Їстівний
Установіть місцезнаходження, щоб побачити дані для свого регіону.










Глива звичайна — це популярний дереворуйнівний їстівний гриб із родини гливицевих. Вона утворює характерні черепашкоподібні або лопаткоподібні шапинки забарвленням від попелястого через сталево-сірий до темно-коричневого із синюватим відтінком. Пластинки білуваті або світло-сірі, густі й помітно низхідні по короткій асиметричній ніжці. М'якуш пружний, м'ясистий, із приємним запахом і м'яким, злегка горіховим смаком. Плодоносить пізньої осені та взимку, ростучи пучками на стовбурах листяних дерев.
Розпізнавання, оселище та найважливіші відмінності.
Грибар
Будова плодового тіла
- Тип будови плодового тіла
- Тип будови плодового тіла: Шапинка.
Тип будови плодового тіла: ніжка. - Забарвлення міцелію біля основи плодового тіла
- Забарвлення міцелію біля основи плодового тіла: білий.
Шапинка
- Форма шапинки
- Форма шапинки: опуклий.
Форма шапинки: плоский.
Форма шапинки: увігнутий. - Рельєф поверхні шапинки
- Рельєф поверхні шапинки: гладенький.
- Покрив шапинки
- Покрив шапинки: гола.
- Блиск поверхні шапинки
- Блиск поверхні шапинки: матовий.
- Колір шапинки
- Колір шапинки: кремово-білий.
Колір шапинки: палевий.
Колір шапинки: сіро-фіолетова.
Колір шапинки: фіолетово-коричнева.
Колір шапинки: сірий.
Колір шапинки: сіро-коричневий.
Колір шапинки: синьо-сіра.
Колір шапинки: білувате.
Колір шапинки: блідо-коричневий.
Колір шапинки: темно-коричневий. - Положення краю
- у молодих плодових тіл: Положення краю: підгорнутий усередину.
Положення краю: підгорнутий усередину. - Контур краю шапинки
- у старих плодових тіл: Контур краю шапинки: хвилястий.
- Профіль краю шапинки
- Профіль краю шапинки: гострий.
- Діаметр шапинки
- Діаметр шапинки становить до 300 mm.
- Контур шапинки
- у зрілих плодових тіл: Контур шапинки: черепашкоподібний.
Контур шапинки: віялоподібний.
Контур шапинки: ниркоподібний.
у молодих плодових тіл: Контур шапинки: язикоподібний.
у зрілих плодових тіл: Контур шапинки: лопаткоподібний.
Контур шапинки: язикоподібний.
Контур шапинки: лопаткоподібний.
Низ шапинки
- Тип гіменофора
- Тип гіменофора: пластинки.
Пластинки біля ніжки
- Прикріплення гіменофора до ніжки
- Прикріплення гіменофора до ніжки: прирослий до ніжки (пластинки).
- Низхідність гіменофору по ніжці
- Низхідність гіменофору по ніжці: низхідний (пластинки).
- Колір гіменофора
- Колір гіменофора: помаранчевий.
Колір гіменофора: рожевуватий.
Колір гіменофора: білувате.
Колір гіменофора: сіруватий.
у старих плодових тіл: Колір гіменофора: жовтуватий. - Ступінь анастомозів пластинок
- Ступінь анастомозів пластинок: наявний.
- Відстань між пластинками
- Відстань між пластинками: досить рідко розташовані.
Відстань між пластинками: близько розташовані.
Відстань між пластинками: рідко розташовані. - Товщина пластинок
- Товщина пластинок: товстий.
Ніжка та основа
- Положення ніжки
- Положення ніжки: бічний.
Положення ніжки: поза центром.
Положення ніжки: центральний. - Колір ніжки
- Колір ніжки: білувате.
- Покрив поверхні ніжки
- Покрив поверхні ніжки: гола.
у нижній частині ніжки: Покрив поверхні ніжки: опушена (білий покрив).
у нижній частині ніжки: Покрив поверхні ніжки: Повстиста.
Покрив поверхні ніжки: волокниста.
Покрив поверхні ніжки: опушена.
Покрив поверхні ніжки: замшева. - Консистенція ніжки
- Консистенція ніжки: волокнистий.
- Довжина ніжки
- Довжина ніжки: 10–70 mm.
- Діаметр ніжки
- Діаметр ніжки: 10–30 mm.
- Стійкість м’якуша ніжки до перелому або розриву
- Стійкість м’якуша ніжки до перелому або розриву: стійкий до перелому або розриву.
- Якісна відносна довжина ніжки
- Якісна відносна довжина ніжки: короткий.
М'якуш
- Колір м’якуша
- Колір м’якуша: білий.
- Щільність м’якуша
- Щільність м’якуша: щільний.
- Пружність м’якуша
- Пружність м’якуша: пружний.
- Структура м’якуша
- Структура м’якуша: волокнистий.
- Тип консистенції м'якуша
- у старих плодових тіл: Тип консистенції м'якуша: шкірястий (злегка, особливо в ніжці).
- Запах м’якуша
- Запах м’якуша: грибний, приємний.
Запах м’якуша: виразний.
у сирому стані: Запах м’якуша: неприємний (усе плодове тіло, можливо). - Характер смаку м'якоті
- Характер смаку м'якоті: м’який.
- Категорія товщини м’якуша
- Категорія товщини м’якуша: товстий.
Де і коли росте
- Оселище
- Оселище: листяний ліс.
Оселище: парк.
Оселище: ліс невказаного типу.
Оселище: дерева серед полів. - Субстрат
- Субстрат: мертва деревина.
Субстрат: жива деревина. - Характер росту плодових тіл
- Характер росту плодових тіл: пучками.
Характер росту плодових тіл: перекривають одне одного. - Частота трапляння
- Частота трапляння: звичайний.
- Період плодоношення
- Плодові тіла з’являються з жовтня до грудня або у березні.
- Територія поширення
- Potwierdzono występowanie w Polsce.
- Група деревини субстрату
- Група деревини субстрату: деревина листяних дерев.
Група деревини субстрату: деревина хвойних дерев.
