Ядомы
Вызначце месцазнаходжанне, каб убачыць даныя для свайго рэгіёна.








Craterellus tubaeformis (лісічка трубчастая або лісічка варонкападобная) — ядомы шапкавы грыб з сямейства лісічкавых з тонкай пустой ножкай і невялікай лейкападобнай шапачкай жаўтлява-карычневага або шэра-бурага колеру. Ніжні бок шапачкі пакрыты разгалінаванымі складкамі, падобнымі да пласцінак, а ножка мае яркі жоўты ці вохрысты колер.
Распазнаванне, асяроддзе пражывання і найважнейшыя адрозненні.
Грыбнік
Будова пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела: Шапка, ножка.
Шапка
- Форма капялюшыка
- Форма капялюшыка: лейкападобны.
у маладых пладовых цел: Форма капялюшыка: выпуклы.
у спелых пладовых цел: Форма капялюшыка: лейкападобны. - Покрыва капялюшыка
- Покрыва капялюшыка: лускаватая.
- Колер капялюшыка
- Колер капялюшыка: шэра-карычневы.
Колер капялюшыка: жоўта-карычневай.
Колер капялюшыка: цёмна-карычневы. - Размяшчэнне краю
- у маладых пладовых цел: Размяшчэнне краю: загнуты ўсярэдзіну.
- Абрыс краю капялюшыка
- у спелых пладовых цел: Абрыс краю капялюшыка: хвалісты.
- Трэшчыны і разрывы краю
- у спелых пладовых цел: Трэшчыны і разрывы краю: Парваны.
- Цэнтр капялюшыка
- у маладых пладовых цел: Цэнтр капялюшыка: Уціснуты.
- Шырыня галоўкі / шапачкі
- Шырыня галоўкі / шапачкі: 20–70 mm.
Ніз шапкі
- Тып гіменафора
- Тып гіменафора: Рабрынкі або складкі.
- Колер гіменафора
- у спелых пладовых цел: Колер гіменафора: шэры.
Колер гіменафора: шэра-жоўты.
у маладых пладовых цел: Колер гіменафора: жоўты.
у маладых пладовых цел: Колер гіменафора: жоўта-аранжавы.
Ножка і аснова
- Форма ножкі
- Форма ножкі: цыліндрычны.
- Колер ножкі
- Колер ножкі: жоўты.
Колер ножкі: жоўты, жоўта-аранжавы або жоўта-карычневай. - Унутраная будова ножкі
- Унутраная будова ножкі: пусты ўнутры.
- Даўжыня ножкі
- Даўжыня ножкі: 40–80 mm.
- Дыяметр ножкі
- Дыяметр ножкі: 3–10 mm.
Мякаць
- Колер мякаці
- Колер мякаці: жаўтаваты.
- Пах мякаці
- Пах мякаці: невыразны (мякаць).
- Выразнасць смаку мякаці
- Выразнасць смаку мякаці: невыразны.
- Катэгорыя таўшчыні мякаці
- Катэгорыя таўшчыні мякаці: тонкі.
Дзе і калі расце
- Месцапражыванне
- Месцапражыванне: хвойны лес.
Месцапражыванне: лісцевы лес. - Субстрат
- Субстрат: глеба і Мох.
Субстрат: мёртвая драўніна. - Характар росту пладовых цел
- Характар росту пладовых цел: групамі.
- Частата знаходак
- Частата знаходак: звычайны.
- Перыяд плоданашэння
- Пладовыя целы з’яўляюцца у красавіку або з ліпеня да лістапада.
- Арэал распаўсюджання
- Potwierdzono występowanie w Polsce.
Ядомасць і кулінарыя
- Ядомасць
- Ядомы
Права
- Ахова
- У Польшчы від не падлягае відавой ахове.
- Гандаль
- У Польшчы від не дапушчаны да гандлю або вытворчасці грыбной прадукцыі.
FAQ
Ці падыходзіць лісічка трубчастая для ўжывання ў ежу?
Так, гэта вельмі добры ядомы грыб з прыемным арэхавым смакам.
Ці можна ўжываць гэты грыб без папярэдняй варкі?
Сырым яго ўжываць не рэкамендуецца, неабходна цеплавая апрацоўка.
