Ядомы
Вызначце месцазнаходжанне, каб убачыць даныя для свайго рэгіёна.










Sarcomyxa serotina, вядомая як позняя або асенняя глыжыца, — гэта дрэваразбуральны шапкавы грыб з шчыльнай мякаццю і характэрнай аліўкава-зеленаватай або жаўтавата-бурай афарбоўкай. Ён адрозніваецца здольнасцю расці пры вельмі нізкіх тэмпературах позняй восенню, часта з'яўляючыся на ствалах пасля першых замаразкаў, калі большасць іншых лясных грыбоў ужо цалкам спыняюць сваё пладанашэнне.
Распазнаванне, асяроддзе пражывання і найважнейшыя адрозненні.
Грыбнік
Будова пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела: Шапка, ножка.
Шапка
- Форма капялюшыка
- Форма капялюшыка: выпуклы.
Форма капялюшыка: плоскі.
Форма капялюшыка: увагнуты.
у маладых пладовых цел: Форма капялюшыка: выпуклы.
у спелых пладовых цел: Форма капялюшыка: плоскі. - Покрыва капялюшыка
- у маладых пладовых цел: Покрыва капялюшыка: голая.
у сухім стане: Покрыва капялюшыка: лямцаватая. - Бляск паверхні капялюшыка
- у мокрым стане: Бляск паверхні капялюшыка: бліскучы.
- Ліпкасць і слізістасць капялюшыка
- у мокрым стане: Ліпкасць і слізістасць капялюшыка: ліпкі.
- Колер капялюшыка
- Колер капялюшыка: аліўкава-карычневы.
Колер капялюшыка: жоўта-зялёны.
у маладых пладовых цел: Колер капялюшыка: аранжавы.
у спелых пладовых цел: Колер капялюшыка: аліўкавай.
Колер капялюшыка: зеленаваты.
Колер капялюшыка: жаўтаваты.
у маладых пладовых цел: Колер капялюшыка: аранжава-жоўтая. - Размяшчэнне краю
- у маладых пладовых цел: Размяшчэнне краю: падгорнуты ўнутр.
у спелых пладовых цел: Размяшчэнне краю: прамы. - Дыяметр капялюшыка
- Дыяметр капялюшыка складае 20–130 mm.
- Цэнтр капялюшыка
- Цэнтр капялюшыка: Уціснуты.
- Абрыс капялюшыка
- Абрыс капялюшыка: паўкруглы або ракавінападобны.
Абрыс капялюшыка: ныркападобны або веерападобны. - Аддзяляльнасць скуркі капялюшыка
- Аддзяляльнасць скуркі капялюшыка: аддзяляецца (цяжка здымаецца, у пэўнай ступені).
Ніз шапкі
- Тып гіменафора
- Тып гіменафора: пласцінкі.
Пласцінкі каля ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі: прырослы да ножкі (пласцінкі).
Прымацаванне гіменафора да ножкі: прырослы да ножкі (пласцінкі).
- Нызыходжанне гіменафора па ножцы
- Нызыходжанне гіменафора па ножцы: сыходны (пласцінкі).
Нызыходжанне гіменафора па ножцы: сыходны (пласцінкі). - Колер гіменафора
- у спелых пладовых цел: Колер гіменафора: крэмавы.
у спелых пладовых цел: Колер гіменафора: белаватая.
у маладых пладовых цел: Колер гіменафора: жоўта-аранжавы. - Разгалінаванне пласцінак
- Разгалінаванне пласцінак: раздвоеныя (часта).
- Натуральная афарбоўка краю пласцінкі
- Натуральная афарбоўка краю пласцінкі: карычняваты.
- Адлегласць паміж пласцінкамі
- Адлегласць паміж пласцінкамі: густа размешчаныя.
- Наяўнасць кароткіх пласцінак
- Наяўнасць кароткіх пласцінак: наяўны.
Ножка і аснова
- Становішча ножкі
- Становішча ножкі: бакавы.
- Форма ножкі
- Форма ножкі: звужаецца да асновы.
- Колер ножкі
- Колер ножкі: залаціста-жоўтая.
Колер ножкі: аранжава-жоўтая.
Колер ножкі: белаватая.
Колер ножкі: жаўтаваты.
Колер ножкі: аранжавы.
Колер ножкі: жоўта-зялёны.
Колер ножкі: аліўкава-охрысты.
Колер ножкі: жоўта-аранжавы. - Рэльеф паверхні ножкі
- у верхняй частцы ножкі: Рэльеф паверхні ножкі: з неглыбокімі ямкамі.
- Покрыва паверхні ножкі
- Покрыва паверхні ножкі: лускаватая.
Покрыва паверхні ножкі: апушаная (белаватае покрыва, пры аснове ножкі). - Унутраная будова ножкі
- Унутраная будова ножкі: суцэльны.
- Даўжыня ножкі
- Даўжыня ножкі: 10–30 mm.
- Дыяметр ножкі
- Дыяметр ножкі: 10–30 mm.
- Прысутнасць ямак на ножцы
- Прысутнасць ямак на ножцы: наяўны (малыя, чырвона-карычневыя, часта, ніжэй за пласцінкі).
- Якасная адносная даўжыня ножкі
- Якасная адносная даўжыня ножкі: кароткі.
Мякаць
- Колер мякаці
- Колер мякаці: белаватая.
Колер мякаці: жаўтаваты. - Смак мякаці
- Смак мякаці: слабы.
Смак мякаці: горкі, слабы.
Смак мякаці: горкі. - Устойлівасць мякаці да пералому або разрыву
- Устойлівасць мякаці да пералому або разрыву: устойлівы да пералому або разрыву.
- Тып кансістэнцыі мякаці
- Тып кансістэнцыі мякаці: мясісты.
Тып кансістэнцыі мякаці: Гумападобны. - Колер мякаці пасля пашкоджання
- Колер мякаці пасля пашкоджання: без змены колеру.
- Пах мякаці
- свежы ўзор: Пах мякаці: невыразны (мякаць).
- Выразнасць смаку мякаці
- Выразнасць смаку мякаці: невыразны.
- Катэгорыя таўшчыні мякаці
- Катэгорыя таўшчыні мякаці: тоўсты (мякаць капялюшыка).
Дзе і калі расце
- Месцапражыванне
- Месцапражыванне: лісцевы лес, хвойны лес, змешаны лес або парк.
Месцапражыванне: змешаны лес.
Месцапражыванне: поймавы лес. - Субстрат
- Субстрат: жывая драўніна.
Субстрат: мёртвая драўніна. - Характар росту пладовых цел
- Характар росту пладовых цел: перакрываюцца.
Характар росту пладовых цел: пучкамі.
Характар росту пладовых цел: паасобку.
Характар росту пладовых цел: рассеяныя групы.
Характар росту пладовых цел: зрослыя пладовыя целы. - Частата знаходак
- Частата знаходак: не вельмі часты.
- Перыяд плоданашэння
- Пладовыя целы з’яўляюцца з верасня да снежня або у лютым.
- Арэал распаўсюджання
- Арэал распаўсюджання: пацверджана.
Ядомасць і кулінарыя
- Ядомасць
- Ядомы
Права
- Ахова
- Від не ўключаны ў польскі пералік ахоўных відаў грыбоў.
- Гандаль
- Від не ўключаны ў польскі пералік грыбоў, дапушчаных да абароту.
З чым можна паблытаць
Pleurotus ostreatus
Найважнейшыя адрозненні
Панелюс позні (Sarcomyxa serotina, сін. Panellus serotinus) адрозніваецца наяўнасцю аліўкавых адценняў на капялюшыку, аранжава афарбаванай, рэдуктаванай ножкай, пакрытай дробнымі карычневымі лускавінкамі, а таксама жоўта-охрыстымі пласцінкамі, якія выразна заканчваюцца каля ножкі, а не спускаюцца па ёй.
Падобная вешанка звычайная (Pleurotus ostreatus) плоданасіць у той жа перыяд, але адрозніваецца буйнейшымі пладовымі целамі ў адценнях шэрага і карычневага колераў, чыста белымі пласцінкамі, а таксама адсутнасцю жоўта-аліўкавых колераў і лускавінак на ножцы.
FAQ
Ці можна есці гэты грыб у сырым выглядзе?
Не, у сырым выглядзе грыб не ўжываюць, бо ён выклікае засмучэнне страўніка і мае выразны горкі смак.
