Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Grzybnik czosnkowy

Mycetinis alliaceus

Jadalny
JadalnyOcena autora źródła.

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Grzybnik czosnkowy (Mycetinis alliaceus, dawniej twardzioszek czosnkowy) to drobny grzyb leśny o intensywnej woni czosnku i sztywnym, niemal czarnym trzonie. Rośnie w lasach liściastych, głównie bukowych, rozkładając zagrzebane w ściółce gałązki. Ze względu na silny aromat jest cenionym grzybem przyprawowym, używanym jako naturalny dodatek do potraw.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt półkulisty, stożkowaty, płaski, dzwonkowaty lub wypukły; u młodych owocników — stożkowaty.
Powierzchnia
Powierzchnia kapelusza jest matowa.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest pomarszczona.
Kolor
Kapelusz może być jasnobrązowy, szarobrązowy, ochrowobrązowy lub białawy, a po wyschnięciu może być brudnokremowy.
Ułożenie brzegu
Brzeg kapelusza jest zagięty w dół.
Obrys brzegu
Obrys brzegu może być falisty lub karbowany.
Ukształtowanie powierzchni brzegu
W wilgotnych warunkach brzeg kapelusza jest bruzdkowany.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 5 do 60 milimetrów.
Środek
Środek kapelusza jest wypukły.
Higrofaniczność kapelusza
Kapelusz jest higrofaniczny.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę blaszkową.

Blaszki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Blaszki mogą być wolne od trzonu lub przyrośnięte do trzonu.
Profil przy trzonie
Blaszki są wycięte przy trzonie.
Liczba pełnych blaszek
Liczba pełnych blaszek może wynosić od 18 do 24.
Ostrze
Ostrze blaszki jest całe, gładkie w obrysie.
Naturalna barwa powierzchni blaszki
Powierzchnia blaszki może być biaława, jasnokremowa, brudnobiaława, brązowa, biała lub żółtawa.
Rozstaw
Blaszki mogą być rzadkie, blisko rozstawione lub gęste.
Grubość blaszek
Blaszki są cienkie.
Szerokość
Wysokość blaszek może wynosić do 2 milimetrów.
Blaszeczki
Stwierdzono obecność blaszeczek.
Liczba szeregów długości blaszeczek
Liczba szeregów długości blaszeczek może wynosić od 3 do 4.

Trzon i podstawa

Kształt
Trzon może mieć kształt walcowaty lub spłaszczony.
Kolor
Trzon może być ciemnobrązowy, czarnobrązowy lub czarny, a u młodych owocników może być jasnobrązowy.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu może być zamszowa, oprószona lub filcowata.
Połysk powierzchni
Powierzchnia trzonu jest matowa.
Wnętrze
Trzon jest pusty.
Konsystencja
Trzon może być łykowaty / odporny na rozerwanie; może być twardy i włóknisty.
Długość
Trzon może mieć długość od 40 do 200 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 1 do 5 milimetrów.
Wygięcie osi
Trzon jest prosty.
Korzenienie się trzonu
Trzon się korzeni.

Miąższ

Barwa
Miąższ jest białawy.
Zapach
Zapach miąższu jest silny, czosnkowy, a przy tym nieprzyjemny.
Grubość
Miąższ jest cienki.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb występuje w lasach liściastych.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być martwe drewno, drewno zagrzebane lub ściółka.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać w grupach lub pojedynczo.
Częstość
Gatunek jest umiarkowanie częsty.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od maja do listopada.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.
Stan rozkładu drewna podłoża
Podłożem jest rozkładające się drewno.
Grupa drewna podłoża
Podłożem jest przeważnie drewno drzew liściastych.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Jadalny

Prawo

Ochrona
W Polsce nie figuruje w wykazie gatunków grzybów objętych ochroną.
Handel
W Polsce nie figuruje w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu.

FAQ

Czy grzybnik czosnkowy jest grzybem jadalnym?

Tak, jest to grzyb jadalny o wyrazistych walorach przyprawowych, używany ze względu na silny aromat czosnku. Do celów spożywczych zbiera się głównie kapelusze.

Czy trzon grzybnika czosnkowego nadaje się do jedzenia?

Trzony są twarde, zdrewniałe i łykowate, dlatego zazwyczaj odrzuca się je przed przygotowaniem, pozostawiając jedynie miękkie kapelusze.

Pod jakimi drzewami najczęściej rośnie grzybnik czosnkowy?

Gatunek ten rośnie głównie w lasach liściastych z przewagą buka zwyczajnego, rozwijając się na opadłych gałązkach i szczątkach drewna bukowego.

W jakich miesiącach można spotkać owocniki tego gatunku?

Owocniki pojawiają się od czerwca do listopada, a najintensywniejszy okres ich wyrastania przypada na późne lato i wczesną jesień po deszczach.

Czy aromat grzybnika czosnkowego zachowuje się po wysuszeniu?

Tak, charakterystyczny czosnkowy aromat utrzymuje się po wysuszeniu owocników, dzięki czemu grzyb ten doskonale sprawdza się jako całoroczna przyprawa.

Dlaczego nie powinno się jeść tego grzyba w dużych ilościach na raz?

Bardzo wysoka koncentracja ostrych substancji aromatycznych może u osób o wrażliwym żołądku wywołać zgagę lub lekkie podrażnienie układu pokarmowego.

Czy grzybnik czosnkowy rośnie również w lasach iglastych?

Zdecydowanie preferuje lasy bukowe i inne liściaste; w czystych drzewostanach iglastych pojawia się sporadycznie, zwykle tam, gdzie obecna jest domieszka buka.

Do czego poza kuchnią wykorzystywano dawniej ten grzyb?

Suszone i świeże owocniki służyły w gospodarstwach jako środek odstraszający owady i gryzonie w spiżarniach oraz jako myśliwski środek maskujący ludzki zapach.

Jaką rolę grzybnik czosnkowy odgrywał w dawnych wierzeniach ludowych?

Z powodu czosnkowego zapachu przypisywano mu moc ochronną przed złymi duchami, czarami i leśnymi demonami w tradycji słowiańskiej i karpackiej.

Kiedy grzybnik czosnkowy został po raz pierwszy opisany naukowo?

Gatunek został opisany naukowo w 1773 roku przez botanika Nikolausa Josepha von Jacquina w publikacji dotyczącej flory Austrii.