У якіх лясах часцей за ўсё расце лісічка трубчастая?
Яна расце пераважна ў іглічных і мяшаных лясах сярод моху.
Ці вытрымлівае гэты грыб першыя замаразкі?
Так, пладовыя целы вельмі холадаўстойлівыя і пераносяць маразы.
У які час года назіраецца асноўнае плоданашэнне?
Масавае плоданашэнне адбываецца з верасня па лістапад.
Ці чарвівеюць пладовыя целы гэтага віду?
Гэты від надзвычай рэдка паражаецца насякомымі і лічынкамі.
У якіх краінах лісічка трубчастая найбольш папулярная?
Найбольшую папулярнасць яна мае ў Фінляндыі, Швецыі і Нарвегіі.
Якія прыродныя фарбавальнікі атрымліваюць з гэтага грыба?
З яго атрымліваюць натуральныя гарчычныя, залацістыя і аліўкавыя фарбы для воўны.
З якімі дрэвамі гэты від утварае мікарызу?
Грыб найчасцей утварае мікарызу са стрэлападобнай елкай і сасной.
Як гэты від расце ў прыродзе — паасобку ці групамі?
Ён амаль заўсёды расце вельмі шчыльнымі і вялікімі групамі.
Аматар
Назвы і гісторыя
- Obowiązująca nazwa krajowa
- lejkowiec trąbkowy
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Craterellus tubaeformis (Fr.) Quél.
- Dawne nazwy krajowe
- pieprznik trąbkowy
Назіранні дома
Адбітак спораў
- Патрэбныя матэрыялы
- свежая, спелая шапка, аркуш паперы, шклянка або місачка, вада
- Час
- 2–24 h
- Выкананне
- Пакладзі шапку ніжнім бокам на паперу.
- Дадай кроплю вады наверх і накрый.
- Праз 2–24 гадзін падніміце шапку і агледзьце асадак.
Што шукаць
- Колер споравага адбітка
- Колер споравага адбітка: белы.
Пад мікраскопам
- Патрэбныя матэрыялы
- светлавы мікраскоп, прадметнае і покрыўнае шкельцы, іголка, вада, споры з адбітка
- Выкананне
- Перанясі іголкай крыху адбітка на шкельца.
- Дадай кроплю вады, накрый шкельцам і разгледзь споры.
Што шукаць
- Форма споры
- Форма споры: эліпсоідны.
- Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі.
- Памеры споры
- Даўжыня 9–12 µm, шырыня 6,5–9 µm.
Памеры параўноўвай пасля каліброўкі шкалы мікраскопа.
Экалогія і распаўсюджанне
- Рэакцыя глебы
- Рэакцыя глебы: кіслы.
- Урадлівасць глебы
- Урадлівасць глебы: Бедная на пажыўныя рэчывы.
- Вільготнасць глебы
- Вільготнасць глебы: Вільготная.
- Лісцевыя дрэвы ў наваколлі
- Лісцевыя дрэвы ў наваколлі: Fagus sylvatica.
- Хвойныя дрэвы ў наваколлі
- Хвойныя дрэвы ў наваколлі: Picea abies і Pinus sylvestris.
- Мікарызныя партнёры
- Агульная сувязь віду: Мікарызныя партнёры: Picea abies (агульны пералік партнёраў).
Агульная сувязь віду: Мікарызныя партнёры: Pinus sylvestris (агульны пералік партнёраў). - Тып жыўлення
- Тып жыўлення: эктамікарызны.
Некулінарнае прымяненне
У практычнай некулінарнай дзейнасці лісічка трубчастая традыцыйна прымяняецца майстрамі мастацкага рамяства для вырабу прыродных фарбавальнікаў. Дзякуючы наяўнасці стойкіх жаўтлявых і вохрыстых пігментаў у ножцы і шапачцы, водна-шчолачныя адвары гэтага грыба дазваляюць афарбоўваць натуральную авечую воўну і льняныя ніткі ў залацістыя, мяккія гарчычныя, светла-карычневыя і аліўкавыя тоны.
Акрамя таго, у некаторых рэгіёнах высушаныя цэлыя пладовыя целы дзякуючы сваёй далікатнай форме і выдатнай захаванасці выкарыстоўваюцца ў фларыстыцы для стварэння дэкаратыўных восеньскіх кампазіцый, сухіх букетаў і прыродных пано.
