Ядомы
Вызначце месцазнаходжанне, каб убачыць даныя для свайго рэгіёна.










Calocybe gambosa, вядомы як травеньскі грыб або майка, — вясновы шапкавы базідыяміцэт сямейства Lyophyllaceae з масіўным мясістым пладовым целам крэмава-белага альбо жаўтаватага колеру. Ён адрозніваецца шчыльнай пругкай мякаццю са спецыфічным моцным мучным пахам і з'яўляецца адным з найбольш вядомых і жаданых ядомых грыбоў, якія пачынаюць пладаносіць задоўга да з'яўлення класічных летніх відаў.
Распазнаванне, асяроддзе пражывання і найважнейшыя адрозненні.
Грыбнік
Будова пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела
- Тып будовы пладовага цела: Шапка, ножка.
Шапка
- Форма капялюшыка
- у маладых пладовых цел: Форма капялюшыка: паўшарападобны.
Форма капялюшыка: выпуклы.
Форма капялюшыка: выпуклы (сплясканы профіль).
у старых пладовых цел: Форма капялюшыка: плоскі. - Рэльеф паверхні капялюшыка
- Рэльеф паверхні капялюшыка: гладкі.
- Покрыва капялюшыка
- Покрыва капялюшыка: голая.
Покрыва капялюшыка: шаўкавістая. - Бляск паверхні капялюшыка
- Бляск паверхні капялюшыка: матавы.
- Колер капялюшыка
- Колер капялюшыка: карычняваты.
Колер капялюшыка: крэмавы.
Колер капялюшыка: крэмава-белы.
Колер капялюшыка: крэмава-жоўты.
Колер капялюшыка: шэраваты.
Колер капялюшыка: вохрыста-жоўты.
Колер капялюшыка: белы. - Размяшчэнне краю
- у маладых пладовых цел: Размяшчэнне краю: падгорнуты ўнутр.
у спелых пладовых цел: Размяшчэнне краю: прамы. - Абрыс краю капялюшыка
- у старых пладовых цел: Абрыс краю капялюшыка: хвалісты.
- Аддзяляльнасць скуркі капялюшыка
- Аддзяляльнасць скуркі капялюшыка: аддзяляецца.
- Шырыня галоўкі / шапачкі
- Шырыня галоўкі / шапачкі: 40–150 mm.
Ніз шапкі
- Тып гіменафора
- Тып гіменафора: пласцінкі.
Пласцінкі каля ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі
- Прымацаванне гіменафора да ножкі: прырослы да ножкі (пласцінкі).
- Профіль гіменафора каля ножкі
- Профіль гіменафора каля ножкі: выемчаты каля ножкі (пласцінкі).
- Колер гіменафора
- Колер гіменафора: крэмавы.
Колер гіменафора: белы.
Колер гіменафора: белаватая. - Макраскапічная будова вольнага краю пласцінак
- Макраскапічная будова вольнага краю пласцінак: суцэльныя, з гладкім абрысам.
- Натуральная афарбоўка краю пласцінкі
- Натуральная афарбоўка краю пласцінкі: белаватая.
- Суадносіны афарбоўкі краю і паверхні пласцінкі
- Суадносіны афарбоўкі краю і паверхні пласцінкі: таго ж колеру, што і паверхня пласцінкі.
- Дыферэнцыяцыя даўжыні пласцінак
- Дыферэнцыяцыя даўжыні пласцінак: неаднолькавыя.
- Адлегласць паміж пласцінкамі
- Адлегласць паміж пласцінкамі: густа размешчаныя.
- Таўшчыня пласцінак
- Таўшчыня пласцінак: тонкі.
- Катэгорыя шырыні пласцінак
- Катэгорыя шырыні пласцінак: вузкая.
Ножка і аснова
- Форма ножкі
- Форма ножкі: цыліндрычны.
Форма ножкі: булавападобны. - Колер ножкі
- Колер ножкі: белаватая або крэмава-белы.
- Покрыва паверхні ножкі
- Покрыва паверхні ножкі: валакністая.
- Унутраная будова ножкі
- Унутраная будова ножкі: суцэльны.
- Кансістэнцыя ножкі
- Кансістэнцыя ножкі: губчаты.
- Даўжыня ножкі
- Даўжыня ножкі: 30–100 mm.
- Дыяметр ножкі
- Дыяметр ножкі: 10–40 mm.
- Выгіб ножкі
- Выгіб ножкі: выгнуты.
Мякаць
- Колер мякаці
- Колер мякаці: белы або белаватая.
- Шчыльнасць мякаці
- Шчыльнасць мякаці: шчыльны.
у маладых пладовых цел: Шчыльнасць мякаці: шчыльны.
у спелых пладовых цел: Шчыльнасць мякаці: мяккі. - Смак мякаці
- Смак мякаці: даўкі, слабы.
- Структура мякаці
- у старых пладовых цел: Структура мякаці: губчаты (мякаць капялюшыка).
- Тып кансістэнцыі мякаці
- Тып кансістэнцыі мякаці: мясісты (мякаць капялюшыка).
- Пах мякаці
- Пах мякаці: мучністы.
Пах мякаці: агурочны.
Пах мякаці: выразны (мякаць).
Пах мякаці: моцны. - Характар смаку мякаці
- Характар смаку мякаці: мяккі.
- Ацэнка прыемнасці смаку мякаці
- Ацэнка прыемнасці смаку мякаці: прыемны.
Дзе і калі расце
- Месцапражыванне
- Месцапражыванне: луг, паша, Лясная паляна, парк або хмызнякі.
Месцапражыванне: лісцевы лес або хвойны лес. - Субстрат
- Субстрат: глеба.
- Характар росту пладовых цел
- Характар росту пладовых цел: паасобку, групамі або кругамі.
- Частата знаходак
- Частата знаходак: звычайны.
- Перыяд плоданашэння
- Пладовыя целы з’яўляюцца з красавіка да чэрвеня.
- Арэал распаўсюджання
- Арэал распаўсюджання: пацверджана.
Ядомасць і кулінарыя
- Змена паху пры тэрмічнай апрацоўцы
- Змена паху пры тэрмічнай апрацоўцы: пасля цеплавой апрацоўкі мучны пах слабее.
- Ядомасць
- Ядомы
Права
- Гандаль
- Від не ўключаны ў польскі пералік грыбоў, дапушчаных да абароту.
- Ахова
- Від не ўключаны ў польскі пералік ахоўных відаў грыбоў.
З чым можна паблытаць
Entoloma sinuatum
Найважнейшыя адрозненні
Смяротна небяспечная энталома ядавітая (Entoloma sinuatum) мае падобны мучны пах, але адрозніваецца значна радзейшымі пласцінкамі, якія ў спелых пладовых цел становяцца ружовымі або мясіста-ружовымі ад спораў, даючы ружовы споравы адбітак. Сустракаецца пераважна летам і ранняй восенню ў цёплых лісцевых лясах, хоць перыяды плоданашэння абодвух грыбоў могуць перакрывацца.
Inosperma erubescens
Найважнейшыя адрозненні
Моцна ядавіты валаконнік цагляна-чырвоны (Inosperma erubescens) адрозніваецца больш рэдкімі пласцінкамі, якія з узростам становяцца аліўкава-карычневымі, карычневым споравым адбіткам, адсутнасцю мучнога водару (вылучае сперматычны пах) і чырваненнем мякаці пры пашкоджанні.
Entoloma clypeatum
Найважнейшыя адрозненні
Вясновая энталома шчытападобная (Entoloma clypeatum) расце ў той жа перыяд па суседстве з ружакветнымі дрэвамі, але ўтварае больш рэдкія пласцінкі, якія ружавеюць па меры паспявання, і дае ружовы споравы адбітак.
Entoloma sepium
Найважнейшыя адрозненні
Entoloma sepium таксама плоданасіць вясной пад дрэвамі і кустамі з сямейства ружавых, адзначаючыся ружавеючымі пласцінкамі, ружовым споравым адбіткам і чырванеючай мякаццю.
Clitocybe rivulosa
Найважнейшыя адрозненні
Гаварушка выбеленая (Clitocybe rivulosa) мае слабы пах, часам злёгку мучны альбо саладкавы.
Clitocybe phyllophila
Найважнейшыя адрозненні
Ядавітая гаварушка лісталюбная (Clitocybe phyllophila) адрозніваецца кволым габітусам, тонкай мякаццю, адсутнасцю мучнога паху і плоданашэннем, якое прыпадае пераважна на восень.
FAQ
Чаму гэты грыб называюць травеньскім?
Сваю назву ён атрымаў за ранні перыяд масавага з'яўлення, які прыпадае акурат на май (травень).
Які пах характэрны для гэтага віду?
Свежы грыб мае выразны, моцны пах свежай пшанічнай мукі або сырога цеста.
Ці можна есці травеньскі грыб сырым?
Сырым яго есці не варта, бо гэта можа выклікаць непрыемную цяжар у страўніку.
