Jadalny
Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Masłoborowik królewski (Butyriboletus regius), dawniej znany jako borowik królewski, to rzadki grzyb z rodziny borowikowatych. Kapelusz ma barwę różową, malinową lub czerwonoróżową, początkowo półkolistą, a później wypukłą do spłaszczonej. Rurki i drobne pory są cytrynowożółte, z wiekiem oliwkowożółte, i nie sinieją pod uciskiem. Trzon jest żółty z delikatną siateczką, a miąższ jędrny, żółtawy, łagodny i niezmieniający barwy. Ciepłolubny, rosnący pod dębami; w Polsce podlega ochronie gatunkowej.
Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.
Grzybiarz
Budowa owocnika
- Typ budowy
- Owocnik ma kapelusz i trzon.
- Konsystencja całego owocnika
- Owocnik jest mięsisty.
Kapelusz
- Kształt
- U młodych owocników kapelusz może mieć kształt półkulisty; u dojrzałych owocników — wypukły.
- Pokrycie
- Powierzchnia kapelusza może być włóknista, u młodych owocników może być filcowata, a u dojrzałych owocników może być naga.
- Lepkość i śluzowatość
- W wilgotnych warunkach powierzchnia kapelusza jest lepka.
- Kolor
- Kapelusz może być różowy lub różowawy.
- Ułożenie brzegu
- U młodych owocników brzeg kapelusza jest podwinięty.
- Średnica
- Kapelusz może mieć średnicę do 200 milimetrów.
Spód kapelusza
- Typ
- Hymenofor ma budowę rurkową.
- Kształt porów
- Pory są okrągłe.
- Naturalna barwa porów
- U młodych owocników pory mogą być żółte.
U dojrzałych owocników pory mogą być żółtooliwkowe. - Jakościowa wielkość porów
- Pory są drobne.
- Naturalna barwa rurek
- U młodych owocników rurki mogą być żółte.
U dojrzałych owocników rurki mogą być żółtooliwkowe.
Trzon i podstawa
- Kształt
- U młodych owocników trzon może mieć kształt beczułkowaty lub brzuchaty, a u dojrzałych owocników może mieć kształt maczugowaty lub walcowaty.
- Podstawa
- Podstawa trzonu może być zgrubiała lub zwężona.
- Kolor
- Trzon może być cytrynowożółty, intensywnie żółty lub żółty.
- Ukształtowanie powierzchni
- Powierzchnia trzonu jest siateczkowata.
- Wnętrze
- Trzon jest pełny.
- Długość
- Trzon może mieć długość od 50 do 200 milimetrów.
- Grubość
- Trzon może mieć grubość od 15 do 65 milimetrów.
- Barwa siateczki
- Siateczka trzonu jest żółta.
Miąższ
- Barwa
- Miąższ może być cytrynowożółty lub intensywnie żółty, a u podstawy trzonu może być bladoróżowy lub brudnoróżowy.
- Twardość i zwartość
- Miąższ jest twardy.
- Smak
- Ma słaby smak.
- Zapach
- Zapach miąższu jest słaby, grzybowy.
Gdzie i kiedy rośnie
- Siedlisko
- Grzyb występuje w lasach liściastych.
- Podłoże
- Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
- Sposób wyrastania
- Owocniki mogą wyrastać pojedynczo, po kilka lub być zrośnięte.
- Częstość
- Gatunek jest rzadki.
- Owocnikowanie
- Owocniki mogą pojawiać się od czerwca do listopada.
- Obszar występowania
Jadalność i kuchnia
- Jadalność
- Jadalny
Z czym można pomylić
Butyriboletus appendiculatus
Najważniejsze różnice
Masłoborowik żółtobrązowy (Butyriboletus appendiculatus) różni się brązowym zabarwieniem kapelusza, w przeciwieństwie do różowego u masłoborowika królewskiego. Chociaż dawniej traktowano B. regius jako jego czerwoną odmianę lub podgatunek, współczesna taksonomia jednoznacznie traktuje je jako odrębne gatunki.
