Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Kępkowiec jasnobrązowy

Lyophyllum decastes

Jadalny
JadalnyOcena autora źródła.

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Kępkowiec jasnobrązowy to okazały grzyb kapeluszowy, rosnący w gęstych kępach liczących nawet kilkadziesiąt zrośniętych trzonów. Kapelusz ma średnicę od 4 do 12 cm, barwę popielatą po orzechowobrązową oraz falisty brzeg. Blaszki są gęste, początkowo białawe, z wiekiem kremowe do brązowawych, lecz nigdy różowe. Miąższ jest biały, chrząstkowaty i wybitnie sprężysty, o łagodnym smaku oraz delikatnym aromacie. To ceniony, bardzo smaczny i obficie plonujący jesienny grzyb jadalny.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt półkulisty, wypukły, płaski lub wklęsły; u młodych owocników — spłaszczony.
Powierzchnia
Powierzchnia kapelusza może być lśniąca lub sucha.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza może być gładka, a u starych owocników może być fałdowana.
Pokrycie
Powierzchnia kapelusza jest oprószona.
Kolor
Kapelusz może być brązowy, ochrowobrązowy, szarobrązowy, szary lub jasnobrązowy.
Ułożenie brzegu
U młodych owocników brzeg kapelusza jest podwinięty.
Profil krawędzi
Profil krawędzi jest ostry.
U starych owocników profil krawędzi jest ostry.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 30 do 150 milimetrów.
Środek
Kapelusz ma garbek.
Skórka
W wilgotnych warunkach skórka kapelusza jest częściowo ściągalna.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę blaszkową.

Blaszki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Blaszki są przyrośnięte do trzonu.
Szerokość przyrośnięcia hymenoforu
Blaszki są szeroko przyrośnięte.
Zbieganie hymenoforu po trzonie
Blaszki zbiegają ząbkiem po trzonie.
Barwa
Hymenofor może być biały, brązowawy, kremowy, szary, szarobrązowy lub białawy.
Barwa blaszek po uszkodzeniu
Po uszkodzeniu lub nacisku blaszki nie zmieniają barwy.
Ostrze
Ostrze blaszki jest karbowane.
Zróżnicowanie długości blaszek
Blaszki mają nierówne długości.
Rozstaw
Blaszki są gęste.
Szerokość
Wysokość blaszek może wynosić do 10 milimetrów.
Blaszeczki
Stwierdzono obecność blaszeczek.

Trzon i podstawa

Położenie
Trzon ma położenie centralne.
Kształt
Trzon może mieć kształt walcowaty, a u młodych owocników może mieć kształt maczugowaty.
Podstawa
Podstawa trzonu może być walcowata lub zgrubiała, a u młodych owocników może być maczugowata.
Kolor
Trzon może być białawy, brązowawy lub szarawy, u młodych owocników może być białawy, a u dojrzałych owocników może być szarawy.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia trzonu jest gładka.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu może być włóknista. U młodych owocników może być oprószona. U dojrzałych owocników może być naga lub włóknista.
Wnętrze
Trzon jest pełny.
Konsystencja
Trzon jest włóknisty.
Długość
Trzon może mieć długość od 45 do 200 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 8 do 20 milimetrów.
Wygięcie osi
Trzon jest wygięty.

Miąższ

Barwa
Miąższ może być biały lub białawy.
Twardość i zwartość
Miąższ jest zwarty.
Smak
Ma słaby smak.
Sprężystość
Miąższ, również w kapeluszu, jest sprężysty.
Typ konsystencji miąższu
W kapeluszu miąższ jest gumowaty.
Zapach
Zapach miąższu może być słaby, mączny; może być przyjemny; może być nieprzyjemny; może być niewyróżniający się; może być niewyczuwalny.
Grubość
Miąższ jest cienki.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach liściastych, w lasach iglastych, na przydrożach, w parkach i ogrodach, w lasach mieszanych lub na łąkach.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba, drewno zagrzebane lub ściółka.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać kępkami, szeregami, kręgami, pojedynczo, w grupach lub być zrośnięte.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od września do listopada.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Jadalny

Prawo

Ochrona
W Polsce nie podlega ochronie gatunkowej.
Handel
W Polsce nie jest dopuszczony do obrotu handlowego ani do produkcji przetworów grzybowych.

Z czym można pomylić

1 / 2

FAQ

Czy kępkowiec jasnobrązowy jest grzybem jadalnym?

Tak, jest cenionym grzybem jadalnym o zwartej, przyjemnie chrupkiej konsystencji miąższu.

W jaki sposób rosną jego owocniki?

Wyrastają w gęstych, zbitych kępach, z wieloma trzonami zrośniętymi ze sobą u podstawy.

Czy można go spożywać w stanie surowym?

Nie, na surowo jest ciężkostrawny i wymaga uprzedniej obróbki termicznej.

Gdzie najczęściej można go spotkać w naturze?

Występuje w lasach, parkach, na poboczach dróg i w ogrodach na bogatym w próchnicę podłożu.

W jakim okresie w roku pojawiają się owocniki?

Główny okres owocnikowania przypada na jesień, od września do listopada.

Jak ten gatunek jest postrzegany w Japonii?

Jako „hatake-shimeji” cieszy się ogromnym uznaniem kulinarnym i kulturowym.

Jaką konsystencję wykazuje miąższ po ugotowaniu?

Pozostaje jędrny, sprężysty i delikatnie chrupki, nie rozgotowując się na papkę.

Jakie wymagania sanitarne wiążą się z jego zbiorem?

Wymaga odcięcia zbitej podstawy trzonów z powodu nagromadzonej ziemi i piasku.

Czy kępkowiec był wykorzystywany do barwienia tkanin?

Tak, sporadycznie używano wywarów z owocników do uzyskiwania barw beżowych i jasnobrązowych.

Co symbolizował ten grzyb w europejskim folklorze?

Z powodu zrośniętych kęp symbolizował jedność rodziny, wspólnotę oraz płodność.