Якая цеплавая апрацоўка рэкамендуецца?
Рэкамендуецца адварыць грыб 10–15 хвілін альбо добра патушыць перад спажываннем.
Дзе звычайна расце гэты грыб?
Ён расце на лугах, пашах, узлесках, у садах і парках, утвараючы ведзьміны колы.
З якімі раслінамі часта суседнічае травеньскі грыб?
Ён часта сустракаецца пад кустамі глогу, цёрну, шыпшыны, а таксама каля бяроз і вязаў.
Як гэты від называюць у Вялікабрытаніі?
У Брытаніі ён вядомы як грыб святога Юрыя (St. George's mushroom) з-за даты з'яўлення.
У якіх краінах грыб асабліва высока цэніцца?
Ён лічыцца вялікім далікатэсам у Іспаніі (у Басконіі), Францыі і Італіі.
Якія адценні дае грыб пры афарбоўванні воўны?
Ён надае воўне далікатныя крэмавыя, бэжавыя і светла-пясочныя адценні.
Ці знікае мучны пах пры гатаванні?
Так, пры награванні рэзкі мучны водар змякчаецца і становіцца прыемным грыбным смакам.
Аматар
Назвы і гісторыя
- Obowiązująca nazwa krajowa
- gęśnica wiosenna
- Obowiązująca nazwa taksonomiczna
- Calocybe gambosa
- Dawne nazwy krajowe
- bedłka podkowiasta, bedłka biaława, gąska wiosenna, bedłka syrojeszka żółta
- Pozostałe nazwy
- majówka wiosenna, gąska majowa, majówka, grzyb św. Jerzego
Назіранні дома
Адбітак спораў
- Патрэбныя матэрыялы
- свежая, спелая шапка, аркуш паперы, шклянка або місачка, вада
- Час
- 2–24 h
- Выкананне
- Пакладзі шапку ніжнім бокам на паперу.
- Дадай кроплю вады наверх і накрый.
- Праз 2–24 гадзін падніміце шапку і агледзьце асадак.
Што шукаць
- Колер споравага адбітка
- Колер споравага адбітка: белы.
- Адценне споравага адбітка
- Адценне споравага адбітка: крэмава-белы.
Пад мікраскопам
- Патрэбныя матэрыялы
- светлавы мікраскоп, прадметнае і покрыўнае шкельцы, іголка, вада, споры з адбітка
- Выкананне
- Перанясі іголкай крыху адбітка на шкельца.
- Дадай кроплю вады, накрый шкельцам і разгледзь споры.
Што шукаць
- Форма споры
- Форма споры: эліпсоідны. Форма споры: эліпсоідны. Форма споры: цыліндрычны. Форма споры: эліпсоідны.
- Паверхня споры
- Паверхня споры: гладкі. Паверхня споры: гладкі. Паверхня споры: гладкі.
- Памеры споры
- Даўжыня 4–7 µm, шырыня 2–4 µm.
Памеры параўноўвай пасля каліброўкі шкалы мікраскопа.
Экалогія і распаўсюджанне
- Вапнавасць глебы
- Вапнавасць глебы: вапнавы.
- Тып жыўлення
- Тып жыўлення: сапратрофны.
Тып жыўлення: паразітычны.
Некулінарнае прымяненне
Акрамя шырокага гастранамічнага прызнання, травеньскі грыб знаходзіў ужыванне ў традыцыйных бытавых і гаспадарчых практыках. У старадаўняй народнай медыцыне краін Заходняй Еўропы высушаныя пладовыя целы і водныя настоі на іх аснове выкарыстоўваліся як агульнаўмацавальны сродак для аднаўлення жыццёвага тонусу пасля знясільваючых зімовых хвароб. У традыцыйным фарбаванні воўны вывараныя старыя пладовыя целы выкарыстоўвалі для надання тканінам і пражы пяшчотных крэмава-бэжавых, слановай косці і светла-пясочных тонаў, якія служылі выдатным фонам для вышыўкі. Таксама ў сельскай мясцовасці высушаныя і расцёртыя ў дробны пыл капялюшыкі нярэдка прымяняліся ў якасці натуральнай пахучай дабаўкі пры вырабе самаробнага духмянага мыла і сухіх сумесяў для араматызацыі жылых памяшканняў і бялізны, дзякуючы ўстойліваму травяніста-мучному водару, які перашкаджаў з'яўленню затхласці.
Гісторыя і культура
У еўрапейскай гісторыі гэты від мае надзвычай багаты культурны след, цесна звязаны з хрысціянскім календаром і днём святога Георгія, які ў заходняй традыцыі адзначаецца дваццаць трэцяга красавіка. Менавіта таму ў Вялікабрытаніі ён традыцыйна называецца грыбом святога Юрыя, а ў Францыі — музеронам або сен-жоржам. З'яўленне гэтых грыбоў у сярэднявечнай вёсцы было сапраўдным святам, бо яно азначала заканчэнне доўгага зімовага голаду і пачатак актыўнага сельскагаспадарчага года. У паўночнай Іспаніі, асабліва ў Краіне Баскаў, гэты від вядомы як сіса або перрэчыка і з даўніх часоў з'яўляецца культавым элементам вясновых гарадскіх кірмашоў і народных гулянняў. За дазвол на першы збор на абшчынных землях ішлі сапраўдныя спрэчкі, а сам грыб падаваўся на банкетах гарадскіх саветаў. Знакамітыя ведзьміны колы, якія ўтварае гэты грыб на лугах, у сярэднявечным фальклоры часта лічылі месцамі карагодаў фей або слядамі начных танцаў вядзьмарак.
Ядомасць і бяспека
Травеньскі грыб лічыцца першакласным ядомым відам, які карыстаецца вялікай папулярнасцю ў кулінарыі многіх краін Еўропы, асабліва ў Францыі, Італіі і Іспаніі. Ён валодае шчыльнай, выразнай кансістэнцыяй і насычаным смакам. Характэрнай асаблівасцю сырога грыба з'яўляецца вельмі выразны, рэзкі пах свежай мукі або размолатага зерня, які ў некаторых людзей выклікае насцярожанасць. Аднак пры належнай цеплавой апрацоўцы гэты мучны водар істотна мякчэе і трансфармуецца ў прыемны арэхава-грыбны смак. Ужываць гэты грыб сырым не рэкамендуецца, бо сырая абалоніна можа перагружаць страўнік і выклікаць індывідуальную цяжар. Каб забяспечыць поўную бяспеку і раскрыць смакавыя якасці, пладовыя целы падвяргаюць тэрмічнай апрацоўцы: іх папярэдне адварваюць на працягу дзесяці-пятнаццаці хвілін альбо старанна тушаць. Пасля гэтага грыб выдатна захоўвае пругкую структуру, не разварваецца і не губляе шчыльнасці, што робіць яго вельмі папулярным у сезонным рацыёне.
Асяроддзе пражывання і распаўсюджанне
Траўнік распаўсюджаны па ўсёй тэрыторыі Еўропы, а таксама ў умераных шыротах Заходняй і Цэнтральнай Азіі і Паўночнай Амерыкі. Ён з'яўляецца тыповым гумусавым сапратрофам і расце на ўрадлівых, добра асветленых глебах, часта на вапнавых падсцілках. Асноўнымі біятопамі з'яўляюцца адкрытыя травяністыя лугі, выганы, пашы, паляны, узлескі мяшаных і лісцевых лясоў, сады, паркі, узбочыны дарог і жывыя загарадзі з кустоў. Грыб нярэдка сустракаецца пад зараснікамі глогу, цёрну, шыпшыны, а таксама побач з яблынямі, бярозамі і вязамі. Для яго вельмі характэрна ўтварэнне вялікіх дугападобных ліній або шчыльных ведзьміных колаў на траве. Сезон пладанашэння гэтага віду вельмі ранні: першыя пладовыя целы фармуюцца ў канцы красавіка ці пачатку мая і працягваюць з'яўляцца да сярэдзіны або канца чэрвеня. У паўднёвых рэгіёнах цёплы красавік можа выклікаць масавую хвалю росту ўжо ў сярэдзіне вясны, тады як у паўночных раёнах пік пладанашэння зрушваецца на першую палову чэрвеня, завяршаючыся з надыходам летняй спёкі.