Якая цеплавая апрацоўка патрабуецца перад ужываннем?
Пладовыя целы абавязкова адварваюць у падсоленай вадзе 15–20 хвілін, пасля чаго ваду цалкам зліваюць.
Чаму грыб можа мець горкі смак?
Гарката натуральна ўласцівая гэтаму віду і значна ўзмацняецца па меры старэння грыба або пасля маразоў.
На якіх дрэвах часцей за ўсё расце гэты від?
Часцей за ўсё ён сустракаецца на мёртвай драўніне алешыны, бярозы, асіны, ліпы, дуба і бука.
Ці расце ён на іглічных пародах?
Зрэдку ў паўночных і таежных рэгіёнах ён можа засяляць паваленыя ствалы елкі або піхты.
У які перыяд года можна сустрэць пладовыя целы?
Асноўны перыяд пладанашэння прыпадае на кастрычнік — снежань, часам да студзеня пры адлігах.
Ці баіцца гэты грыб першых восеньскіх замаразкаў?
Не, ён лёгка пераносіць кароткачасовыя маразы і працягвае вегетацыю пры наступным пацяпленні.
Як называюць гэты від у традыцыйнай культуры Японіі?
Гістарычна ў шырокім сэнсе яго адносілі да мукітакэ, але цяпер у Японіі від Sarcomyxa serotina называюць асамукітакэ, а назву мукітакэ захаваў від Sarcomyxa edulis.
Якія колеры дае гэты грыб пры афарбоўванні воўны?
Ён дае палітру аліўкавых, жаўтавата-зялёных, шэра-бурых і вохрыстых адценняў у залежнасці ад пратравы.
Якія экзэмпляры лепш выкарыстоўваць у ежу?
Лепш выбіраць маладыя пладовыя целы, бо ў іх значна менш гаркаты і больш пяшчотная мякаць.
Аматар
Назвы і гісторыя
- Obowiązująca nazwa krajowa
- śluzołycznik późny
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Sarcomyxa serotina (Pers.) V. Papp
- Inne nazwy krajowe
- łycznik późny, łyczak późny
- Dawne nazwy krajowe
- boczniak późny, bedłka późna
Назіранні дома
Адбітак спораў
- Патрэбныя матэрыялы
- свежая, спелая шапка, аркуш паперы, шклянка або місачка, вада
- Час
- 2–24 h
- Выкананне
- Пакладзі шапку ніжнім бокам на паперу.
- Дадай кроплю вады наверх і накрый.
- Праз 2–24 гадзін падніміце шапку і агледзьце асадак.
Што шукаць
- Колер споравага адбітка
- Колер споравага адбітка: белы.
Пад мікраскопам
- Патрэбныя матэрыялы
- светлавы мікраскоп, прадметнае і покрыўнае шкельцы, іголка, вада, споры з адбітка
- Выкананне
- Перанясі іголкай крыху адбітка на шкельца.
- Дадай кроплю вады, накрый шкельцам і разгледзь споры.
Што шукаць
- Форма споры
- Форма споры: цыліндрычны. Форма споры: каўбасападобны. Форма споры: цыліндрычны. Форма споры: ныркападобны. Форма споры: цыліндрычны.
- Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі.
- Памеры споры
- Даўжыня 3,5–6,5 µm, шырыня 0,75–2 µm.
Памеры параўноўвай пасля каліброўкі шкалы мікраскопа.
Экалогія і распаўсюджанне
- Лісцевыя дрэвы ў наваколлі
- Лісцевыя дрэвы ў наваколлі: Betula pendula, Fagus sylvatica і Alnus glutinosa.
Лісцевыя дрэвы ў наваколлі: Betula pendula і дуб. - Хвойныя дрэвы ў наваколлі
- Хвойныя дрэвы ў наваколлі: Pinus sylvestris.
Хвойныя дрэвы ў наваколлі: Pinus sylvestris і Picea abies. - Кусты ў наваколлі
- Кусты ў наваколлі: Corylus avellana.
- Тып жыўлення
- Тып жыўлення: сапратрофны.
Некулінарнае прымяненне
Акрамя гастранамічнага прымянення, гэты від здаўна знаходзіў месца ў народным рамястве і традыцыйнай бытавой практыцы лясных рэгіёнаў. У традыцыйным тэкстыльным фарбаванні пладовыя целы выкарыстоўвалі для атрымання натуральных пігментаў, здольных афарбоўваць натуральную воўну і льняныя ніткі. Пры выкарыстанні розных мінеральных пратраў, такіх як галыны або жалезны купарос, адвары гэтага грыба дазваляюць атрымаць устойлівую палітру блякла-аліўкавых, мяккіх балотна-зялёных, шаравата-бурых і цёплых жаўтавата-вохрыстых адценняў. У народнай медыцыне Усходняй Азіі высушаныя пладовыя целы выкарыстоўваліся ў выглядзе гарачых водных настояў і адвараў для аднаўлення сіл пасля прастудных хвароб і для палягчэння стану пры запаленчых працэсах дыхальных шляхоў. У некаторых паўночных таежных паселішчах высушаную шчыльную мякаць спелых грыбоў прымянялі як прамежкавы матэрыял пры распальванні агню, бо яна здольная павольна тлець, захоўваючы жар.
Гісторыя і культура
У культуры паўночных народаў Еўразіі з'яўленне гэтых позніх грыбоў на дрэвах служыла прыродным каляндарным знакам канчатковага наступлення перадзім'я і набліжэння суровых халадоў. У славянскім фальклоры познія дрэвавыя нарасты часам атаясамліваліся з завяршэннем ляснога года, калі прырода засынае, а гаспадаром пушчы становяцца зімовыя духі. Пры гэтым у японскай культуры назва мукітакэ гістарычна выкарыстоўвалася ў шырокім сэнсе (sensu lato), ахопліваючы абедзве формы. Аднак сучасныя мікалагічныя даследаванні паказалі, што ўшанаваны ў традыцыях вострава Хансю і старадаўніх запісах перыяду Эда кулінарны сімвал адпавядае віду Sarcomyxa edulis, у той час як Sarcomyxa serotina атрымала назву асамукітакэ. Тым не менш, агульны вобраз гэтых грыбоў як сімвала цярплівасці і стойкасці перад тварам зімовых маразоў замацаваўся ў фальклорнай памяці дзякуючы іх унікальнай здольнасці захоўваць жыццяздольнасць нават пад ледзяным покрывам.
Ядомасць і бяспека
Грыб лічыцца ўмоўна-ядомым, аднак ступень яго папулярнасці істотна адрозніваецца ў залежнасці ад геаграфічнага рэгіёна. У еўрапейскіх краінах старое пакаленне грыбнікоў часта ставілася да яго са скепсісам з-за прыкметнай гаркаты, якая натуральным чынам уласцівая гэтаму віду, асабліва ў спелых пладовых целах або пасля перажытых замаразкаў. Раней лічылася, што ва ўсходнеазіяцкай традыцыі гэты від высока шануецца як мукітакэ, аднак сучасная мікалогія выразна падзяляе гэтыя грыбы: кулінарна каштоўным мукітакэ з'яўляецца від Sarcomyxa edulis, тады як горкую зялёную форму Sarcomyxa serotina ў Японіі называюць асамукітакэ, хоць гістарычна ў шырокім сэнсе (sensu lato) іх аб'ядноўвалі. Ужываць гэты від у сырым выглядзе катэгарычна забаронена, бо ён змяшчае цяжкастраўныя рэчывы, здольныя выклікаць страўнікавы дыскамфорт і засмучэнне стрававання. Для бяспечнага спажывання патрабуецца абавязковая папярэдняя цеплавая апрацоўка: грыбы старанна адварваюць у падсоленай вадзе не менш за пятнаццаць-дваццаць хвілін, пасля чаго першы адвар абавязкова зліваюць, бо менавіта ў яго пераходзіць непрыемны горкі прысмак. У кулінарную апрацоўку рэкамендуецца адбіраць выключна маладыя пладовыя целы, у якіх мякаць захоўвае прыемную пругкасць і не становіцца гумападобнай ці занадта горкай.
