Ядомы
Вызначце месцазнаходжанне, каб убачыць даныя для свайго рэгіёна.










Вешанка звычайная — папулярны дрэвавы ядомы грыб з сямейства вешанкавых. Утварае характэрныя, ракавінападобныя або лапаткападобныя шапачкі афарбоўкай ад папялістай і сталіста-шэрай да цёмна-карычневай з сіняватым адценнем. Пласцінкі ад белаватых да светла-шэрых, густыя і выразна спускаюцца па кароткай асіметрычнай ножцы. Мякаць пругкая, мясістая, з прыемным пахам і мяккім, злёгку арэхавым смакам. Плоданасіць позняй восенню і зімой, растучы купінамі на ствалах лісцевых дрэў.
Распазнаванне, месцапражыванне і найважнейшыя адрозненні.
Грыбнік
Будова пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела: Шапка.
Тып будовы пладовага цела: ножка. - Афарбоўка міцэлію каля асновы пладовага цела
- Афарбоўка міцэлію каля асновы пладовага цела: белы.
Шапка
- Форма капялюшыка
- Форма капялюшыка: выпуклы.
Форма капялюшыка: плоскі.
Форма капялюшыка: увагнуты. - Рэльеф паверхні капялюшыка
- Рэльеф паверхні капялюшыка: гладкі.
- Покрыва капялюшыка
- Покрыва капялюшыка: голая.
- Бляск паверхні капялюшыка
- Бляск паверхні капялюшыка: матавы.
- Колер капялюшыка
- Колер капялюшыка: крэмава-белы.
Колер капялюшыка: палевы.
Колер капялюшыка: шэра-фіялетавая.
Колер капялюшыка: фіялетава-карычневая.
Колер капялюшыка: шэры.
Колер капялюшыка: шэра-карычневы.
Колер капялюшыка: сіня-шэрая.
Колер капялюшыка: белаватая.
Колер капялюшыка: бледна-карычневы.
Колер капялюшыка: цёмна-карычневы. - Размяшчэнне краю
- у маладых пладовых цел: Размяшчэнне краю: падгорнуты ўнутр.
Размяшчэнне краю: падгорнуты ўнутр. - Абрыс краю капялюшыка
- у старых пладовых цел: Абрыс краю капялюшыка: хвалісты.
- Профіль краю капялюшыка
- Профіль краю капялюшыка: востры.
- Дыяметр капялюшыка
- Дыяметр капялюшыка складае да 300 mm.
- Абрыс капялюшыка
- у спелых пладовых цел: Абрыс капялюшыка: ракавінападобны.
Абрыс капялюшыка: веерападобны.
Абрыс капялюшыка: ныркападобны.
у маладых пладовых цел: Абрыс капялюшыка: языкападобны.
у спелых пладовых цел: Абрыс капялюшыка: лапаткападобны.
Абрыс капялюшыка: языкападобны.
Абрыс капялюшыка: лапаткападобны.
Ніз шапкі
- Тып гіменафора
- Тып гіменафора: пласцінкі.
Пласцінкі каля ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі: прырослы да ножкі (пласцінкі).
- Нызыходжанне гіменафора па ножцы
- Нызыходжанне гіменафора па ножцы: сыходны (пласцінкі).
- Колер гіменафора
- Колер гіменафора: аранжавы.
Колер гіменафора: ружаваты.
Колер гіменафора: белаватая.
Колер гіменафора: шэраваты.
у старых пладовых цел: Колер гіменафора: жаўтаваты. - Ступень анастамозаў пласцінак
- Ступень анастамозаў пласцінак: наяўны.
- Адлегласць паміж пласцінкамі
- Адлегласць паміж пласцінкамі: даволі рэдка размешчаныя.
Адлегласць паміж пласцінкамі: блізка размешчаныя.
Адлегласць паміж пласцінкамі: рэдка размешчаныя. - Таўшчыня пласцінак
- Таўшчыня пласцінак: тоўсты.
Ножка і аснова
- Становішча ножкі
- Становішча ножкі: бакавы.
Становішча ножкі: па-за цэнтрам.
Становішча ножкі: цэнтральны. - Колер ножкі
- Колер ножкі: белаватая.
- Покрыва паверхні ножкі
- Покрыва паверхні ножкі: голая.
у ніжняй частцы ножкі: Покрыва паверхні ножкі: апушаная (белае покрыва).
у ніжняй частцы ножкі: Покрыва паверхні ножкі: Лямцавая.
Покрыва паверхні ножкі: валакністая.
Покрыва паверхні ножкі: апушаная.
Покрыва паверхні ножкі: замшавая. - Кансістэнцыя ножкі
- Кансістэнцыя ножкі: валакністы.
- Даўжыня ножкі
- Даўжыня ножкі: 10–70 mm.
- Дыяметр ножкі
- Дыяметр ножкі: 10–30 mm.
- Устойлівасць мякаці ножкі да пералому або разрыву
- Устойлівасць мякаці ножкі да пералому або разрыву: устойлівы да пералому або разрыву.
- Якасная адносная даўжыня ножкі
- Якасная адносная даўжыня ножкі: кароткі.
Мякаць
- Колер мякаці
- Колер мякаці: белы.
- Шчыльнасць мякаці
- Шчыльнасць мякаці: шчыльны.
- Пругкасць мякаці
- Пругкасць мякаці: пругкі.
- Структура мякаці
- Структура мякаці: валакністы.
- Тып кансістэнцыі мякаці
- у старых пладовых цел: Тып кансістэнцыі мякаці: скурысты (злёгку, асабліва ў ножцы).
- Пах мякаці
- Пах мякаці: грыбны, прыемны.
Пах мякаці: выразны.
у сырым стане: Пах мякаці: непрыемны (усё пладовае цела, магчыма). - Характар смаку мякаці
- Характар смаку мякаці: мяккі.
- Катэгорыя таўшчыні мякаці
- Катэгорыя таўшчыні мякаці: тоўсты.
Дзе і калі расце
- Месцапражыванне
- Месцапражыванне: лісцевы лес.
Месцапражыванне: парк.
Месцапражыванне: лес нявызначанага тыпу.
Месцапражыванне: дрэвы сярод палёў. - Субстрат
- Субстрат: мёртвая драўніна.
Субстрат: жывая драўніна. - Характар росту пладовых цел
- Характар росту пладовых цел: пучкамі.
Характар росту пладовых цел: перакрываюцца. - Частата знаходак
- Частата знаходак: звычайны.
- Перыяд плоданашэння
- Пладовыя целы з’яўляюцца з кастрычніка да снежня або у сакавіку.
- Арэал распаўсюджання
- Potwierdzono występowanie w Polsce.