Даследчык
Ядомасць і кулінарыя
Ustalenia źródłowe: jadalność, spożycie i wykorzystanie
- Ядомасць
- Ядомы — źródło oznaczenia
Bielawska K.2018. Bezpieczne grzybobranie. Jadalne gatunki grzybów i podobne do nich gatunki trujące. CILP, wydanieII rozszerzone, konsultacja A.Szczepkowski. ISBN978-83-65659-44-6. · PDF40/druk40: Радоўка майская — поўны запіс
Навуковыя назвы і таксанамія
- Цяперашняя навуковая назва
Calocybe gambosa
Навуковыя назвы і таксанамія
Правільная навуковая назва таксона — Calocybe gambosa (Fr.) Donk, ён класіфікаваны ў рангу віду ў межах сямейства ліяфілавых (Lyophyllaceae), парадку агарыкавых (Agaricales) і класа агарыкаміцэтаў (Agaricomycetes). Базіёнімам з'яўляецца Agaricus gambosus Fr., апісаны ў 1821 годзе Эліясам Фрысам, а цяперашнюю камбінацыю ў родзе Calocybe апублікаваў Марынус Антон Донк у 1962 годзе. У больш ранняй літаратуры таксон часам змяшчалі ў сямейства радоўкавых (Tricholomataceae) або звязвалі з аўтарствам Зінгера ад 1951 года. У рэгістры NCBI Taxonomy яму прысвоены ідэнтыфікатар TaxID 56469.
Навуковыя назвы і таксанамія
У гісторыі сістэматыкі гэты від апісвалі пад шматлікімі сінонімамі, у тым ліку Tricholoma gambosum (Fr.) P. Kumm. (1871), Lyophyllum gambosum (Fr.) Singer (1943), Calocybe georgii (L.) Kühner (1938), Tricholoma georgii (L.) Quél. (1872), Gyrophila georgii (L.) Quél. (1886) і Agaricus albellus DC. (1805). У сінаніміцы ўлічваліся таксама таксоны, апісаныя як каляровыя формы, такія як Tricholoma palumbinum Quél. ці Russula palumbina (Paulet) Quél.
Навуковыя назвы і таксанамія
Родавая назва Calocybe паходзіць ад грэчаскіх слоў, якія азначаюць „прыгожая шапка”, у той час як краявідны эпітэт gambosa адсылае да тоўстай, мясістай ножкі пладовага цела.
Абсяг таксона і абмежаванні вызначэння
Таксанамічныя даследаванні еўрапейскіх матэрыялаў спалучаюць класічныя мікрамарфалагічныя аналізы спор і базідый з біяхімічнымі даследаваннямі пладовых цел, змешчаных у гербарных калекцыях.
- Zakres ujęcia taksonomicznego
Calocybe gambosa w odrębnym ujęciu wskazanego atlasu i zachowanych źródeł rekordu. Starsze nazwy i źródłowe oznaczenia pozostają zachowane; nie wykonano rewizji typów, sekwencji ani ponownej identyfikacji dawnych okazów. Dane gatunków podobnych nie są danymi tego taksonu.
[19]
Назвы і ідэнтычнасць віду
Назва: Прынятая польская назва — gęśnica wiosenna, пацверджаная між іншым даведнікам CILP 2018. Majówka wiosenna і gąska majowa — гэта незалежна адзначаныя альтэрнатыўныя назвы. Gąska biała з'яўляецца задакументаванай народнай назвай з даследавання Мазовіі; яе мясцовы і неадназначны абсяг застаецца відавочным.
Наменклатура: Calocybe gambosa(Fr.)Donk,1962; базіёнім Agaricus gambosus Fr.1821. У картцы Муньёса прыведзены камбінацыі Tricholoma gambosum і Lyophyllum gambosum. Calocybe georgii з'яўляецца асобным гістарычным сінонімам, а не чарговай камбінацыяй таго ж базіёніма. NCBI паказвае Lyophyllaceae, адзначаючы, што не з'яўляецца наменклатурным аўтарытэтам.
Абмежаванні: Арыгінальная публікацыя Донка і першасныя польскія наменклатурныя кнігі не чыталіся. Сучасныя крыніцы паказваюць старонку 43; старонка 42, якая з'яўляецца ў спісах, не вырашалася здагадкамі. Колішняе сямейства Tricholomataceae і ўваходная назва «Gęśnica wiosenna(majowa)» застаюцца ў гісторыі. Формы palumbina/flavida і C.graveolens не злучаліся безумоўна з колерам і пахам тыповага віду.
Экалогія і распаўсюджанне
- Частата знаходак
- Польшча: Частата знаходак: звычайны. [19]
Лабараторная дыягностыка
Dane ustrukturyzowane
Базідыі
- Колькасць спор на базідыі
- Колькасць спор на базідыі складае 4. [13]
Колькасць спор на базідыі складае 4. [3] - Даўжыня базідыі
- Даўжыня базідыі: да 22 µm. [13]
- Форма базідыі
- Форма базідыі: булавападобны. [13]
- Назіранне сідарафільнай зярністасці базідый
- Назіранне сідарафільнай зярністасці базідый: назіралася. [5]
- Шырыня базідыі
- Шырыня базідыі: да 7 µm. [13]
Пражкі
- Спражкі
- Спражкі: наяўны. [13]
Скурка шапкі
- Будова скуркі капялюшыка
- Будова скуркі капялюшыка: куціс. [13]
- Выступанне канцавых клетак скуркі
- Выступанне канцавых клетак скуркі: выступае. [13]
- Форма канцавой клеткі скуркі шапкі
- Форма канцавой клеткі скуркі шапкі: цыліндрычны. [13]
- Шырыня канцавой клеткі скуркі шапкі
- Шырыня канцавой клеткі скуркі шапкі: да 5 µm. [13]
Споры
- Сярэднія суадносіны даўжыні і шырыні споры
- Сярэднія суадносіны даўжыні і шырыні споры: 1,7 (неўдакладненая мера роскіду, пазначаная як ±, прыведзенае значэнне пасля знака ±: 0,1, сярэдняе значэнне). [20]
- Наяўнасць прыдатка рубчыка базідыяспоры
- Наяўнасць прыдатка рубчыка базідыяспоры: наяўны. [13]
- Колер спор пад мікраскопам
- Колер спор пад мікраскопам: гіялінавы. [13]
Колер спор пад мікраскопам: гіялінавы. [3] - Цыянафілія спор
- Цыянафілія спор: станоўчы. [13]
- Суадносіны даўжыні і шырыні споры
- Суадносіны даўжыні і шырыні споры: 1,5–1,9. [13]
Матэрыял і метады даследаванняў
Апісанне прымет — крыніца і абсяг
Матэрыял: Мякаць у апісаннях Muñoza 2026 і атласа Gryca; зыходныя вызначэнні, без уласнага дэгустацыйнага тэсту.
Абсяг прачытання: Поўны тэкст.
Абмежаванні: Не прыведзены N і колькасная сэнсарная шкала. Гэта не з'яўляецца заахвочваннем каштаваць нявызначаны грыб.
Мікраскапічныя даныя — крыніца і абмежаванні
Матэрыял: Базідыяспоры з апісання Muñoza 2026; калекцыі BAR2014053103 і Pesadas de Burgos 2025.
Абсяг прачытання: Поўны тэкст.
Абмежаванні: N і вызначэнне знака ± не прыведзены. Сярэдняе Q прыведзена непасрэдна, а не разлічана паводле сярэдніх або крайніх памераў.
Даследаванне складу і актыўнасці — Radović J
Матэрыял: Водны экстракт пладовых цел ваўчар 31, Radović 2022, табліца 3. Вынік аднесены да масы экстракту, а не пладовага цела.
Абсяг прачытання: Поўны тэкст.
Абмежаванні: Крыніца 71.32±3.94 мг/100 г экстракту; дакладная змена адзінкі на 0.7132±0.0394 µg/мг экстракту, множнік 0.01 для значэння і SD. Без пераліку на свежую або сухую масу цэлага грыба.
Даследаванне складу і актыўнасці — Radović J
Матэрыял: Спелыя пладовыя целы ад 28V 2016, лугі Оджак/Гламоч, Боснія і Герцагавіна; ваўчар 31, Faculty of Pharmacy. Высушаныя на паветры і здробненыя ў парашок.
Абсяг прачытанага: Поўны тэкст.
Абмежаванні: Біялагічнае N не пазначана. Сярэднія ± SD з трох вызначэнняў, без відавога min–max. Публікацыя вызначае матэрыял як сухі, але таксама паведамляе пра 7.34% вільготнасці; першакрынічная аснова была захавана і карэкцыя на бязводную масу не праводзілася. Вітаміны прыведзены на 100 г канкрэтных экстрактаў; яны не ўвайшлі ў гэты вынік складу цэлых пладовых цел.
Даследаванне складу і актыўнасці — Petrović J (2022)
Матэрыял: Bežanija каля Бялграда, Сербія; вызначэнне J.Glamočlija; мікалагічная калекцыя без нумара. Пладовыя целы ліяфілізаваныя, здробненыя ў парашок, гамагенізаваныя.
Абсяг прачытання: Поўны тэкст.
Абмежаванні: N біялагічных калекцый не пазначана; вынікі — сярэдняе ± SD з трох паўтораў вызначэнняў. Сухая маса, не свежае пладовае цела. Вугляводы вылічаныя паводле рознасці; яны не цалкам супастаўныя з іншым метадам у працы Radović 2022.
Даследаванне складу і актыўнасці — Radović J
Матэрыял: Водны і метанолавы экстракт пладовых цел ваўчар 31, Radović 2022, табліца 3, вызначэнне Фоліна–Чакальтэў.