Асяроддзе пражывання і распаўсюджанне
Гэты від шырока распаўсюджаны ва ўмеранай зоне Еўразіі і Паўночнай Амерыкі, дзесяцігоддзямі засяляючы мяшаныя і лісцевыя лясы, асабліва ў вільготных нізінах, паблізу лясных ручаёў, рачных пойм і забалочаных тэрыторый. Асноўным субстратам для яго з'яўляецца мёртвая драўніна лісцевых парод: паваленыя ствалы, старыя пні, буралом і сухастойныя дрэвы. Найбольш часта грыб утварае пасяленні на алешыне, бярозе, асіне, ліпе, клёне, грабе, дубе і буку. У рэдкіх выпадках у паўночных і горных рэгіёнах яго можна сустрэць на драўніне іглічных парод, такіх як елка ці піхта. Сезон масавага з'яўлення пладовых цел пачынаецца ў канцы верасня або кастрычніку і працягваецца да снежня, а пры спрыяльных мяккіх зімах — нават да студзеня ці лютага. У Паўночнай Еўропе і Сібіры хваля пладанашэння рэзка завяршаецца са з'яўленнем устойлівага снежнага покрыва і моцных маразоў. У Цэнтральнай і Заходняй Еўропе, дзе зімовыя перыяды мякчэйшыя, грыб можа бесперапынна развівацца на працягу некалькіх вільготных месяцаў запар. Ён выдатна пераносіць кароткачасовыя замаразкі, пасля чаго пры адлігах аднаўляе рост пладовых цел на ствалах.
Крыніцы
- Karel Tejkal, Vladimír Sojka, Česká mykologická společnost: Sarcomyxa serotina
- MichaelKuo 2024, Panellusserotinus, owncollectionsHMK11131601/10292301
- OlariagaI., HuhtinenS., LæssøeT., PetersenJ.H., HansenK. 2020, StudiesinMycology96:155–184, DOI 10.1016/j.simyco.2020.05.003
- Gorczak et al. 2023. Obserwacje mykologiczne członków Sekcji Różnorodność i Ochrona Grzybów PTMyk. Część III. Przegląd Przyrodniczy XXXIV,3.
Даследчык
Ядомасць і кулінарыя
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Ядомасць
- Ядомы — źródło oznaczenia
Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. · Druk489/PDF491: NOTES, Edible. Нацыянальны агляд і ацэнка аўтара, а не таксікалагічны эксперымент.
Навуковыя назвы і таксанамія
- Цяперашняя навуковая назва
Sarcomyxa serotina (Pers.) V. Papp
Навуковыя назвы і таксанамія
Sarcomyxa serotina — гэта дрэваразбуральны грыб з бакавой, ракавінападобнай шапкай, вядомы ў літаратуры пад назвай Panellus serotinus. Гэты від апісаў у 1793 годзе Крысціян Хендрык Персан як Agaricus serotinus. У старэйшых таксанамічных трактоўках яго адносілі ў тым ліку да родаў Pleurotus, Panus, Hohenbuehelia і Panellus.
Навуковыя назвы і таксанамія
У філагенетычнай рэвізіі 2020 года род Sarcomyxa быў вылучаны ў асобнае, манатыпічнае сямейства Sarcomyxaceae (MycoBank MB831375). Гэтае сямейства ўключае грыбы з бакавымі, плеўратаіднымі пладовымі целамі, жэлацінізаванымі тканкавымі пластамі, густымі, часам разгалінаванымі пласцінкамі, белым споравым адбіткам і дробнымі, цыліндрычнымі або злёгку выгнутымі спорамі.
Навуковыя назвы і таксанамія
У мікалагічнай літаратуры існуюць два варыянты запісу аўтарства камбінацыі: Sarcomyxa serotina (Pers.) P. Karst. 1891 года і Sarcomyxa serotina (Pers.) V. Papp 2019 года, што вынікае з рознай інтэрпрэтацыі даўніх наменклатурных правілаў.
Абсяг таксона і абмежаванні вызначэння
Малекулярныя і культуральныя даследаванні паказалі, што ўсходнеазіяцкія грыбы, якія раней вызначаліся як Panellus serotinus, падзяляюцца на два асобныя віды: жоўты тып Sarcomyxa edulis (вядомы ў Японіі пад назвай Мукітакэ) і зеленаваты Sarcomyxa serotina (званы Асамукітакэ). З гэтай прычыны даўнія азіяцкія паведамленні пра грыб Мукітакэ не варта адносіць непасрэдна да еўрапейскага слізелычніка позняга.
Абсяг таксона і абмежаванні вызначэння
Фітахімічныя даследаванні 2002–2022 гадоў праводзіліся на матэрыялах, пазначаных старымі назвамі (Panellus serotinus, Hohenbuehelia serotina), якія маглі часткова ахопліваць роднасныя ўсходнеазіяцкія віды.
- Zakres ujęcia taksonomicznego
Profil obejmuje niezależne doniesienia pod nazwami Sarcomyxa serotina i Panellus serotinus. Bieżąca kombinacja nomenklatoryczna to Sarcomyxa serotina (Pers.) V. Papp, 2019 (IF556853). Europejskie opisy atlasowe oraz materiał opisany przez Kuo w 2024 roku z Kentucky i Pensylwanii zachowują osobny zakres. Japońskie S. edulis, historyczna nazwa mukitake, doświadczenia molekularne i krzyżowania kultur, a także materiały z upraw i badań klinicznych pozostają przypisane do swoich źródłowych taksonów i ograniczeń.
[28] [29] [30] [23] [24] [5]
Экалогія і распаўсюджанне
- Частата знаходак
- Польшча: Частата знаходак: не вельмі часты. [49]
Лабараторная дыягностыка
Dane ustrukturyzowane
Базідыі
Каўлацыстыды
- Наяўнасць каўлацыстыд
- Наяўнасць каўлацыстыд: наяўны. [35]
Пражкі
- Спражкі
- Спражкі: наяўны. [17]
Гіменіяльныя цыстыды
- Наяўнасць цыстыд у гіменіі
- Наяўнасць цыстыд у гіменіі: наяўны. [45]
- Налёт на паверхні цыстыды
- Налёт на паверхні цыстыды: наяўны (часта, каля верхавіны). [34]
- Растваральнасць налёту цыстыды
- у KOH, канцэнтрацыя 5 %: Растваральнасць налёту цыстыды: растваральны (каля верхавіны). [34]
- Даўжыня гіменіяльнай цыстыды
- Даўжыня гіменіяльнай цыстыды: 35–60 µm. [25]
Даўжыня гіменіяльнай цыстыды: 25–33 µm. [45]
Даўжыня гіменіяльнай цыстыды: 25–40 µm. [25]
Даўжыня гіменіяльнай цыстыды: 30–38 µm. [45] - Аптычны выгляд гіменіяльнай цыстыды
- Аптычны выгляд гіменіяльнай цыстыды: гіялінавы. [38]
Аптычны выгляд гіменіяльнай цыстыды: гіялінавы. [38] - Форма гіменіяльнай цыстыды
- Форма гіменіяльнай цыстыды: цыліндрычны. [25]
Форма гіменіяльнай цыстыды: верацёнападобны. [25]
Форма гіменіяльнай цыстыды: Бутэлькападобная. [25]
Форма гіменіяльнай цыстыды: верацёнападобны. [25]
Форма гіменіяльнай цыстыды: Бутэлькападобная. [25]
Форма гіменіяльнай цыстыды: цыліндрычны. [25]
Форма гіменіяльнай цыстыды: мехападобная. [25]
Форма гіменіяльнай цыстыды: цыліндрычны (шырокія). [38]
Форма гіменіяльнай цыстыды: мехападобная (амаль). [38] - Таўшчыня сценкі пазначанай гіменіяльнай цыстыды
- Таўшчыня сценкі пазначанай гіменіяльнай цыстыды: танкасценны. [38]
Таўшчыня сценкі пазначанай гіменіяльнай цыстыды: танкасценны. [38]
Таўшчыня сценкі пазначанай гіменіяльнай цыстыды: танкасценны. [45]
Таўшчыня сценкі пазначанай гіменіяльнай цыстыды: таўстасценны. [45]
Таўшчыня сценкі пазначанай гіменіяльнай цыстыды: танкасценны. [45]
Таўшчыня сценкі пазначанай гіменіяльнай цыстыды: таўстасценны. [45]
Астатнія лабараторныя прыкметы
- Жэлацінізацыя пласта мякаці пад скуркай
- Жэлацінізацыя пласта мякаці пад скуркай: жэлацінізаваная (пад скуркай шапкі). [45]
- Таўшчыня пласта мякаці пад скуркай
- Таўшчыня пласта мякаці пад скуркай: 250–300 µm (пад скуркай шапкі). [45]
- Развіццё паветранага міцэлію
- Развіццё паветранага міцэлію: умераны. [18]
- Хуткасць росту культуры
- Хуткасць росту культуры: 6–6,5 mm/day (прыведзенае значэнне). [18]
- Шырыня гіф культуры
- Шырыня гіф культуры: 2–6 µm (прыведзенае значэнне). [18]
Скурка шапкі
- Арыентацыя гіфаў скуркі
- Арыентацыя гіфаў скуркі: вертыкальныя (больш-менш). [34]
