokość 20–60 mm, lecz szerokość 20–40 mm dotyczy górnej części. Ten ostatni wymiar nie został przepisany jako średnica kapelusza ani bezwarunkowa szerokość całego owocnika.
[40] [46] [41]Спори: діапазони, метод і частини
Materiał i pomiar: Krakhmalnyi i współautorzy badali izraelskie kolekcje HAI-G-11 z 7 stycznia 2004 r. i HAI-G-159 z 8 grudnia 2012 r. Zapis (3) 3–3,6 (4) mikrometra, N = 30, według ich metod oznacza skrajne wartości 3–4 oraz środkowy przedział średnia ± odchylenie standardowe. Nie utożsamiono tych dwóch rodzajów zakresu.
LM i SEM: W mikroskopii świetlnej zarodniki wyglądają na gładkie. W SEM widać niskie, nieregularne brodawki, miejscami zlewające się lub połączone cienkimi anastomozami. To różne rozdzielczości obserwacji. Wynik SEM nie jest przedstawiany jako cecha widoczna pod zwykłym mikroskopem domowym.
Wyrostki i barwa: Opis rozróżnia resztki sterygm przy części zarodników w LM od wyrostka wnęki widocznego w SEM, zwykle długości 0,5–0,7 mikrometra. Warunkowego zakresu nie zapisano bez kwalifikatora „zwykle”. Jasnoczerwonobrązowa barwa w odczynniku Melzera nie jest ani naturalną barwą wysypu, ani automatycznym dowodem dekstrynoidalności.
[40]Капіліцій і структури перидію
Capillitium: W izraelskim materiale opisano włośnię o średnicy od 2 do 6 mikrometrów. Cieńsze żółte strzępki mają inne opisane grubości ściany niż szersze czerwonobrązowe w Melzerze. Nie połączono ich w fikcyjny przebieg dojrzewania. Autorzy nie zaobserwowali porów we włośni; nie jest to zapis braku pory rostkowej zarodnika.
Sferocyty i paracapillitium: Sferocyty opisano jako 35–45 × 25–30 mikrometrów, o kształtach od niemal kulistych do jajowato-gruszkowatych. Są to elementy okrywy, nie osłony całkowitej muchomora. Rewizja z 2024 r. opisuje obfite paracapillitium i komórkową subglebę; akapit rodzajowy jest syntezą wcześniejszej literatury, nie kompletnym nowym pomiarem wszystkich tych cech.
[40] [43]Польща: поширення та плодоношення
Potwierdzenie źródłowe: Gatunek figuruje jako Apioperdon pyriforme w wykazie grzybów urzędowej dokumentacji opublikowanej w województwie opolskim w 2022 r., na stronie 69. Polski atlas wymienia go jako pospolity. Potwierdza to opublikowane występowanie w Polsce; nie jest to nowa rewizja okazu ani ilościowy trend populacji.
Kalendarz: Polskie „od lata do jesieni” przeliczono według zatwierdzonego kalendarza meteorologicznego na czerwiec–listopad. Oryginał i tryb converted_seasons są zachowane. Czeski zakres czerwiec–listopad pozostaje osobnym wariantem dla Czech. Dat zbiorów izraelskich nie zamieniono na polski sezon, a utrzymywania się suchych owocników zimą nie uznano za nowe owocnikowanie.
[44] [46] [41] [40]Філогенетичні дослідження й ланцюжок цитувань
Różne materiały: W pracy z 2023 r. klad Apioperdon obejmował sześć sekwencji: dwie izraelskie, trzy ukraińskie i wcześniejszą szwedzką. Poparcie samego kladu nie oznacza identycznego poparcia jego dokładnej pozycji względem pozostałych rodzajów. Rewizja z 2024 r. dodała m.in. próbki QL20170019 i ZRL20182005 oraz dane ITS i LSU.
Niepełny wcześniejszy odczyt: Oryginalny abstrakt Vizziniego i Ercole z 2017 r. potwierdza ustanowienie Apioperdon. Nie uzyskano pełnego PDF. Dwa włoskie okazy opisane w abstrakcie dotyczą Bovista acuminata, a nie lignopurchawki. Starsze prace przywołane w późniejszych rewizjach nie są tu deklarowane jako osobno odczytane protologi.
[40] [43] [48]Їстівність: вид доказу
Ocena atlasowa: Snowarski i atlas ČMS oceniają gatunek jako jadalny w młodym stadium, przy białym wnętrzu. Jest to źródłowa ocena użytkowa, odrębna od badań toksykologicznych. Samego białego przekroju nie traktuje się jako niezależnego potwierdzenia oznaczenia okazu.