Абсяг прачытання: Поўны тэкст.
Абмежаванні: Вынік як эквівалент галавай кіслаты на масу экстракту; не з'яўляецца колькасцю кожнага асобнага фенольнага рэчыва. Супярэчлівыя адзінкі DPPH з той жа табліцы не пераносіліся ў лікавы EC50.
Даследаванне складу і актыўнасці — Petrović J (2022)
Матэрыял: Метанолавы экстракт ліяфілізаваных пладовых цел з Сербіі, Petrović 2022, табліца 3; асобныя хімічныя тэсты in vitro.
Абсяг прачытання: Поўны тэкст.
Абмежаванні: Аналітычныя паўторы не з'яўляюцца N асоб. EC50 тычыцца канкрэтнага экстракту і канчатковага пункту, без клінічнай эфектыўнасці або харчовай дозы.
Archiwalny opis siedliska
Pomiary odczynu podłoża na naturalnych stanowiskach w Europie Południowo-Zachodniej wykazały wartości pH gleby rzędu 7,0–7,2 w warstwie darniowej.
[23]W regionach o łagodnym klimacie oceanicznym (np. w Galicji) pierwsze owocniki potrafią pojawiać się w sprzyjających warunkach już od końca zimy (luty–marzec).
[23]Stanowiska w Europie dokumentowane są często w siedliskach antropogenicznych, m.in. na trawnikach miejskich, przydrożach i nieużytkach.
[23]Archiwalny opis siedliska
W Europie Północnej owocniki notowane są najczęściej w maju i czerwcu, a w chłodniejszych strefach sporadycznie także w miesiącach letnich.
[26]- Вынікі, пададзеныя ў крыніцах — Колькасць спор на базідыі
- Liczba zarodników na jednej podstawce wynosi 4. [3] [13]
Metody i zapisy źródłowe — Owocniki z Orozko,Bizkaia,820m,31V2014,leg/det JA Muñoz,BAR2014053103, oraz Pesadas de Burgos,1030m,27IV2025,leg/det JA Muñoz. Nie wiadomo, czy każda liczba dotyczy jednego czy obu zbiorów.
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „tetraspóricos; liczba zarodników na podstawce, nie N próby.” [13]
Obecność wyrostka wnęki bazydiospory — zapis źródłowy: „apiculadas; obecność wyrostka bez niepodanej orientacji.” [13]
Długość podstawki — zapis źródłowy: „Basidios de hasta22×7µm; górna granica długości bez zgadywania dolnej.” [13]
Kształt podstawki; Organizacja skórki kapelusza; Kształt komórki końcowej skórki kapelusza; Barwa zarodnika w mikroskopie; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Wynik jawnie podany w opisie gatunku.” [13]
Szerokość podstawki — zapis źródłowy: „Basidios de hasta22×7µm; górna granica szerokości bez zgadywania dolnej.” [13]
Wystawanie komórek końcowych skórki — zapis źródłowy: „elementos terminales levantados” [13]
Szerokość komórki końcowej skórki kapelusza — zapis źródłowy: „elementos terminales ... cilíndricos,de hasta×5µm; szerokość wyłącznie komórek końcowych.” [13]
Cyjanofilia zarodników — zapis źródłowy: „cianófilas; medium i protokół niepodane.” [13]
Długość zarodnika — zapis źródłowy: „(4.0–)5.1±0.65(–6.0)µm; jawne granice i osobna średnia±nieokreślony parametr.” [13]
Iloraz długości i szerokości zarodnika — zapis źródłowy: „Q=(1.5–)1.7±0.10(–1.9), raportowane przez autora, nie obliczone z niezależnych krańców.” [13]
Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „(2.8–)3.0±0.22(–3.5)µm; jawne granice i osobna średnia±nieokreślony parametr.” [13]
Metody i zapisy źródłowe — Zarodniki i podstawki z opisu C.gambosa w Lugo. Typowa kolekcja JAD130324-1; brak jednoznacznego przypisania każdej wartości konkretnemu voucherowi.
Liczba zarodników na jednej podstawce — zapis źródłowy: „Basidios tetraspóricos” [3]
Barwa zarodnika w mikroskopie; Kształt zarodnika; Powierzchnia zarodnika — zapis źródłowy: „Wynik jawnie podany w opisie gatunku.” [3]
Długość zarodnika; Szerokość zarodnika — zapis źródłowy: „Esporas5–7×3–4µm” [3]
Metody i zapisy źródłowe — Podstawki opisane w muzealnej karcie Calocybe gambosa; brak N, vouchera i odczynnika.
Obserwowanie ziarnistości siderofilnych podstawek — zapis źródłowy: „Basidia with siderophilous granulation.” [5]
Metody i zapisy źródłowe — Zarodniki w publicznym polskim atlasie autora; brak N, medium i vouchera każdej liczby.
Будова пладовага цела — першакрынічныя варыянты
Матэрыял: Muñoz 2026 згадвае BAR2014053103 з Orozko,31 мая 2014,820 м, а таксама збор з Pesadas de Burgos,27 красавіка 2025,1030 м, leg./det.J.A.Muñoz. Невядома, ці кожны лік апісання паходзіць з адной або абедзвюх калекцый.
Апісанне: Аўтар прыводзіць шапку 60–150 мм, спачатку паўшарападобную, затым выпуклую і плоска-выпуклую, з распасцёртым краем; край спачатку падагнуты. Скурка здымаецца, паверхня сухая, матавая і гладкая. Пласцінкі вельмі частыя, вузкія, прырослыя або выемчастыя, з суцэльным краем. Ножка 50–100×20–40 мм, цыліндрычная, выгнутая, крыху пашыраная каля асновы, суцэльная і валакністая.
Абмежаванні: Памеры меншых пладовых цел з польскага атласа захаваны як асобны варыянт з крайнімі межамі. Узрост і часткі розныя: губчатая мякаць старой шапкі не азначае пустую ножку. Мучная нота смаку не заменена тэгам паху. Лёгкая даўкасць і часам слабы бугарок застаюцца як у арыгінале, без пазбаўлення іх кваліфікатараў.
Цеплавая апрацоўка і пах — атласны апіс
Вынік крыніцы: Tejkal і Sojka ў чэшскім атласе пішуць, што моцны мучны пах пасля цеплавой апрацоўкі слабне, але не знікае. Запісана выключна зніжэнне інтэнсіўнасці гэтай ноты, без сцвярджэння пра поўнае знікненне або змену ўсяго профілю паху.
Умовы і ўзровень: Крыніца не падае канкрэтнага метаду награвання, часу, тэмпературы, памеру пробы ці сэнсарнага тэсту. Захаваны даслоўны агульны тэрмін апрацоўкі і яўны ўзровень атласа. Не дапісваліся варэнне ці інструкцыі, якія гарантуюць бяспеку.
Мікраскапія і дыяпазон вымярэнняў
Споры: Muñoz 2026 падае яўныя межы 4–6×2,8–3,5 мікраметра і сярэднія 5,1 і 3,0 са знакам ± без вызначэння яго тыпу. Q мае пазначаныя аўтарам межы 1,5–1,9 і сярэдняе 1,7. Alonso 2016 падае 5–7×3–4 мікраметры; атлас Gryc 4–6×2–3,5. Дыяпазон не ствараўся шляхам аднімання SD або Q з незалежных крайніх восяў.
Анатомія: Споры эліпсоідныя, у Alonso таксама цыліндрычныя, гладкія і гіялінавыя; Muñoz канстатуе цыянафільнасць, апікулюс і неамілоіднасць. Базідыі булавападобныя, чатырохспоравыя, да 22×7 мікраметраў. Скурка тыпу cutis мае прыўзнятыя цыліндрычныя канцавыя клеткі да 5 мікраметраў шырынёй; спражкі апісаны ў яе гіфах.
Метады і абмежаванні: Адсутнасць N, каліброўкі і прыпісвання кожнага значэння да ваўчара. Не дапісваліся асяроддзе і рэактыў Мельцэра. Muñoz піша пра неназіранне цыстыдаў; цяперашні выбар present/absent не дазваляе сумленна замяніць гэта пэўнай адсутнасцю. Кармінафільнасць і сідэрафільная грануляцыя, апісаныя ў розных крыніцах, не вызначаюць аўтаматычна тып гранул. З пашкоджанай адзінкі „m m” у нарвежскай картцы новыя мікраметры не выводзіліся.
Graziosi 2025: матэрыял і схемы эксперыментаў
Культуры і штам: Выдзелена 20 культур Calocybe gambosa з пладовых цел з Апенін. У эксперыментах з Poa trivialis выкарыстоўваўся штам Calgam 12; тры іншыя штамы паходзілі з даследаваных кругоў. Культываванне праводзілі на асяроддзі M + P, якое спалучае MMN і PDA, пры тэмпературы 22,5°C.