Гісторыя і культура
У паўночнаеўрапейскіх краінах, асабліва ў Швецыі, Фінляндыі і Нарвегіі, лісічка трубчастая мае статус сапраўднага нацыянальнага грыба і з'яўляецца важнай часткай восеньскай культуры прыродакарыстання. У скандынаўскай традыцыі яе называюць «trattkantarell» або «suppilovahvero», і перыяд яе збору традыцыйна супадае з закрыццём агульнага ляснога сезона перад надыходам зімовых халадоў.
У народных вераваннях паўночных народаў гэты грыб лічыўся сімвалам стойкасці і цярплівасці, паколькі ён здольны заставацца свежым і пругкім нават пад лясным снежным покрывам. Аднак уяўленне пра тое, што ў мінулыя стагоддзі высушаныя пладовыя целы нанізвалі на ніткі і развешвалі ў сялянскіх хатах уздоўж сцен як зімовы харчовы запас у Швецыі і Нарвегіі, не пацвярджаецца гістарычнымі звесткамі: масавае кулінарнае прызнанне і актыўны збор прыйшлі ў гэтыя дзве краіны толькі ў канцы 1970-х і 1980-х гадах, хоць гэта не выключае больш даўніх харчовых практык у Фінляндыі.
Ядомасць і бяспека
Лісічка трубчастая з'яўляецца каштоўным ядомым грыбам, які валодае прыемным арэхавым водарам і далікатным, злёгку саладкаватым смакам. Сырыя пладовыя целы маюць празмерна шчыльную і пругкую валакністую структуру, таму грыб патрабуе абавязковай цеплавой апрацоўкі шляхам варэння, запякання ці тушэння перад ужываннем у ежу. Тонкая мякаць ідэальна падыходзіць для натуральнай паветранай сушкі, пасля чаго грыб захоўвае свае смакавыя ўласцівасці на працягу некалькіх гадоў.
Спецыфічных таксінаў гэты від не змяшчае, а дзякуючы ўстойлівасці да чарвівасці ён лічыцца адным з найбольш надзейных для збору. Тым не менш, з-за асаблівасці росту ў глыбокім вільготным імху на ніжняй частцы трубчастай ножкі часта назапашваюцца ігліца, часцінкі торфу і раслінныя рэшткі, якія неабходна выдаляць перад кулінарнай перапрацоўкай. У краінах Паўночнай Еўропы гэты від мае надзвычай высокую папулярнасць сярод аматараў лесу.
Асяроддзе пражывання і распаўсюджанне
Лісічка трубчастая шырока распаўсюджана ў лясных экасістэмах паўночнай і сярэдняй паласы Еўропы, Паўночнай Амерыкі і Азіі. Від найбольш характэрны для іглічных і мяшаных лясоў, дзе ўтварае ўстойлівыя сімбіятычныя мікарызныя сувязі са стрэлападобнай елкай і сасной, радзей — з бярозай ці іншымі лісцевымі пародамі. Грыб аддае перавагу кіслым, тарфяністым і пясчаным глебам, вельмі часта пакрытым густым мохавым дыванам з сфагнуму ці плеўрозіума.
Гэты від вылучаецца асабліва познім сезонам вегетацыі: ён пачынае з'яўляцца ў канцы жніўня і масава пладаносіць на працягу верасня, кастрычніка і лістапада, вытрымліваючы нават першыя замаразкі і кароткачасовае выпадзенне снегу. У скандынаўскіх краінах плоданашэнне часта працягваецца да пачатку зімы, у той час як у больш паўднёвых абласцях з'яўленне пладовых цел можа назірацца да снежня. Пладовыя целы амаль заўсёды растуць вялікімі і вельмі шчыльнымі калоніямі.
Крыніцы
- Tejkal K. Myko atlas ČMS: Craterellus tubaeformis (liška nálevkovitá). Česká mykologická společnost.
- Svanberg I., Løvaas M., Ståhlberg S. 2025. How funnel chanterelle (Craterellus tubaeformis) became an urban forager favorite in Scandinavia. Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine 21: 37. doi:10.1186/s13002-025-00789-x. CC BY 4.0.