Butyriboletus fuscoroseus
Najważniejsze różnice
Masłoborowik brązoworóżowy (Butyriboletus fuscoroseus, dawniej znany jako Boletus pseudoregius) ma kapelusz o bardziej stonowanej, brązoworóżowej, czerwonobrązowej lub purpurowobrązowej tonacji. W dolnej jednej trzeciej części trzonu często występuje u niego różowa, pomarańczowoczerwona lub czerwonopurpurowa strefa, a jego miąższ, rurki, pory i powierzchnia trzonu wyraźnie sinieją po uszkodzeniu. Podstawa trzonu w przekroju jest zwykle różowa do jasnokarminowej.
Rubroboletus legaliae
Najważniejsze różnice
Krwistoborowik lubczykowy (Rubroboletus legaliae) w młodości ma kapelusz pokryty szarawym kutnerem, który dopiero z wiekiem odsłania różowawe lub purpurowoczerwone tony. Jego trzon jest czerwony, a pory u młodych owocników są czerwone lub pomarańczowoczerwone, z wiekiem stając się niemal żółte. Miąższ intensywnie sinieje, a suszone owocniki wydzielają zapach przyprawy Maggi lub lubczyku. Zarodniki tego gatunku są szersze i mierzą (4,5)5,0–6,0(7,0) µm.
Rubroboletus pulchrotinctus
Najważniejsze różnice
Rubroboletus pulchrotinctus wytwarza kapelusz białawy do jasnoszarego, często z różowym zabarwieniem przy brzegu, a niekiedy cały różowy. Pory i trzon mają u niego odcienie żółtopomarańczowe do pomarańczoworóżowych, a miąższ wykazuje sinienie. Jest to gatunek o zasięgu ograniczonym do strefy śródziemnomorskiej.
Rubroboletus satanas
Najważniejsze różnice
Trujący krwistoborowik szatański (Rubroboletus satanas) ma brudnobiały, szarawy lub lekko oliwkowy kapelusz oraz masywny, beczułkowaty trzon pokryty szkarłatnoczerwoną siateczką. Pory u bardzo młodych okazów są żółte, z wiekiem stają się pomarańczowe, czerwonawe lub purpurowe, a jasny miąższ po przekrojeniu powoli błękitnieje. Spożycie tego grzyba wywołuje silne dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
FAQ
Czy masłoborowik królewski jest grzybem jadalnym?
W wielu krajach uchodzi za wyśmienity grzyb jadalny, lecz w Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową. Z powodu rzadkości występowania i zakazu prawnego nie wolno go zbierać ani niszczyć.
Czy miąższ borowika królewskiego sinieje po uszkodzeniu?
Nie. Miąższ masłoborowika królewskiego zasadniczo nie zmienia zabarwienia po przekrojeniu i pozostaje żółtawy. Brak wyraźnego sinienia miąższu to kluczowa cecha różniąca go od borowika żółtobrązowego.
Czym różni się masłoborowik królewski od borowika żółtobrązowego?
Masłoborowik królewski ma różowy kapelusz, a jego miąższ i pory nie błękitnieją. Masłoborowik żółtobrązowy (B. appendiculatus) ma kapelusz brązowy lub ochrowy, a pory i miąższ po dotknięciu sinieją.
Jaki kolor mają pory i rurki masłoborowika królewskiego?
Rurki i pory są od młodości intensywnie cytrynowożółte, z wiekiem ciemnieją do złocistożółtych lub żółtooliwkowych. Pory są drobne, okrągłe i pod wpływem ucisku palcem nie zmieniają barwy na błękitną.
W jakich lasach i na jakich glebach występuje ten gatunek?
Wyrasta w ciepłych lasach liściastych, głównie dębowych i bukowych, rzadziej pod kasztanami jadalnymi. Wymaga podłoża o odczynie obojętnym lub zasadowym, zwłaszcza na ciepłych glebach wapiennych.
Jak wygląda trzon masłoborowika królewskiego?