Dane etnomykologiczne: Badanie w Azad Jammu i Kashmir z lat 2015–2019 wymienia A. pyriforme w tabeli 3 jako spożywany gatunek, z oznaczeniem TS-115. Całe badanie obejmowało 923 informatorów; liczba ta nie jest liczbą osób jedzących ten gatunek. W tabeli zachowano też odniesienie bibliograficzne. Nie jest to próba kliniczna bezpieczeństwa posiłku.
[46] [41] [36]Екстракт з Ефіопії: результати й обмеження
Tożsamość i analityka: Asfaw podaje materiał z Waro w Etiopii, oznaczony przez botanika. Nie przedstawia numeru vouchera ani wyniku identyfikacji DNA. Raportuje IC50 w teście DPPH równe 22,8 mikrograma na mililitr. To wynik chemiczny konkretnego ekstraktu, bez wykazanej skuteczności leczenia lub bezpieczeństwa spożycia.
Podstawa masy: Tabela 2 podaje 5,92 ± 0,02 mg GAE/g oraz 3,71 ± 0,03 mg QE/g suchej masy, z odchyleniem standardowym. Sformułowania nie rozstrzygają jednoznacznie mianownika materiał/ekstrakt. Wartości zachowano przy źródle. TFC z nierozstrzygniętą podstawą został odłożony po zwykłej walidacji, bez zgadywania mianownika. Nie utworzono z ± przedziałów biologicznych.
[31]β-глюкан: характеристика й клітинна модель
Materiał i struktura: Praca ChemistryOpen z 2025 r. dotyczy frakcji polisacharydowej z owocników z Sultan Murat w Turcji, oznaczonych morfologicznie. Autorzy stosowali GPC, FTIR i NMR oraz rozpoznali wiązania β-(1→3) i β-(1→6). Dwa piki GPC mają Mn 3 i 104,55 kDa, z odrębnymi wskaźnikami polidyspersyjności. Nie są przedziałem masy jednego białka ani zawartością procentową owocnika.
Granice wniosku: W modelu rysy na hodowli NIH 3T3 autorzy obserwowali szybszą migrację komórek dla części stężeń. Ostatecznie zamknięcie nastąpiło także w kontroli. Raportowano hemolizę poniżej 5% w zbadanym układzie. To eksperymenty in vitro i badanie frakcji z możliwymi resztkami białek; nie potwierdzono leczenia ran u pacjentów ani stosowania surowego pyłu.
Tradycja i zależne cytowanie: Autorzy opisują miejscowe użycie na Sultan Murat, lecz nie przedstawiają systematycznego badania etnograficznego tej praktyki. Zdanie o Etiopii odsyła do Asfawa (2022), który podaje ogólną deklarację bez danych wywiadów. Powtórzenie tej informacji w 2025 r. nie stanowi drugiego niezależnego potwierdzenia etiopskiej praktyki.
[49] [31]Технологічні застосування й подальші дослідження
Produkty sojowe: Oryginalny abstrakt Nedele i współautorów opisuje zmniejszenie zielonego i fasolowego zapachu napoju sojowego oraz izolatu białka po fermentacji z L. pyriforme. Zmniejszenie części oznaczanych lotnych związków jest wynikiem eksperymentu spożywczego. Pełnego tekstu nie odczytano; nie jest to potwierdzenie przemysłowego wdrożenia ani przepis domowy.
Enzym: Indeksowane sekcje oryginalnego wydawcy pracy Akatin (2013) opisują β-glukozydazę z owocników z Hidirnebi w Turcji i jej częściowe oczyszczenie. Autorka przedstawia potencjał przyszłego wykorzystania enzymu w biotechnologii. Nie wykazano w ten sposób funkcjonującej instalacji przemysłowej; pobranie pełnego PDF było niedostępne.
Inne ekstrakty i brakujące podstawy: Abstrakt Asgharpoura i współautorów (2020) opisuje GC–MS ekstraktu heksanowego i aktywność w badaniu laboratoryjnym. Nie odczytano pełnych metod ani podstawy ilościowej sygnałów, więc nie wpisano procentów jako składu całego owocnika. W bieżących poszukiwaniach nie potwierdzono specyficznego wdrożenia przemysłowego, polskiej praktyki przyprawowej lub badania klinicznego tego gatunku.
[42] [30] [32]Польща: чинні законодавчі переліки
Ochrona i obrót: Odczytane pełne wykazy makrogrzybów w załącznikach 1 i 2 rozporządzenia z 2014 r. nie zawierają tego gatunku ani sprawdzonych kombinacji. Nie ma go również w załączniku 1 tekstu jednolitego wykazu obrotu ogłoszonego 3 marca 2026 r. Brak ochrony gatunkowej nie oznacza prawa zbioru w każdym miejscu, a jadalność nie stanowi pozytywnej podstawy sprzedaży.