- Група драўніны субстрату
- Група драўніны субстрату: драўніна лісцевых дрэў.
Група драўніны субстрату: драўніна хвойных дрэў.
Ядомасць і кулінарыя
- Ядомасць
- Ядомы
Права
- Ахова
- У Польшчы від не падлягае відавой ахове.
- Гандаль
- У Польшчы від дапушчаны да гандлю і вытворчасці грыбной прадукцыі.
З чым можна паблытаць

Sarcomyxa serotina
Асноўныя адрозненні
Саркамікса позняя (Sarcomyxa serotina, сінонім Panellus serotinus) адрозніваецца наяўнасцю аліўкавых адценняў на шапцы, аранжава афарбаванай рудыментарнай ножкай, пакрытай дробнымі карычневымі лускавінкамі, і жаўтлява-вохрыстымі пласцінкамі, якія выразна сканчваюцца каля ножкі, а не спускаюцца на яе.
Падобная вешанка звычайная (Pleurotus ostreatus) плоданасіць у той жа перыяд, але адрозніваецца большымі пладовымі целамі ў адценнях шэрага і карычневага колераў, чыста белымі пласцінкамі, а таксама адсутнасцю жаўтлява-аліўкавых тонаў і лускавінак на ножцы.
Pleurotus pulmonarius
Асноўныя адрозненні
Вешанка лёгачная (Pleurotus pulmonarius) звычайна драбнейшая і ўтварае больш тонкую, белаватую шапку, край і пласцінкі якой з узростам жаўцеюць. Плоданасіць пераважна ў цёплыя месяцы года — ад позняй вясны да восені.
Pleurotus dryinus
Асноўныя адрозненні
Вешанка дубовая (Pleurotus dryinus) адрозніваецца больш цвёрдай мякаццю, белаватай, лямцавай шапкай і наяўнасцю выразных рэшткаў покрыва ў маладых пладовых цел, якіх вешанка звычайная ніколі не ўтварае.
FAQ
Ці можна есці вешанку звычайную сырой?
Не варта есці яе сырой. Яна ўтрымлівае тэрмалабільныя гемалізіны і цяжкастраўны хіцін, якія могуць выклікаць страўнікавыя расстройствы. Патрабуе як мінімум некалькіх хвілін смажання або варэння.
Дзе найчасцей расце вешанка звычайная ў дзікай прыродзе?
Сустрэць яе можна ў лісцевых і мяшаных лясах, на пнях і галінах адмерлых або старых дрэў. Ахвотней за ўсё яна засяляе букі, таполі, вербы, грабы і бярозы, плоданасячы характэрнымі купінамі.
Калі прыпадае пік сезону збору вешанак?
Пладовыя целы з'яўляюцца позняй восенню, звычайна з кастрычніка па снежань, а пры мяккай зіме нават да лютага. Штуршком да завязвання шапачак становяцца першыя асеннія халады і паніжэнне тэмпературы.
Ці можна пераблытаць вешанку з атрутнымі грыбамі?
Рызыка памылкі нязначная. Аднак варта сцерагчыся лычніка позняга з аліўкавым адценнем і атрутнай цыжмоўкі, якая бывае драбнейшай і мае іржава-буры, а не белаваты спаравы парашок.
Якую пажыўную каштоўнасць і карысць для здароўя мае гэты грыб?
Ён багаты на бялок, харчовыя валокны, вітаміны групы B і вітамін D. Таксама змяшчае лавастацін, які рэгулюе ўзровень халестэрыну, і плеўран — бэта-глюкан, які стымулюе імунную сістэму чалавека.
Ці можна паспяхова вырошчваць вешанку дома?
Так, гэта адзін з найпрасцейшых грыбоў для хатняга вырошчвання. Дастаткова купіць субстратны блок з прарослым міцэліем на саломе ці пілавінні, забяспечыць высокую вільготнасць, доступ да святла і прахалоднае месца.
Чаму ножкі вешанак бываюць цвёрдымі і як іх выкарыстоўваць?
Ножкі старэйшых асобнікаў утрымліваюць шмат валакністага хіціну. Хоць пасля абсмажвання яны жылаватыя, выкідваць іх не варта — яны выдатна падыходзяць для прыгатавання духмяных адвараў, супоў і соусавых асноў.
Як найлепш захоўваць свежасабраныя вешанкі?
Свежыя грыбы варта трымаць у халадзільніку, найлепш у паветрапранікальным папяровым пакеце, без пластыкавай плёнкі. У такіх умовах яны захоўваюць поўную пругкасць, водар і свежасць прыкладна ад 5 да 7 дзён.
Ці з'яўляецца вешанка драпежным грыбом?
Так, вешанка звычайная — драпежны грыб. Яе грыбніца, што развіваецца ў драўніне, выпрацоўвае мікраскапічныя паралізуючыя таксіны, якімі ловіць і пераварвае нематод, атрымліваючы з іх дэфіцытны азот.
Ці можна вешанкі замарожваць або сушыць?
Вешанкі выдатна падыходзяць для замарозкі, але перад гэтым іх варта кароткачасова збланшыраваць, каб яны не згарчэлі. Традыцыйную сушку яны пераносяць горш, бо пасля замочвання становяцца цвёрдымі, жылаватымі і гумавымі.
Аматар
Назвы і гісторыя
- Obowiązująca nazwa krajowa
- Boczniak ostrygowaty
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Pleurotus ostreatus
Назіранні дома
Адбітак спораў
- Патрэбныя матэрыялы
- свежая, спелая шапка, аркуш паперы, шклянка або місачка, вада
- Час
- 2–24 h
- Выкананне
- Пакладзі шапку ніжнім бокам на паперу.
- Дадай кроплю вады наверх і накрый.
- Праз 2–24 гадзін падніміце шапку і агледзьце асадак.
Што шукаць
- Колер споравага адбітка
- Колер споравага адбітка: белы. Колер споравага адбітка: фіялетавы.
- Адценне споравага адбітка
- Адценне споравага адбітка: светла-крэмавы. Адценне споравага адбітка: шэра-фіялетавы.
Пад мікраскопам
- Патрэбныя матэрыялы
- светлавы мікраскоп, прадметнае і покрыўнае шкельцы, іголка, вада, споры з адбітка
- Выкананне
- Перанясі іголкай крыху адбітка на шкельца.
- Дадай кроплю вады, накрый шкельцам і разгледзь споры.
Што шукаць
- Форма споры
- Форма споры: эліпсоідны. Форма споры: эліпсоідны. Форма споры: цыліндрычны. Форма споры: Цыліндрычна-эліпсоідны.
- Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі. Паверхня споры: гладкі. Паверхня споры: гладкі.
- Памеры споры
- Даўжыня 7–12 µm, шырыня 2–4,5 µm.
Памеры параўноўвай пасля каліброўкі шкалы мікраскопа.
Экалогія і распаўсюджванне
- Тып жыўлення
- Тып жыўлення: сапратрофны.
Тып жыўлення: паразітычны.
Тып жыўлення: нематафагны.
Некулінарнае ўжыванне
У кулінарыі вешанка лічыцца выдатным заменнікам мяса — паніраваныя шапачкі смажаць як традыцыйныя адбіўныя, а нарэзаныя палоскамі яны служаць асновай для вегетарыянскіх флячкаў. Выдатна смакуе таксама ў супах, соусах і стравах стыр-фрай. У медыцыне экстракты з гэтага грыба ўваходзяць у склад прэпаратаў, якія зніжаюць узровень халестэрыну і глюкозы ў крыві. Акрамя таго, грыбніца вешанкі валодае здольнасцямі да мікарэмедыяцыі, раскладаючы таксіны, нафтавыя вуглевадароды і прамысловыя адходы.
Гісторыя і культура
Гісторыя вырошчвання вешанкі ўзыходзіць да часоў Першай сусветнай вайны, калі ў Германіі пачалі яе культываванне на драўляных пнях як каштоўнай крыніцы бялку ў перыяд крызісу. У традыцыйнай медыцыне Далёкага Усходу яе лічылі сродкам, што ўмацоўвае крывяносныя сасуды і жыццёвую сілу. Цяпер гэта адзін з найбольш часта вырошчваных грыбоў у свеце, адразу пасля шампіньёна. Яна карыстаецца вялікай папулярнасцю сярод прыхільнікаў экалогіі дзякуючы лёгкаму аматарскаму вырошчванню на саломе або кававай гушчы.
Ядомасць і бяспека
Гэта выдатны ядомы грыб, які цэніцца за высокія пажыўныя і смакавыя якасці. Ён змяшчае лёгказасваяльны бялок, вітаміны групы B, вітамін D і плеўран — каштоўны бэта-глюкан, які падтрымлівае імунітэт. Патрабуе тэрмічнай апрацоўкі, бо ў сырым выглядзе можа выклікаць страўнікавыя расстройствы з-за наяўнасці прыродных гемалізінаў, якія знішчаюцца тэмпературай. Пры зборы ў дзікай прыродзе ён даволі бяспечны, аднак пачаткоўцам-грыбнікам варта асцерагацца неядомага лычніка позняга і атрутнай цыжмоўкі.
Месцапражыванне і сустракальнасць
У прыродзе вешанка звычайная з'яўляецца сапратрофам або паразітам, які засяляе мёртвыя ці аслабленыя ствалы і галіны лісцевых дрэў, галоўным чынам букаў, таполяў, вербаў, грабаў і бяроз. На іглічных дрэвах расце надзвычай рэдка. Пладовыя целы ўтвараюць эфектныя, густыя купіны з чарапіцападобным размяшчэннем. Гэты від шырока распаўсюджаны ў лясах умеранага пояса. Сезон збору доўжыцца з канца кастрычніка да зімы, а для пачатку плоданашэння неабходны штуршок у выглядзе адчувальнага пахаладання.
Крыніцы
- Lee et al. Science Advances 2023;9(3):eade4809. Published 2023-01-18. DOI 10.1126/sciadv.ade4809
- Karel Tejkal, Česká mykologická společnost — Pleurotus ostreatus
- Michael Kuo (2017), Pleurotus ostreatus, MushroomExpert.Com
- Paweł Zarzyński 2021, Grzyby polskich lasów, CILP, Boczniak ostrygowaty
- Marek Snowarski, Atlas grzybów Polski — boczniak ostrygowaty
Даследчык
Ядомасць і кулінарыя
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Ядомасць
- Ядомы — źródło oznaczenia
Marek Snowarski, Atlas grzybów Polski — boczniak ostrygowaty · Jadalne czy trujące? Jadalny. Smaczny.
Навуковыя назвы і таксанамія
- Цяперашняя навуковая назва
Pleurotus ostreatus
Nazwą przyjętą w rejestrze Species Fungorum jest Pleurotus ostreatus (Jacq.) P.Kumm., opublikowana w Der Führer in die Pilzkunde (s. 104, 1871 r.). Bazonim stanowi Agaricus ostreatus Jacq., opisany w Flora austriaca (tom 2, s. 3, 1774 r.). Takson należy do rodziny boczniakowatych (Pleurotaceae), rzędu pieczarkowców (Agaricales), podklasy Agaricomycetidae, klasy pieczarniaków (Agaricomycetes), typu podstawczaków (Basidiomycota) i królestwa grzybów (Fungi).
[21]Межы таксона і абмежаванні вызначэння
Rejestr Species Fungorum łączy z przyjętą nazwą liczne historyczne nazwy, kombinacje, odmiany i formy, m.in. Pleurotus salignus, Pleurotus columbinus, Pleurotus floridanus oraz opisaną w 1937 r. przez Teodorowicza Pleurotus ostreatus f. polonicus. Dla Pleurotus salignus (Pers.) P.Kumm. bazonimem jest Agaricus salignus Pers. z 1801 r., a jego bieżącą nazwą pozostaje Pleurotus ostreatus. Ujęcie synonimiczne w rejestrze nie oznacza jednakowej charakterystyki wszystkich szczepów hodowlanych i dawniej wydzielanych form, a sam epitet polonicus nie wyznacza granic występowania taksonu w Polsce.