Раздзеленыя эксперыменты: Прамы ўплыў міцэлію на расліны вывучалі на інакуляваным субстраце з кантролем без інакуляту. Дзеянне лятучых злучэнняў даследавалі ў злучаных парах чашак, якія аддзяляюць расліны ад міцэлію. Уплыў растваральных рэчываў ацэньваўся асобна. Вынікі кантактнага эксперыменту ex situ не з'яўляюцца вымярэннем усёй папуляцыі ў прыродзе.
Верыфікацыя распаўсюджання — абсяг і абмежаванні
Матэрыял: Polskie wpisy z badań etnomykologicznych, voucher WA0000071035, zgłoszona sekwencja MK028896; dodatkowo polski atlas i przewodnik CILP.
Абсяг прачытання: Поўны тэкст.
Дата агляду: 20.10.2026.
Абмежаванні: Новае вызначэнне не праводзілася, паслядоўнасці самастойна не адбіраліся і не аналізаваліся. Даты адзінкавага збору не вызначаюць поўны сезон.
Верыфікацыя распаўсюджання — абсяг і абмежаванні
Матэрыял: Polskie kolekcje autora atlasu z Juraty.
Абсяг чытання: Фрагменты крыніц.
Прачытаны фрагмент крыніцы; поўны тэкст і метады не правяраліся.
Дата прагляду: 21.10.2026.
Абмежаванні: Крынічнае вызначэнне і абсяг паняцця захаваны. Не дэкларавалася новае даследаванне ўзораў або чытанне ўсіх публікацый, цытаваных крыніцай.
Верыфікацыя распаўсюджання — абсяг і абмежаванні
Матэрыял: Uwierzytelnione dzikie owocniki z Bežanija koło Belgradu. Badanie składu liofilizowanego homogenatu nie podaje daty zbioru ani liczby pojedynczych owocników.
Абсяг прачытання: Поўны тэкст.
Дата прагляду: 29.10.2026.
Верыфікацыя распаўсюджання — абсяг і абмежаванні
Матэрыял: Owocniki z trzech kręgów w Montefiorino, Emilia-Romania, Włochy; tożsamość potwierdzona morfologicznie i molekularnie. Termin analiz roślinności nie jest krajowym zwykłym sezonem owocnikowania.
Абсяг прачытання: Поўны тэкст.
Дата прагляду: 29.10.2026.
Абсяг распрацоўкі
Патрабаваныя праверкі ўрэгуляваны.
Прававая аснова і абсяг ацэнкі
Аналітычныя вынікі
Склад і лабараторная актыўнасць
- Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле
- Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 3,82 g/100g (трэгалоза, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 0,04, ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 0,08 g/100g (фумаравая кіслата, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 0,01, ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 0,7132 µg/mg (аскарбінавая кіслата, экстракт, у пераліку на масу экстракту, стандартнае адхіленне: 0,0394, водны экстракт пладовых цел, узор 31, фракцыя для вызначэння вітамінаў, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 4,04 g/100g (агульнае ўтрыманне цукроў, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 0,04, ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 16 g/100g (бялкі, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 2, ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы з Сербіі, сярэдняе значэнне, каэфіцыент пераліку азоту ў бялок: 4,38). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 10,6 g/100g (попел, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 0,9, ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 0,22 g/100g (манітол, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 0,01, ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 8,44 g/100g (попел, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 0,1, падсушаныя на паветры парашкападобныя пладовыя целы, узор 31, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 7,8 µg/100g (α-такаферол, прэпарат з пладовых цел, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 0,4, ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 2,8 g/100g (шчаўевая кіслата, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 0,2, ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 16,9 g/100g (агульнае ўтрыманне арганічных кіслот, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 0,6, ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 33,95 g/100g (бялкі, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 0,17, падсушаныя на паветры парашкападобныя пладовыя целы, узор 31, сярэдняе значэнне, каэфіцыент пераліку азоту ў бялок: 4,38). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 72 g/100g (вугляводы, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 1, ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 1,5 g/100g (тлушч, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 0,3, ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 11,3 g/100g (яблычная кіслата, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 0,7, ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 1,54 g/100g (тлушч, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 0,15, падсушаныя на паветры парашкападобныя пладовыя целы, узор 31, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 25,34 g/100g (вугляводы, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 1,85, падсушаныя на паветры парашкападобныя пладовыя целы, узор 31, сярэдняе значэнне). [20]
Колькаснае ўтрыманне кампанента ў матэрыяле: 1,45 g/100g (хінная кіслата, прэпарат з пладовых цел, паўторныя вымярэнні, колькасць паўтораў: 3, у пераліку на сухую масу, стандартнае адхіленне: 0,04, ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20] - Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот
- Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,14 % (C20:0, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 1,3 % (C22:0, у профілі тлустых кіслот, прыведзенае значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 20,2 % (SFA, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,1, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 3,98 % (MUFA, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,03, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,08 % (C20:2, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,06 % (C10:0, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,67 % (C15:0, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 75,1 % (C18:2 n-6, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,1, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,11 % (C6:0, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,4 % (C16:1, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 10,8 % (C18:0, у профілі тлустых кіслот, прыведзенае значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,05 % (C24:1, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,03 % (C20:1, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,28 % (C14:0, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 11 % (C18:1 n-9, у профілі тлустых кіслот, прыведзенае значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,05 % (C20:5 n-3, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 5,9 % (C18:3 n-3, у профілі тлустых кіслот, прыведзенае значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 3,43 % (C18:1 n-9, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,7 % (C23:0, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,26 % (C18:3 n-3, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,02, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 46,4 % (PUFA, у профілі тлустых кіслот, прыведзенае значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,63 % (C22:0, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,02, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 40,5 % (C18:2 n-6, у профілі тлустых кіслот, прыведзенае значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 1,41 % (C24:0, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,09, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 42,6 % (SFA, у профілі тлустых кіслот, прыведзенае значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,12 % (C12:0, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 75,8 % (PUFA, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,1, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 1,2 % (C20:0, у профілі тлустых кіслот, прыведзенае значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 11 % (MUFA, у профілі тлустых кіслот, прыведзенае значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 13,2 % (C16:0, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,2, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,07 % (C8:0, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 2,51 % (C18:0, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 0,29 % (C17:0, у профілі тлустых кіслот, стандартнае адхіленне: 0,01, сярэдняе значэнне). [20]
Доля кампанента ў профілі тлустых кіслот: 29,3 % (C16:0, у профілі тлустых кіслот, прыведзенае значэнне). [20] - Энергетычная каштоўнасць даследаванага матэрыялу
- Энергетычная каштоўнасць даследаванага матэрыялу: 297,8 kcal/100g (у пераліку на сухую масу, разлічана ў крыніцы, стандартнае адхіленне: 12,07, сярэдняе значэнне). [20]
Энергетычная каштоўнасць даследаванага матэрыялу: 365 kcal/100g (у пераліку на сухую масу, разлічана ў крыніцы, стандартнае адхіленне: 2, сярэдняе значэнне). [20] - Канцэнтрацыя EC50 у пазначаным антыаксідантным тэсце
- Канцэнтрацыя EC50 у пазначаным антыаксідантным тэсце: 2,22 mg/ml (тэст DPPH, экстракт, стандартнае адхіленне: 0,03, метанольны экстракт пладовых цел C. gambosa з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20]
Канцэнтрацыя EC50 у пазначаным антыаксідантным тэсце: 2,4 mg/ml (тэст TBARS, экстракт, стандартнае адхіленне: 0,3, метанольны экстракт пладовых цел C. gambosa з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20]
Канцэнтрацыя EC50 у пазначаным антыаксідантным тэсце: 1,3 mg/ml (тэст з β-каратынам і ліналеатам, экстракт, стандартнае адхіленне: 0,2, метанольны экстракт пладовых цел C. gambosa з Сербіі, сярэдняе значэнне). [20] - Канцэнтрацыя пры абсорбцыі 0,5 у тэсце аднаўленчай здольнасці
- Канцэнтрацыя пры абсорбцыі 0,5 у тэсце аднаўленчай здольнасці: 0,89 mg/ml (тэст аднаўленчай здольнасці з ферыцыянідам і берлінскай блакітам, стандартнае адхіленне: 0,02, абсорбцыя ў канчатковай кропцы: 0,5, сярэдняе значэнне). [20]