- Шырыня элементаў скуркі капялюшыка
- Шырыня элементаў скуркі капялюшыка: 2,5–10 µm. [25]
- Размяшчэнне гіф скуркі ў гелепадобным рэчыве
- Размяшчэнне гіф скуркі ў гелепадобным рэчыве: наяўны (гіпакутыс). [38]
- Будова скуркі капялюшыка
- Будова скуркі капялюшыка: куціс. [25]
Будова скуркі капялюшыка: іксатрыхадэрма. [34] - Форма верхавіны канцавой клеткі скуркі шапкі
- Форма верхавіны канцавой клеткі скуркі шапкі: закруглены. [25]
Форма верхавіны канцавой клеткі скуркі шапкі: булавападобны (амаль). [38] - Даўжыня канцавой клеткі скуркі шапкі
- Даўжыня канцавой клеткі скуркі шапкі: 40–130 µm. [34]
- Форма канцавой клеткі скуркі шапкі
- Форма канцавой клеткі скуркі шапкі: цыліндрычны (амаль). [34]
Форма канцавой клеткі скуркі шапкі: булавападобны (вузкія). [34] - Шырыня канцавой клеткі скуркі шапкі
- Шырыня канцавой клеткі скуркі шапкі: 5–12 µm. [34]
- Таўшчыня скуркі шапкі
- Таўшчыня скуркі шапкі: 150–200 µm. [45]
Рэакцыі з рэактывамі
Споры
- Сярэднія суадносіны даўжыні і шырыні споры
- Сярэднія суадносіны даўжыні і шырыні споры: 4,2 (сярэдняе значэнне). [47]
- Колер спор пад мікраскопам
- Колер спор пад мікраскопам: гіялінавы. [38]
- Даўжыня споры
- Даўжыня споры: 3,5–5,5 µm. [25]
Даўжыня споры: 4,5–5,5 µm. [22]
Даўжыня споры: 4–6,5 µm. [19]
Даўжыня споры: 5,1–6,2 µm. [45] - Наяўнасць ліпідных цельцаў
- Наяўнасць ліпідных цельцаў: наяўны. [38]
Наяўнасць ліпідных цельцаў: наяўны. [45] - Колькасць ліпідных кропель у споры
- Колькасць ліпідных кропель у споры: 2 (прыкладная колькасць). [45]
Колькасць ліпідных кропель у споры: 1–4. [38] - Суадносіны даўжыні і шырыні споры
- Суадносіны даўжыні і шырыні споры: 3,7–4,8. [45]
- Форма споры
- Форма споры: цыліндрычны. [25]
Форма споры: каўбасападобны. [25]
Форма споры: цыліндрычны. [19]
Форма споры: ныркападобны. [19]
Форма споры: цыліндрычны. [22] - Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі. [25]
Матэрыял і метады даследаванняў
Апісанне прыкмет — крыніца і абсяг
Матэрыял: HUS2: павалены ствол Alnus hirsuta, Тавада, Ааморы,9 XI 2012, Табліца 1 друк 21/PDF3.
Абсяг прачытання: Поўны тэкст.
Апісанне прыкмет — крыніца і абсяг
Матэрыял: HUS1,HUS3,HUS4: паваленыя ствалы Quercus crispula, Aomori, Табліца 1 друк 21/PDF3.
Абсяг чытання: Поўны тэкст.
Агульныя абмежаванні прачытання крыніцы
Абмежаванні: Вынік захоўвае дакладны матэрыял і абсяг крыніцы.
Апісанне прыкмет — крыніца і абсяг
Матэрыял: Польская зводка Ваяводы 2003, друк 489; мёртвыя ствалы і пні лісцевых, таксама ўласныя калекцыі аўтара.
Абсяг чытання: Поўны тэкст.
Абмежаванні: Уласныя зборы і цытаваныя назіранні не цалкам падзелены паводле віду драўніны. Дакладныя назвы Fagus sylvatica,Alnus incana,A.glutinosa,Betula,Populus tremula захаваны ў матэрыяле; даступныя коды новага поля тычацца родаў.
Мікраскапічныя даныя — крыніца і абмежаванні
Матэрыял: 50 натуральна выкінутых спор зялёнай лініі S.serotina, Ааморы.
Абсяг чытання: Поўны тэкст.
Абмежаванні: Сярэдні Q4.2 не з'яўляецца дыяпазонам усіх індывідуальных Q або дзеллю акругленых сярэдніх.
Чыстая культура міцэлію
- Этап эксперыментальнага вырошчвання
- Этап эксперыментальнага вырошчвання: Утварэнне пладовых цел (вынік атрыманы для 1 з 1 даследаваных штамаў). [47]
Archiwalny opis siedliska
Śluzołycznik późny to saprotrof rozwijający się na martwym drewnie drzew liściastych (pniach, kłodach i grubych gałęziach olch, brzóz, buków, dębów, wierzb, jesionów i drzew owocowych), rzadziej na osłabionych drzewach żywych lub drewnie iglastym, wywołujący białą zgniliznę drewna.
[25] [22] [19]- Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Даўжыня гіменіяльнай цыстыды
- Materiał badania: Exact source material and scope: ["Kuo2024 Kentucky/Pennsylvania HMK aggregate source description; exact anatomical target cheilocystidia", {}, null, null]. na ostrzu blaszki: 35–60 µm [25]
Materiał badania: Zielony S.serotina, wzorzec OB002 z27XI2012; tkanki utrwalone FAA. Opis mikroskopowy druk23. Materiał utrwalony (przygotowanie opisano w Metodach): na ostrzu blaszki: 25–33 µm [45]
Materiał badania: Zielony S.serotina, wzorzec OB002 z27XI2012; tkanki utrwalone FAA. Opis mikroskopowy druk23. Materiał utrwalony (przygotowanie opisano w Metodach): na powierzchni blaszki: 30–38 µm [45]
Materiał badania: Exact source material and scope: ["Kuo2024 Kentucky/Pennsylvania HMK aggregate source description; exact anatomical target pleurocystidia", {}, null, null]. na powierzchni blaszki: 25–40 µm [25] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Шырыня гіменіяльнай цыстыды
- Materiał badania: Exact source material and scope: ["Kuo2024 Kentucky/Pennsylvania HMK aggregate source description; exact anatomical target pleurocystidia", {}, null, null]. na powierzchni blaszki: 4–15 µm [25]
Materiał badania: Zielony S.serotina, wzorzec OB002 z27XI2012; tkanki utrwalone FAA. Opis mikroskopowy druk23. Materiał utrwalony (przygotowanie opisano w Metodach): na ostrzu blaszki: 5–10 µm [45]
Materiał badania: Zielony S.serotina, wzorzec OB002 z27XI2012; tkanki utrwalone FAA. Opis mikroskopowy druk23. Materiał utrwalony (przygotowanie opisano w Metodach): na powierzchni blaszki: 8–11 µm [45]
Materiał badania: Exact source material and scope: ["Kuo2024 Kentucky/Pennsylvania HMK aggregate source description; exact anatomical target cheilocystidia", {}, null, null]. na ostrzu blaszki: 7,5–15 µm [25] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Даўжыня споры
- Materiał badania: Zielony S.serotina, materiał Aomori; autorzy mierzyli50 naturalnie wyrzuconych zarodników w1000×. Nie żółty S.edulis. Materiał świeży (przygotowanie opisano w Metodach): 5,1–6,2 µm [45]
4–6,5 µm [19]
3,5–5,5 µm [25]
4,5–5,5 µm [22] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Колькасць ліпідных кропель у споры
- Materiał badania: Zielony S.serotina, naturalnie wyrzucone bazydiospory, Aomori; druk23: 油球は2つ程度. Liczba kropli lipidowych w zarodniku wynosi około 2. [45]
Materiał badania: Opis autora Kuo2024, HMK11131601/HMK10292301; rozpoznane krople olejowe w bazydiosporach. Liczba kropli lipidowych w zarodniku może wynosić od 1 do 4. [38] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Наяўнасць ліпідных цельцаў
- W zbiorach z Kentucky i Pensylwanii: stwierdzono obecność ciał lipidowych. [38]
W zielonym typie z Aomori: stwierdzono obecność ciał lipidowych. [45] - Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Шырыня споры
- 1–2 µm [19] [22]
Materiał badania: Zielony S.serotina, materiał Aomori; autorzy mierzyli50 naturalnie wyrzuconych zarodników w1000×. Nie żółty S.edulis. Materiał świeży (przygotowanie opisano w Metodach): 1,2–1,5 µm [45]
0,75–1,5 µm [25]
Metody i zapisy źródłowe — Diagnostyczne porównanie S.serotina, str4; opis uwzględnia materiał własny i wcześniejsze opisy, których wkładu nie rozdzielono ilościowo.
