Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Piestrzenica olbrzymia

Maublancomyces gigas

Trujący
Trujący

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Piestrzenica olbrzymia (Gyromitra gigas) to okazały grzyb wiosenny, owocujący od kwietnia do maja w lasach iglastych i mieszanych. Nieregularna, mózgowato pofałdowana główka osiąga znaczne rozmiary i przybiera barwę żółtobrązową lub ochrową, wyraźnie jaśniejszą niż u piestrzenicy kasztanowatej. Trzon jest krótki, bardzo masywny, pobrużdżony i białawy. Gatunek rośnie często przy butwiejącym drewnie. Z uwagi na obecność niebezpiecznej gyromitryny jest to grzyb trujący i nie nadaje się do spożycia.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.
Wysokość owocnika
Owocnik może mieć wysokość od 28 do 200 milimetrów.
Szerokość owocnika
Owocnik może mieć szerokość od 70 do 150 milimetrów.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt nieregularny lub płatowaty; może mieć kształt nieregularnie jajowaty, a niekiedy może być nieznacznie spłaszczony.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza może być guzkowata, żyłkowana lub fałdowana.
Pokrycie
Powierzchnia kapelusza jest naga.
Kolor
Kapelusz może być kasztanowy, ochrowobrązowy lub oliwkowożółty, u młodych owocników może być miodowy, a u dojrzałych owocników może być płowy, ochrowy lub rdzawobrązowy.
U młodych owocników brzeg kapelusza może być w kolorze kości słoniowej.
Połączenie brzegu z trzonem
Brzeg kapelusza jest wolny od trzonu.
Wysokość
Kapelusz może mieć wysokość od 16 do 81 milimetrów.
Wnętrze główki / kapelusza
Wnętrze główki lub kapelusza jest częściowo wypełnione.
Jakościowa długość płatów główki
Płaty główki są krótkie.
Kształt końców płatów główki
Końce płatów główki są tępe.
Połączenie główki z trzonem
Połączenie główki z trzonem ma postać wielu przyczepów.
Szerokość główki / kapelusza
Główka lub kapelusz może mieć szerokość od 40 do 130 milimetrów.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę fałdzistą.

Trzon i podstawa

Kolor
Trzon może być w kolorze kości słoniowej, żółtawy lub szarożółty.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia trzonu jest bruzdowana.
Wnętrze
Trzon jest pusty.
Długość
Trzon może mieć długość od 40 do 60 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 30 do 50 milimetrów.
Zakrycie trzonu przez główkę
Trzon jest prawie całkowicie zakryty przez główkę.
Jakościowa średnica trzonu
Trzon jest gruby.
Jakościowa względna długość trzonu
Trzon jest krótki.
Krępość trzonu
Trzon jest krępy.
Położenie trzonu względem podłoża
Trzon jest częściowo zagłębiony w podłożu.

Miąższ

Barwa
Miąższ może być biały lub szarożółty.
Smak
Smak miąższu może być słaby i niewyróżniający się.
Odporność na przełamanie lub rozerwanie
Miąższ jest kruchy.
Typ konsystencji miąższu
Miąższ jest woskowaty.
Zapach
Zapach miąższu jest słaby; jest przyjemny; jest niewyróżniający się.
Ocena przyjemności smaku miąższu
Smak miąższu jest przyjemny.
Grubość
Miąższ jest cienki.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach liściastych, w lasach iglastych, w lasach mieszanych lub na polanach leśnych.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być martwe drewno, drewno zagrzebane lub gleba.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać pojedynczo lub w rozproszonych grupach.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od marca do maja.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Trujący

Prawo

Ochrona
W Polsce nie podlega ochronie gatunkowej.
Handel
W Polsce nie jest dopuszczony do obrotu handlowego ani do produkcji przetworów grzybowych.

Z czym można pomylić

FAQ

Czy piestrzenica olbrzymia nadaje się do spożycia?

Nie, jest to gatunek silnie trujący, mogący wywołać śmiertelne uszkodzenie wątroby oraz nerek.

Kiedy można spotkać owocniki tego grzyba?

Występuje wyłącznie wczesną wiosną, głównie od marca do maja, zaraz po stopnieniu śniegu.

Gdzie najczęściej rośnie w lesie?

W borach iglastych i mieszanych, w pobliżu starych pniaków świerkowych i sosnowych.

Czy wielokrotne gotowanie gwarantuje pełne bezpieczeństwo?

Nie, domowe gotowanie nie daje pewności usunięcia wszystkich trucizn i grozi zatruciem oparami.

Czy wdychanie oparów z gotowania tego grzyba jest groźne?

Tak, ulatniające się podczas obróbki substancje mogą doprowadzić do ostrego zatrucia inhalacyjnego.

W jakich rejonach geograficznych występuje?

W chłodniejszych strefach Europy i Azji (zwłaszcza na północy i w górach). Doniesienia z Ameryki Północnej dotyczą odrębnych gatunków z kompleksu G. gigas.

Czy w Polsce dozwolona jest sprzedaż tego gatunku?

Nie, handel tym grzybem na targowiskach i w sklepach jest w Polsce prawnie zabroniony.

Jak dawniej wykorzystywano ten grzyb w obejściu?

Odwarów używano niekiedy w gospodarstwach wiejskich jako domowego środka przeciw muchom.

Czy ten gatunek rośnie latem lub jesienią?

Nie, cykl rozwojowy ogranicza jego pojawianie się wyłącznie do miesięcy wiosennych.

Dlaczego dawniej go jedzono w niektórych krajach?

Wynikało to z lokalnego niedoboru żywności na przednówku i tradycyjnych metod obróbki.