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. W: Mirek Z. (red.) Biodiversity of Poland 7. W. Szafer Institute of Botany PAS, Kraków. s. 99 (PDF 101), hasło Cantharellus tubiformis.
Даследчык
Ядомасць і кулінарыя
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Ядомасць
- Ядомы — źródło oznaczenia
Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. W: Mirek Z. (red.) Biodiversity of Poland 7. W. Szafer Institute of Botany PAS, Kraków. s. 99 (PDF 101), hasło Cantharellus tubiformis. · с. 99 (PDF 101): „NOTES. Edible.” — ацэнка аўтара чэк-ліста, не доказ безумоўнай бяспекі.
Навуковыя назвы і таксанамія
- Цяперашняя навуковая назва
Craterellus tubaeformis (Fr.) Quél.
Назвы і межы віду
PTMyk 4/2025 рэкамендуе польскую назву lejkowiec trąbkowy і звязвае яе з назвай Craterellus tubaeformis (Fr.) Quél. У рэкамендацыі агаворана, што камісія не вызначае актуальнае таксанамічнае становішча. Wojewoda (2003) прыводзіць даўнюю польскую назву pieprznik trąbkowy. Захаваны вынік супастаўлення GBIF паказвае C. tubaeformis як прынятую назву і сямейства Hydnaceae; не змяшчае спіса сінонімаў.
Шлях даўняй польскай назвы
Wojewoda (2003, с. 99) прыпісвае даўнюю польскую назву pieprznik trąbkowy Chełchowskiemu (1898). У гэтай апрацоўцы пацверджаны змест чэк-ліста Wojewody; публікацыя Chełchowskiego з 1898 г. не вывучалася.
Экалогія і распаўсюджанне
Лабараторная дыягностыка
Dane ustrukturyzowane
Базідыі
Пражкі
- Спражкі
- Спражкі: наяўны. [14]
Споры
- Колер спор пад мікраскопам
- Колер спор пад мікраскопам: гіялінавы. [5]
- Змесціва споры
- Змесціва споры: зярністая. [14]
- Кроплі ўнутры споры
- Кроплі ўнутры споры: наяўны. [14]
- Суадносіны даўжыні і шырыні споры
- Суадносіны даўжыні і шырыні споры: 1,2–1,5. [14]
- Форма споры
- Форма споры: эліпсоідны. [5]
- Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі. [5]
Матэрыял і метады даследаванняў
Metody i zapisy źródłowe — Źródłowy materiał: Hiszpania, Bizkaia, Gorliz, 150 m, z Quercus ilex, gleba kwaśna; zbiór i oznaczenie J. A. Muñoz, 2.10.2010. PL jest profilem opracowania, nie krajem zbioru.; Zarodniki tego samego materiału literaturowego z Gorliz (2.10.2010).
Materiał źródłowy: Zarodniki tego samego materiału literaturowego z Gorliz (2.10.2010).
Identyfikacja kropli: nierozstrzygnięta.
Długość podstawki; Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „Basidios 80×10 µm” [14]
Kształt podstawki — zapis źródłowy: „claviformes” [14]
Zawartość zarodnika — zapis źródłowy: „con contenido granular o gutuladas” [14]
Krople wewnątrz zarodnika — zapis źródłowy: „con contenido granular o gutuladas; skład kropli nieustalony” [14]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Basidiósporas de 9,0–11,5 × 6,5–8,0 µm” [14]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „Q = 1,2–1,5” [14]
Metody i zapisy źródłowe — Opis atlasowy gatunku dla Czech (myko.cz); materiał, liczba pomiarów i stan niepodane.
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „průsvitné; medium niepodane” [5]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „Výtrusy jsou elipsoidní, 9–12 x 7–9 µm” [5]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „elipsoidní” [5]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „hladké” [5]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „9–12 x 7–9 µm” [5]
Выгляд пладовага цела
Шапка глыбока лейкападобная, цёмна-карычневая, 2–7 см, знізу светла-шэра-жоўтыя жылкападобныя складкі і зморшчыны замест пласцінак; ножка пустая, жоўтая; мякаць тонкая (Svanberg i in. 2025). Памеры ножкі і спор паходзяць з дадатковага атласа myko.cz. Першапачатковыя памеры ножкі і спор запісаны з атласа myko.cz.; дадатковыя мікраскапічныя даныя маюць асобныя крыніцы пры выніках.