[45] [47] [33] [34] [35]Задокументований ареал
32 kraje: W sprawdzonych źródłach odnotowano gatunek w 32 krajach: Andora, Austria, Dania, Niemcy, Finlandia, Włochy, Irlandia, Luksemburg, Norwegia, Polska, Rumunia, Rosja, Słowenia, Hiszpania, Szwecja, Szwajcaria, Zjednoczone Królestwo, Izrael, Japonia, Kanada, Meksyk, Stany Zjednoczone, Kostaryka, Argentyna, Islandia, Australia, Nowa Zelandia, Czechy, Chiny, Pakistan, Indie, Turcja. Poszczególne notowania i ich ograniczenia zachowano oddzielnie; brak innego kraju na tej liście nie oznacza nieobecności gatunku.
Zakres dowodów: Część zasięgu pochodzi z syntezy wcześniejszej literatury, a część z konkretnych kolekcji i badań terenowych. Rosyjskie notowanie w syntezie dotyczy środkowej części europejskiej. Nie zweryfikowano ponownie każdego cytowanego okazu.
[40] [41] [12] [13] [43] [36] [14] [49]Місця й дати в Польщі
Potwierdzone regiony: Źródła wskazują gminę Olesno w województwie opolskim, Woliński Park Narodowy w województwie zachodniopomorskim oraz stanowiska na Dolnym Śląsku. To odrębne notowania, bez założenia ciągłego występowania na całym obszarze tych regionów.
Obserwacje z datą: W Wolińskim Parku Narodowym gatunek odnotowano na pniu w sierpniu i wrześniu 2017 r. Wybrane kolekcje Snowarskiego pochodzą z 21 maja 2006 r., 19 września 1998 r., 5 września 1999 r. i 19 października 2004 r. Zakres V–X jest jedynie minimalną granicą tych dat; nie dowodzi owocnikowania w każdym miesiącu pomiędzy nimi.
Sezon i zachowane owocniki: Źródłowe określenie od lata do jesieni i jego zatwierdzona konwersja VI–XI pozostają oddzielne od dat pojedynczych kolekcji. Źródła nie określają stanu świeżości wszystkich obserwowanych owocników; wiosennej daty nie uznano za początek regularnego sezonu.
[44] [16] [46]Розбіжності в оцінках придатності до споживання
Różne oceny: Atlas Snowarskiego oraz atlas Czeskiego Towarzystwa Mykologicznego zaliczają młode owocniki z białym wnętrzem do jadalnych. Publikacja Lasów Państwowych „Grzyby polskich lasów” podaje natomiast, że gatunek jest uznawany w Polsce za niejadalny; nie wskazuje przy tym konkretnej przyczyny tej oceny.
Spożycie i prawo: Badania z Pakistanu i Indii dokumentują lokalne spożycie właściwego gatunku. Same te doniesienia nie są badaniami bezpieczeństwa klinicznego. Różnicy ocen nie utożsamiono z trującością na surowo ani z polskim dopuszczeniem do handlu jako żywność.
[46] [41] [15] [36] [14]Місцева назва в індійському джерелі
Wiersz SKM-93 podaje nazwę Shib Chhatu. Języka tej konkretnej nazwy nie ustalono i nie przypisano go na podstawie języka artykułu lub regionu.
[14]Порівняння з Lycoperdon lividum у джерелі
Snowarski porównuje gatunek z Lycoperdon lividum, rosnącym na łąkach, z wyraźnie wydzieloną częścią dolną i barwą początkowo ołowianoszarą, potem brązowiejącą. Te cechy odnoszą się do porównywanego L. lividum i nie są obserwacjami lignopurchawki.
[46]Порівняння з Lycoperdon perlatum у джерелі
W uwagach przy L. perlatum Zarzyński wyróżnia L. pyriforme niemal gładką, charakterystycznie omączoną powierzchnią i wzrostem na drewnie. Sąsiedni kalendarz VI–XI należy do konta L. perlatum i nie został przeniesiony.
[15]Польова примітка: сухі плодові тіла взимку
Suche owocniki zimą: Suche owocniki mogą utrzymywać się w lesie także zimą.
[41]Перевірка поширення — обсяг і обмеження
Materiał: Polska lista gatunków w urzędowym opracowaniu terenowym, druk 69; wtórna polska bibliografia atlasu.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Data przeglądu: 20.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdza opublikowane notowanie gatunku w Polsce, nie ogólnopolski trend ani wynik własnego sekwencjonowania. Pojedynczych dat nie zamieniono na sezon.
[44] [46]Materiał: Jawne źródłowe notowanie kraju: Rosja.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 23.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdza źródłowe notowanie w kraju; nie oznacza obecności na całym jego obszarze, regularnego sezonu ani rewizji każdego okazu. Lista kraju pochodzi z syntezy literatury w publikacji; nie odczytano osobiście wszystkich przywołanych pierwotnych kolekcji. Autorzy ograniczają notowanie Rosji do środkowej części europejskiej; nie rozszerzono go na całą Rosję.