Їстівність і кулінарія
- Їстівність
- Їстівний
Право
- Охорона
- У Польщі вид не підлягає видовій охороні.
- Торгівля
- У Польщі вид дозволено для торгівлі та виробництва грибної продукції.
З чим можна сплутати

Sarcomyxa serotina
Основні відмінності
Саркомікса пізня (Sarcomyxa serotina, син. Panellus serotinus) відрізняється наявністю оливкових відтінків на капелюшку, помаранчевим забарвленням рудиментарної ніжки, покритої дрібними коричневими лусочками, та жовто-вохристими пластинками, які чітко закінчуються біля ніжки, а не спускаються на неї.
Схожа глива звичайна (Pleurotus ostreatus) плодоносить у той самий період, але відрізняється більшими плодовими тілами у відтінках сірого та коричневого, чисто білими пластинками, а також відсутністю жовто-оливкових барв і лусочок на ніжці.
Pleurotus pulmonarius
Основні відмінності
Глива легенева (Pleurotus pulmonarius) зазвичай дрібніша й утворює тонший білуватий капелюшок, край і пластинки якого з віком жовтіють. Плодоносить переважно в тепліші місяці року — від пізньої весни до осені.
Pleurotus dryinus
Основні відмінності
Глива дубова (Pleurotus dryinus) відрізняється твердішим м'якушем, білуватим повстяним капелюшком і наявністю виразних залишків покривала у молодих плодових тіл, яких глива звичайна ніколи не утворює.
FAQ
Чи можна їсти гливу звичайну сирою?
Не слід їсти її сирою. Вона містить термолабільні гемолізини та важкоперетравний хітин, які можуть спричинити розлади шлунка. Вона потребує щонайменше кілька хвилин смаження або варіння.
Де найчастіше росте глива звичайна в природі?
Ми зустрінемо її в листяних і мішаних лісах, на стовбурах і гілках відмерлих або старих дерев. Найчастіше вона заселяє буки, тополі, верби, граби та берези, плодоносячи характерними пучками.
Коли припадає пік сезону збору глив?
Плодові тіла з'являються пізньої осені, зазвичай із жовтня по грудень, а за м'якої зими — навіть до лютого. Стимулом до зав'язування шапинок є перші осінні холоди та зниження температури.
Чи можна сплутати гливу з отруйними грибами?
Ризик помилки незначний. Проте слід бути обережними з панелюком пізнім оливкового відтінку та отруйним крепідотом, який буває дрібнішим і має іржаво-бурий, а не білуватий споровий порошок.
Яку поживну та оздоровчу цінність має цей гриб?
Він багатий на білок, харчові волокна, вітаміни групи B і вітамін D. Також містить ловастатин, що регулює рівень холестерину, та плеуран — бета-глюкан, який стимулює імунну систему людини.
Чи можна успішно вирощувати гливу вдома?
Так, це один із найпростіших грибів для домашнього вирощування. Достатньо купити блок із пророслою грибницею на соломі або тирсі, забезпечити високу вологість, доступ до світла та прохолодне місце.
Чому ніжки глив бувають твердими і як їх використати?
Ніжки старіших екземплярів містять багато волокнистого хітину. Хоча після смаження вони жорсткі, їх не варто викидати — вони чудово підходять для приготування ароматних відварів, супів і соусних баз.
Як найкраще зберігати свіжозібрані гливи?
Свіжі гриби слід тримати в холодильнику, найкраще в повітропроникному паперовому пакеті, без пластикової плівки. У таких умовах вони зберігають повну пружність, аромат і свіжість приблизно від 5 до 7 днів.
Чи є глива хижим грибом?
Так, глива звичайна — це м'ясоїдний гриб. Її грибниця, що розвивається в деревині, виробляє мікроскопічні паралізуючі токсини, якими захоплює і перетравлює нематод, отримуючи з них дефіцитний азот.
Чи можна гливи заморожувати або сушити?
Гливи чудово підходять для заморожування, але перед цим їх варто коротко збланшувати, щоб вони не згіркли. Гірше вони переносять традиційне сушіння, оскільки після замочування стають твердими, жорсткими та гумовими.
Любитель
Назви та історія
- Obowiązująca nazwa krajowa
- Boczniak ostrygowaty
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Pleurotus ostreatus
Спостереження вдома
Споровий відбиток
- Необхідні матеріали
- свіжа, зріла шапинка, аркуш паперу, склянка або чашка, вода
- Час
- 2–24 h
- Виконання
- Покладіть шапинку нижньою стороною на папір.
- Додайте краплю води зверху та накрийте.
- Через 2–24 годин підніміть шапинку й огляньте осад.
Що шукати
- Колір спорового відбитка
- Колір спорового відбитка: білий. Колір спорового відбитка: фіолетовий.
- Відтінок спорового відбитка
- Відтінок спорового відбитка: світло-кремовий. Відтінок спорового відбитка: сіро-фіолетовий.
Під мікроскопом
- Необхідні матеріали
- світловий мікроскоп, предметне й покривне скельця, голка, вода, спори зі спорового відбитка
- Виконання
- Перенесіть голкою трохи спорового відбитка на скельце.
- Додайте краплю води, накрийте покривним скельцем і розгляньте спори.
Що шукати
- Форма спори
- Форма спори: еліпсоїдний. Форма спори: еліпсоїдний. Форма спори: циліндричний. Форма спори: Циліндрично-еліпсоїдний.
- Поверхня спори
- Поверхня спори: гладенький. Поверхня спори: гладенький. Поверхня спори: гладенький.
- Розміри спори
- Довжина 7–12 µm, ширина 2–4,5 µm.
Розміри порівнюйте після калібрування шкали мікроскопа.
Екологія та поширення
- Тип живлення
- Тип живлення: сапротрофний.
Тип живлення: паразитичний.
Тип живлення: нематофагний.
Некулінарне застосування
У кулінарії глива вважається чудовим замінником м'яса — паніровані шапинки смажать, немов традиційні відбивні, а нарізані смужками вони слугують основою для вегетаріанських флячків. Вона також чудово смакує в супах, соусах та стравах стир-фрай. У медицині екстракти цього гриба входять до складу препаратів, що знижують рівень холестерину та глюкози в крові. Крім того, міцелій гливи має мікоремедіаційні властивості, розкладаючи токсини, нафтові вуглеводні та промислові відходи.