Даследаванне элементнага складу — матэрыял і метад
Falandysz і суаўтары (2017) аналізавалі два зборныя кампазіты пладовых цел: CT-1 з Моюша (2007; 54 пладовыя целы) і CT-2 з Картуз (2008; 71 пладовых цел). Абодва месцы знаходзяцца на Памор'і. Ачышчаны матэрыял высушылі да пастаяннай масы і гамагенізавалі; элементы вызначалі метадам ICP-DRC-MS.
Этнамікалагічнае даследаванне — матэрыял і абмежаванні
Svanberg і суаўтары (2025) даследавалі гісторыю збору і выкарыстання віду ў Скандынавіі. Яны карысталіся архівамі шведскага і нарвежскага друку, апытаннем 2017 г., якое ахоплівала 100 чалавек (56 жанчын і 44 мужчын), літаратурай, а таксама ўключаным назіраннем і размовамі са збіральнікамі. Гэта якаснае даследаванне, без рэпрэзентатыўнага апытання ўсёй папуляцыі.
Мікраскапія: матэрыял Gorliz 2010
Матэрыял і вынікі: Крынічныя споры маюць 9–11,5 × 6,5–8 µm, Q 1,2–1,5; базідыі булавападобныя з указанымі памерамі 80 × 10 µm. Аўтар прыводзіць чатыры стэрыгмы; іх колькасць не атаясамлівалася з даказанай колькасцю спор на базідыі. Апісанне паказвае зярністае змесціва спор або кроплі, без вызначэння іх складу. Гіфальная сістэма апісана як манамітычная, а шырыня гіф субгіменія — да 12 µm, без указання ніжняй мяжы. Пражкі апісаны ў базідыях і гіфах субгіменія, не ва ўсіх тканках. Матэрыял: Gorliz, Bizkaia, Іспанія, 150 m, 2.10.2010, з Quercus ilex, leg./det. J. A. Muñoz. Адсутнічаюць указанні на колькасць і падрабязнасці падрыхтоўкі. Гэта вынікі гэтай крыніцы; адзінкавы 80 × 10 не прадстаўлены як даследаваны дыяпазон зменлівасці.
Параўнанні ў атласе ČMS
Атлас myko.cz апісвае пад назвай Craterellus aurora пладовыя целы больш яркай жоўта-аранжавай афарбоўкі і амаль гладкім гіменафорам у маладым узросце. C. cinereus мае паводле гэтай крыніцы пладовыя целы ад шэрых да шэра-карычневых, без жоўтых адценняў. Захаваны назвы, ужытыя ў крыніцы; не атаясамліваліся аўтаматычна C. aurora з C. lutescens і не рабілася высновы пра іх сумеснае распаўсюджанне ў Польшчы.
Падобныя віды і апісаныя памылкі
Svanberg і суаўтары (2025) адзначаюць у C. lutescens больш плоскія, слабей выяўленыя складкі і менш выразнае іх аддзяленне ад ножкі. Яны апісваюць памылкі са смяротна атрутным Cortinarius rubellus у Швецыі і Нарвегіі, у тым ліку калі ён расце сярод пладовых цел lejkowiec. Таксама яны згадваюць Leotia lubrica, якая адрозніваецца па жэлаціністай кансістэнцыі. Гэта агляд крынічных апісанняў і зафіксаваных памылак; самі гэтыя абзацы не з'яўляюцца праверкай эфектыўнасці распазнавання.
Верыфікацыя распаўсюджання — абсяг і абмежаванні
Матэрыял: Opublikowana obserwacja fotograficzna z jawnym krajem i miejscem w opisie źródłowym.
Аб'ём прачытанага: Поўны тэкст.
Дата прагляду: 23.10.2026.
Абмежаванні: Вызначэнне аўтара і адпаведнасць бачных прымет; без новай верыфікацыі ўзору, ДНК і поўнага агляду распаўсюджання.
Абсяг распрацоўкі
Патрабаваныя праверкі ўлічаны.