[40]Спільні обмеження зчитування джерела
Ograniczenia: Potwierdza źródłowe notowanie w kraju; nie oznacza obecności na całym jego obszarze, regularnego sezonu ani rewizji każdego okazu. Lista kraju pochodzi z syntezy literatury w publikacji; nie odczytano osobiście wszystkich przywołanych pierwotnych kolekcji.
[40]Перевірка поширення — обсяг і обмеження
Materiał: Jawne źródłowe notowanie kraju: Czechy.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 23.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdza źródłowe notowanie w kraju; nie oznacza obecności na całym jego obszarze, regularnego sezonu ani rewizji każdego okazu.
[41]Materiał: Jawne źródłowe notowanie kraju: Chiny.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 23.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdza źródłowe notowanie w kraju; nie oznacza obecności na całym jego obszarze, regularnego sezonu ani rewizji każdego okazu.
[12] [13] [43]Materiał: Jawne źródłowe notowanie kraju: Pakistan.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 23.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdza źródłowe notowanie w kraju; nie oznacza obecności na całym jego obszarze, regularnego sezonu ani rewizji każdego okazu.
[36]Materiał: Jawne źródłowe notowanie kraju: Indie.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 23.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdza źródłowe notowanie w kraju; nie oznacza obecności na całym jego obszarze, regularnego sezonu ani rewizji każdego okazu.
[14]Materiał: Jawne źródłowe notowanie kraju: Turcja.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 23.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdza źródłowe notowanie w kraju; nie oznacza obecności na całym jego obszarze, regularnego sezonu ani rewizji każdego okazu. Źródło nie podaje oznaczenia molekularnego; zachowano zakres identyfikacji autorów.
[49]Materiał: Wskazane stanowiska lub obszar badania: województwo opolskie; gmina Olesno.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 23.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdza wymienione stanowiska w regionie, bez oszacowania liczebności i pełnego zasięgu regionalnego.
[44]Materiał: Wskazane stanowiska lub obszar badania: województwo zachodniopomorskie; Woliński Park Narodowy.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 23.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdza wymienione stanowiska w regionie, bez oszacowania liczebności i pełnego zasięgu regionalnego.
[16]Materiał: Wskazane stanowiska lub obszar badania: Dolny Śląsk: Lasy Milickie, okolice Obornik Śląskich, Góry Bialskie.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 23.10.2026.
Ograniczenia: Potwierdza wymienione stanowiska w regionie, bez oszacowania liczebności i pełnego zasięgu regionalnego.
[46]Обсяг опрацювання
Перед завершенням запис потребує доповнення або перевірки.
- Пошук регіонів поширення потребує розрахунку.
- Зв'язки попередніх висновків потребують повторної перевірки.
- Нові джерела вимагають обліку інформації, виявленої під час огляду.
Правова основа та межі оцінки
Правила для місцезнаходження: Польща
Аналітичні результати
Склад і лабораторна активність
- Активність дослідженого екстракту
- Активність дослідженого екстракту: антиоксидантна активність (DPPH, екстракт, активність виявлено, метанольний екстракт (Asfaw та ін.)). [31]
- Результат виявлення компонента в матеріалі
- Результат виявлення компонента в матеріалі: виявлено (бета-глюкан, екстракт, ідентифікований у джерелі, полісахаридна фракція). [49]
- Відновна здатність у визначенні Фоліна–Чокальтеу
- Відновна здатність у визначенні Фоліна–Чокальтеу: 5,92 µgGAE/mg (метод Фоліна–Чокальтеу, екстракт, не встановлено, до якої маси віднесено результат, у публікації не вказано ваучерного зразка, у перерахунку на суху масу, стандартне відхилення: 0,02, екстракт для кількісних визначень (Asfaw та ін.), калібрувальний стандарт: галова кислота, середнє значення, визначення за повідомленням авторів дослідження, молекулярне визначення не зазначено). [31]
- Концентрація IC50 у зазначеному тесті
- Концентрація IC50 у зазначеному тесті: 22,8 µg/ml (IC50, DPPH, екстракт, екстракт для кількісних визначень (Asfaw та ін.), наведене значення). [31]
- Вміст флавоноїдів у сумарному визначенні
- Вміст флавоноїдів у сумарному визначенні: 3,71 µgQE/mg (тест із хлоридом алюмінію, екстракт, не встановлено, до якої маси віднесено результат, у публікації не вказано ваучерного зразка, у перерахунку на суху масу, стандартне відхилення: 0,03, екстракт для кількісних визначень (Asfaw та ін.), кверцетин, середнє значення, визначення за повідомленням авторів дослідження, молекулярне визначення не зазначено). [31]