Trzon jest masywny, początkowo pękaty, z wiekiem maczugowaty, barwy jasnożółtej lub chromowożółtej. Na powierzchni ma delikatną żółtą siateczkę, a u podstawy bywa zabarwiony czerwonawymi plamkami.
W jakim okresie pojawiają się owocniki tego borowika?
Owocniki masłoborowika królewskiego pojawiają się w cieplejszych miesiącach roku, zazwyczaj od czerwca do września lub początku października, głównie po obfitych deszczach w okresach upalnych.
Dlaczego zmieniono nazwę z Boletus regius na Butyriboletus regius?
Badania filogenetyczne wykazały odrębność grupy borowików masłowych od borowików właściwych (Boletus sensu stricto). W 2014 roku rodzaj Butyriboletus został formalnie wyodrębniony przez mikologów.
Miłośnik
Spód kapelusza
- Średnica porów
- U dojrzałych owocników pory mogą mieć średnicę do 1 milimetra.
- Długość rurek
- U dojrzałych owocników rurki mogą mieć długość od 10 do 25 milimetrów.
Nazwy i historia
- Obowiązująca nazwa krajowa
- masłoborowik królewski
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Butyriboletus regius (Krombh.) D. Arora & J.L. Frank
- Pozostałe nazwy
- borowik królewski, borowik żółtobrązowy królewski, borowik żółtobrązowy podgat. królewski
Obserwacje w domu
Wysyp zarodników
- Potrzebne materiały
- świeży, dojrzały kapelusz, kartka papieru, szklanka lub miseczka, woda
- Czas
- 2–24 h
- Wykonanie
- Połóż kapelusz spodem na papierze.
- Dodaj kroplę wody na wierzch i przykryj.
- Po 2–24 godzinach podnieś kapelusz i obejrzyj osad.
Czego szukać
- Barwa wysypu
- Wysyp zarodników może mieć barwę brązową lub zieloną.
- Odcień wysypu
- Może występować oliwkowobrązowy lub oliwkowy odcień.
Pod mikroskopem
- Potrzebne materiały
- mikroskop świetlny, szkiełko podstawowe i nakrywkowe, igła, woda, zarodniki z wysypu
- Wykonanie
- Przenieś igłą odrobinę wysypu na szkiełko.
- Dodaj kroplę wody, przykryj szkiełkiem i obejrzyj zarodniki.
Czego szukać
- Kształt zarodnika
- Zarodnik może mieć kształt wrzecionowaty lub cylindryczny.
- Powierzchnia zarodnika
- W obserwacjach mikroskopowych powierzchnię zarodnika opisywano jako gładką.
- Wymiary
- Zarodnik może mieć długość od 10 do 17,5 mikrometra i szerokość od 3 do 5 mikrometrów.
Wymiary porównuj po skalibrowaniu skali mikroskopu.
Ekologia i rozmieszczenie
- Partnerzy mikoryzowi
- Mikoryzę z tym grzybem tworzą dęby i buki.
Historia i kultura
Borowik królewski zajmuje szczególne miejsce w historii taksonomii europejskiej dzięki swojemu charakterystycznemu, jaskrawemu ubarwieniu. Gatunek został pierwotnie opisany w 1832 roku przez czeskiego lekarza i mykologa Juliusa Vincenza von Krombholza w dziele poświęconym grzybom, pod nazwą Boletus regius. Epitet „regius” nawiązywał do królewskiego wyglądu owocników, co znalazło odzwierciedlenie w tradycyjnych nazwach regionalnych w Europie, takich jak francuskie „bolet royal” czy czeskie „hřib královský”.
Przełomem w nowoczesnym ujęciu taksonomicznym gatunku były badania molekularne i filogenetyczne. W 2014 roku David Arora i Jonathan L. Frank utworzyli dla grzybów z grupy tzw. borowików masłowych nowy rodzaj Butyriboletus, przenosząc gatunek do nowej kombinacji Butyriboletus regius. W tej samej pracy badacze wykazali odrębność europejskiego taksonu i oddzielili od niego gatunki północnoamerykańskie, które wcześniej bywały błędnie utożsamiane lub opisywane pod nazwą borowika królewskiego.