- Аднаўленчая здольнасць у аналізе Фоліна–Чакальтэу
- Аднаўленчая здольнасць у аналізе Фоліна–Чакальтэу: 24,99 µgGAE/mg (метад Фоліна–Чакальтэу, экстракт, у пераліку на масу экстракту, у пераліку на масу экстракту, стандартнае адхіленне: 4,25, метанольны экстракт пладовых цел, узор 31, калібравальны стандарт: галавая кіслата, сярэдняе значэнне). [20]
Аднаўленчая здольнасць у аналізе Фоліна–Чакальтэу: 23,08 µgGAE/mg (метад Фоліна–Чакальтэу, экстракт, у пераліку на масу экстракту, у пераліку на масу экстракту, стандартнае адхіленне: 0,67, водны экстракт пладовых цел, узор 31, калібравальны стандарт: галавая кіслата, сярэдняе значэнне). [20]
Аднаўленчая здольнасць у аналізе Фоліна–Чакальтэу: 29,9 mgGAE/g (метад Фоліна–Чакальтэу, экстракт, у пераліку на масу экстракту, у пераліку на масу экстракту, стандартнае адхіленне: 0,1, метанольны экстракт пладовых цел C. gambosa з Сербіі, калібравальны стандарт: галавая кіслата, сярэдняе значэнне). [20]
Calocybe gambosa; Ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы, не экстракт; Bežanija, Serbia; сухая маса
- Лімонная кіслата
- 1,3 ± 0,2 g/100g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[16]
Calocybe gambosa; Спелыя пладовыя целы, высушаныя на паветры, voucher31; зыходная сухая маса, не бязводная карэкцыя; Odžak/Glamoč, Bosnia and Herzegovina; 2016-05-28; сухая маса
- Харчовыя валокны агулам
- 23,39 ± 1,32 g/100g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Нерастваральныя харчовыя валокны
- 18,83 ± 0,9 g/100g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Растваральныя харчовыя валокны
- 4,56 ± 0,43 g/100g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Бэта-глюкан
- 5,04 ± 0,15 g/100g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Астаткавая вільготнасць высушанага матэрыялу
- 7,34 ± 0,11 g/100g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Аспарагінавая кіслата
- 12,5 ± 0,18 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Глутамінавая кіслата
- 8,78 ± 0,05 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Аланін
- 5,92 ± 0,04 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Гліцын
- 0,82 ± 0,01 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Серын
- 5,45 ± 0,01 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Трэанін
- 1,85 ± 0 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Аргінін
- 6,38 ± 0,13 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Гістыдын
- 1,08 ± 0,04 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Ізалейцын і лейцын — непадзелены вынік
- 1,45 ± 0,02 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Метыянін
- 0,11 ± 0,01 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Фенілаланін
- 1,59 ± 0,07 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Валін
- 1,44 ± 0,07 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Лізін
- 10,88 ± 0,03 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Тыразін
- 1 ± 0,01 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Пралін
- 0,91 ± 0,09 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- Гуаназін
- 0,01 ± 0 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- 5-AMP
- 0,44 ± 0 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- 5-GMP
- 1,06 ± 0 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- 5-CMP
- 0,34 ± 0 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
- 5-UMP
- 0,46 ± 0 mg/g; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[17]
Calocybe gambosa; Пладовыя целы suszone70°C/24h, гамагенізаваныя; ICP-OES пасля мінералізацыі; Bolu, Turkey (Aladağlar/Yedigöller/Abant); exact site of species not separately given; сухая маса
- Cd
- 0,09 ± 0 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
- Co
- 0,29 ± 0 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
- Cr
- 2,28 ± 0,32 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
- Cu
- 8,32 ± 0 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
- Fe
- 49,2 ± 0,65 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
- Ni
- 1,16 ± 0 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
- Pb
- 2,95 ± 0,23 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
- Zn
- 6,6 ± 0 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
Calocybe gambosa; Gleba0–10cm пасля выдалення дэтрыту, высушаная і прасеяная; асобная матрыца ICP-OES, не пладовыя целы; Bolu, Turkey (Aladağlar/Yedigöller/Abant); 2009; сухая маса
- Cd
- 0,03 ± 0,08 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
- Co
- 0,13 ± 0,02 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
- Cr
- 0,19 ± 0,35 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
- Cu
- 3,56 ± 0,06 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
- Fe
- 67,53 ± 0,09 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
- Ni
- 1,1 ± 0,01 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
- Pb
- 1,9 ± 0,06 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
- Zn
- 8,17 ± 0,01 mg/kg; вызначэнне прыведзена ў крыніцы. Статыстыка: стандартнае адхіленне.[18]
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У даследаваннях біяхімічнага складу пладовых цел аналізавалі пажыўны профіль, вугляводы, арганічныя кіслоты і ліпіды.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Сухая маса пладовых цел утрымлівае ў сярэднім 16–34% сырога бялку, каля 1,5% тлушчу, 8–10% попелу і 25–72% вугляводаў (у тым ліку харчовыя валокны і бэта-глюканы).
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Сярод свабодных цукроў і арганічных кіслот вызначаны трэгалоза (3,82 г/100 г сухой масы), манітол, а таксама яблычная (11,3 г/100 г) і шчаўевая кіслоты.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У ліпідным профілі дамінуюць поліненасычаныя тлустыя кіслоты, перш за ўсё лінолевая кіслата (C18:2n6, якая складае 40–75% кіслотнай фракцыі), а таксама пальміцінавая кіслата (C16:0).
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У тканках выяўлена прысутнасць такаферолаў, у тым ліку альфа-такаферолу ў колькасці каля 7,8 µg/100 г сухой масы.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Варыятыўнасць профілю тлустых кіслот адлюстроўвае адрозненні ў спеласці пладовых цел і ўмовах асяроддзя пражывання.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Метанолавыя экстракты паказваюць утрыманне поліфенолаў на ўзроўні каля 25–30 мг эквівалентаў галавай кіслаты на грам экстракту.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У лабараторных тэстах выцяжкі з пладовых цел нейтралізуюць свабодныя радыкалы ў тэсце DPPH (EC₅₀ парадку 0,6–2,2 мг/мл) і інгібіруюць перакіснае акісленне ліпідаў.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У тэстах мікраразвядзенняў экстракты дэманстравалі ўмеранае дзеянне па прыглушэнні росту грамстаноўчых і грамадмоўных бактэрый.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У супрацьгрыбковых тэстах in vitro экстракты абмяжоўвалі рост цвілевых штамаў з родаў Aspergillus і Penicillium.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Мадэльныя даследаванні паказалі ўплыў экстрактаў на прыглушэнне выпрацоўкі пігментаў і міжклетачнай камунікацыі ў Pseudomonas aeruginosa.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Біяхімічны склад пладовых цел у значнай ступені залежыць ад сталасці грыбоў і спосабу падрыхтоўкі і сушкі матэрыялу.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Харчовыя валокны складаюць больш за 23% сухой масы сушанага матэрыялу, з якіх каля 5% прыпадае на фракцыю бэта-глюканаў.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Водныя фракцыі забяспечваюць растваральныя пептыды і поліцукрыды з гідрафільнымі ўласцівасцямі.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У выцяжках вызначана прысутнасць вітамінаў групы B (тыяміну B₁, рыбафлавіну B₂, ніяцыну B₃), а таксама аскарбінавай кіслаты і вітаміну D.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Высокаэфектыўная вадкасная храматаграфія (ВЭВХ) дазваляе дакладна раздзяляць вітамінныя і амінакіслотныя фракцыі ў выцяжках з грыба.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Профіль рухомых фаз, які выкарыстоўваецца ў аналізах, уключае фасфатныя буферы і градыенты ацэтанітрылу.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Антыаксідантныя ўласцівасці, выяўленыя ў біяхімічных тэстах, адносяцца да мадэльных сістэм і не азначаюць прамога тэрапеўтычнага дзеяння пасля спажывання.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Суадносіны ненасычаных кіслот да насычаных у тлушчы складаюць у сярэднім больш за 1,0, што характэрна для шапкавых грыбоў.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Сярод свабодных амінакіслот, прысутных у тканках, дамінуюць аспарагінавая кіслата, глутамінавая кіслата, лізін і аргінін.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У экстрактах прысутнічаюць монафасфаты нуклеазідаў, між іншым 5′-GMP і 5′-UMP, якія ўплываюць на смак умамі.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Высокая доля глутамінавай кіслаты і нуклеатыдаў вызначае выразныя смакавыя якасці кулінарных выцяжак з майскага грыба.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
У клетачных тэстах in vitro (тэст MTT) часткова ачышчаныя пептыдныя фракцыі дэманстравалі ўмеранае інгібіраванне выжывальнасці мадэльных клетачных ліній.
Найважнейшыя рэчывы і іх дзеянне
Лабараторныя эксперыменты на клетачных культурах не з'яўляюцца доказам супрацьпухліннага дзеяння ў людзей.
Склад даследаваных пладовых цел
Сербія: Petrović і інш.2022 даследавалі ліяфілізаваныя гамагенізаваныя пладовыя целы з Bežanija, пацверджаныя J.Glamočlija і дэпанаваныя без указанага нумара. На 100 г сухой масы табліца 1 падае м.інш. бялок 16±2 г, тлушч 1,5±0,3 г, вугляводы 72±1 г, попел 10,6±0,9 г і энергію 365±2 ккал. Бялок разлічаны па азоце з каэфіцыентам 4,38.