[21]Lista synonimów w rejestrze Species Fungorum obejmuje następujące pozycje wraz z autorstwem i datami: Agaricus ostreatus Jacq., Fl. austriac. 2: 3 (1774); Crepidopus ostreatus (Jacq.) Gray, Nat. Arr. Brit. Pl. (London) 1: 616 (1821); Pleuropus ostreatus (Jacq.) Zaw., Enum. plant. Galic. Bucow. (Breslau): 171, n° 2748 (1835); Clitocybe ostreata (Jacq.) P. Karst., Bidr. Känn. Finl. Nat. Folk 32: 87 (1879); Agaricus conchatus subsp. ostreatus (Jacq.) Romell, in Krok & Almquist, Svensk Flora för skolor, II. Kryptogamer (edn 2) (Stockholm): 173 (1898); Pleurotus conchatus subsp. ostreatus (Jacq.) Romell, in Krok & Almquist, Svensk Flora för skolor, II. Kryptogamer (edn 2) (Stockholm): 220 (1932); Pleurotus peregrinus Hazsl.; Pleurotus ostreatus f. peregrinus (Hazsl.) Pilát, Atlas Champ. l'Europe, II: Pleurotus Fries (Praha): 121 (1935); Agaricus glandulosus Bull., Herb. Fr. (Paris) 9: pl. 426 (1789); Pleurotus ostreatus var. glandulosus (Bull.) Fr., Hymenomyc. eur. (Upsaliae): 174 (1874); Pleurotus glandulosus (Bull.) Gillet, Les Hyménomycètes ou Description de tous les Champignons (Fungi) qui Croissent en France avec l'indication de leurs propriétés utiles ou vénéneuses (Alençon): 346 (1876) [1878]; Clitocybe ostreata var. glandulosa (Bull.) P. Karst., Bidr. Känn. Finl. Nat. Folk 32: 87 (1879); Agaricus ostreatus subsp. glandulosus (Bull.) G. Winter, Rabenh. Krypt.-Fl., Edn 2 (Leipzig) 1.1: 736 (1882) [1884]; Pleurotus ostreatus subf. glandulosus (Bull.) Pilát, Atlas Champ. l'Europe, II: Pleurotus Fries (Praha): 119 (1935); Agaricus fuligineus Pers., Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 427 (1801); Agaricus salignus var. fuligineus Pers., Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 478 (1801); Agaricus salignus Pers., Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 478 (1801); Pleurotus salignus (Pers.) P. Kumm., Führ. Pilzk. (Zerbst): 105 (1871); Clitocybe saligna (Pers.) P. Karst., Bidr. Känn. Finl. Nat. Folk 32: 87 (1879); Pleurotus ostreatus f. salignus (Pers.) Pilát, Atlas Champ. l'Europe, II: Pleurotus Fries (Praha): 119 (1935); Agaricus ostreatus var. flavocinereus Pers., Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 478 (1801); Pleurotus ostreatus var. flavocinereus (Pers.) Sacc., Syll. Fung. (Abellini) 5: 356 (1887); Agaricus ochraceus Pers., Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 443 (1801); Agaricus salignus var. ochraceus Pers., Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 478 (1801); Agaricus ostreatus var. atroalbus Pers., Syn. meth. fung. (Göttingen) 2: 477 (1801); Pleuropus atroalbus (Pers.) Zaw., Enum. plant. Galic. Bucow. (Breslau): 171, n° 2749 (1835); Agaricus salignus a. ochraceus (Pers.) Fr., Systema Mycologicum (Lundae) 1: 183 (1821); Agaricus allochrous var. ochraceus (Pers.) Pers., Mycologia Europaea (Erlanga) 3: 38 (1828); Agaricus reticulatus Schumach., Enum. pl. (Kjøbenhavn) 2: 363 (1803); Agaricus ostreatus var. reticulatus (Schumach.) Fr., Systema Mycologicum (Lundae) 1: 183 (1821); Agaricus ostreatus var. glaucoumbrinus Schumach., Enum. pl. (Kjøbenhavn) 2: 362 (1803); Agaricus glandulosus var. horizontalis Alb. & Schwein., Consp. fung. (Leipzig): 227 (1805); Agaricus ostreatus var. fuscescens Alb. & Schwein., Consp. fung. (Leipzig): 228 (1805); Agaricus ostreatus var. dryadeus Fr., Systema Mycologicum (Lundae) 1: 183 (1821); Crepidopus ostreatus β atroalbus Gray, Nat. Arr. Brit. Pl. (London) 1: 616 (1821); Crepidopus ostreatus var. atroalbus Gray, Nat. Arr. Brit. Pl. (London) 1: 616 (1821); Agaricus ostreatus subsp. gyrinus Pers., Mycologia Europaea (Erlanga) 3: 36, tab. 25:2 (1828); Agaricus ostreatus var. melanoderma V. Brig., in Briganti & Briganti, Hist. fung. Neapol. (Neapoli): 121, tab. 45, fig. 1-3 (1844); Pleurotus ostreatus var. melanodon (V. Brig.) Sacc., Syll. Fung. (Abellini) 5: 356 (1887); Agaricus ostreatus var. flavovirens V. Brig., in Briganti & Briganti, Hist. fung. Neapol. (Neapoli): tab. 44, figs 1-3 (1848); Pleurotus ostreatus var. flavovirens (V. Brig.) Sacc., Syll. Fung. (Abellini) 5: 356 (1887); Agaricus ostreatus var. nigripes Inzenga, Funghi Siciliani, stud. Giuseppe Inzenga (Palermo) 1: 48 (1865); Panus carpathicus Fr. ex Kalchbr., Math. Term. Közlem., Magy. Tudom. Akad. 5: 256 (1867); Pleurotus ostreatus f. carpathicus (Fr. ex Kalchbr.) Pilát, Atlas Champ. l'Europe, II: Pleurotus Fries (Praha): 120 (1935); Agaricus revolutus J. Kickx f., Fl. Crypt. Flandres (Paris) 2: 158 (1867); Pleurotus revolutus (J. Kickx f.) Gillet, Les Hyménomycètes ou Description de tous les Champignons (Fungi) qui Croissent en France avec l'indication de leurs propriétés utiles ou vénéneuses (Alençon): 347 (1876) [1878]; Agaricus ostreatus var. macropus Bagl., Erb. critt. Ital., Ser. 2, fasc.: no. 337 (1871); Agaricus macropus (Bagl.) Bagl., Nuovo G. bot. ital. 18(3): 244 (1886); Pleurotus columbinus Quél., in Bresadola, Fung. trident. 1(1): 10 (1881); Pleurotus ostreatus var. columbinus (Quél.) Quél., Enchiridion Fungorum in Europa media et praesertim in Gallia Vigentium: 148 (1886); Pleurotus ostreatus f. columbinus (Quél.) Pilát, Atlas Champ. l'Europe, II: Pleurotus Fries (Praha): 120 (1935); Pleurotus suberis Pat., J. Bot., Paris 8(12): 212 (1894); Pleurotus ostreatus f. suberis (Pat.) Malençon & Bertault, Trav. Inst. Sci. Chérifien, Sér. Bot. Biol. Veg. 33: 468 (1975); Pleurotus ostreatus var. nudipes Boud., Bull. Soc. Mycol. France 13(1): 11 (1897); Pleurotus ostreatus var. stipitatus Scalia, Atti Accad. Giorn. di Sci. Natur., Catania, Ser. IV 13: 20 (1900); Pleurotus ostreatus var. magnificus Peck, Bull. N.Y. St. Mus. 167: 36 (1913) [1914]; Pleurotus ostreatus subf. hirsutus Pilát, Atlas Champ. l'Europe, II: Pleurotus Fries (Praha): 119 (1935); Pleurotus ostreatus f. polonicus F. Teodorowicz, Acta Soc. Bot. Pol. 14(4): 307 (1937); Pleurotus floridanus Singer, Pap. Mich. Acad. Sci. 32: 134 (1948) [1946]; Pleurotus ostreatus f. subalutaceus Malençon & Bertault, Trav. Inst. Sci. Chérifien, Sér. Bot. Biol. Veg. 33: 467 (1975); Pleurotus ostreatus var. praecox E. Ludw., Pilzkompendium (Eching) 1([2]): 567 (2001).