- Ідентичність досліджуваної молекули
- Ідентичність досліджуваної молекули: полісахарид ідентифіковано методами ¹H ЯМР та FTIR як β-D-глюкан зі зв’язками β-(1→3) і β-(1→6), без вимірювання ¹³C ЯМР (екстракт, екстракт для характеристики полісахариду). [49]
Ідентичність досліджуваної молекули: білок біохімічно ідентифіковано як β-глюкозидазу (білковий препарат, частково очищений ферментний препарат). [30]
Характеристика очищеного білка
- Кратність очищення білка
- Кратність очищення білка: 10 (білковий препарат, частково очищений ферментний препарат, наведене значення). [30]
Характеристика фракції β-D-глюкану
- Молярна маса полімеру Mn
- Молярна маса полімеру Mn: 3 kDa. Окрема популяція GPC: peak_1.[49]
- Дисперсність полімеру Mw/Mn
- Дисперсність полімеру Mw/Mn: 1,11. Окрема популяція GPC: peak_1.[49]
- Молярна маса полімеру Mn
- Молярна маса полімеру Mn: 104,55 kDa. Окрема популяція GPC: peak_2.[49]
- Дисперсність полімеру Mw/Mn
- Дисперсність полімеру Mw/Mn: 1,78. Окрема популяція GPC: peak_2.[49]
Дослідження грибного екстракту in vitro
- Відносна життєздатність фібробластів
- Відносна життєздатність фібробластів: понад 100 %. Модель: фібробласти NIH3T3. Результат MTT відносно контролю без впливу екстракту. Досліджені концентрації екстракту: 20, 100, 500, 1000 µg/ml. Джерело наводить спільний результат для цих концентрацій. Дослідження in vitro; результат не доводить ефективності чи безпеки для людей.[49]
- Закриття проміжку в клітинній моделі
- Закриття проміжку в клітинній моделі: приблизно 40–50 %. Модель: фібробласти NIH3T3. Відсоток закриття відносно початкової площі проміжку. Досліджені концентрації екстракту: 20, 100, 500 µg/ml. Джерело наводить спільний результат для цих концентрацій. Час: 10 год. Дослідження in vitro; результат не доводить ефективності чи безпеки для людей.[49]
- Міграція фібробластів порівняно з контролем
- Міграція фібробластів порівняно з контролем: повільніше початкове закриття проміжку, ніж у контролі. Модель: фібробласти NIH3T3. Досліджена концентрація екстракту: 1000 µg/ml. Дослідження in vitro; результат не доводить ефективності чи безпеки для людей.[49]
- Закриття проміжку в клітинній моделі
- Закриття проміжку в клітинній моделі: 100 %. Модель: фібробласти NIH3T3. Відсоток закриття відносно початкової площі проміжку. Досліджені концентрації екстракту: 20, 100, 500, 1000 µg/ml. Джерело наводить спільний результат для цих концентрацій. Час: 48 год. Дослідження in vitro; результат не доводить ефективності чи безпеки для людей.[49]
- Гемоліз у досліді in vitro
- Гемоліз у досліді in vitro: менше ніж 5 %. Досліджували еритроцити великої рогатої худоби. Досліджені концентрації екстракту: 20, 100, 500, 1000 µg/ml. Джерело наводить спільний результат для цих концентрацій. Дослідження in vitro; результат не доводить ефективності чи безпеки для людей.[49]
- Індекс згортання крові BCI
- Індекс згортання крові BCI: менше ніж 10 %. Досліджували цільну кров великої рогатої худоби; BCI не показує відсоткового прискорення згортання. Досліджені концентрації екстракту: 20, 100, 500, 1000 µg/ml. Джерело наводить спільний результат для цих концентрацій. Дослідження in vitro; результат не доводить ефективності чи безпеки для людей.[49]
Ферментація соєвих продуктів
- Кількість сполук зі зниженим вмістом
- Кількість сполук зі зниженим вмістом: 13 сполук. Загалом визначено 35 сполук; ця кількість не показує відсоткового зменшення інтенсивності аромату. Матриця: соєвий напій. Ферментація тривала 28 год. Був доступний реферат первинної роботи; промислове впровадження не підтверджено.[42]
- Зміна небажаного аромату сої
- Зміна небажаного аромату сої: послаблення небажаних зелених і бобових нот. Матриця: соєвий напій. Ферментація тривала 28 год. Був доступний реферат первинної роботи; промислове впровадження не підтверджено.[42]
Ферментація соєвих продуктів
- Кількість сполук зі зниженим вмістом
- Кількість сполук зі зниженим вмістом: 14 сполук. Загалом визначено 35 сполук; ця кількість не показує відсоткового зменшення інтенсивності аромату. Матриця: ізолят соєвого білка. Ферментація тривала 28 год. Був доступний реферат первинної роботи; промислове впровадження не підтверджено.[42]
- Зміна небажаного аромату сої
- Зміна небажаного аромату сої: послаблення небажаних зелених і бобових нот. Матриця: ізолят соєвого білка. Ферментація тривала 28 год. Був доступний реферат первинної роботи; промислове впровадження не підтверджено.[42]