Боснія і Герцагавіна: Radović і інш.2022 даследавалі спелыя пладовыя целы ад 28 мая 2016, лугі Odžak/Glamoč, ваўчар 31. Высушаныя на паветры і здробненыя ў парашок: бялок 33,95±0,17 г, тлушч 1,54±0,15 г, вугляводы 25,34±1,85 г і харчовыя валокны 23,39±1,32 г на 100 г зыходнай сухой масы. Нерастваральныя валокны 18,83±0,90 г, растваральныя 4,56±0,43 г, β-глюкан 5,04±0,15 г.
Параўняльнасць: Абедзве працы падаюць тры паўторы вызначэнняў, а не тры незалежныя калекцыі. Для баснійскага матэрыялу паведамляецца пра 7,34±0,11% рэшткавай вільгаці; яго не пералічвалі без крыніцы на бязводную масу. Іншы спосаб вызначэння вугляводаў не дазваляе разглядаць абодва сярэднія як біялагічны мін–макс віду. Кампаненты, якія не маюць опцыі ў біялагічным полі, запісаны там, дзе падыходзяць, у існуючай структуры аналітычных вынікаў.
Вітаміны, амінакіслоты і неадпаведнасці запісу
Вітаміны: У Radović 2022 табліца 3 адносіць вітаміны да 100 г экстракту. Для метанолу прыведзена B1=292,15±4,62 мг,B2=77,82±5,16 мг,B3=206,64±5,22 мг; для вады адпаведна 317,26±6,15;76,51±6,43;178,56±8,51 мг. Водны экстракт мае таксама B6=24,77±2,07 мг і C=71,32±3,94 мг; цыклагексанавы E=4080,76±65,98 мг і D=469,23±14,35 мг. Гэта не колькасці ў 100 г свежых пладовых цел.
Амінакіслоты і нуклеатыды: Табліца 4 тычыцца мг/г сухога матэрыялу. Аб'яднаны вынік ізалейцын/лейцын 1,45±0,02 запісаны як адзін непадзелены вынік, без прыпісвання ўсёй колькасці абодвум злучэнням. Невыяўлены адэназін не лічыўся нулём без указанай мяжы выяўлення.
Канфлікты: Для цытыдыну і ўрыдыну тэкст прыводзіць 0,12 і 0,30 мг/г, але табліца 0,38 і 0,58 мг/г. Захаваны абодва арыгіналы, без асераднення. У табліцы DPPH загаловак маеµg/ml,а радокµg/l; тэкст зноўµg/ml. Гэтаму неадназначнаму выніку не прысвоена пэўная адзінка. У табліцы тлустых кіслот Petrović 2022 пазначэнні C18:3 n 3 і C22:1 n 9 не супадаюць са слоўнымі назвамі.
Антыаксідантныя аналізы экстрактаў
Матэрыял і вынік: Petrović 2022,табліца 3: метанольны экстракт з ліяфілізаваных пладовых цел з Сербіі. EC50 у мг/мл: DPPH2,22±0,03;β-каратын/ліналеат 1,3±0,2;TBARS2,4±0,3. Канцэнтрацыя пры абсарбцыі 0,5 у пробе аднаўленчай здольнасці складае 0,89±0,02 мг/мл. Кожны тэст захаваны асобна.
Folin–Ciocalteu: Petrović 2022:29,9±0,1 мгGAE/г экстракту. Radović 2022:24,99±4,25 мкгGAE/мг для метанольнага экстракту і 23,08±0,67 для воднага. Гэта вынік тэсту, аднесены да эталона галавай кіслаты і масы экстракту, а не непасрэдная колькасць кожнага фенольнага злучэння.
Абмежаванні: Хімічныя даследаванні in vitro не вызначаюць лячэбнага дзеяння спажытага грыба ці клінічнай дозы. Канфлікт адзінак DPPH у другой працы застаецца аддзеленым ад зразумелага выніку першай; агульны дыяпазон з розных экстрактаў не выводзіўся.
Клеткавыя і супрацьмікробныя даследаванні
Даследаванні клетак: Radović 2022 апісвае пептыдную фракцыю, а не чысты адзіночны прэпарат. У MTT: IC50 dlaLS174=168,87±9,72 мкг/мл, а для нармальнай liniiMRC5=197,86±3,70 мкг/мл. Водны і метанольны экстракты не дасягнулі IC50 да 200 мкг/мл у даследаваных HeLa,A549,LS174 і MRC5. Гэтыя вынікі не пераносіліся на эфектыўнасць тэрапіі пухлін або бяспеку любой порцыі ежы.
Экстракты: Petrović 2022 параўноўвае метанольны экстракт з пладовых цел супраць панэлей з васьмі бактэрый і васьмі грыбоў, з асобнымі MIC/MBC/MFC і спробамі ацэнкі ўплыву на quorum sensing. Наяўныя два варыянты панэлей не адпавядаюць гэтаму матэрыялу; яму не прыпісвалі неадпаведную панэль з шасці грыбоў.
Першакрынічны шлях: Petrović 2022 цытуе Angelini, Tirillini і Venanzoni 2012 пра экстракты культур. Прачытаны запіс выдаўца, анатацыя і індэксаваны фрагмент, але PDF быў 403. З непрачытанай табліцы не запісваліся новыя MIC, і лабараторнае дзеянне не называлася ўкаранёным лячэбным прымяненнем.
Спажыванне, традыцыя і харчовы эксперымент
Этнамікалогія: Kotowski 2019 дакументуе тры мазавецкія харчовыя згадкі, з ваўчарам і заяўленай паслядоўнасцю. Agelet і Vallès 2003 прыводзяць народнае выкарыстанне пладовых цел у Пальярсе ў якасці ежы, супу або настою пры кішачных недамаганнях. Увесь праект меў 264 інтэрв'ю; гэта не былі 264 асоб, якія ўжывалі радоўку майскую.
Сіла падставы: Табліца Agelet 2003 і метады былі сапраўды прачытаныя, разам з ваўчарам BCF40769. Паўтораны нумар не лічыўся другім незалежным экзэмплярам. Традыцыйнае супрацьдыярэйнае і „кішачна-антысептычнае” выкарыстанне не з'яўляецца кантраляваным доказам лячэння. Метадычныя спасылкі на працу 1999/2001 не прачытаныя.
Эксперыментальныя прадукты харчавання: Petrović 2022 распрацавалі аўсянае печыва з шматкамі грыба і ацэнку 24 ненавучаных асоб. У табліцы 5 aroma=4,25±0,74 у абодвух групах, нягледзячы на дэкларацыю паляпшэння водару ў тэксце. Гэтае неадпаведнасць захавана. Харчовы эксперымент не з'яўляецца сертыфікацыяй прадукту, агульным даследаваннем бяспекі або дазволам на абарот у Польшчы.
Паведамленні пасля ўжывання — прычынна-выніковая сувязь
Апулія: Pennisi 2020:69 паведамленняў у 2018, табліца 3 змяшчае два запісы C.gambosa. Аўтары тлумачаць, што спіс аб'ядноўвае вызначэнні міколага з назвамі грыбоў, паведамленымі пацыентамі. Яны не паказваюць, да якой катэгорыі адносяцца абодва гэтыя запісы. Няма падстаў прыпісваць ім зводныя сімптомы, аманіцін ці спецыфічны таксін.
Парма: Cervellin 2018 апісваюць 443 выпадкі з 1996–2016 гадоў, у 397 вызначаны від, табліца 1 пералічвае адзін C.gambosa. Працэдура ўключала ацэнку рэшткаў і спор, але няма асобнага апісання гэтага пацыента або таксіну. Аўтары таксама адзначаюць выпадкі пасля ядомых грыбоў і магчымы ўплыў захоўвання ці прыгатавання.
Непрачытаны далейшы выпадак: Публічны пачатак Romanek/Eyer 2019 апісвае сімптомы праз 10 хв пасля самастойна сабранай вялікай порцыі, названай C.gambosa. Далейшы дыягназ і ідэнтыфікацыя знаходзяцца па-за прачытаным платным фрагментам. Гэта не было названа пацверджанай таксічнасцю радоўкі майскай. Адсутнасць вырашальнай падставы не з'яўляецца доказам таго, што кожнае вызначэнне і порцыя бяспечныя.
Элементы ў пладовых целах і глебе
Матэрыял і метад: Severoğlu 2013: рэгіён Балу ў Турцыі,2009. Грыбы вызначалі мікраскапічна і архівавалі ў Marmara University без указання нумара канкрэтнага ваўчара. Пладовыя целы сушылі і гамагенізавалі, глеба была асобнай пробай 0–10 см. Вызначэнне ICP-OES, эталонныя матэрыялы, тры аналітычныя паўторы.
Вынік: Табліца 2 прыводзіць для пладовых цел у мг/кг сухой масы: Cd 0,09±0,00;Co 0,29±0,00;Cr 2,28±0,32;Cu 8,32±0,00;Fe 49,20±0,65;Ni 1,16±0,00;Pb 2,95±0,23;Zn 6,60±0,00. Гэта сярэднія ± SD, а не відавыя межы ўтрымання. Табліца 3 для глебы змяшчае асобныя вынікі, якія не прыпісваліся пладоваму целу.