[21]W ujęciu Czeskiego Towarzystwa Mykologicznego (ČMS) wykaz synonimów obejmuje: Crepidopus ostreatus (Jacq.) Gray 1821; Dendrosarcus opuntiae (Lév.) Kuntze 1898; Dendrosarcus ostreatus (Jacq.) Kuntze 1898; Dendrosarcus revolutus (J. Kickx f.) Kuntze 1898; Panellus opuntiae (Durieu & Lév.) Z.S. Bi 1987; Pleurotus columbinus Quél. 1881; Pleurotus opuntiae (Durieu & Lév.) Sacc. 1887; Pleurotus revolutus (J. Kickx f.) Gillet 1876 oraz Pleurotus salignus (Pers.) P. Kumm. 1871.
[8]W historycznym polskim piśmiennictwie mykologicznym cytowanym przez Marka Snowarskiego występuje nazwa „boczniak ostrygowaty odm. wierzbowa”, odnoszona do taksonu opisywanego jako f. salignus. Jest to zapis dawnego nazewnictwa i nie stanowi podstawy do wydzielania odrębnego współczesnego gatunku.
[22]Fotografia poglądowa owocników Pleurotus ostreatus (plik Pleurotus ostreatus G3.jpg) została wykonana przez Jerzego Opiołę w dniu 18 października 2012 r. i udostępniona w repozytorium Wikimedia Commons na licencji CC BY-SA 3.0 Unported.
[20]- Zakres ujęcia taksonomicznego
Pleurotus ostreatus (Jacq.) P.Kumm. w zaakceptowanym dokładnym dopasowaniu GBIF2526530. Opisy atlasów zachowują własne źródła i zakresy; Pleurotus pulmonarius,populinus,eryngii i inne porównywane gatunki nie dostarczają automatycznie cech temu rekordowi. Archiwalne synonimy i dawne ujęcia pozostają udokumentowane przy własnych źródłach.
[4] [8]
Экалогія і распаўсюджванне
- Частата знаходак
- Польшча: Частата знаходак: звычайны. [22]
- Таксон драўніны субстрату
- Таксон драўніны субстрату: Fagus. [22] [8]
Таксон драўніны субстрату: Populus. [22] [8]
Таксон драўніны субстрату: Betula. [22] [8]
Таксон драўніны субстрату: Fagus (найчасцей). [17] [6]
Таксон драўніны субстрату: Betula (найчасцей). [17] [6]
Таксон драўніны субстрату: Carpinus (найчасцей). [17] [6]
Таксон драўніны субстрату: Fraxinus (найчасцей). [17] [6]
Таксон драўніны субстрату: Salix (найчасцей). [17] [6]
Таксон драўніны субстрату: Populus (найчасцей). [17] [6]
Таксон драўніны субстрату: арэхі (Juglans). [8] [6]
Таксон драўніны субстрату: Tilia. [8] [6]
Таксон драўніны субстрату: Picea (рэдка). [22] [6]
Лабараторная дыягностыка
Dane ustrukturyzowane
Базідыі
- Колькасць спор на базідыі
- Колькасць спор на базідыі складае 4. [16]
Пражка
- Спражкі
- Спражкі: наяўны. [16]
Гіменіяльныя цыстыды
- Наяўнасць цыстыд у гіменіі
- Наяўнасць цыстыд у гіменіі: адсутны. [16]
Скурка шапкі
Рэакцыі з рэактывамі
- Рэакцыя на шчолачныя рэагенты
- Рэакцыя на шчолачныя рэагенты: без змены колеру.
Споры
Матэрыял і метады даследаванняў
Апісанне прыкмет — крыніца і абсяг
Materiał: Drewno drzew wymienionych w opisie gatunku, bez oznaczenia poszczególnych okazów.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
[22]Materiał: Drewno drzew wymienionych w opisie gatunku, bez oznaczenia poszczególnych okazów.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
[8]Materiał: Drewno drzew wymienionych w opisie gatunku, bez oznaczenia poszczególnych okazów.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
[17]Даследаванне складу і актыўнасці — Mirończuk-Chodakowska I і інш. (2019)
Materiał: Uprawne owocniki z lokalnego rynku; kapelusze i trzony razem, 4 odrębne próbki partii rynkowych. Nie podano lokalizacji rynku, podłoża uprawy ani dat zakupu.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Ograniczenia: N=4 dotyczy próbek, nie pojedynczych owocników ani powtórzeń aparatu. Geografia dzikich zbiorów tego badania nie opisuje rynkowego boczniaka. Se w świeżej masie <0.01 mg/100 g zachowano w odczycie; nie zamieniono na zero lub wynik oznaczony.
[19]Даследаванне складу і актыўнасці — матэрыял і абмежаванні
Materiał: Grzybnia szczepu PC9; toksocysty analizowane metodą GC–MS.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Oznaczenie źródłowe szczepu: PC9; Pleurotus ostreatus.
Ograniczenia: Nie podano stężenia 3-oktanonu w toksocystach. Wynik nie dotyczy zawartości w owocnikach ani skuteczności polowej.
[2]Апісанне вырошчвання — дрэўнавушка звычайная — паходжанне запісу
Materiał: Podłoże uprawy profesjonalnej — deklaracja plonu CILP 2021
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Ograniczenia: Opis instruktażowy w książce; nie jest wynikiem kontrolowanego doświadczenia. Okres plonu i podstawa masy nie zostały podane.
[17]Дослед з нематодамі — Lloyd M (2026)
Materiał: Grzybnia szczepu T112 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: T112; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: RGT 831122/01; DAOM 195402. Pochodzenie szczepu: Guelph, Ontario, Canada.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
[3]Materiał: Grzybnia szczepu TM1 31178 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: TM1 31178; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: RGT 910926/01. Pochodzenie szczepu: Kokoge, Tottori, Japan.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
Ograniczenia: Odczytano suplement i abstrakt; pełna treść artykułu pozostaje niedostępna. N.S. nie określa dokładnej wartości p. Tabela S1: TM1 31178; tabela S4: TMI31178. Zachowano odmienną pisownię oznaczenia w zapisie źródłowym; zestawienie według odpowiadającego wiersza, bez zmiany zapisu oryginału.