Історія та культура
Історія культивування гливи сягає часів Першої світової війни, коли в Німеччині розпочали її вирощування на дерев'яних пнях як цінне джерело білка в період кризи. У традиційній медицині Далекого Сходу її вважали засобом для зміцнення кровоносних судин і життєвої сили. Сьогодні це один із найбільш культивованих грибів у світі, одразу після печериці. Вона користується величезною популярністю серед прихильників екології завдяки простому аматорському вирощуванню на соломі чи кавовій гущі.
Їстівність і безпека
Це чудовий їстівний гриб, який цінується за високі поживні та смакові якості. Він містить легкозасвоюваний білок, вітаміни групи B, вітамін D і плеуран — цінний бета-глюкан, що підтримує імунітет. Вимагає термічної обробки, оскільки сирим може викликати шлункові розлади через наявність природних гемолізинів, які руйнуються температурою. Зібраний у дикій природі, він досить безпечний, проте грибникам-початківцям слід остерігатися неїстівного панелюка пізнього та отруйного крепідота.
Оселище та зростання
У природі глива звичайна є сапротрофом або паразитом, що заселяє мертві чи ослаблені стовбури й гілки листяних дерев, переважно буків, тополь, верб, грабів та беріз. На хвойних деревах вона росте винятково рідко. Плодові тіла утворюють ефектні густі зростки з черепицеподібним розташуванням. Цей вид широко поширений у лісах помірної зони. Сезон збору триває від кінця жовтня до зими, а для початку плодоношення необхідний імпульс у вигляді відчутного похолодання.
Джерела
- Lee et al. Science Advances 2023;9(3):eade4809. Published 2023-01-18. DOI 10.1126/sciadv.ade4809
- Karel Tejkal, Česká mykologická společnost — Pleurotus ostreatus
- Michael Kuo (2017), Pleurotus ostreatus, MushroomExpert.Com
- Paweł Zarzyński 2021, Grzyby polskich lasów, CILP, Boczniak ostrygowaty
- Marek Snowarski, Atlas grzybów Polski — boczniak ostrygowaty
Дослідник
Їстівність і кулінарія
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Їстівність
- Їстівний — źródło oznaczenia
Marek Snowarski, Atlas grzybów Polski — boczniak ostrygowaty · Jadalne czy trujące? Jadalny. Smaczny.
Наукові назви та таксономія
- Чинна наукова назва
Pleurotus ostreatus
Nazwą przyjętą w rejestrze Species Fungorum jest Pleurotus ostreatus (Jacq.) P.Kumm., opublikowana w Der Führer in die Pilzkunde (s. 104, 1871 r.). Bazonim stanowi Agaricus ostreatus Jacq., opisany w Flora austriaca (tom 2, s. 3, 1774 r.). Takson należy do rodziny boczniakowatych (Pleurotaceae), rzędu pieczarkowców (Agaricales), podklasy Agaricomycetidae, klasy pieczarniaków (Agaricomycetes), typu podstawczaków (Basidiomycota) i królestwa grzybów (Fungi).
[21]Межі таксона та обмеження визначення
Rejestr Species Fungorum łączy z przyjętą nazwą liczne historyczne nazwy, kombinacje, odmiany i formy, m.in. Pleurotus salignus, Pleurotus columbinus, Pleurotus floridanus oraz opisaną w 1937 r. przez Teodorowicza Pleurotus ostreatus f. polonicus. Dla Pleurotus salignus (Pers.) P.Kumm. bazonimem jest Agaricus salignus Pers. z 1801 r., a jego bieżącą nazwą pozostaje Pleurotus ostreatus. Ujęcie synonimiczne w rejestrze nie oznacza jednakowej charakterystyki wszystkich szczepów hodowlanych i dawniej wydzielanych form, a sam epitet polonicus nie wyznacza granic występowania taksonu w Polsce.
[21]Lista synonimów w rejestrze Species Fungorum obejmuje następujące pozycje wraz z autorstwem i datami: Agaricus ostreatus Jacq., Fl. austriac. 2: 3 (1774); Crepidopus ostreatus (Jacq.) Gray, Nat. Arr. Brit. Pl. (London) 1: 616 (1821); Pleuropus ostreatus (Jacq.) Zaw., Enum. plant. Galic. Bucow. (Breslau): 171, n° 2748 (1835); Clitocybe ostreata (Jacq.) P. Karst., Bidr. Känn. Finl. Nat. Folk 32: 87 (1879); Agaricus conchatus subsp. ostreatus (Jacq.) Romell, in Krok & Almquist, Svensk Flora för skolor, II. Kryptogamer (edn 2) (Stockholm): 173 (1898); Pleurotus conchatus subsp. ostreatus (Jacq.) Romell, in Krok & Almquist, Svensk Flora för skolor, II. Kryptogamer (edn 2) (Stockholm): 220 (1932); Pleurotus peregrinus Hazsl.; Pleurotus ostreatus f. peregrinus (Hazsl.) Pilát, Atlas Champ. l'Europe, II: Pleurotus Fries (Praha): 121 (1935); Agaricus glandulosus Bull., Herb. Fr. (Paris) 9: pl. 426 (1789); Pleurotus ostreatus var. glandulosus (Bull.) Fr., Hymenomyc. eur. (Upsaliae): 174 (1874); Pleurotus glandulosus (Bull.) Gillet, Les Hyménomycètes ou Description de tous les Champignons (Fungi) qui Croissent en France avec l'indication de leurs propriétés utiles ou vénéneuses (Alençon): 346 (1876) [1878]; Clitocybe ostreata var. glandulosa (Bull.) P. Karst., Bidr. Känn. Finl. Nat. Folk 32: 87 (1879); Agaricus ostreatus subsp. glandulosus (Bull.) G. Winter, Rabenh. Krypt.