Pochodzenie materiału: Germany and cited earlier descriptions.
Orientacja strzępek skórki — zapis źródłowy: „Str4: more-or-less vertical; orientacja pionowa i osobny kwalifikator przybliżenia.” [34]
Kształt komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Str4: narrowly clavate; kształt maczugowaty i osobna wąska proporcja.” [34]
Metody i zapisy źródłowe — Dokumentowany opis zbiorów autora HMK11131601,HMK10292301; Kentucky/Pennsylvania. Nie utożsamiono ich z badaniem japońskim.
Pochodzenie materiału: USA, Kentucky/Pennsylvania.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Medium: KOH. Opis metody w źródle: Microscopic Features: jawnie KOH przy bezbarwności zarodników i cystyd; stężenie oraz przygotowanie części pomiarowych niepodane.
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „Microscopic Features: basidia4-sterigmate.” [38]
Wygląd optyczny cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Microscopic Features: cheilo-cell hyaline in KOH.” [38]
Wygląd optyczny cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Microscopic Features: pleuro-cell hyaline in KOH.” [38]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Pleurocystidia broadly cylindric: kształt cylindryczny i odrębna proporcja broad.” [38]
Kształt cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Pleurocystidia subutriform: bukłakowaty z osobnym kwalifikatorem przybliżenia.” [38]
Grubość ściany dokładnie określonej cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Microscopic Features: cheilo-cell thin-walled; jakościowa grubość ściany, nie średnica komórki.” [38]
Grubość ściany dokładnie określonej cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Microscopic Features: pleuro-cell thin-walled; jakościowa grubość ściany, nie średnica komórki.” [38]
Osadzenie strzępek skórki w substancji żelowej — zapis źródłowy: „Microscopic Features: subcutis a gelatinized layer in which the hyphae are difficult to isolate. Wyłącznie dolna warstwa, nie epikutis.” [38]
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „Microscopic Features: hyaline in KOH. Medium jawnie źródłowe, nie potwierdzona próba chemiczna zmiany barwy.” [38]
Metody i zapisy źródłowe — MichaelKuo 2024, Panellusserotinus, owncollectionsHMK11131601/10292301
Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „Podstawki lekko maczugowate; szerokość 3 µm; pełny wymiar: 25–28 × 3 µm.” [25]
Szerokość elementów skórki; Organizacja skórki kapelusza; Kształt wierzchołka komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Skórka typu cutis z miejscami skupionymi, wzniesionymi elementami przypominającymi trichodermę. Elementy szerokie na 2,5–10 µm, gładkie, bezbarwne do żółtawych w KOH; komórki końcowe z zaokrąglonym lub lekko maczugowatym szczytem. Warstwa pod skórką zżelatynizowana i słabo odgraniczona.” [25]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Długość 3,5–5,5 µm; pełny pomiar długość × szerokość: 3,5–5,5 × 0,75–1,5 µm.” [25]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki cylindryczne do lekko kiełbaskowatych.” [25]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Gładka.” [25]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Szerokość 0,75–1,5 µm; pełny pomiar długość × szerokość: 3,5–5,5 × 0,75–1,5 µm.” [25]
Metody i zapisy źródłowe — Zielony S.serotina OB-002, 27XI2012; opis druk23, tkanki utrwalone FAA według metod druk20.
Stan materiału: utrwalony.
Pochodzenie materiału: Japan, Aomori.
Zżelatynizowanie warstwy miąższu pod skórką — zapis źródłowy: „Druk23/PDF5: górna warstwa miąższu pod skórką — strzępki w zżelatynizowanej warstwie.” [45]
Grubość warstwy miąższu pod skórką — zapis źródłowy: „Druk23/PDF5: górna warstwa miąższu pod skórką 250–300µm, zżelatynizowane strzępki; nie grubość skórki.” [45]
Grubość ściany dokładnie określonej cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk23/PDF5: cheilo-cell; 厚壁と薄壁が混在, komórki grubościenne i cienkościenne w tym materiale.” [45]
Grubość ściany dokładnie określonej cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk23/PDF5: pleuro-cell; 厚壁と薄壁が混在, komórki grubościenne i cienkościenne w tym materiale.” [45]
Metody i zapisy źródłowe — Materiał opisowy atlasu Česká mykologická společnost, Sarcomyxa serotina; okaz i przygotowanie niepodane.
Pochodzenie materiału: Czech expert atlas; specimen geography unreported.
Obecność kaulocystyd — zapis źródłowy: „Popis: Cheilocystidy, pleurocystidy i kaulocystidy jsou přítomny; potwierdzona obecność kaulocystyd bez wymiarów.” [35]
Metody i zapisy źródłowe — Zielony S.serotina, wzorzec OB002 z27XI2012; tkanki utrwalone FAA. Opis mikroskopowy druk23.
Stan materiału: utrwalony.
Pochodzenie materiału: Japan, Aomori.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Druk20: tkanki wzorcowe utrwalone FAA; skrawki, światło; w zestawie metod woda,3%KOH,1%PhloxineB i cotton blue. Nie przypisano arbitralnie jednego medium do wszystkich pomiarów.
Obecność cystyd w hymenium — zapis źródłowy: „Druk23: jawnie opisane cheilocystydy i pleurocystydy.” [45]
Długość cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk23/PDF5: cheilocystydy25–33×5–10µm.” [45]
Długość cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Druk23/PDF5: pleurocystydy30–38×8–11µm.” [45]
Grubość skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Druk23/PDF5: warstwa skórki150–200µm.” [45]
Metody i zapisy źródłowe — Niemiecki okaz HKAS56513, Hessen/Vogelberg, 19X2007, Z.L.Yang5015; Fig4 i opis str7.
Stan materiału: suszony.
Pochodzenie materiału: Germany.
Osad na powierzchni cystydy — zapis źródłowy: „Str7/Fig4: na szczytach cheilocystyd często inkrustacja.” [34]
Rozpuszczalność osadu cystydy — zapis źródłowy: „Str7/Fig4: osad na szczytach cheilocystyd rozpuszcza się w5%KOH.” [34]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Kuo2024 Kentucky/Pennsylvania HMK aggregate source description; exact anatomical target cheilocystidia", {}, null, null]
Długość cystydy hymenialnej; Kształt cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Cheilocystydy 35–60 × 7,5–15 µm, cylindryczne, wrzecionowate lub butelkowate, gładkie albo z inkrustacją, cienkościenne, bezbarwne w KOH.” [25]
Metody i zapisy źródłowe — Exact source material and scope: ["Kuo2024 Kentucky/Pennsylvania HMK aggregate source description; exact anatomical target pleurocystidia", {}, null, null]
Długość cystydy hymenialnej; Kształt cystydy hymenialnej; Szerokość cystydy hymenialnej — zapis źródłowy: „Pleurocystydy 25–40 × 4–15 µm, wrzecionowate, butelkowate, szeroko cylindryczne lub lekko workowate, gładkie, cienkościenne i bezbarwne w KOH.” [25]
Metody i zapisy źródłowe — Diagnostyczne porównanie S.serotina i własny materiał niemiecki HKAS56513; zakresy komórek nie zostały w publikacji rozdzielone jednoznacznie według wszystkich cytowanych kolekcji.
Stan materiału: suszony.
Pochodzenie materiału: Germany; diagnostic comparison also cites earlier European descriptions.
Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Str4: S.serotina ixotrichoderm; nie cutis i nie opis nowego gatunku.” [34]
Długość komórki końcowej skórki kapelusza; Szerokość komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Str4: terminal cells40–130×5–12µm; zakres diagnostycznego porównania.” [34]
Kształt komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Str4: subcylindrical; cylindryczne z osobnym określeniem nearly. Drugi wariant narrowly clavate czeka na proporcję narrow dla tego pola.” [34]
Metody i zapisy źródłowe — Kuo2024: opis i zbiory autora HMK11131601, HMK10292301 z Kentucky/Pennsylvania.
Pochodzenie materiału: USA, Kentucky/Pennsylvania.
Kształt wierzchołka komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Microscopic Features: terminal cells with rounded or subclavate apices. Zapis dotyczy szczytu komórki, niemal maczugowaty.” [38]
Metody i zapisy źródłowe — Karel Tejkal, Vladimír Sojka, Česká mykologická společnost: Sarcomyxa serotina
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki cylindryczne lub wąsko nerkowato wygięte.” [19]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Szerokość 1–2 µm; pełny pomiar długość × szerokość: 4–6,5 × 1–2 µm.” [19]
Metody i zapisy źródłowe — Marek Snowarski, Panellus serotinus Tx570
Metody i zapisy źródłowe — Zielony S.serotina, materiał Aomori; autorzy mierzyli50 naturalnie wyrzuconych zarodników w1000×. Nie żółty S.edulis.
Stan materiału: świeży.
Pochodzenie materiału: Japan, Aomori.
Metoda źródłowa. Technika: mikroskopia świetlna (LM). Opis metody w źródle: Druk20: naturalnie wyrzucone zarodniki; woda lub odczynnik Melzera;50 zarodników,1000×. Źródło nie przypisuje każdego wymiaru do osobnego medium.
Długość zarodnika; Iloraz długości i szerokości zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Druk23/PDF5: zielony S.serotina,50 naturalnie wyrzuconych zarodników; dokładny podany zakres.” [45]
Metody i zapisy źródłowe — Opis autora Kuo2024, HMK11131601/HMK10292301; rozpoznane krople olejowe w bazydiosporach.
Pochodzenie materiału: USA, Kentucky/Pennsylvania.
Identyfikacja kropli: lipidowa (potwierdzona).
Liczba kropli lipidowych w zarodniku — zapis źródłowy: „Microscopic Features: spores with1–4 oil droplets.” [38]
Obecność ciał lipidowych — zapis źródłowy: „Microscopic Features: spores with1–4 oil droplets, źródłowo rozpoznany olej.” [38]
Metody i zapisy źródłowe — Zielony S.serotina, naturalnie wyrzucone bazydiospory, Aomori; druk23: 油球は2つ程度.
Pochodzenie materiału: Japan, Aomori.
Identyfikacja kropli: lipidowa (potwierdzona).
Liczba kropli lipidowych w zarodniku — zapis źródłowy: „Druk23/PDF5: 油球は2つ程度, około2 krople oleju.” [45]
Obecność ciał lipidowych — zapis źródłowy: „Druk23/PDF5: rozpoznane olejowe ciała lipidowe.” [45]
Назвы і межы распазнавання віду
Наменклатура: Назва, рэкамендаваная польскай Камісіяй па польскіх назвах грыбоў, — «śluzołycznik późny». У рэкамендацыі ад 31 снежня 2025 згадваецца выкарыстанне гэтай назвы Карасінскім і суаўтарамі ў 2015 годзе. Ваявода падае «łycznik późny», а гістарычна таксама «bedłka późna» і «boczniak późny». Бягучая навуковая камбінацыя — Sarcomyxa serotina (Pers.) V. Papp, апублікаваная ў 2019 годзе, IF556853; больш раннія камбінацыі застаюцца гістарычнымі назвамі гэтага запісу.
Два віды пад ранейшай назвай: Saito і суаўтары параўналі зборы з Ааморы: жоўты тып HUP адпавядаў S. edulis, зялёны HUS — S. serotina. Мікраскапічныя назіранні, паслядоўнасці і спробы сумяшчальнасці культур абгрунтоўваюць іх раздзяленне. Таму даўні азіяцкі «Panellus serotinus» або харчовая назва «mukitake» не разглядаюцца аўтаматычна як пацвярджэнне прыкмет ці ядомасці сучаснага еўрапейскага S. serotina. У той жа час праца пацвярджае прысутнасць сапраўднага S. serotina таксама ў Японіі.
Еўрапейскі матэрыял: Cai і суаўтары ўключылі ў даследаванне нямецкі ўзор HKAS56513, сабраны 19 кастрычніка 2007 у Hessen, Vogelberg, на вышыні 500 м, Z. L. Yang. Паслядоўнасці гэтага ўзору ўтвараюць лінію S. serotina. Апісанні двух новых кітайскіх відаў з той жа публікацыі не пераносіліся на śluzołycznik późny. Уласныя параўнальныя прыкметы аўтараў і цытаваныя ранейшыя апісанні застаюцца размежаванымі.
Матэрыял і мікраскапічныя вымярэнні
Амерыканскія зборы: Kuo апісвае ўласныя калекцыі HMK11131601 і HMK10292301 з Кентукі і Пенсільваніі. Споры ў гэтым апісанні маюць 3,5–5,5×0,75–1,5 мікраметра, базідыі 25–28×3 мікраметры і чатыры стэрыгмы. Хейлацыстыды 35–60×7,5–15 мікраметраў і плеўрацыстыды 25–40×4–15 мікраметраў захоўваюць асобнае анатамічнае размяшчэнне. Пададзены аўтарам KOH з'яўляецца асяроддзем назірання бясколернасці; яго канцэнтрацыя не вызначана.
Зялёная японская лінія: Saito і суаўтары вымяралі 50 натуральна выкінутых спор пры павелічэнні 1000×. Для зялёнага S. serotina пазначылі 5,1–6,2×1,2–1,5 мікраметра, сярэднія даўжыню 5,7 і шырыню 1,4 мікраметра, Q 3,7–4,8 і сярэдні Q 4,2. Памеры праверылі па выяве старонкі, паколькі экстракцыя тэксту скажала лічбы. Тканкі эталоннага ўзору OB 002 зафіксавалі FAA; гэты прэпарат не атаясамлівалі са свежавыкінутымі спорамі.
Цыстыды і пласты шапкі: У японскім матэрыяле хейлацыстыды мелі 25–33×5–10 мікраметраў, а плеўрацыстыды 30–38×8–11 мікраметраў. У абедзвюх групах аўтары апісалі танкасценныя і таўстасценныя клеткі. Скурка мела 150–200 мікраметраў таўшчыні, ніжэйлеглы жэлацінізаваны пласт — 250–300 мікраметраў. Гэта розныя пласты і розныя вымярэнні. Параўнанне Cai і суаўтараў апісвае для S. serotina іксатрыхадэрму і канцавыя клеткі 40–130×5–12 мікраметраў, вузкабулавападобныя да амаль цыліндрычных; іх ход больш-менш вертыкальны.
Паводзіны сценак і адкладаў: Уласны малюнак Cai і суаўтараў паказвае хейлацыстыды нямецкага HKAS56513 з частымі адкладамі на верхавінах, растваральнымі ў 5%KOH. Kuo прыводзіць спражкі, але не вызначае адназначна іх дакладнага размяшчэння ў кожнай тканцы. У яго апісанні амілоіднасць сценак спор залежыць ад таго, ці застаюцца яны каля базідыі, ці нядаўна аддзяліліся. Гэта не ўзрост усяго пладовага цела і не доказ таго, што ўсе споры заўсёды неамілоідныя.
Верыфікацыя распаўсюджання — абсяг і абмежаванні
Матэрыял: Dwa polskie okazy S.serotina: Bolechowo 11XI 2022 WA0000162883, Goleniów 28XI 2020 WA0000162882; krajowa lista Wojewody zawiera też jego własne kolekcje KRAM.
Абсяг чытання: Поўны тэкст.
Дата агляду: 19.10.2026.
Абмежаванні: Марфалагічныя вызначэнні, без дэкларацыі паслядоўнасцей ДНК польскіх узораў. Дата збору не з'яўляецца перыядам плоданашэння.
Верыфікацыя распаўсюджання — абсяг і абмежаванні
Матэрыял: Wojewoda 2003 relacjonuje stwierdzenia ze Szczecina pod źródłową nazwą Panellus serotinus.