Прававая аснова і абсяг ацэнкі
Аналітычныя вынікі
Даследаванне элементнага складу — вынікі двух узораў
Даследаванне элементнага складу — вынікі двух узораў: Табліца 2 змяшчае для абодвух кампазітаў вызначэнні 18 элементаў у мг/кг сухой масы. Для CT-1 і CT-2 вынікі складаюць адпаведна: кадмій 0,75 і 0,44; свінец 0,72 і 0,64; мыш'як 0,19 і 0,29; медзь 39 і 35; цынк 72 і 56. Гэта вынікі гэтых двух узораў, а не дыяпазон, тыповы для ўсяго віду, і не ацэнка бяспекі любога збору.
Li — CT-1 і CT-2: Li: CT-1 (Mojusz 2007) 0,041; CT-2 (Kartuzy 2008) 0,030 мг/кг сухой масы.
V — CT-1 і CT-2: V: CT-1 (Mojusz 2007) 0,18; CT-2 (Kartuzy 2008) 0,10 мг/кг сухой масы.
Cr — CT-1 і CT-2: Cr: CT-1 (Mojusz 2007) 0,12; CT-2 (Kartuzy 2008) 0,081 мг/кг сухой масы.
Mn — CT-1 і CT-2: Mn: CT-1 (Mojusz 2007) 46; CT-2 (Kartuzy 2008) 39 мг/кг сухой масы.
Co — CT-1 і CT-2: Co: CT-1 (Mojusz 2007) 0,076; CT-2 (Kartuzy 2008) 0,046 мг/кг сухой масы.
Ni — CT-1 і CT-2: Ni: CT-1 (Mojusz 2007) 0,45; CT-2 (Kartuzy 2008) 0,41 мг/кг сухой масы.
Cu — CT-1 і CT-2: Cu: CT-1 (Mojusz 2007) 39; CT-2 (Kartuzy 2008) 35 мг/кг сухой масы.
Zn — CT-1 і CT-2: Zn: CT-1 (Mojusz 2007) 72; CT-2 (Kartuzy 2008) 56 мг/кг сухой масы.
As — CT-1 і CT-2: As: CT-1 (Mojusz 2007) 0,19; CT-2 (Kartuzy 2008) 0,29 мг/кг сухой масы.
Rb — CT-1 і CT-2: Rb: CT-1 (Mojusz 2007) 320; CT-2 (Kartuzy 2008) 350 мг/кг сухой масы.
Sr — CT-1 і CT-2: Sr: CT-1 (Mojusz 2007) 1,1; CT-2 (Kartuzy 2008) 0,86 мг/кг сухой масы.
Ag — CT-1 і CT-2: Ag: CT-1 (Mojusz 2007) 0,55; CT-2 (Kartuzy 2008) 0,096 мг/кг сухой масы.
Cd — CT-1 і CT-2: Cd: CT-1 (Mojusz 2007) 0,75; CT-2 (Kartuzy 2008) 0,44 мг/кг сухой масы.
Ba — CT-1 і CT-2: Ba: CT-1 (Mojusz 2007) 2,2; CT-2 (Kartuzy 2008) 1,4 мг/кг сухой масы.
Pb — CT-1 і CT-2: Pb: CT-1 (Mojusz 2007) 0,72; CT-2 (Kartuzy 2008) 0,64 мг/кг сухой масы.
Cs — CT-1 і CT-2: Cs: CT-1 (Mojusz 2007) 2,2; CT-2 (Kartuzy 2008) 2,5 мг/кг сухой масы.
Tl — CT-1 і CT-2: Tl: CT-1 (Mojusz 2007) 0,094; CT-2 (Kartuzy 2008) 0,066 мг/кг сухой масы.
U — CT-1 і CT-2: U: CT-1 (Mojusz 2007) 0,0020; CT-2 (Kartuzy 2008) 0,0030 мг/кг сухой масы.
Экалагічныя даследаванні
Распаўсюджанне і плоданашэнне ў Польшчы
Нацыянальны чэк-ліст прыводзіць від як звычайны ў Польшчы, у розных лясах, на глебе сярод імхоў, часам на гнілой драўніне, каля елкі, хвоі і бука, з пладовымі целамі ў красавіку і з ліпеня па лістапад. Зборы з Памор'я (Mojusz 2007, Kartuzy 2008) аналізаваліся хімічна. Скандынаўскія і чэшскія месяцы не пераносіліся на Польшчу.