[3]Materiał: Grzybnia szczepu T55 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: T55; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: DAOM 48649. Pochodzenie szczepu: Ridge Road, Gatineau Park, Quebec, Canada.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
[3]Materiał: Grzybnia szczepu L10 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: L10; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: BD 230422/01. Pochodzenie szczepu: Broughdale Ave, London, Ontario, Canada.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
[3]Materiał: Grzybnia szczepu L9 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: L9; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: BS 230116/01. Pochodzenie szczepu: T&T Supermarket, Kitchener, Ontario, Canada.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
[3]Materiał: Grzybnia szczepu L8 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: L8; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: RGT 221023/03. Pochodzenie szczepu: Silver Creek Conservation Area, Halton Hills, Ontario, Canada.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
[3]Materiał: Grzybnia szczepu L3 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: L3; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: JK 221017/01. Pochodzenie szczepu: Springwater Woods, Aylmer, Ontario, Canada.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
[3]Materiał: Grzybnia szczepu T35 — Lloyd i in. 2026, tabela S4
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Oznaczenie źródłowe szczepu: T35; Pleurotus ostreatus. Identyfikator źródłowy: RGT 820923/12; DAOM 190190. Pochodzenie szczepu: Nominigan Road, Algonquin Provincial Park, Ontario, Canada.
Porównanie wariantów bez nicieni i z nicieniami: autorzy podali „N.S.” — różnica nieistotna statystycznie; dokładnej wartości p nie podano.
[3]Агульныя абмежаванні прачытання крыніцы
Ograniczenia: Odczytano suplement i abstrakt; pełna treść artykułu pozostaje niedostępna. N.S. nie określa dokładnej wartości p.
[3]Metody i zapisy źródłowe — Opis mikroskopowy boczniaka ostrygowatego — Michael Kuo (2017), Pleurotus ostreatus, MushroomExpert.Com.
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „Basidia 4-sterigmate.” [16]
Obecność cystyd w hymenium — zapis źródłowy: „Hymenial cystidia not found.” [16]
Szerokość elementów skórki — zapis źródłowy: „Pileipellis elements 2.5–10 µm wide.” [16]
Organizacja skórki kapelusza — zapis źródłowy: „Pileipellis a partially gelatinized, tangled cutis.” [16]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Microscopic Features: Spores 7–11 × 2–4 µm; cylindric-ellipsoid; smooth; Basidia 4-sterigmate; Hymenial cystidia not found; Pileipellis partially gelatinized, tangled cutis 2.5–10 µm.” [16]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Spores cylindric-ellipsoid.” [16]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Spores smooth.” [16]
Metody i zapisy źródłowe — Opis mikroskopowy boczniaka ostrygowatego — Karel Tejkal, Česká mykologická společnost — Pleurotus ostreatus.
Barwa zarodnika w mikroskopie — zapis źródłowy: „Výtrusy průsvitné.” [8]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Výtrusy: 7–12 × 3–4,5 µm, elipsoidní až válcovité, průsvitné, hladké.” [8]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Výtrusy elipsoidní až válcovité.” [8]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Výtrusy hladké.” [8]
Metody i zapisy źródłowe — Opis mikroskopowy boczniaka ostrygowatego — Marek Snowarski, Atlas grzybów Polski — boczniak ostrygowaty.
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki: 7,5–11 × 3–4 µm; elipsoidalne, gładkie, nieamyloidalne.” [22]
Kształt zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki elipsoidalne.” [22]
Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Zarodniki gładkie.” [22]
Праверка пашырэння — абсяг і абмежаванні
Materiał: Źródłowo wskazane stanowiska i kolekcje; bez domniemania pełnego zasięgu.
Zakres odczytu: Pełny tekst.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Ograniczenia: Przykładowe lokalizacje nie wyczerpują krajowego zasięgu.
[16]Апісанне вырошчвання — матэрыял і ахоп
Materiał: Lista możliwych materiałów w instrukcji uprawy
Zakres odczytu: Fragmenty źródeł.
Odczytano fragment źródła; pełny tekst i metody nie zostały zweryfikowane.
Data przeglądu: 30.10.2026.
Materiały wymienione jako możliwości: trociny drewna liściastego, rozdrobnione łodygi o zdrewniałej budowie, kolby kukurydzy, słoma pszenna, łodygi grochu, łodygi rzepaku, niezadrukowany papier. Jest to lista możliwości podłoża, bez receptury jednej mieszanki.
[17]Агульныя абмежаванні прачытання крыніцы
Ograniczenia: Opis instruktażowy w książce; nie jest wynikiem kontrolowanego doświadczenia. Okres plonu i podstawa masy nie zostały podane.
[17]Аб’ём апрацоўкі
Перад завяршэннем запіс трэба дапоўніць або праверыць.
- Зафіксаваныя звесткі з крыніц чакаюць разгляду.
- Новыя крыніцы патрабуюць праверкі звестак, выяўленых падчас агляду.
Звесткі, якія патрабуюць удакладнення: 1
Прававая аснова і абсяг ацэнкі
Правілы для лакацыі: Польшча
Аснова інфармацыі аб гандлі
Pleurotus ostreatus (Jacq.) P. Kumm. figuruje pod lp. 5 załącznika nr 1 do obowiązującego tekstu jednolitego ogłoszonego w Dz.U. 2026 poz. 258; § 2 ust. 1 odsyła do tego wykazu dla obrotu, produkcji przetworów i środków spożywczych zawierających grzyby. W lp. 5 nie ma ograniczenia pochodzenia.