-Fl., Edn 2 (Leipzig) 1.1: 736 (1882) [1884]; Pleurotus ostreatus subf. glandulosus (Bull.) Pilát, Atlas Champ. l'Europe, II: Pleurotus Fries (Praha): 119 (1935); Agaricus fuligineus Pers., Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 427 (1801); Agaricus salignus var. fuligineus Pers., Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 478 (1801); Agaricus salignus Pers., Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 478 (1801); Pleurotus salignus (Pers.) P. Kumm., Führ. Pilzk. (Zerbst): 105 (1871); Clitocybe saligna (Pers.) P. Karst., Bidr. Känn. Finl. Nat. Folk 32: 87 (1879); Pleurotus ostreatus f. salignus (Pers.) Pilát, Atlas Champ. l'Europe, II: Pleurotus Fries (Praha): 119 (1935); Agaricus ostreatus var. flavocinereus Pers., Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 478 (1801); Pleurotus ostreatus var. flavocinereus (Pers.) Sacc., Syll. Fung. (Abellini) 5: 356 (1887); Agaricus ochraceus Pers., Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 443 (1801); Agaricus salignus var. ochraceus Pers., Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 478 (1801); Agaricus ostreatus var. atroalbus Pers., Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 477 (1801); Pleuropus atroalbus (Pers.) Zaw., Enum. plant. Galic. Bucow. (Breslau): 171, n° 2749 (1835); Agaricus salignus a. ochraceus (Pers.) Fr., Systema Mycologicum (Lundae) 1: 183 (1821); Agaricus allochrous var. ochraceus (Pers.) Pers., Mycologia Europaea (Erlanga) 3: 38 (1828); Agaricus reticulatus Schumach., Enum. pl. (Kjøbenhavn) 2: 363 (1803); Agaricus ostreatus var. reticulatus (Schumach.) Fr., Systema Mycologicum (Lundae) 1: 183 (1821); Agaricus ostreatus var. glaucoumbrinus Schumach., Enum. pl. (Kjøbenhavn) 2: 362 (1803); Agaricus glandulosus var. horizontalis Alb. & Schwein., Consp. fung. (Leipzig): 227 (1805); Agaricus ostreatus var. fuscescens Alb. & Schwein., Consp. fung. (Leipzig): 228 (1805); Agaricus ostreatus var. dryadeus Fr., Systema Mycologicum (Lundae) 1: 183 (1821); Crepidopus ostreatus β atroalbus Gray, Nat. Arr. Brit. Pl. (London) 1: 616 (1821); Crepidopus ostreatus var. atroalbus Gray, Nat. Arr. Brit. Pl. (London) 1: 616 (1821); Agaricus ostreatus subsp. gyrinus Pers., Mycologia Europaea (Erlanga) 3: 36, tab. 25:2 (1828); Agaricus ostreatus var. melanoderma V. Brig., in Briganti & Briganti, Hist. fung. Neapol. (Neapoli): 121, tab. 45, fig. 1-3 (1844); Pleurotus ostreatus var. melanodon (V. Brig.) Sacc., Syll. Fung. (Abellini) 5: 356 (1887); Agaricus ostreatus var. flavovirens V. Brig., in Briganti & Briganti, Hist. fung. Neapol. (Neapoli): tab. 44, figs 1-3 (1848); Pleurotus ostreatus var. flavovirens (V. Brig.) Sacc., Syll. Fung. (Abellini) 5: 356 (1887); Agaricus ostreatus var. nigripes Inzenga, Funghi Siciliani, stud. Giuseppe Inzenga (Palermo) 1: 48 (1865); Panus carpathicus Fr. ex Kalchbr., Math. Term. Közlem., Magy. Tudom. Akad. 5: 256 (1867); Pleurotus ostreatus f. carpathicus (Fr. ex Kalchbr.) Pilát, Atlas Champ. l'Europe, II: Pleurotus Fries (Praha): 120 (1935); Agaricus revolutus J. Kickx f., Fl. Crypt. Flandres (Paris) 2: 158 (1867); Pleurotus revolutus (J. Kickx f.) Gillet, Les Hyménomycètes ou Description de tous les Champignons (Fungi) qui Croissent en France avec l'indication de leurs propriétés utiles ou vénéneuses (Alençon): 347 (1876) [1878]; Agaricus ostreatus var. macropus Bagl., Erb. critt. Ital., Ser. 2, fasc.: no. 337 (1871); Agaricus macropus (Bagl.) Bagl., Nuovo G. bot. ital. 18(3): 244 (1886); Pleurotus columbinus Quél., in Bresadola, Fung. trident. 1(1): 10 (1881); Pleurotus ostreatus var. columbinus (Quél.) Quél., Enchiridion Fungorum in Europa media et praesertim in Gallia Vigentium: 148 (1886); Pleurotus ostreatus f. columbinus (Quél.) Pilát, Atlas Champ. l'Europe, II: Pleurotus Fries (Praha): 120 (1935); Pleurotus suberis Pat., J. Bot., Paris 8(12): 212 (1894); Pleurotus ostreatus f. suberis (Pat.) Malençon & Bertault, Trav. Inst. Sci. Chérifien, Sér. Bot. Biol. Veg. 33: 468 (1975); Pleurotus ostreatus var. nudipes Boud., Bull. Soc. Mycol. France 13(1): 11 (1897); Pleurotus ostreatus var. stipitatus Scalia, Atti Accad. Giorn. di Sci. Natur., Catania, Ser. IV 13: 20 (1900); Pleurotus ostreatus var. magnificus Peck, Bull. N.Y. St. Mus. 167: 36 (1913) [1914]; Pleurotus ostreatus subf. hirsutus Pilát, Atlas Champ. l'Europe, II: Pleurotus Fries (Praha): 119 (1935); Pleurotus ostreatus f. polonicus F. Teodorowicz, Acta Soc. Bot. Pol. 14(4): 307 (1937); Pleurotus floridanus Singer, Pap. Mich. Acad. Sci. 32: 134 (1948) [1946]; Pleurotus ostreatus f. subalutaceus Malençon & Bertault, Trav. Inst. Sci. Chérifien, Sér. Bot. Biol. Veg. 33: 467 (1975); Pleurotus ostreatus var. praecox E. Ludw., Pilzkompendium (Eching) 1([2]): 567 (2001).
