Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Gęśnica wiosenna

Calocybe gambosa

Jadalny
JadalnyOcena autora źródła.

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Gęśnica wiosenna (Calocybe gambosa), zwana też majówką, to naziemny grzyb saprotroficzny owocnikujący wiosną na łąkach, pastwiskach i obrzeżach lasów. Wytwarza mięsiste owocniki o kredowobiałym, kremowym lub bladoochrowym kapeluszu z podwiniętym brzegiem. Blaszki są gęste, wąskie, białawe, a gruby trzon ma walcowaty kształt. Miąższ jest jędrny, zwarty, o bardzo silnym, mącznym zapachu i smaku. Tworzy charakterystyczne, rozległe czarcie koła w trawach.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt płaskowypukły; u młodych owocników może mieć kształt półkulisty; u starych owocników może mieć kształt płaski.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest gładka.
Pokrycie
Powierzchnia kapelusza może być naga lub jedwabista.
Połysk powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest matowa.
Kolor
Kapelusz może być biały, kremowobiały, kremowożółty, ochrowożółty, kremowy, szarawy lub brązowawy.
Ułożenie brzegu
U młodych owocników brzeg kapelusza może być podwinięty, a u dojrzałych owocników może być prosty.
Obrys brzegu
U starych owocników obrys brzegu jest falisty.
Skórka
Skórka kapelusza jest ściągalna.
Szerokość główki / kapelusza
Główka lub kapelusz może mieć szerokość od 40 do 150 milimetrów.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę blaszkową.

Blaszki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Blaszki są przyrośnięte do trzonu.
Profil przy trzonie
Blaszki są wycięte przy trzonie.
Barwa
Hymenofor może być kremowy, biały lub białawy.
Ostrze
Ostrze blaszki jest całe, gładkie w obrysie.
Naturalna barwa ostrza blaszki
Ostrze blaszki jest białawe.
Relacja barwy ostrza i powierzchni blaszki
Ostrze blaszki ma tę samą barwę co powierzchnia blaszki.
Zróżnicowanie długości blaszek
Blaszki mają nierówne długości.
Rozstaw
Blaszki są gęste.
Grubość blaszek
Blaszki są cienkie.
Szerokość blaszek
Blaszki są wąskie.

Trzon i podstawa

Kształt
Trzon może mieć kształt walcowaty lub maczugowaty.
Kolor
Trzon może być białawy lub kremowobiały.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu jest włóknista.
Wnętrze
Trzon jest pełny.
Konsystencja
Trzon jest gąbczasty.
Długość
Trzon może mieć długość od 30 do 100 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 10 do 40 milimetrów.
Wygięcie osi
Trzon jest wygięty.

Miąższ

Barwa
Miąższ może być biały lub białawy.
Twardość i zwartość
Miąższ może być zwarty, także u młodych owocników, a u dojrzałych owocników może być miękki.
Smak
Ma lekko cierpki smak.
Struktura
W kapeluszu u starych owocników miąższ ma strukturę gąbczastą.
Typ konsystencji miąższu
W kapeluszu miąższ jest mięsisty.
Zapach
Zapach miąższu może być mączny lub ogórkowy; może być wyróżniający się; może być silny.
Smak
Smak miąższu jest łagodny.
Ocena przyjemności smaku miąższu
Smak miąższu jest przyjemny.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować na łąkach, na pastwiskach, na polanach leśnych, w parkach, w zaroślach, w lasach liściastych lub w lasach iglastych.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać pojedynczo, w grupach lub kręgami.
Częstość
Gatunek jest pospolity.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od kwietnia do czerwca.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Zmiana zapachu przy obróbce cieplnej
Po obróbce cieplnej natężenie mącznego zapachu jest mniejsze.
Jadalność
Jadalny

Prawo

Handel
W Polsce nie figuruje w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu.
Ochrona
W Polsce nie figuruje w wykazie gatunków grzybów objętych ochroną.

Z czym można pomylić

1 / 6

FAQ

Dlaczego gęśnica wiosenna jest nazywana grzybem świętego Jerzego?

Jej pojaw w tradycji ludowej przypadał w okolicach wspomnienia św. Jerzego, czyli 23 kwietnia.

Gdzie w naturze najczęściej rośnie ten gatunek?

Rośnie na nasłonecznionych łąkach, pastwiskach, w sadach i na obrzeżach lasów, zwłaszcza na wapieniu.

O jakiej porze roku występuje majówka?

Owocniki pojawiają się od końca kwietnia do połowy czerwca, z największym wysypem w maju.

Czym są czarcie koła tworzone przez ten gatunek?

To koliste formacje owocników powstające na łąkach w wyniku równomiernego rozrastania się grzybni.

Jaki zapach i smak ma miąższ gęśnicy wiosennej?

Posiada bardzo intensywny, specyficzny aromat i smak kojarzący się ze świeżo zmieloną mąką.

Czy gęśnica wiosenna może być spożywana na surowo?

Nie, w stanie surowym jest ciężkostrawna i może wywołać mdłości oraz dolegliwości żołądkowe.

W jakich krajach ten grzyb jest największym rarytasem?

Cieszy się ogromną popularnością w północnej Hiszpanii (Kraj Basków), we Francji i we Włoszech.

Z jakimi krzewami często współwystępuje ten gatunek?

Bardzo często rośnie w pobliżu krzewów tarniny, głogu oraz dzikiej róży na skrajach zarośli.

Do czego wykorzystywano ten grzyb w dawnym farbiarstwie?

Używano go do barwienia naturalnej wełny na jasne odcienie kremowe, beżowe i piaskowe.

Jakie tradycyjne zastosowanie medyczne przypisywano temu gatunkowi?

W lecznictwie ludowym napary z tego grzyba stosowano jako środek obniżający poziom cukru we krwi.