[13] [15] [14] [9] [7]Аналітычныя вынікі
Склад і лабараторная актыўнасць
- Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле
- Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 72,4 mg/kg (цынк (Zn), колькасць узораў: 4, прэпарат з пладовых цел, у пераліку на сухую масу, колькасць узораў, пазначаная ў крыніцы, пры біяхімічным вымярэнні, стандартнае адхіленне: 10,1, аб’яднаная проба шапачак і ножак з рознічнага матэрыялу, сярэдняе значэнне). [19]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 0,11 mg/100g (марганец (Mn), колькасць узораў: 4, прэпарат з пладовых цел, у пераліку на свежую масу, колькасць узораў, пазначаная ў крыніцы, пры біяхімічным вымярэнні, стандартнае адхіленне: 0,01, аб’яднаная проба шапачак і ножак з рознічнага матэрыялу, сярэдняе значэнне). [19]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 12,9 mg/kg (марганец (Mn), колькасць узораў: 4, прэпарат з пладовых цел, у пераліку на сухую масу, колькасць узораў, пазначаная ў крыніцы, пры біяхімічным вымярэнні, стандартнае адхіленне: 0,61, аб’яднаная проба шапачак і ножак з рознічнага матэрыялу, сярэдняе значэнне). [19]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 90,9–91,9 g/100g (вільготнасць, прэпарат з пладовых цел, у пераліку на свежую масу, аб’яднаная проба шапачак і ножак з рознічнага матэрыялу, прыведзенае значэнне). [19]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: < 0,01 mg/100g (селен (Se), колькасць узораў: 4, прэпарат з пладовых цел, у пераліку на свежую масу, колькасць узораў, пазначаная ў крыніцы, пры біяхімічным вымярэнні, аб’яднаная проба шапачак і ножак з рознічнага матэрыялу, прыведзенае значэнне). [19]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 14,1 mg/kg (медзь (Cu), колькасць узораў: 4, прэпарат з пладовых цел, у пераліку на сухую масу, колькасць узораў, пазначаная ў крыніцы, пры біяхімічным вымярэнні, стандартнае адхіленне: 2,5, аб’яднаная проба шапачак і ножак з рознічнага матэрыялу, сярэдняе значэнне). [19]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 0,61 mg/100g (цынк (Zn), колькасць узораў: 4, прэпарат з пладовых цел, у пераліку на свежую масу, колькасць узораў, пазначаная ў крыніцы, пры біяхімічным вымярэнні, стандартнае адхіленне: 0,06, аб’яднаная проба шапачак і ножак з рознічнага матэрыялу, сярэдняе значэнне). [19]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 0,19 mg/kg (селен (Se), колькасць узораў: 4, прэпарат з пладовых цел, у пераліку на сухую масу, колькасць узораў, пазначаная ў крыніцы, пры біяхімічным вымярэнні, стандартнае адхіленне: 0,01, аб’яднаная проба шапачак і ножак з рознічнага матэрыялу, сярэдняе значэнне). [19]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 0,12 mg/100g (медзь (Cu), колькасць узораў: 4, прэпарат з пладовых цел, у пераліку на свежую масу, колькасць узораў, пазначаная ў крыніцы, пры біяхімічным вымярэнні, стандартнае адхіленне: 0,02, аб’яднаная проба шапачак і ножак з рознічнага матэрыялу, сярэдняе значэнне). [19] - Вынік выяўлення кампанента ў матэрыяле
- Вынік выяўлення кампанента ў матэрыяле: выяўлена (3-актанон, міцэлій, ідэнтыфікаваны ў крыніцы, у таксацыстах, міцэлій штама PC9). [2]
- Час да першай падзеі пры вырошчванні
- Час да першай падзеі пры вырошчванні: 3–4 month (ад пачатку апісанай працэдуры, дакладны пачатковы момант не пазначаны, да першага плоданашэння, накрыты субстрат для вырошчвання, апісанне CILP 2021, прыведзенае значэнне). [17]
Час да першай падзеі пры вырошчванні: 2–3 year (ад пачатку апісанай працэдуры, дакладны пачатковы момант не пазначаны, да першага збору, пень, інокуляваны міцэліем, апісанне CILP 2021, прыведзенае значэнне). [17] - Колькасць сезонаў плоданашэння пры вырошчванні
- Колькасць сезонаў плоданашэння пры вырошчванні: 2–3 season (паслядоўныя сезоны плоданашэння, пень, інокуляваны міцэліем, апісанне CILP 2021, прыведзенае значэнне). [17]
- Ураджайнасць на адзінку плошчы субстрату
- Ураджайнасць на адзінку плошчы субстрату: 100–150 kg/m² (на адзінку плошчы паверхні субстрату, аснова разліку масы не пазначаная, перыяд вытворчасці не пазначаны, субстрат для прафесійнага вырошчвання, звесткі пра ўраджайнасць CILP 2021, прыведзенае значэнне). [17]
- Шчыльнасць кропель на паверхні гіф
- Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 732,22 count/cm² (стандартная памылка: 106,71 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: L10, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 298,33 count/cm² (стандартная памылка: 128,33 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: L3, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 2,11 count/cm² (стандартная памылка: 0,77 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: TM1_31178, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 449,67 count/cm² (стандартная памылка: 216,07 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: L10, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 517,56 count/cm² (стандартная памылка: 77,79 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: T112, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 345,33 count/cm² (стандартная памылка: 77,83 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: L8, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 402,11 count/cm² (стандартная памылка: 116,78 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: T55, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 313,67 count/cm² (стандартная памылка: 163,8 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: L8, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 959,67 count/cm² (стандартная памылка: 97,51 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: T35, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 165,89 count/cm² (стандартная памылка: 53,69 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: T112, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 792,78 count/cm² (стандартная памылка: 554,76 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: L3, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 431,44 count/cm² (стандартная памылка: 196,18 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: L9, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 942,11 count/cm² (стандартная памылка: 284,64 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: T35, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 186,67 count/cm² (стандартная памылка: 29,1 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: L9, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 29,89 count/cm² (стандартная памылка: 11,01 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: T55, сярэдняе значэнне). [3]
Шчыльнасць кропель на паверхні гіф: 4,22 count/cm² (стандартная памылка: 1,2 count/cm², кроплі, адзначаныя ў крыніцы, штам: TM1_31178, сярэдняе значэнне). [3]
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
W badaniu laboratoryjnym z 2019 r. (Mirończuk-Chodakowska i in.) oznaczano zawartość miedzi, manganu, selenu i cynku w grzybach, w tym w czterech niezależnych partiach boczniaka ostrygowatego pochodzących z obrotu rynkowego.
[19]W analizie zbadano w pełni wykształcone, zdrowe owocniki. Z próbki 200–300 g pobierano 100 g części jadalnych (kapelusze wraz z trzonami). Materiał suszono w suszarce MPM GP-101 w temperaturze 60–70 °C, mielono i umieszczano w pojemnikach polietylenowych w eksykatorze. Następnie naważkę 0,300 g mineralizowano w 4 cm³ stężonego kwasu azotowego (HNO₃) w naczyniach teflonowych DAP100 w mikrofalowym systemie Speedwave. Do 0,25 cm³ mineralizatu dodawano 4,75 cm³ wody dejonizowanej. Oznaczenia pierwiastków wykonano metodą spektrometrii mas z plazmą sprzężoną indukcyjnie (ICP-MS) na aparacie NexION 300D (czas pomiaru: 50 ms na jednostkę masy atomowej, 35 s pomiaru, 15 s opóźnienia).