W europejskiej literaturze mykologicznej grzyb ten od XIX stulecia pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedstawicieli borowikowatych ciepłych lasów liściastych, opisywanym głównie w kontekście rzadkości występowania i potrzeby ochrony siedlisk.
Jadalność i bezpieczeństwo
Borowik królewski (masłoborowik królewski) jest w literaturze opisywany jako grzyb jadalny o łagodnym smaku i delikatnym aromacie, jednak ze względów prawnych i ochronnych nie podlega pozyskiwaniu. W odniesieniu do ewentualnego spożycia wskazuje się wymóg uprzedniej obróbki termicznej, bez przypisywania gatunkowi nieudokumentowanych w źródłach konkretnych objawów po spożyciu w stanie surowym.
W Polsce gatunek ten objęty jest ścisłą ochroną gatunkową. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów (Dz.U. z 2014 r. poz. 1408) w załączniku nr 1 pod pozycją 7 wymienia go dokładnie pod nazwą „Boletus appendiculatus ssp. regius (Krombh.) Konr. – borowik żółtobrązowy podgat. królewski”. Z przepisów tych wynika zakaz pozyskiwania, niszczenia oraz uszkadzania owocników na stanowiskach naturalnych w ramach zwykłego zbioru grzybów, przy czym art. 56 ustawy o ochronie przyrody przewiduje możliwość wydawania decyzji o odstępstwach od tych zakazów.
Choć historycznie w niektórych rejonach południowej Europy (np. we Włoszech) bywał lokalnie uznawany za grzyb jadalny, współcześnie z uwagi na skrajną rzadkość i status ochronny w wielu krajach europejskich zbiór z natury nie jest prowadzony.
Siedlisko i występowanie
Borowik królewski to ciepłolubny grzyb mikoryzowy związany z drzewami liściastymi, wchodzący w symbiozę głównie z dębami (Quercus) i bukami (Fagus), rzadziej z kasztanem jadalnym lub grabem. Zasiedla ciepłolubne, świetliste lasy liściaste, przede wszystkim dąbrowy i ciepłolubne buczyny. Preferuje podłoża przepuszczalne, próchniczne, zasobne w węglan wapnia, o odczynie obojętnym lub zasadowym, najczęściej na nasłonecznionych zboczach i wzniesieniach.
Zasięg geograficzny obejmuje Europę, głównie jej cieplejsze, południowe i środkowe rejony. W Polsce należy do skrajnych osobliwości mykologicznych i jest znany jedynie z bardzo nielicznych, historycznych i współczesnych doniesień.
Udokumentowane w zestawieniach okresy obserwacji owocników w Europie Środkowej wykazują zróżnicowanie: w Polsce odnotowywano je od czerwca do listopada (VI–XI), natomiast w Czechach zakres obserwacji przypada na miesiące od maja do września (V–IX). Pojaw owocników ściśle zależy od obecności odpowiedniej wilgoci i wysokiej temperatury gleby.
Badacz
Jadalność i kuchnia
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Jadalność
- Jadalny — źródło oznaczenia
Źródło bez opisu bibliograficznego · Kuchyňské využití / jadalny
Nazwy naukowe i taksonomia
- Obowiązująca nazwa naukowa
Butyriboletus regius (Krombh.) D. Arora & J.L. Frank
- Dawne nazwy naukowe
- 1832 — Boletus regius Krombh.
1882 — Tubiporus regius (Krombh.) P. Karst.
1886 — Dictyopus appendiculatus var. regius (Krombh.) Quél.
1888 — Dictyopus regius (Krombh.) Quél.