Абсяг чытання: Фрагменты крыніц.
Прачытаны фрагмент крыніцы; поўны тэкст і метады не правяраліся.
Дата прагляду: 21.10.2026.
Абмежаванні: Крынічнае вызначэнне і абсяг паняцця захаваны. Не дэкларавалася новае даследаванне ўзораў або чытанне ўсіх публікацый, цытаваных крыніцай.
Чыстая культура міцэлію — матэрыял і абмежаванні
Матэрыял: Зялёныя лініі S.serotina HUS1,HUS4, PDA23°C, цемра; метады друк 20, вынікі друк 23.
Абсяг чытання: Поўны тэкст.
Абмежаванні: Не пераносіліся параметры жоўтай лініі HUP/S.edulis. Ватападобнасць адпавядае аднаму азначэнню 綿毛状; сінонімы не памнажаліся як асобныя вынікі. やや発達する з'яўляецца якасным азначэннем развіцця паветранага міцэлію, без колькаснага парога.
Чыстая культура міцэлію — пратакол вынікаў
Умовы культывавання: На асяроддзі PDA, пры тэмпературы 23 градусаў Цэльсія, у цемры. Вынікі ў гэтых умовах:
Паветраны міцэлій умерана развіты.
Хуткасць росту культуры можа складаць ад 6 да 6,5 міліметра за суткі.
Шырыня гіф культуры можа складаць ад 2 да 6 мікраметраў.
Умовы культывавання: На асяроддзі PDA, першапачаткова. Вынікі ў гэтых умовах:
Druk23/PDF5: рэверс першапачаткова жаўтавата-белы3A2.
Умовы культывавання: На асяроддзі PDA. Вынікі ў гэтых умовах:
Druk23/PDF5: верхняя белая паверхня месцамі бледна-жоўтая3A3; размяшчэнне і бледнасць асобна.
Рост калоніі нерэгулярны.
Умовы культывавання: На асяроддзі PDA, у культуры, якая старэе. Вынікі ў гэтых умовах:
Druk23/PDF5: рэверс пасля часам бледна-жоўты3A3; частата не тычыцца белай верхняй паверхні.
Чыстая культура міцэлію — матэрыял і абмежаванні
Матэрыял: Пацверджаная лінія зялёнага S. serotina HUS1 і HUS4, PDA, 23°C у цемры; асобнае вырошчванне на пілавінневым субстраце HUS1, вынікі друк 24 і мал. 3B.
Абсяг чытання: Поўны тэкст.
Абмежаванні: Гэта не доказ польскага вырошчвання ці харчовай прыдатнасці.
Чыстая культура міцэлію — пратакол вынікаў
Умовы культывавання: На асяроддзі PDA. Вынікі ў гэтых умовах:
Верхняя паверхня калоніі белая; месцамі светла-жоўтая з'яўляецца асобным вынікам, які патрабуе вызначэння размяшчэння.
- Падрыхтоўка матэрыялу для мікраскапіі
- Materiał utrwalony. [45]
Protokół dla opisanych obserwacji: Druk20: tkanki wzorcowe utrwalone FAA; skrawki, światło; w zestawie metod woda,3%KOH,1%PhloxineB i cotton blue. Nie przypisano arbitralnie jednego medium do wszystkich pomiarów. [45]
Materiał świeży. Druk20: naturalnie wyrzucone zarodniki; woda lub odczynnik Melzera;50 zarodników,1000×. Źródło nie przypisuje każdego wymiaru do osobnego medium. [45]
Абсяг распрацоўкі
Патрабаваныя праверкі ўрэгуляваны.
Прававая аснова і абсяг ацэнкі
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У хімічных даследаваннях з грыба выдзелены кераміды са сфінгоіднай структурай.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
З пладовых цел выдзелены разгалінаваны поліцукрыд (NTHSP-A1) з малекулярнай масай 8,09 кДа, пабудаваны з астаткаў глюкозы, манозы, галактозы і арабінозы.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
З сушаных культываваных пладовых цел былі выдзелены водарастваральныя поліцукрыдныя фракцыі (NHSP) з тэрмічнай стабільнасцю, якая дасягае 250°C.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У лабараторных тэстах на мадэлях жывёл поліцукрыдныя фракцыі з гэтага грыба, якія ўводзіліся ў дозах 100–400 мг/кг масы цела, дэманстравалі дзеянне, якое зніжае ўзровень глюкозы ў крыві.
Ядомасць і паходжанне меркаванняў пра таксічнасць
Што сапраўды пацверджана: Ваявода вызначае від як ядомы, а атлас ČMS захоўвае ацэнку ядомасці ніжэйшай якасці. Гэта дакументаваныя ацэнкі аўтараў, а не кантраляваныя даследаванні бяспекі працяглага спажывання. Разыходжанні ў ацэнках смаку таксама датычацца канкрэтных матэрыялаў і асоб. У прагледжаным матэрыяле не знойдзена адназначнага эксперыменту, які дэманструе канцэрагеннасць еўрапейскага S. serotina; адсутнасць такога доказу не з'яўляецца доказам поўнай бяспекі.
Правераны ланцужок спасылак: Kunze, Neubauer і Förster прасачылі меркаванне Gmindera да запісу Hahna ад 2002 года. Hahn пераказваў размову Anderssona са Steglichem, пры якой сам не прысутнічаў. Аўтары артыкула апісваюць кантакт з Flammerem і таксіколагам Siegmar Berndt; яны не атрымалі адказу ад Steglicha. У гэтым правераным ланцужку не паказаны першасны тэст на канцэрагеннасць уласнага віду. Гэта расследаванне адносна падстаў меркавання і непасрэдныя назіранні аўтараў, а не заменны таксікалагічны эксперымент.
Мяжа высноў: Лакальны атлас паўтарае здагадку пра слядовыя канцэрагенныя рэчывы, адначасова апісваючы ўласнае папярэдняе спажыванне. Паўтарэнне гэтага меркавання не дадае новага вопыту да крынічнага ланцужка. Таксама гістарычнае азіяцкае выкарыстанне «mukitake», даследаванні экстрактаў і патэнты не вырашаюць клінічнай бяспекі сённяшняга польскага таксона. Іх не ператварылі ні ў доказ атручвання, ні ў доказ бяспекі.
Аналітычныя вынікі
Старыя азіяцкія біяхімічныя даследаванні
Поліцукрыды і даклінічныя мадэлі: У працы 2012 года даследаваліся пладовыя целы з Дэгусана ў Карэі і культура IUM-3346, гістарычна вызначаныя як Panellus serotinus. Супастаўлены тры экстракцыйныя фракцыі, вызначэнні β-глюкану, а таксама клетачныя даследаванні і мышыная мадэль пухліны. Фракцыі змяшчалі адпаведна 28,52; 22,92 і 27,03 грама β-глюкану на 100 грамаў фракцыі; гэта не з'яўляецца ўтрыманнем у 100 грамах свежага грыба. Вынік не ўяўляе сабой даследавання лячэння людзей альбо тэсту ядомасці. У працы не вырашана пазнейшае аднясенне культуры да S. serotina ці S. edulis.
Інгібіраванне ферменту: Даследаванне 2015 года ахоплівае 55 экстрактаў культур міцэлію разам з асяроддзем. Для матэрыялу PSE пад старой назвай Panellus serotinus паведамляецца пра 6,3 ± 3,2%інгібіравання тыразіназы пры 10 міліграмах экстракту на мілілітр. Рэчыва, адказнае за гэты эфект, не было вызначана. Гэта лабараторны вынік экстракту карэйскай культуры; не доказ асвятлення скуры, прымянення леку ці складу пладовага цела. Ідэнтычнасць у цяперашнім падзеле S. edulis/S. serotina застаецца нявырашанай.
Стэрол з японскага матэрыялу: Yaoita і суаўтары ў 2002 годзе выдзелілі з гістарычнага японскага P. serotinus злучэнне нумар 1 і вызначылі яго будову спектраскапічнымі метадамі. Астатнія сем злучэнняў, апісаных у той жа працы, нельга аўтаматычна прыпісваць гэтаму грыбу: яны адносяцца да Pleurotus eryngii. Артыкул не змяшчае відавога тэсту на канцэрагеннасць, а японскі матэрыял пад назвай «mukitake» патрабуе паўторнай праверкі сучаснай ідэнтычнасці.