Характеристика частково очищеної β-глюкозидази
- Константа Міхаеліса Km
- Константа Міхаеліса Km: 0,81 mM. Результат з індексованих фрагментів первинної роботи; повний текст не переглянуто.[30]
- Максимальна питома активність Vmax
- Максимальна питома активність Vmax: 1,62 U/mg білка. Результат з індексованих фрагментів первинної роботи; повний текст не переглянуто.[30]
- Оптимум pH ферменту
- Оптимум pH ферменту: 4. Результат з індексованих фрагментів первинної роботи; повний текст не переглянуто.[30]
- Температурний оптимум ферменту
- Температурний оптимум ферменту: 50 °C. Результат з індексованих фрагментів первинної роботи; повний текст не переглянуто.[30]
- Збережена активність ферменту
- Збережена активність ферменту: приблизно 85 %. Інкубація: 4–4 °C впродовж 24 год. Діапазон pH 3–9. Результат з індексованих фрагментів первинної роботи; повний текст не переглянуто.[30]
- Збережена активність ферменту
- Збережена активність ферменту: 100 %. Інкубація: 20–40 °C впродовж 1 год. Результат з індексованих фрагментів первинної роботи; повний текст не переглянуто.[30]
- Пригнічення активності ферменту
- Пригнічення активності ферменту: приблизно 76 %. SDS: 0,25%. Результат з індексованих фрагментів первинної роботи; повний текст не переглянуто.[30]
- Вплив речовин на активність ферменту
- Вплив речовин на активність ферменту: вплив на активність ферменту не продемонстровано. Досліджені речовини: Na+, Li+, Mg2+, Mn2+, Zn2+, Co2+, Ca2+, Cu2+. Результат з індексованих фрагментів первинної роботи; повний текст не переглянуто.[30]
- Вплив речовин на активність ферменту
- Вплив речовин на активність ферменту: негативного впливу на активність ферменту немає або він незначний. Досліджені речовини: EDTA, PMSF, DTT. Результат з індексованих фрагментів первинної роботи; повний текст не переглянуто.[30]
DPPH — досліджений метанольний екстракт
- Метанольний екстракт — нейтралізація радикала DPPH
- Метанольний екстракт — нейтралізація радикала DPPH: 95,1 ± 0,19 %. Концентрацію дослідженого екстракту однозначно не встановлено. Тип невизначеності після знака ± для таблиці 3 не зазначено. Результат стосується дослідженого екстракту з плодових тіл.[31]
DPPH — еталон BHT
- Еталон BHT — нейтралізація радикала DPPH
- Еталон BHT — нейтралізація радикала DPPH: 98,3 ± 0,3 %. Концентрацію дослідженого еталона однозначно не встановлено. Тип невизначеності після знака ± для таблиці 3 не зазначено. Результат стосується еталона BHT.[31]
- Еталон BHT — IC₅₀ у тесті DPPH
- Еталон BHT — IC₅₀ у тесті DPPH: 12,2 µg/ml. Результат стосується еталона BHT.[31]
Вихід екстракції
- Вихід екстракції
- Вихід екстракції: 39,7 %. Розчинник: метанол. База розрахунку: сухий вихідний матеріал.[31]
Вихід екстракції
- Вихід екстракції
- Вихід екстракції: 24,2 %. Розчинник: вода. База розрахунку: сухий вихідний матеріал.[31]
Вихід екстракції
- Вихід екстракції
- Вихід екстракції: 11,04 %. Розчинник: гексан. База розрахунку: сухий вихідний матеріал.[31]
Діаметр зони пригнічення
- Діаметр зони пригнічення
- Діаметр зони пригнічення: 21,5 ± 0,1 (SD) mm. Цільовий організм: Staphylococcus aureus. Номер штаму не наведено.[31]
- Діаметр зони пригнічення
- Діаметр зони пригнічення: 17 ± 0,5 (SD) mm. Цільовий організм: Escherichia coli. Номер штаму не наведено. У таблиці наведено 17 mm, у тексті 17,5 mm; збережено обидва значення.[31]
- Діаметр зони пригнічення
- Діаметр зони пригнічення: 25 ± 0,2 (SD) mm. Цільовий організм: Bacillus subtilis. Номер штаму не наведено.[31]
- Діаметр зони пригнічення
- Діаметр зони пригнічення: 20,5 ± 0,1 (SD) mm. Цільовий організм: Candida albicans. Номер штаму не наведено.[31]
Мінімальна інгібувальна концентрація за джерелом
- Мінімальна інгібувальна концентрація за джерелом
- Мінімальна інгібувальна концентрація за джерелом: 45 µg/ml. Цільовий організм: Staphylococcus aureus. Номер штаму не наведено.[31]
- Мінімальна інгібувальна концентрація за джерелом
- Мінімальна інгібувальна концентрація за джерелом: 82 µg/ml. Цільовий організм: Escherichia coli. Номер штаму не наведено.[31]
- Мінімальна інгібувальна концентрація за джерелом
- Мінімальна інгібувальна концентрація за джерелом: 32 µg/ml. Цільовий організм: Bacillus subtilis. Номер штаму не наведено.[31]
- Мінімальна інгібувальна концентрація за джерелом
- Мінімальна інгібувальна концентрація за джерелом: 51 µg/ml. Цільовий організм: Candida albicans. Номер штаму не наведено.[31]
Коефіцієнт зв’язку за джерелом