1891 — Boletus appendiculatus var. regius (Krombh.) Costantin & L.M. Dufour
1898 — Suillus regius (Krombh.) Kuntze
1903 — Boletus subtomentosus subsp. cerasinus C. Martín
1925 — Boletus appendiculatus subsp. regius (Krombh.) Konrad
1965 — Boletus regius var. peltereaui J. Blum
2007 [2006] — Boletus regius f. aureus M. Lamb. & Estadès
2016 — Butyriboletus regius f. aureus (M. Lamb. & Estadès) Klofac[3] [10]
Masłoborowik królewski nosi nazwę naukową Butyriboletus regius (Krombh.) D. Arora & J.L. Frank. Należy do rodziny borowikowatych (Boletaceae) w rzędzie borowikowców (Boletales). Krombholz opisał go w 1832 roku pod nazwą Boletus regius. David Arora i Jonathan L. Frank przenieśli ten gatunek do rodzaju Butyriboletus w 2014 roku; nową kombinację opublikowano na stronie 466 czasopisma „Mycologia”, z rejestracją w MycoBank pod numerem MB803323.
[10] [3]W synonimice taksonomicznej według Species Fungorum znajdują się m.in.: Boletus regius Krombh. (1832), Tubiporus regius (Krombh.) P. Karst. (1882), Dictyopus appendiculatus var. regius (Krombh.) Quél. (1886), Dictyopus regius (Krombh.) Quél. (1888), Boletus appendiculatus var. regius (Krombh.) Costantin & L.M. Dufour (1891), Suillus regius (Krombh.) Kuntze (1898), Boletus appendiculatus subsp. regius (Krombh.) Konrad (1925), Boletus subtomentosus subsp. cerasinus C. Martín (1903), Boletus regius var. peltereaui J. Blum (1965), Boletus regius f. aureus M. Lamb. & Estadès (publikacja z 2007 roku oznaczona rokiem 2006) oraz Butyriboletus regius f. aureus (M. Lamb. & Estadès) Klofac (2016).
[10]Zakres taksonu i ograniczenia oznaczania
Epitet regius bywał historycznie odnoszony także do innych grzybów, w tym Butyriboletus fuscoroseus, Rubroboletus legaliae oraz pokrewnych taksonów spoza Europy. Z tego względu dawne oznaczenia jako „Boletus regius” w publikacjach z Ameryki Północnej lub Azji nie mogą być automatycznie utożsamiane z europejskim masłoborowikiem królewskim, jego zasięgiem czy regionalnym wykorzystaniem.
[6] [3]W obrębie gatunku wyróżniano formę żółtą, opisaną jako Butyriboletus regius f. aureus. Janda i współautorzy uznają jej rangę taksonomiczną za niepewną: może stanowić skrajny wariant barwny, a na niemal wszystkich obserwowanych żółtych kapeluszach stwierdzano ślady różu lub czerwieni. Żółte fragmenty powierzchni kapelusza obserwowano również pod osłaniającymi go liśćmi.
[6] [10]W opisach masłoborowika królewskiego występują rozbieżności dotyczące obecności szarych tonów. O ile polskie źródła mówią o barwie płoworóżowej lub różowej z fioletem, o tyle wzmianki o odcieniach szaroróżowych lub szaroczerwonych są przez część badaczy kwestionowane jako wynik pomylenia z Butyriboletus roseogriseus lub Rubroboletus legaliae. Obecność szarości na kapeluszu nie jest cechą typową dla tego gatunku.
[6] [11]- Zakres ujęcia taksonomicznego
European Butyriboletus regius in the focal species treatment of Janda, Kříž & Kolařík2019 and the accepted combination of Arora & Frank2014. Historical combinations preserve nomenclatural context; data of other Butyriboletus species and historical North-American misapplications are not transferred.