Абмежаванні: Першакрынічнае акругленне SD да 0,00 не азначае ідэальнай дакладнасці. Гістарычная табліца таксанаміі і мікарызная пазнака не выкарыстоўваліся як новы доказ. Даследаванне дазваляе апісаць маніторынг матрыц, не даказвае ўкаранёнай біярэмедыяцыі або агульнай бяспекі спажывання з любой тэрыторыі. Старыя нормы з дыскусіі не падаваліся як заканадаўства, дзеючае сёння.
Экалагічныя даследаванні
Польшча — распаўсюджанне і сезон
Матэрыял: Kotowski,Pietras і Łuczaj 2019 даследавалі 695 інтэрв'ю ў 38 мазавецкіх населеных пунктах у гадах 2014–2018. C.gambosa мае тры згадкі пра спажыванне, асобнік WA0000071035 і заяўленую паслядоўнасць MK028896; табліца паведамляе пра супадзенне 99,70% з UDB000593. Новы аналіз ДНК не праводзіўся.
Сезон: Польскі даведнік CILP і атлас падаюць красавік–чэрвень; дыяпазон месяцаў 4–6 падрыхтаваны для польскага кантэксту. Gryc адзначае лакальна май–чэрвень. Зімовыя іспанскія даты, нарвежскія адсоткі і летнія горныя назіранні чэхаў не пераносіліся на Польшчу.
Экалогія: У Польшчы апісваюцца лугі,пашы,паркі,зараснікі,ускрайкі і прагалы лясоў, а таксама вапнавыя глебы. Вырастанне кругамі ці групамі не вызначае мікарызнага партнёра. Адсутнасць самастойнага вывучэння кніг з агульнай бібліяграфіі атласа застаецца відавочным завяршэннем гэтага шляху цытавання.
Глеба — вымярэнне і перавага
Lugo: Alonso 2016 вымераў pH трох мясцазнаходжанняў у Lugo:7,2;7,2;7,0. Гэта была верхняя глеба да 10 см, высушаная на паветры і прасеяная, вымярэнне 10 г у 25 мл дыстыляванай вады, вымяральнік AD12. Гэта вынікі канкрэтных іспанскіх мясцазнаходжанняў, а не аптымальны дыяпазон усяго віду.
Bolu: Severoğlu 2013 падае для глебы каля даследаваных пладовых цел pH5,87. Матэрыял з Турцыі 2009, вымярэнне ў вадзе, іншае мясцазнаходжанне і метад. Абодва вынікі не зводзіліся да адзінай безумоўнай рэакцыі, якой аддае перавагу від.
Model: Цяперашняе поле колькаснага pH мае закрытыя ўмовы PL/KCl. Не запісана Іспанія ці Турцыя як Польшча, а таксама воднае вымярэнне як KCl. Дадзеныя і іх дакладныя ўмовы захаваны для пашырэння мадэлі ў наступным прагоне.
Сувязі з раслінамі і іншыя ўжыванні
Кругі і палявы кантэкст: Даследаваліся тры ведзьміны кругі ў Montefiorino ў Апенінах, у рэгіёне Эмілія-Раманья ў Італіі, на вышыні каля 800–900 м н.уз.м. Склад расліннасці ацэньваўся ў красавіку і маі 2024 г. Таеснасць пладовых цел пацверджана марфалагічна і малекулярна.
Выснова аўтараў: Аўтары даследавалі тры ведзьміны кругі і Poa trivialis. Яны апісваюць каланізацыю каранёў і абмежаванне росту пры кантакце з міцэліем, а рост парасткаў пры ўздзеянні лятучых арганічных злучэнняў. Гэта дзве розныя ўмовы; іх не аб'ядноўвалі ў адну безумоўную прымету «стымулюе рост» ці «мікарызны».
Ужыванне і межы: Знойдзены даследаванні складу, структур поліцукрыдаў, экстрактаў, культур, узаемадзеяння з раслінамі і біяманіторынгу, а таксама традыцыйнае народнае выкарыстанне. У гэтым прагоне не пацверджана ўкаранёнага клінічнага, фарбавальнага ці прамысловага прымянення. Перспектывы будучага культывавання ці выкарыстання метабалітаў не з'яўляюцца доказам гатовага прадукту. Наступныя непрачытаныя крыніцы і спасылкі захаваны ў рэестры.
Крынічная дакументацыя
Высновы крыніцы: Матэрыял Calocybe gambosa у працы Petrović і суаўтараў (2022) сабраны ў Бежаніі каля Бялграда ў Сербіі. Гэта месца збору, выкарыстанага ў даследаванні; яно не вызначае ўсяго арэала або частаты сустракальнасці віду ў Сербіі.
Крынічная дакументацыя
Высновы крыніцы: У працы, якая датычыцца месцазнаходжання Calocybe gambosa у Мантэфіярына, у правінцыі Модэна ў Італіі, пазначана вышыня каля 800–900 м н. у. м. Перыяд сакавік–чэрвень названы перыядам плоданашэння пры разліку кліматычнай характарыстыкі месцазнаходжання. Гэта не даты асобных збораў і не агульнаітальянскі каляндар плоданашэння.
Асяроддзе пражывання і распаўсюджанне
Potwierdzony zasięg występowania
Wszystkie obszary potwierdzone w zapisanych danych źródłowych.
Крыніцы
- Analysis of Plant–Fungus Interactions in Calocybe gambosa Fairy Rings
- Agelet A. & Vallès J. 2003. Studies on pharmaceutical ethnobotany in the region of Pallars (Pyrenees, Catalonia, Iberian Peninsula). Part III. Medicinal uses of non-vascular plants. Journal of Ethnopharmacology84:229–234. DOI 10.1016/S0378-8741(02)00320-3.
- Alonso Díaz, Julián 2016. Calocybe gambosa en el municipio de Lugo y características de las zonas de micetación. Tarrelos18:29–34. (także [23])
- Bielawska K. 2018. Bezpieczne grzybobranie. Jadalne gatunki grzybów i podobne do nich gatunki trujące. CILP, wydanieII rozszerzone, konsultacja A.Szczepkowski. ISBN978-83-65659-44-6.
- Gro Gulden 1998. Naturhistorisk museum, Oslo: Vårfagerhatt / St.George’s Mushroom. (także [26])
- Mirosław Gryc. Grzyby Puszczy Knyszyńskiej: Calocybe gambosa. (także [25])
- Kotowski M.A., Pietras M. & Łuczaj Ł.2019. Extreme levels of mycophilia documented in Mazovia, a region of Poland. Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine15:12. DOI 10.1186/s13002-019-0291-6.
- D20141408.pdf (także [11])
- D20260258.pdf (także [12])
- José A. Muñoz 2026. Calocybe gambosa. Fichas Micológicas1011, ISSN2660-633X; aktualizacja15III 2026.
- Karel Tejkal & Vladimír Sojka. Myko.cz: Calocybe gambosa. (także [28])
- Pennisi L., Lepore A., Gagliano-Candela R., Santacroce L. & Charitos I.A. 2020. A Report on Mushrooms Poisonings in 2018 at the Apulian Regional Poison Center. OAMJMS8(E): 616–622. DOI 10.3889/oamjms.2020.4208.
- Petrović J., Fernandes Â., Stojković D., Soković M., Barros L., Ferreira I.C.F.R., Shekhar A. & Glamočlija J. 2022. A Step Forward Towards Exploring Nutritional and Biological Potential of Mushrooms: A Case Study of Calocybe gambosa (Fr.) Donk Wild Growing in Serbia. Polish Journal of Food and Nutrition Sciences72(1): 17–26. DOI 10.31883/pjfns/144836. (także [30])
- Radović J., Leković A., Damjanović A., Kopanja Đ., Dodevska M., Stanojković T., Marinković T., Jelić Č. & Kundaković-Vasović T. 2022. St. George’s mushroom, Calocybe gambosa (Fr.) Donk: A promising source of nutrients and biologically active compounds. Acta Alimentaria51(1): 134–144. DOI 10.1556/066.2021.00227. (także [31])
- Severoğlu Z., Sümer S., Yalçın B., Leblebici Z. & Aksoy A. 2013. Trace metal levels in edible wild fungi. Int.J.Environ.Sci.Technol.10:295–304. DOI 10.1007/s13762-012-0139-2.
- Snowarski M. Atlas grzybów Polski: Calocybe gambosa. Publiczna wersja opisu.
- C.gambosa — wyniki właściwe dla materiału i badania.
- Codex W12: źródłowy zakres odczytu20X 2026; nie zastępuje oryginalnych prac.
- Marek Snowarski; grzyby.pl; gęśnica wiosenna
- Fredi Kasparek; Natur-in-NRW; Mairitterling/Maipilz
- NCBI Taxonomy; Calocybe gambosa; taxid 56469
- Vaz et al. 2011; Chemical composition of wild edible mushrooms...; DOI 10.1016/j.foodchem.2010.11.063