- Коефіцієнт зв’язку за джерелом
- Коефіцієнт зв’язку за джерелом: 0,92 1. Пара: TP_DPPH. У джерелі непослідовно використано r і r²; перерахунку не проводили.[31]
- Коефіцієнт зв’язку за джерелом
- Коефіцієнт зв’язку за джерелом: 0,78 1. Пара: TF_DPPH. У джерелі непослідовно використано r і r²; перерахунку не проводили.[31]
Діаметр зони пригнічення
- Діаметр зони пригнічення
- Діаметр зони пригнічення: 25 ± 0,2 (SD) mm. Цільовий організм: Staphylococcus aureus. Номер штаму не наведено. Результат для препарату порівняння з джерела; його назву для цього рядка не встановлено.[31]
- Діаметр зони пригнічення
- Діаметр зони пригнічення: 24 ± 0,1 (SD) mm. Цільовий організм: Escherichia coli. Номер штаму не наведено. Результат для препарату порівняння з джерела; його назву для цього рядка не встановлено.[31]
- Діаметр зони пригнічення
- Діаметр зони пригнічення: 27 ± 0,01 (SD) mm. Цільовий організм: Bacillus subtilis. Номер штаму не наведено. Результат для препарату порівняння з джерела; його назву для цього рядка не встановлено.[31]
- Діаметр зони пригнічення
- Діаметр зони пригнічення: 30 ± 0,2 (SD) mm. Цільовий організм: Candida albicans. Номер штаму не наведено. Результат для препарату порівняння з джерела; його назву для цього рядка не встановлено.[31]
Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 3269,2 cm^-1. Метод FTIR; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 2930,3 cm^-1. Метод FTIR; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 1622 cm^-1. Метод FTIR; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 1556,3 cm^-1. Метод FTIR; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 1377,4 cm^-1. Метод FTIR; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 1319,5 cm^-1. Метод FTIR; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 1242,4 cm^-1. Метод FTIR; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 1026,8 cm^-1. Метод FTIR; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 2,53 ppm. Метод ¹H ЯМР; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 2,78 ppm. Метод ¹H ЯМР; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 3,53 ppm. Метод ¹H ЯМР; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 4,7 ppm. Метод ¹H ЯМР; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 5,22 ppm. Метод ¹H ЯМР; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 5,66 ppm. Метод ¹H ЯМР; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 4,59 ppm. Метод ¹H ЯМР; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 4,32 ppm. Метод ¹H ЯМР; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 4,19 ppm. Метод ¹H ЯМР; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
- Положення спектрального піка препарату
- Положення спектрального піка препарату: 4,01 ppm. Метод ¹H ЯМР; результат для виділеного препарату β-D-глюкану.[49]
Поверхня препарату в СЕМ
- Поверхня препарату в СЕМ
- Поверхня препарату в СЕМ: шорстка, волокниста, складається з частинок з агломератами. Стосується ліофілізованого препарату; поверхню плодового тіла цей результат не описує.[49]
Параметри ферментативного методу за джерелом
- Параметри ферментативного методу за джерелом
- У методиці джерела наведено 1 і 5 mM для зазначених іонів, а для EDTA, PMSF і DTT — 10 і 25 mM. Окремі концентрації не прив’язано до групових результатів активності.[30]
Частка сигналу ГХ–МС за джерелом
- Частка сигналу ГХ–МС за джерелом
- Частка сигналу ГХ–МС за джерелом: 26,6 %. Сполука: ергоста-5,7-дієн-3-ол. Реферат не вказує базу відсотка; результат не виражає частку в масі плодового тіла.[32]
- Частка сигналу ГХ–МС за джерелом
- Частка сигналу ГХ–МС за джерелом: 9,8 %. Сполука: 7,22-ергостадієнон. Реферат не вказує базу відсотка; результат не виражає частку в масі плодового тіла.[32]
Активність за вказаної концентрації
- Активність за вказаної концентрації
- Активність за вказаної концентрації: 125 µg/ml. Цільовий організм: Staphylococcus aureus. Номер штаму не наведено. Реферат однозначно не відносить значення до MIC, MBC чи дифузії.[32]
Оцінений час дивергенції роду
- Оцінений час дивергенції роду
- Оцінений час дивергенції роду: приблизно 55 млн років. Філогенетична оцінка стосується роду Apioperdon; вона не вказує на вік плодового тіла.[43]
Екологічні дослідження
Період доступності за джерелом з Індії
W badaniu etnogastronomicznym w dystrykcie Birbhum w Indiach dla Apioperdon pyriforme (SKM-93) podano dostępność od lipca do września. Jest to źródłowy kalendarz dostępności, odrębny od regularnego owocnikowania i od obserwacji w Polsce.