[21]W ujęciu Czeskiego Towarzystwa Mykologicznego (ČMS) wykaz synonimów obejmuje: Crepidopus ostreatus (Jacq.) Gray 1821; Dendrosarcus opuntiae (Lév.) Kuntze 1898; Dendrosarcus ostreatus (Jacq.) Kuntze 1898; Dendrosarcus revolutus (J. Kickx f.) Kuntze 1898; Panellus opuntiae (Durieu & Lév.) Z.S. Bi 1987; Pleurotus columbinus Quél. 1881; Pleurotus opuntiae (Durieu & Lév.) Sacc. 1887; Pleurotus revolutus (J. Kickx f.) Gillet 1876 oraz Pleurotus salignus (Pers.) P. Kumm. 1871.
[8]W historycznym polskim piśmiennictwie mykologicznym cytowanym przez Marka Snowarskiego występuje nazwa „boczniak ostrygowaty odm. wierzbowa”, odnoszona do taksonu opisywanego jako f. salignus. Jest to zapis dawnego nazewnictwa i nie stanowi podstawy do wydzielania odrębnego współczesnego gatunku.
[22]Fotografia poglądowa owocników Pleurotus ostreatus (plik Pleurotus ostreatus G3.jpg) została wykonana przez Jerzego Opiołę w dniu 18 października 2012 r. i udostępniona w repozytorium Wikimedia Commons na licencji CC BY-SA 3.0 Unported.
[20]- Zakres ujęcia taksonomicznego
Pleurotus ostreatus (Jacq.) P.Kumm. w zaakceptowanym dokładnym dopasowaniu GBIF2526530. Opisy atlasów zachowują własne źródła i zakresy; Pleurotus pulmonarius,populinus,eryngii i inne porównywane gatunki nie dostarczają automatycznie cech temu rekordowi. Archiwalne synonimy i dawne ujęcia pozostają udokumentowane przy własnych źródłach.
[4] [8]
Екологія та поширення
- Частота трапляння
- Польща: Частота трапляння: звичайний. [22]
- Таксон деревини субстрату
- Таксон деревини субстрату: Fagus. [22] [8]
Таксон деревини субстрату: Populus. [22] [8]
Таксон деревини субстрату: Betula. [22] [8]
Таксон деревини субстрату: Fagus (найчастіше). [17] [6]
Таксон деревини субстрату: Betula (найчастіше). [17] [6]
Таксон деревини субстрату: Carpinus (найчастіше). [17] [6]
Таксон деревини субстрату: Fraxinus (найчастіше). [17] [6]
Таксон деревини субстрату: Salix (найчастіше). [17] [6]
Таксон деревини субстрату: Populus (найчастіше). [17] [6]
Таксон деревини субстрату: горіхи (Juglans). [8] [6]
Таксон деревини субстрату: Tilia. [8] [6]
Таксон деревини субстрату: Picea (рідко). [22] [6]
Лабораторна діагностика
Dane ustrukturyzowane
Базидії
- Кількість спор на базидії
- Кількість спор на базидії становить 4. [16]
- Пряжки
- Пряжки: наявний. [16]
Гіменіальні цистиди
- Наявність цистид у гіменії
- Наявність цистид у гіменії: відсутній. [16]
Шкірка шапинки
Реакції з реактивами
- Реакція на лужні реагенти
- Реакція на лужні реагенти: без зміни кольору.
Спори
Матеріал і методи досліджень
Опис ознак — джерело та обсяг
Materiał: Drewno drzew wymienionych w opisie gatunku, bez oznaczenia poszczególnych okazów.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
[22]Materiał: Drewno drzew wymienionych w opisie gatunku, bez oznaczenia poszczególnych okazów.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
[8]Materiał: Drewno drzew wymienionych w opisie gatunku, bez oznaczenia poszczególnych okazów.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
[17]Дослідження складу й активності — Mirończuk-Chodakowska I та ін. (2019)
Materiał: Uprawne owocniki z lokalnego rynku; kapelusze i trzony razem, 4 odrębne próbki partii rynkowych. Nie podano lokalizacji rynku, podłoża uprawy ani dat zakupu.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: N=4 dotyczy próbek, nie pojedynczych owocników ani powtórzeń aparatu. Geografia dzikich zbiorów tego badania nie opisuje rynkowego boczniaka. Se w świeżej masie <0.01 mg/100 g zachowano w odczycie; nie zamieniono na zero lub wynik oznaczony.
[19]Дослідження складу та активності — матеріал та обмеження
Materiał: Grzybnia szczepu PC9; toksocysty analizowane metodą GC–MS.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Oznaczenie źródłowe szczepu: PC9; Pleurotus ostreatus.
Ograniczenia: Nie podano stężenia 3-oktanonu w toksocystach. Wynik nie dotyczy zawartości w owocnikach ani skuteczności polowej.
[2]Опис вирощування — глива звичайна — походження запису
Materiał: Podłoże uprawy profesjonalnej — deklaracja plonu CILP 2021
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Ograniczenia: Opis instruktażowy w książce; nie jest wynikiem kontrolowanego doświadczenia. Okres plonu i podstawa masy nie zostały podane.
[17]Дослід із нематодами — Lloyd M (2026)
Materiał: Grzybnia szczepu T112 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: T112; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: RGT 831122/01; DAOM 195402. Pochodzenie szczepu: Guelph, Ontario, Canada.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
[3]Materiał: Grzybnia szczepu TM1 31178 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: TM1 31178; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: RGT 910926/01. Pochodzenie szczepu: Kokoge, Tottori, Japan.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
Ograniczenia: Odczytano suplement i abstrakt; pełna treść artykułu pozostaje niedostępna. N.S. nie określa dokładnej wartości p. Tabela S1: TM1 31178; tabela S4: TMI31178. Zachowano odmienną pisownię oznaczenia w zapisie źródłowym; zestawienie według odpowiadającego wiersza, bez zmiany zapisu oryginału.