Культуры і правераныя вынікі тэхнічных прымяненняў
Рост і афарбоўка калоніі: У пацверджанай зялёнай лініі S. serotina даследаваны культуры HUS-1 і HUS-4 на PDA пры 23°C у цемры. Паведамляецца пра прырост 6–6,5 міліметра ў суткі; гіфы мелі 2–3 мікраметра ў шырыню, у крайніх выпадках 6 мікраметраў, і спражкі. Калонія была ватападобнай або шматкаватай, нерэгулярнай, белай з месцамі светла-жоўтымі. Рэверс, першапачаткова жаўтлява-белы, пазней мог станавіцца светла-жоўтым. Гэтыя прыкметы не адносіліся да мякаці або паверхні пладовага цела.
Паспяховае плоданашэнне: У той жа працы былі атрыманы пладовыя целы сапраўднага зялёнага S. serotina, штам HUS-1, на пілавінным субстраце. Вынік пацвярджаюць тэкст і фатаграфія 3 B, а не сам намер правядзення культывацыі. Жоўты штам, паказаны асобна на фатаграфіі 3 A, з'яўляецца S. edulis. Эксперыментальная магчымасць плоданашэння не азначае пацверджанага польскага камерцыйнага вырошчвання або доказу бяспекі ўжывання ў ежу.
Тэхналагічны скрынінг з адмоўным вынікам: Liaud і суаўтары ў 2014 годзе ахапілі скрынінгам 66 штамаў. Panellus serotinus BRFM 1284 рос недастаткова і не падкісліў даследаванае вадкае глюкознае асяроддзе; яго выключылі з далейшай часткі эксперыменту. Гэты вынік не падаваўся як пацвярджэнне эфектыўнай вытворчасці арганічных кіслот або этанолу. Няўдача ў адной схеме эксперыменту не даказвае немагчымасці росту ў любых умовах.
Ферменты і патэнт: Jeon і Ka ў 2014 годзе даследавалі рост і пазаклеткавую актыўнасць ферментаў культур з карэйскіх лясоў. Гэта праца пра цэлюлазу і лаказу, а не пра вытворчасць этанолу; стары азіяцкі абсяг вызначэння патрабуе асцярожнасці. Таксама знойдзены патэнт EP 0413053 A 1, але патэнтная публікацыя не з'яўляецца пацвярджэннем укаранення, клінічнай эфектыўнасці або харчовай бяспекі. У прагледжаных крыніцах не пацверджана асобнага траўніцкага, прыпраўнага або фарбавальнага прымянення вызначанага сучаснага польскага S. serotina.
Экалагічныя даследаванні
Польскія месцазнаходжанні і плоданашэнне
Месцазнаходжанні з экзэмплярамі: У зводцы Горчака і суаўтараў за 2023 год знаходзяцца два месцазнаходжанні на Галянёўскай раўніне: Баляхова, 11 лістапада 2022, пень алешыны чорнай, экзэмпляр WA 0000162883; а таксама Галянёў, 28 лістапада 2020, бервяно бярозы павіслай, экзэмпляр WA 0000162882. Збіраў і вызначаў Марцін Ложак. Аўтары апісалі мяшаны лес; дрэвы і кусты ў яго складзе з'яўляюцца асяроддзем месцазнаходжання, а не аўтаматычна мікарызнымі гаспадарамі.
Сезон у краіне: Ваявода прыводзіць для Польшчы верасень–снежань і люты. Люты захаваны як асобны месяц, без дапісвання студзеня і без вывядзення сезона выключна з датаў адзінкавых экзэмпляраў. Лакальная праца з Кнышынскай пушчы паказвае асноўны перыяд у верасні і кастрычніку; гэта не з'яўляецца доказам таго, што пладовыя целы не сустракаюцца пазней. Чэшскія і японскія тэрміны не замяняюць польскіх звестак.
Субстрат і частата: Від дакументуецца на драўніне лісцевых парод, асабліва букавай, а таксама алешынавай, бярозавай і асінавай. Ваявода згадвае таксама хвойныя і мяшаныя лясы, што не даказвае выкарыстання кожнага дрэва гэтых лясоў у якасці субстрату; запіс пра пні хвоі ён сам пазначае як імаверную памылку. Яго нацыянальная ацэнка «нячасты» паходзіць з 2003 года і не з'яўляецца сучасным вымярэннем колькасці папуляцыі. Вынікі дагэтуль не праходзілі паўторнай ідэнтыфікацыі ДНК усіх экзэмпляраў краіны.
Асяроддзе пражывання і распаўсюджанне
Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Утварэнне пладовых цел | Крыніцы |
|---|---|---|---|
| Польшча | Шчэцін | II, IX–XII |
|
Крыніцы
- E-Flora BC Atlas
- Wood-decaying strains study (także [36])
- Pacific Forestry Centre herbarium record
- UkrBIN record 314923
- W2-SEROTINA-NAMES
- Kuo 2024 — obecność sprzążek, ogólny źródłowy zakres tkanek owocnika.
- Śluzołycznik późny — uzupełnienie źródłowych cech, własnych określeń i warunków nr29.
- Karel Tejkal, Vladimír Sojka, Česká mykologická společnost: Sarcomyxa serotina (także [35])
- Minister Środowiska, Dz.U. 2014 poz. 1408, rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów
- Minister Zdrowia, Dz.U. 2026 poz. 258, tekst jednolity rozporządzenia dotyczącego grzybów dopuszczonych do obrotu
- Marek Snowarski, Panellus serotinus Tx570
- PTMyk, KPNGRekomendacja6(2025)
- KunzeA., NeubauerC., FoersterH. 2012, DieMärvomgiftigenMuschelseitlingundeineFragedesgutenGeschmacks, DerTintling1:41–48
- MichaelKuo 2024, Panellusserotinus, owncollectionsHMK11131601/10292301
- LiX., WangL., WangZ. 2017, IJBiolMacromol98:59–66, DOI 10.1016/j.ijbiomac.2016.12.089/PMID28069348
- LiuQ., WuJ., WangP., LuY., BanX. 2022, FrontPharmacol13:883653, DOI 10.3389/fphar.2022.883653
- NCBITaxonomy40488
- OlariagaI., HuhtinenS., LæssøeT., PetersenJ.H., HansenK. 2020, StudiesinMycology96:155–184, DOI 10.1016/j.simyco.2020.05.003
- SaitoT., TonouchiA., HaradaY. 2014, JJMycology55(2), DOI 10.18962/jjom.jjom.H25-13
- YaoitaY., KohataR., KakudaR., MachidaK., KikuchiM. 2002, CPB50(5): 681–684, DOI 10.1248/cpb.50.681
- Evaluation of the Antioxidant Activities and Tyrosinase Inhibitory Property from Mycelium Culture Extracts. 2015.
- Immunomodulating and Antitumor Activities of Panellus serotinus Polysaccharides. 2012.
- Cai Q., Lin W.F., Liu J.W., Zhou Y., Yang Z.L. 2023. Two new species of Sarcomyxa (Agaricales) from China. Mycological Progress22:38. DOI 10.1007/s11557-023-01883-8.
- Grzyby Puszczy Knyszyńskiej — Panellus serotinus; local observations.
- Kuo M. 2024 (June). Panellus serotinus. Original documented HMK collections.
- Liaud et al. 2014. Exploring fungal biodiversity: organic acid production by 66 strains of filamentous fungi. Fungal Biology and Biotechnology 1:1.
- Papp V. 2019. Index Fungorum419:1; IF556853.
- EP0413053A1. Process for producing useful substance from edible basidiomycete mycelium. Patent publication,1991.
- Gorczak et al. 2023. Obserwacje mykologiczne członków Sekcji Różnorodność i Ochrona Grzybów PTMyk. Część III. Przegląd Przyrodniczy XXXIV,3.
- ELI status act DU/2014/1408.
- Saito T., Tonouchi A., Harada Y. 2014. Biological characteristics and molecular phylogenetic analysis of Sarcomyxa edulis comb. nov. and S. serotina. doi:10.18962/jjom.jjom.H25-13.
- Śluzołycznik późny — źródłowo rozdzielony materiał i warunki wyniku.
- ELI status act DU/2026/258.
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes.
- Yaoita et al. 2002. New Sterols from Two Edible Mushrooms, Pleurotus eryngii and Panellus serotinus. Chemical and Pharmaceutical Bulletin 50:551–553.