[6] [3]
Ekologia i rozmieszczenie
Diagnostyka laboratoryjna
Dane ustrukturyzowane
Podstawki
Skórka kapelusza
- Szerokość elementów skórki
- Szerokość elementów skórki może wynosić od 2,5 do 8 mikrometrów. [6]
Zarodniki
- Obecność wyrostka wnęki bazydiospory
- Stwierdzono obecność wyrostka wnęki bazydiospory. [6]
- Barwa zarodnika w mikroskopie
- Zarodnik w obrazie mikroskopowym może być żółtawy lub żółtobrązowy. [6] [11]
- Iloraz długości i szerokości zarodnika
- Iloraz długości i szerokości zarodnika może wynosić od 2,7 do 4,3. [4]
- Powierzchnia zarodnika
- W obserwacjach mikroskopowych powierzchnię zarodnika opisywano jako gładką. [6] [11] [5]
- Grubość ściany zarodnika
- Zarodnik jest cienkościenny. [11]
Materiał i metody badań
- Wyniki źródłowe — Długość zarodnika
- Materiał badania: Exact focal species source account; named specimens and pooled sample limits remain source-specific. No universal collection assignment. 10–16 µm [5]
Materiał badania: Exact focal species source account; named specimens and pooled sample limits remain source-specific. No universal collection assignment. 13–17 µm [11]
Materiał badania: Exact focal species source account; named specimens and pooled sample limits remain source-specific. No universal collection assignment. Materiał suszony (przygotowanie opisano w Metodach): 12–16 µm (skrajnie 10,5–17,5 µm) [6]
Materiał badania: Exact focal species source account; named specimens and pooled sample limits remain source-specific. No universal collection assignment. 10,5–16 µm [4] - Wyniki źródłowe — Szerokość zarodnika
- Materiał badania: Exact focal species source account; named specimens and pooled sample limits remain source-specific. No universal collection assignment. 3–5 µm [4] [5]
Materiał badania: Exact focal species source account; named specimens and pooled sample limits remain source-specific. No universal collection assignment. Materiał suszony (przygotowanie opisano w Metodach): 4–5 µm [6]
Materiał badania: Exact focal species source account; named specimens and pooled sample limits remain source-specific. No universal collection assignment. 4–5 µm [11]
Metody i zapisy źródłowe — Exact focal species source account; named specimens and pooled sample limits remain source-specific. No universal collection assignment.
Stan materiału: suszony.
Pochodzenie materiału: Czech Republic; macroscopic observations on fresh fruitbodies and microscopic preparations from dried material..
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Olympus CX21/CX31/CX41, oil-immersion1000×; mounts in ammoniacal Congo Red,5%KOH,Melzer and water. Exact medium of ordinary spore colour is unreported. Spore sizes: at least20 per fruitbody, several fruitbodies/localities; main90%range with parenthesised extremes. This N does not apply to basidia or hyphae.
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „Mostly4-spored basidia, not an assertion of every basidium or sample size.” [6]
Obecność wyrostka wnęki bazydiospory; Kształt podstawki; Inkrustacja strzępek skórki; Organizacja skórki kapelusza; Barwa zarodnika w mikroskopie; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Focal species description; exact named anatomical target, no other taxa or collection inference.” [6]
Długość podstawki; Szerokość podstawki; Szerokość elementów skórki; Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Original independent numerical result; source bounds and qualifications retained in the primary source and this study.” [6]
Metody i zapisy źródłowe — Exact focal species source account; named specimens and pooled sample limits remain source-specific. No universal collection assignment.
Inkrustacja strzępek skórki; Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Focal species description; exact named anatomical target, no other taxa or collection inference.” [4]
Długość zarodnika; Iloraz długości i szerokości zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Original independent numerical result; source bounds and qualifications retained in the primary source and this study.” [4]
Metody i zapisy źródłowe — Exact focal species source account; named specimens and pooled sample limits remain source-specific. No universal collection assignment.
Barwa zarodnika w mikroskopie; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika; Grubość ściany zarodnika — zapis źródłowy: „Focal species description; exact named anatomical target, no other taxa or collection inference.” [11]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Original independent numerical result; source bounds and qualifications retained in the primary source and this study.” [11]
Metody i zapisy źródłowe — Exact focal species source account; named specimens and pooled sample limits remain source-specific. No universal collection assignment.
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Original independent numerical result; source bounds and qualifications retained in the primary source and this study.” [5]
Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Focal species description; exact named anatomical target, no other taxa or collection inference.” [5]
Weryfikacja występowania — zakres i ograniczenia
Materiał: Opublikowane polskie stanowisko pod źródłową nazwą Boletus regius. Zachowano poziom odczytu atlasowego odsyłacza do publikacji.