[3]Materiał: Grzybnia szczepu T55 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: T55; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: DAOM 48649. Pochodzenie szczepu: Ridge Road, Gatineau Park, Quebec, Canada.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
[3]Materiał: Grzybnia szczepu L10 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: L10; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: BD 230422/01. Pochodzenie szczepu: Broughdale Ave, London, Ontario, Canada.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
[3]Materiał: Grzybnia szczepu L9 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: L9; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: BS 230116/01. Pochodzenie szczepu: T&T Supermarket, Kitchener, Ontario, Canada.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
[3]Materiał: Grzybnia szczepu L8 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: L8; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: RGT 221023/03. Pochodzenie szczepu: Silver Creek Conservation Area, Halton Hills, Ontario, Canada.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
[3]Materiał: Grzybnia szczepu L3 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: L3; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: JK 221017/01. Pochodzenie szczepu: Springwater Woods, Aylmer, Ontario, Canada.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
[3]Materiał: Grzybnia szczepu T35 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: T35; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: RGT 820923/12; DAOM 190190. Pochodzenie szczepu: Nominigan Road, Algonquin Provincial Park, Ontario, Canada.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
[3]Спільні обмеження зчитування джерела
Ograniczenia: Odczytano suplement i abstrakt; pełna treść artykułu pozostaje niedostępna. N.S. nie określa dokładnej wartości p.
[3]Metody i zapisy źródłowe — Opis mikroskopowy boczniaka ostrygowatego — Michael Kuo (2017), Pleurotus ostreatus, MushroomExpert.Com.
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „Basidia 4-sterigmate.” [16]
Obecność cystyd w hymenium — zapis źródłowy: „Hymenial cystidia not found.” [16]
Szerokość elementów skórki — zapis źródłowy: „Pileipellis elements 2.5–10 µm wide.” [16]
Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Pileipellis a partially gelatinized, tangled cutis.” [16]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Microscopic Features: Spores 7–11 × 2–4 µm; cylindric-ellipsoid; smooth; Basidia 4-sterigmate; Hymenial cystidia not found; Pileipellis partially gelatinized, tangled cutis 2.5–10 µm.” [16]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Spores cylindric-ellipsoid.” [16]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Spores smooth.” [16]
Metody i zapisy źródłowe — Opis mikroskopowy boczniaka ostrygowatego — Karel Tejkal, Česká mykologická společnost — Pleurotus ostreatus.
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „Výtrusy průsvitné.” [8]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Výtrusy: 7–12 × 3–4,5 µm, elipsoidní až válcovité, průsvitné, hladké.” [8]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Výtrusy elipsoidní až válcovité.” [8]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Výtrusy hladké.” [8]
Metody i zapisy źródłowe — Opis mikroskopowy boczniaka ostrygowatego — Marek Snowarski, Atlas grzybów Polski — boczniak ostrygowaty.
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki: 7,5–11 × 3–4 µm; elipsoidalne, gładkie, nieamyloidalne.” [22]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki elipsoidalne.” [22]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki gładkie.” [22]
Перевірка поширення — обсяг і обмеження
Materiał: Źródłowo wskazane stanowiska i kolekcje; bez domniemania pełnego zasięgu.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Ograniczenia: Przykładowe lokalizacje nie wyczerpują krajowego zasięgu.
[16]Опис вирощування — матеріал і охоплення
Materiał: Lista możliwych materiałów w instrukcji uprawy
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Materiały wymienione jako możliwości: trociny drewna liściastego, rozdrobnione łodygi o zdrewniałej budowie, kolby kukurydzy, słoma pszenna, łodygi grochu, łodygi rzepaku, niezadrukowany papier. Jest to lista możliwości podłoża, bez receptury jednej mieszanki.
[17]Спільні обмеження зчитування джерела
Ograniczenia: Opis instruktażowy w książce; nie jest wynikiem kontrolowanego doświadczenia. Okres plonu i podstawa masy nie zostały podane.
[17]Обсяг опрацювання
Перед завершенням запис потрібно доповнити або перевірити.
- Зафіксовані відомості з джерел очікують на розгляд.
- Нові джерела потребують перевірки відомостей, виявлених під час огляду.
Відомості, що потребують уточнення: 1
Правова основа та межі оцінки
Правила для місцезнаходження: Польща
Підстава відомостей про торгівлю
Pleurotus ostreatus (Jacq.) P. Kumm. figuruje pod lp. 5 załącznika nr 1 do obowiązującego tekstu jednolitego ogłoszonego w Dz.U. 2026 poz. 258; § 2 ust. 1 odsyła do tego wykazu dla obrotu, produkcji przetworów i środków spożywczych zawierających grzyby. W lp. 5 nie ma ograniczenia pochodzenia.