Гістарычная ацэнка пагрозы ў Польшчы
Wojewoda (2003, с. 99) класіфікаваў від у Польшчы як такі, што не знаходзіцца пад пагрозай. Гэта гістарычная інфармацыя з чэк-ліста 2003 г.; яна не з'яўляецца новай ацэнкай пагрозы 2026 г. ці доказам адсутнасці прававой аховы.
Крынічная заўвага пра ападкі і плоданашэнне
У аглядзе экалогіі Svanberg і суаўтары (2025) паказваюць плоданашэнне са жніўня па лістапад, часам пазней, а пры дажджлівым надвор'і ўжо ў ліпені. Гэта літаратурнае апісанне са спасылкай 25, без колькаснай залежнасці ападкі–ураджай. Яно не замяняе польскіх даных Wojewody і не было пераўтворана ў адкалібраванае правіла прагнастычнай карты.
Месцапражыванне ў атласным апісанні
Атлас myko.cz апісвае распаўсюджанне ў хвойных і лісцевых лясах, асабліва пад елкамі і букамі, на кіслых глебах, ад сярэдніх вышынь і вышэй. Ён не прыводзіць лічбавай мяжы вышыні. Пералічаныя дрэвы апісваюць асяроддзе месцазнаходжанняў; гэтая згадка сама па сабе не пацвярджае мікарызу.
Асяроддзе пражывання і распаўсюджанне
Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Утварэнне пладовых цел | Крыніцы |
|---|---|---|---|
| Чэхія | Пльзенскі край; Сярэднечэшскі край; Паўднёвачэшскі край | VIII–XI |
|
| Германія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Іспанія | Bizkaia — тэрыторыя названа ў крыніцы (Gorliz) | Nie ustalono |
|
| Францыя | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
|
| Нарвегія | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono | |
| Польшча | Памор’е — тэрыторыя названа ў крыніцы (Mojusz, Kartuzy) | IV, VII–XI |
|
| Швецыя | Nie ustalono regionów w zapisanych danych | Nie ustalono |
Крыніцы
- API ELI Sejmu: metadane Dz.U. 2014 poz. 1408 (status: obowiązujący, IN_FORCE).
- API ELI Sejmu: metadane Dz.U. 2026 poz. 258 (status: obowiązujący, IN_FORCE).
- Falandysz J., Chudzińska M., Barałkiewicz D., Drewnowska M., Hanć A. 2017. Toxic elements and bio-metals in Cantharellus mushrooms from Poland and China. Environmental Science and Pollution Research 24: 11472–11482. doi:10.1007/s11356-017-8554-z. PMC5393068. CC BY 4.0.
- GBIF Backbone Taxonomy: species/match Craterellus tubaeformis (usageKey 2554536), odczyt API.
- Tejkal K. Myko atlas ČMS: Craterellus tubaeformis (liška nálevkovitá). Česká mykologická společnost.
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów (Dz.U. 2014 poz. 1408), pełny tekst PDF z załącznikami.
- Polskie Towarzystwo Mykologiczne 2025. Rekomendacja 4/2025 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów (KPNG): lista polskich nazw grzybów, s. 13.
- Svanberg I., Løvaas M., Ståhlberg S. 2025. How funnel chanterelle (Craterellus tubaeformis) became an urban forager favorite in Scandinavia. Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine 21: 37. doi:10.1186/s13002-025-00789-x. CC BY 4.0.
- Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2026 r. — tekst jednolity rozporządzenia w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych (Dz.U. 2026 poz. 258), pełny tekst PDF.
- Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish larger Basidiomycetes. W: Mirek Z. (red.) Biodiversity of Poland 7. W. Szafer Institute of Botany PAS, Kraków. s. 99 (PDF 101), hasło Cantharellus tubiformis.
- Lejkowiec trąbkowy — zestawienie przepisów o ochronie i obrocie w Polsce (stan na 23.10.2026)
- Wikimedia Commons — oryginalne odpowiedzi API, autorzy, licencje i opisy lokalizacji.
- Muñoz J. A. Craterellus tubaeformis. Sociedad Micológica Barakaldo, Fichas Micológicas n.º 244, aktualizacja 21.09.2018. Oryginalna karta, s. 1.