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 21.10.2026.
Ograniczenia: Źródłowe oznaczenie i zakres pojęcia zachowano. Nie zadeklarowano nowego badania okazów ani odczytu wszystkich publikacji cytowanych przez źródło.
[11]- Przygotowanie materiału do mikroskopii
- Materiał suszony. Mikroskopy Olympus CX21/CX31/CX41, powiększenie 1000× z immersją olejową; preparaty w amoniakalnej czerwieni Kongo, 5% KOH, odczynniku Melzera i wodzie. Dokładnego medium zwykłej barwy zarodników nie podano. Mierzono co najmniej 20 zarodników na owocnik, z kilku owocników i stanowisk; podano główny zakres 90% oraz skrajności w nawiasach. Tej liczebności nie przypisano podstawkom ani strzępkom. [6]
Zakres opracowania
Przed ukończeniem rekord wymaga uzupełnienia lub rozliczenia.
- Poszukiwanie regionów występowania wymaga rozliczenia.
- Powiązania wcześniejszych ustaleń wymagają ponownego sprawdzenia.
- Nowe źródła wymagają rozliczenia informacji napotkanych podczas przeglądu.
Siedlisko i występowanie
Siedlisko, obszar i pora roku
Masłoborowik królewski rośnie na ziemi w ciepłych, dobrze naświetlonych lasach liściastych, zwłaszcza w prześwietlonych dąbrowach, na nasłonecznionych zboczach, groblach stawowych oraz ciepłolubnych murawach leśnych. Preferuje podłoża o odczynie zasadowym, bogate w węglan wapnia, chociaż powierzchniowa warstwa gleby bywa w jego siedliskach zakwaszona. W Europie Środkowej tworzy mikoryzę z dębami, rzadziej z bukami, a w cieplejszych rejonach południa Europy także z kasztanem jadalnym.
[6]W Czechach gatunek ten jest bardzo rzadki i spotykany głównie na nizinach oraz pogórzach w ciepłolubnych dąbrowach na wapieniu. Owocniki pojawiają się od maja do września lub początku października. W fitosocjologii czeskiej grzyb ten jest uważany za gatunek wskaźnikowy dla środkowoeuropejskich grądów subkontynentalnych (Galio-Carpinetum) oraz lasów dębowych typu lasostepowego.
[6] [5]W analizach genetycznych wykorzystywano europejskie zbiory masłoborowika królewskiego z Włoch (region Lacjum, pod Quercus cerris oraz w drzewostanie mieszanym z dębem, bukiem i kasztanem), Bułgarii (Kostinbrod, pod dębami) oraz topotyp z Pragi-Točnej w Czechach (znaleziony pod dębem i lipą). Obecność określonych gatunków drzew w otoczeniu znaleziska nie oznacza jednak automatycznie potwierdzonej mikoryzy ze wszystkimi z nich.
[3] [6]W Hiszpanii, w regionie Estremadury, masłoborowik królewski owocuje jesienią w lasach kasztana jadalnego (Castanea sativa), dębu korkowego (Quercus suber) oraz dębu pirenejskiego (Quercus pyrenaica). W dąbrowach dębu pirenejskiego bywa lokalnie spotykany dość często i owocuje obficie, co kontrastuje z jego wybitną rzadkością w Europie Środkowej.
[8]W Macedonii Północnej gatunek rośnie na wysokościach od 400 do 1600 m n.p.m. w starych, widnych lasach liściastych na podłożu wapiennym, towarzysząc dębom, bukom i kasztanom. Owocniki pojawiają się nieregularnie od połowy wiosny do połowy jesieni, zazwyczaj nielicznie, z wyraźniejszym pojawem w wilgotniejszych sezonach letnich.
[9]Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Źródła |
|---|---|---|---|
| Czechy | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | V–IX |
|
| Polska | województwo podkarpackie | VI–XI |
|