[19]W procedurze ICP-MS wykorzystano certyfikowane materiały odniesienia INCT-CF-3 i INCT-TL-1, z kontrolą co 10 pomiarów. Granice wykrywalności wynosiły odpowiednio: dla Cu 3,2 µg/L, dla Mn 0,09 µg/L, dla Se 0,19 µg/L, a dla Zn 4,3 µg/L; powtarzalność oznaczania osiągnęła 1,4% (Cu), 2,4% (Mn), 4,7% (Se) i 1,2% (Zn). W analizie statystycznej w programie Statistica 10 zastosowano testy Lillieforsa i Shapiro–Wilka, testy Manna–Whitneya i Kruskala–Wallisa oraz korelację rang Spearmana przy poziomie istotności p < 0,05.
[19]Dla zbadanych próbek boczniaka (n = 4) o wilgotności 90,9–91,9% wykazano średnie stężenia w suchej masie: Cu 14,1 ± 2,50 µg/g, Mn 12,9 ± 0,61 µg/g, Se 0,19 ± 0,01 µg/g oraz Zn 72,4 ± 10,1 µg/g. W przeliczeniu na 100 g świeżej masy wartości te odpowiadały 0,12 ± 0,02 mg miedzi, 0,11 ± 0,01 mg manganu, poniżej 0,01 mg selenu i 0,61 ± 0,06 mg cynku, co daje sumę czterech pierwiastków na poziomie 99,5 µg/g suchej masy i 0,8 mg/100 g świeżej masy.
[19]W modelowaniu dietetycznym porcja 100 g świeżych owocników pokrywała 13,2% zalecanego dziennego spożycia (RDA) na miedź dla kobiet i mężczyzn (przy normie 0,9 mg/d), 6,1% wystarczającego spożycia (AI) na mangan dla kobiet i 4,8% dla mężczyzn (normy 1,8 i 2,3 mg/d), 3,6% RDA na selen (norma 0,055 mg/d) oraz 7,7% RDA na cynk dla kobiet i 5,6% dla mężczyzn (normy 8 i 11 mg/d).
[19]Model toksykologiczny dla porcji 100 g świeżych owocników u osoby o masie ciała 70 kg wykazał odpowiednio: dla Cu 2,38% górnego tolerowanego poziomu spożycia (UL) oraz 0,34% tymczasowego maksymalnego tolerowanego dziennego pobrania (PMTDI); dla Mn 1,00% UL; dla Se 0,67% UL; dla Zn 2,46% UL oraz 0,88% PMTDI. Przyjęte wartości referencyjne wynosiły: UL równe 5 mg Cu, 11 mg Mn, 0,3 mg Se i 25 mg Zn, a PMTDI 0,5 mg/kg masy ciała dla Cu i 1 mg/kg dla Zn.
[19]W badaniach nad biologią strzępek Pleurotus ostreatus (Lee i in., 2023) wykazano obecność 3-oktanonu w drobnych toksocystach grzybni. Związek ten w modelu laboratoryjnym z nicieniem Caenorhabditis elegans wywołuje szybki paraliż nicieni, naruszenie integralności błon komórkowych, gwałtowny napływ jonów wapnia do cytoplazmy i mitochondriów oraz obumieranie komórek nerwowych nicienia.
[18]Месцапражыванне і сустракальнасць
Асяроддзе, рэгіён і сезон
W Czechach grzyb ten rośnie na żywym i martwym drewnie drzew liściastych, w tym buka, orzecha, topoli, lipy i brzozy, sporadycznie na iglastych, często formując wielkie skupienia owocników.
[8]W Republice Czeskiej owocniki pojawiają się od października do grudnia, a przy łagodnej pogodzie również w miesiącach zimowych i wiosennych, co potwierdzają m.in. zarejestrowane znaleziska ze stycznia z lat 2021–2025.
[8]Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
| Kraj | Regiony i stanowiska | Owocnikowanie | Крыніцы |
|---|---|---|---|
| Чэхія | Прага; Сярэднечэшскі край | X–XII |
|
| Польшча | Уроцлаў; Ніжняя Сілезія (тэрыторыя, пазначаная ў крыніцы); Белавежская пушча; Люблінскае ваяводства | III, X–XII |
|
| Злучаныя Штаты Амерыкі | Каліфорнія; Ілінойс | X–IV |
|
Крыніцы
- Kotowski et al. J Ethnobiol Ethnomed. 2019;15:12. DOI 10.1186/s13002-019-0291-6
- Lee et al. Science Advances 2023;9(3):eade4809. Published 2023-01-18. DOI 10.1126/sciadv.ade4809
- Lloyd M, Sinka J, Bernards MA, Thorn RG. Chemical Carnivory in Pleurotus: Induced Toxin Droplets Contain 3-Octanone and Candidate Nematicides. J Chem Ecol. 2026;52:86. Published 2026-09-19. DOI 10.1007/s10886-026-01762-y; PMID 42762336.
- GBIF Backbone Taxonomy — Pleurotus ostreatus, dokładne dopasowanie zaakceptowanej nazwy
- Źródłowe uzupełnienie boczniaka — materiał, warunki i wyniki z zachowanych oryginałów
- Źródłowe uzupełnienie boczniaka — materiał, warunki i wyniki z zachowanych oryginałów
- ELI — weryfikacja ochrony gatunkowej i dopuszczenia do obrotu boczniaka ostrygowatego (także [13])
- Karel Tejkal, Česká mykologická společnost — Pleurotus ostreatus
- ELI — aktualny status przywołanego aktu prawnego
- Rozporządzenie Ministra Środowiska 9.10.2014, Dz.U. 2014 poz. 1408
- ELI — aktualny status przywołanego aktu prawnego
- ELI — aktualny status przywołanego aktu prawnego
- ELI — aktualny status przywołanego aktu prawnego
- ELI — aktualny status przywołanego aktu prawnego
- Michael Kuo (2017), Pleurotus ostreatus, MushroomExpert.Com
- Paweł Zarzyński 2021, Grzyby polskich lasów, CILP, Boczniak ostrygowaty
- Lee CH i in. 2023, A carnivorous mushroom paralyzes and kills nematodes via a volatile ketone, Science Advances 9(3), 18.01.2023; abstrakt IMB Academia Sinica
- Mirończuk-Chodakowska I i in. 2019, Copper, Manganese, Selenium and Zinc in Wild-Growing Edible Mushrooms from the Eastern Territory of Green Lungs of Poland: Nutritional and Toxicological Implications, IJERPH 16(19): 3614, DOI 10.3390/ijerph16193614
- Wikimedia Commons, File:Pleurotus_ostreatus_G3.jpg
- Species Fungorum, Pleurotus ostreatus (Jacq.) P.Kumm., rekord 174220
- Marek Snowarski, Atlas grzybów Polski — boczniak ostrygowaty