[13] [15] [14] [9] [7]Аналітичні результати
Склад і лабораторна активність
- Кількісний вміст компонента в матеріалі
- Кількісний вміст компонента в матеріалі: 72,4 mg/kg (цинк (Zn), кількість зразків: 4, препарат із плодових тіл, у перерахунку на суху масу, кількість зразків, наведена в джерелі, у біохімічному вимірюванні, стандартне відхилення: 10,1, об’єднана проба шапинок і ніжок із роздрібного матеріалу, середнє значення). [19]
Кількісний вміст компонента в матеріалі: 0,11 mg/100g (марганець (Mn), кількість зразків: 4, препарат із плодових тіл, у перерахунку на свіжу масу, кількість зразків, наведена в джерелі, у біохімічному вимірюванні, стандартне відхилення: 0,01, об’єднана проба шапинок і ніжок із роздрібного матеріалу, середнє значення). [19]
Кількісний вміст компонента в матеріалі: 12,9 mg/kg (марганець (Mn), кількість зразків: 4, препарат із плодових тіл, у перерахунку на суху масу, кількість зразків, наведена в джерелі, у біохімічному вимірюванні, стандартне відхилення: 0,61, об’єднана проба шапинок і ніжок із роздрібного матеріалу, середнє значення). [19]
Кількісний вміст компонента в матеріалі: 90,9–91,9 g/100g (вологість, препарат із плодових тіл, у перерахунку на свіжу масу, об’єднана проба шапинок і ніжок із роздрібного матеріалу, наведене значення). [19]
Кількісний вміст компонента в матеріалі: < 0,01 mg/100g (селен (Se), кількість зразків: 4, препарат із плодових тіл, у перерахунку на свіжу масу, кількість зразків, наведена в джерелі, у біохімічному вимірюванні, об’єднана проба шапинок і ніжок із роздрібного матеріалу, наведене значення). [19]
Кількісний вміст компонента в матеріалі: 14,1 mg/kg (мідь (Cu), кількість зразків: 4, препарат із плодових тіл, у перерахунку на суху масу, кількість зразків, наведена в джерелі, у біохімічному вимірюванні, стандартне відхилення: 2,5, об’єднана проба шапинок і ніжок із роздрібного матеріалу, середнє значення). [19]
Кількісний вміст компонента в матеріалі: 0,61 mg/100g (цинк (Zn), кількість зразків: 4, препарат із плодових тіл, у перерахунку на свіжу масу, кількість зразків, наведена в джерелі, у біохімічному вимірюванні, стандартне відхилення: 0,06, об’єднана проба шапинок і ніжок із роздрібного матеріалу, середнє значення). [19]
Кількісний вміст компонента в матеріалі: 0,19 mg/kg (селен (Se), кількість зразків: 4, препарат із плодових тіл, у перерахунку на суху масу, кількість зразків, наведена в джерелі, у біохімічному вимірюванні, стандартне відхилення: 0,01, об’єднана проба шапинок і ніжок із роздрібного матеріалу, середнє значення). [19]
Кількісний вміст компонента в матеріалі: 0,12 mg/100g (мідь (Cu), кількість зразків: 4, препарат із плодових тіл, у перерахунку на свіжу масу, кількість зразків, наведена в джерелі, у біохімічному вимірюванні, стандартне відхилення: 0,02, об’єднана проба шапинок і ніжок із роздрібного матеріалу, середнє значення). [19] - Результат виявлення компонента в матеріалі
- Результат виявлення компонента в матеріалі: виявлено (3-октанон, міцелій, ідентифікований у джерелі, у токсоцистах, міцелій штаму PC9). [2]
- Час до першої події під час вирощування
- Час до першої події під час вирощування: 3–4 month (від початку описаної процедури, точний початковий момент не вказано, до першого плодоношення, укритий субстрат для вирощування, опис CILP 2021, наведене значення). [17]
Час до першої події під час вирощування: 2–3 year (від початку описаної процедури, точний початковий момент не вказано, до першого збору, пень, інокульований міцелієм, опис CILP 2021, наведене значення). [17] - Кількість сезонів плодоношення при вирощуванні
- Кількість сезонів плодоношення при вирощуванні: 2–3 season (послідовні сезони плодоношення, пень, інокульований міцелієм, опис CILP 2021, наведене значення). [17]
- Урожайність на одиницю площі субстрату
- Урожайність на одиницю площі субстрату: 100–150 kg/m² (на одиницю площі поверхні субстрату, основу розрахунку маси не вказано, період виробництва не вказано, субстрат для професійного вирощування, відомості про врожайність CILP 2021, наведене значення). [17]
- Щільність крапель на поверхні гіф
- Щільність крапель на поверхні гіф: 732,22 count/cm² (стандартна похибка: 106,71 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: L10, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 298,33 count/cm² (стандартна похибка: 128,33 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: L3, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 2,11 count/cm² (стандартна похибка: 0,77 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: TM1_31178, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 449,67 count/cm² (стандартна похибка: 216,07 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: L10, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 517,56 count/cm² (стандартна похибка: 77,79 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: T112, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 345,33 count/cm² (стандартна похибка: 77,83 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: L8, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 402,11 count/cm² (стандартна похибка: 116,78 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: T55, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 313,67 count/cm² (стандартна похибка: 163,8 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: L8, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 959,67 count/cm² (стандартна похибка: 97,51 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: T35, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 165,89 count/cm² (стандартна похибка: 53,69 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: T112, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 792,78 count/cm² (стандартна похибка: 554,76 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: L3, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 431,44 count/cm² (стандартна похибка: 196,18 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: L9, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 942,11 count/cm² (стандартна похибка: 284,64 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: T35, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 186,67 count/cm² (стандартна похибка: 29,1 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: L9, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 29,89 count/cm² (стандартна похибка: 11,01 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: T55, середнє значення). [3]
Щільність крапель на поверхні гіф: 4,22 count/cm² (стандартна похибка: 1,2 count/cm², краплі, відзначені в джерелі, штам: TM1_31178, середнє значення). [3]
Найважливіші речовини та їхня дія
W badaniu laboratoryjnym z 2019 r. (Mirończuk-Chodakowska i in.) oznaczano zawartość miedzi, manganu, selenu i cynku w grzybach, w tym w czterech niezależnych partiach boczniaka ostrygowatego pochodzących z obrotu rynkowego.
[19]W analizie zbadano w pełni wykształcone, zdrowe owocniki. Z próbki 200–300 g pobierano 100 g części jadalnych (kapelusze wraz z trzonami). Materiał suszono w suszarce MPM GP-101 w temperaturze 60–70 °C, mielono i umieszczano w pojemnikach polietylenowych w eksykatorze. Następnie naważkę 0,300 g mineralizowano w 4 cm³ stężonego kwasu azotowego (HNO₃) w naczyniach teflonowych DAP100 w mikrofalowym systemie Speedwave. Do 0,25 cm³ mineralizatu dodawano 4,75 cm³ wody dejonizowanej. Oznaczenia pierwiastków wykonano metodą spektrometrii mas z plazmą sprzężoną indukcyjnie (ICP-MS) na aparacie NexION 300D (czas pomiaru: 50 ms na jednostkę masy atomowej, 35 s pomiaru, 15 s opóźnienia).
[19]W procedurze ICP-MS wykorzystano certyfikowane materiały odniesienia INCT-CF-3 i INCT-TL-1, z kontrolą co 10 pomiarów. Granice wykrywalności wynosiły odpowiednio: dla Cu 3,2 µg/L, dla Mn 0,09 µg/L, dla Se 0,19 µg/L, a dla Zn 4,3 µg/L; powtarzalność oznaczania osiągnęła 1,4% (Cu), 2,4% (Mn), 4,7% (Se) i 1,2% (Zn). W analizie statystycznej w programie Statistica 10 zastosowano testy Lillieforsa i Shapiro–Wilka, testy Manna–Whitneya i Kruskala–Wallisa oraz korelację rang Spearmana przy poziomie istotności p < 0,05.