[14]Оселище та зростання
Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Джерела |
|---|---|---|---|
| Андорра | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Аргентина | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Австрія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Австралія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Канада | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Швейцарія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Китай | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Коста-Рика | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Чехія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | VI–XI |
|
| Німеччина | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Данія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Іспанія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Фінляндія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Велика Британія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Ірландія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Ізраїль | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Індія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Ісландія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Італія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Японія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Люксембург | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Мексика | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Норвегія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Нова Зеландія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Пакистан | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Польща | Західнопоморське воєводство (VIII–IX); Опольське воєводство; Нижня Сілезія (територія, зазначена в джерелі) | VI–XI |
|
| Румунія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Росія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Швеція | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Словенія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Туреччина | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Сполучені Штати | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
Джерела
- Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. 2025 poz. 1424)
- Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. 2006 nr 171 poz. 1225)
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 maja 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. 2023 poz. 1448)
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów (Dz.U. 2014 poz. 1408) (także [33])
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2011 r. w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych, środków spożywczych zawierających grzyby oraz uprawnień klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy (Dz.U. 2011 nr 115 poz. 672) (także [35])
- Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych, środków spożywczych zawierających grzyby oraz uprawnień klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy (Dz.U. 2026 poz. 258) (także [34])
- Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. 2025 poz. 1424)
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 maja 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. 2023 poz. 1448)
- Pełne aktualne polskie wykazy ochrony i obrotu jako żywność; weryfikacja 23.10.2026
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów (Dz.U. 2014 poz. 1408)
- codex.nr41.source-audit.ena-PP175742.embl
- codex.nr41.source-audit.ena-PP175743.embl
- codex.nr41.source-audit.ethno-india 2023.html
- codex.nr41.source-audit.lasy-grzyby-polskich-lasow.pdf
- codex.nr41.source-audit.wolin 2020.pdf
- Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych, środków spożywczych zawierających grzyby oraz uprawnień klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy (Dz.U. 2026 poz. 258)
- Akatin 2013.β-Glucosidase from Lycoperdon pyriforme, IJFP16:1565–1577, DOI 10.1080/10942912.2011.600494
- Asfaw 2022.Antioxidant and antimicrobial activity of Lycoperdon pyriforme fruiting body, Agricultural and Biological Research38(3)
- Asgharpour i in. 2020.South African Journal of Botany131:195–199, DOI 10.1016/j.sajb.2020.01.044
- XML oryginału etnomykologicznego w Europe PMC
- Species Fungorum: Apioperdon pyriforme, rekord 819914
- GBIF Backbone Taxonomy:exact species match Apioperdon pyriforme
- KPNG: rekomendacja 4/2025, lignopurchawka gruszkowata
- Krakhmalnyi i in. 2023.Species Diversity of Lycoperdaceae, J.Fungi9:1038, DOI 10.3390/jof9101038
- Česká mykologická společnost: Apioperdon pyriforme
- PubMed35181081:oryginalny abstrakt autorów
- Mycosphere 15(1): 4919–5016, 2024; koncepcja Lycoperdaceae i Apioperdon
- Dz.Urz.Woj.Opolskiego 2022, poz459, str69:wykaz grzybów, Apioperdon pyriforme
- Dz.U.2014poz1408, pełne wykazy grzybów chronionych
- Snowarski: Apioperdon pyriforme; atlas i polska bibliografia
- Dz.U.2026poz258, tekst jednolity, załącznik1
- Vizzini i Ercole 2017, DOI 10.11646/phytotaxa.299.1.5, strona wydawcy i abstrakt
- XML oryginału ChemistryOpen 2025 w Europe PMC