[19]Dla zbadanych próbek boczniaka (n = 4) o wilgotności 90,9–91,9% wykazano średnie stężenia w suchej masie: Cu 14,1 ± 2,50 µg/g, Mn 12,9 ± 0,61 µg/g, Se 0,19 ± 0,01 µg/g oraz Zn 72,4 ± 10,1 µg/g. W przeliczeniu na 100 g świeżej masy wartości te odpowiadały 0,12 ± 0,02 mg miedzi, 0,11 ± 0,01 mg manganu, poniżej 0,01 mg selenu i 0,61 ± 0,06 mg cynku, co daje sumę czterech pierwiastków na poziomie 99,5 µg/g suchej masy i 0,8 mg/100 g świeżej masy.
[19]W modelowaniu dietetycznym porcja 100 g świeżych owocników pokrywała 13,2% zalecanego dziennego spożycia (RDA) na miedź dla kobiet i mężczyzn (przy normie 0,9 mg/d), 6,1% wystarczającego spożycia (AI) na mangan dla kobiet i 4,8% dla mężczyzn (normy 1,8 i 2,3 mg/d), 3,6% RDA na selen (norma 0,055 mg/d) oraz 7,7% RDA na cynk dla kobiet i 5,6% dla mężczyzn (normy 8 i 11 mg/d).
[19]Model toksykologiczny dla porcji 100 g świeżych owocników u osoby o masie ciała 70 kg wykazał odpowiednio: dla Cu 2,38% górnego tolerowanego poziomu spożycia (UL) oraz 0,34% tymczasowego maksymalnego tolerowanego dziennego pobrania (PMTDI); dla Mn 1,00% UL; dla Se 0,67% UL; dla Zn 2,46% UL oraz 0,88% PMTDI. Przyjęte wartości referencyjne wynosiły: UL równe 5 mg Cu, 11 mg Mn, 0,3 mg Se i 25 mg Zn, a PMTDI 0,5 mg/kg masy ciała dla Cu i 1 mg/kg dla Zn.
[19]W badaniach nad biologią strzępek Pleurotus ostreatus (Lee i in., 2023) wykazano obecność 3-oktanonu w drobnych toksocystach grzybni. Związek ten w modelu laboratoryjnym z nicieniem Caenorhabditis elegans wywołuje szybki paraliż nicieni, naruszenie integralności błon komórkowych, gwałtowny napływ jonów wapnia do cytoplazmy i mitochondriów oraz obumieranie komórek nerwowych nicienia.
[18]Оселище та зростання
Оселище, регіон і сезон
W Czechach grzyb ten rośnie na żywym i martwym drewnie drzew liściastych, w tym buka, orzecha, topoli, lipy i brzozy, sporadycznie na iglastych, często formując wielkie skupienia owocników.
[8]W Republice Czeskiej owocniki pojawiają się od października do grudnia, a przy łagodnej pogodzie również w miesiącach zimowych i wiosennych, co potwierdzają m.in. zarejestrowane znaleziska ze stycznia z lat 2021–2025.
[8]Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Джерела |
|---|---|---|---|
| Чехія | Прага; Середньочеський край | X–XII |
|
| Польща | Вроцлав; Нижня Сілезія (територія, зазначена в джерелі); Біловезька пуща; Люблінське воєводство | III, X–XII |
|
| Сполучені Штати | Каліфорнія; Іллінойс | X–IV |
|
Джерела
- Kotowski et al. J Ethnobiol Ethnomed. 2019;15:12. DOI 10.1186/s13002-019-0291-6
- Lee et al. Science Advances 2023;9(3):eade4809. Published 2023-01-18. DOI 10.1126/sciadv.ade4809
- Lloyd M, Sinka J, Bernards MA, Thorn RG. Chemical Carnivory in Pleurotus: Induced Toxin Droplets Contain 3-Octanone and Candidate Nematicides. J Chem Ecol. 2026;52:86. Published 2026-09-19. DOI 10.1007/s10886-026-01762-y; PMID 42762336.
- GBIF Backbone Taxonomy — Pleurotus ostreatus, dokładne dopasowanie zaakceptowanej nazwy
- Źródłowe uzupełnienie boczniaka — materiał, warunki i wyniki z zachowanych oryginałów
- Źródłowe uzupełnienie boczniaka — materiał, warunki i wyniki z zachowanych oryginałów
- ELI — weryfikacja ochrony gatunkowej i dopuszczenia do obrotu boczniaka ostrygowatego (także [13])
- Karel Tejkal, Česká mykologická společnost — Pleurotus ostreatus
- ELI — aktualny status przywołanego aktu prawnego
- Rozporządzenie Ministra Środowiska 9.10.2014, Dz.U. 2014 poz. 1408
- ELI — aktualny status przywołanego aktu prawnego
- ELI — aktualny status przywołanego aktu prawnego
- ELI — aktualny status przywołanego aktu prawnego
- ELI — aktualny status przywołanego aktu prawnego
- Michael Kuo (2017), Pleurotus ostreatus, MushroomExpert.Com
- Paweł Zarzyński 2021, Grzyby polskich lasów, CILP, Boczniak ostrygowaty
- Lee CH i in. 2023, A carnivorous mushroom paralyzes and kills nematodes via a volatile ketone, Science Advances 9(3), 18.01.2023; abstrakt IMB Academia Sinica
- Mirończuk-Chodakowska I i in. 2019, Copper, Manganese, Selenium and Zinc in Wild-Growing Edible Mushrooms from the Eastern Territory of Green Lungs of Poland: Nutritional and Toxicological Implications, IJERPH 16(19): 3614, DOI 10.3390/ijerph16193614
- Wikimedia Commons, File:Pleurotus_ostreatus_G3.jpg
- Species Fungorum, Pleurotus ostreatus (Jacq.) P.Kumm., rekord 174220
- Marek Snowarski, Atlas grzybów Polski — boczniak ostrygowaty