Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Lejkówka okazała

Infundibulicybe geotropa

Jadalny
JadalnyOcena autora źródła.
Wymaga obróbki
Wymaga obróbki

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Lejkówka okazała (Infundibulicybe geotropa) to okazały grzyb kapeluszowy osiągający imponujące rozmiary. Wyróżnia się lejkowatym kapeluszem z wyraźnym garbkiem pośrodku, kremowo-ochrową barwą oraz gęstymi, zbiegającymi blaszkami. Wydziela charakterystyczny, słodkawy zapach przypominający migdały. Wytwarza potężne, mięsiste owocniki, które często rosną w spektakularnych czarcich kołach na skrajach lasów i łąkach. Jest to ceniony grzyb jadalny, chętnie zbierany zwłaszcza w południowej Europie.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt lejkowaty; u młodych owocników — wypukły lub półkulisty.
Powierzchnia
W wilgotnych warunkach powierzchnia kapelusza może być matowa, a w suchych warunkach może być lśniąca.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest gładka.
Pokrycie
Powierzchnia kapelusza może być oprószona.
Kolor
Kapelusz może być bladoochrowy, beżowy, cielisty, białawy, żółtawy, ochrowobrązowy lub kremowy.
Ułożenie brzegu
Brzeg kapelusza może być zagięty do wewnątrz, a u młodych owocników może być podwinięty.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 50 do 300 milimetrów.
Środek
Na środku kapelusza występuje mały garbek.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę blaszkową.

Blaszki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Blaszki są przyrośnięte do trzonu.
Zbieganie hymenoforu po trzonie
Blaszki zbiegają po trzonie.
Naturalna barwa powierzchni blaszki
Powierzchnia blaszki może być w kolorze kości słoniowej lub biaława, a u młodych owocników może być biaława lub biała.
Zróżnicowanie długości blaszek
Blaszki mają nierówne długości.
Rozstaw
Blaszki są gęste.
Grubość blaszek
Blaszki są cienkie.
Szerokość
Wysokość blaszek może wynosić od 3 do 10 milimetrów.

Trzon i podstawa

Kształt
Trzon może mieć kształt cylindryczno-maczugowaty lub zwężający się ku górze.
Podstawa
Podstawa trzonu jest zgrubiała.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu jest włóknista.
Wnętrze
Trzon jest pełny.
Długość
Trzon może mieć długość od 50 do 300 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 10 do 60 milimetrów.

Miąższ

Barwa
Miąższ może być biały, białawy lub kremowy.
Twardość i zwartość
Miąższ może być zwarty lub twardy.
Smak
Smak miąższu może być słodki, niewyróżniający się lub łagodny.
Typ konsystencji miąższu
Miąższ może być mięsisty, a u młodych owocników może być chrząstkowaty.
Zapach
Zapach miąższu może być słodkawy i gorzkomigdałowy; może być silny, słodkawy; może być silny, lawendowy lub gorzkomigdałowy; może być kwiatowy, a przy tym przyjemny; może być owocowy.
Grubość
Miąższ w środkowej części kapelusza może być gruby.
Miąższ przy brzegu kapelusza może być cienki.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach liściastych, w lasach mieszanych, w zaroślach, w parkach, na łąkach lub na pastwiskach.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba lub ściółka.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać w grupach, szeregami lub kręgami.
Częstość
Gatunek jest niezbyt częsty.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od września do października.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Jadalny
Wymagana obróbka
Wymaga obróbki

Prawo

Ochrona
W Polsce nie figuruje w wykazie gatunków grzybów objętych ochroną.
Handel
W Polsce nie figuruje w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu.

FAQ

Czy lejkówka okazała jest grzybem jadalnym?

Tak, jest to ceniony grzyb jadalny o zwartym miąższu, jednak wymaga bezwzględnej i dokładnej obróbki termicznej przed spożyciem.

Czy lejkówkę okazałą można jeść na surowo?

Nie, surowe owocniki mogą wywołać dotkliwe dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Grzyb ten zawsze wymaga wcześniejszego ugotowania lub podduszenia.

Jak pachnie Infundibulicybe geotropa?

Gatunek ten ma intensywny, charakterystyczny i przyjemny zapach, który przypomina gorzkie migdały, anyż lub słodkie nuty kwiatowe.

Dlaczego zazwyczaj odrzuca się trzony starszych owocników?

Trzony dorosłych okazów stają się twarde, silnie włókniste i ciężkostrawne, dlatego do celów spożywczych zaleca się używać tylko kapeluszy.

Na jakich glebach najczęściej rośnie ten gatunek?

Preferuje podłoża o odczynie zasadowym lub obojętnym, zasobne w węglan wapnia, takie jak rędziny, gleby gliniaste i wapienne.

W jakich miesiącach przypada sezon na lejkówkę okazałą?

W Europie Środkowej owocniki pojawiają się głównie od września do listopada (niekiedy już od sierpnia), natomiast w klimacie śródziemnomorskim sezon trwa do stycznia.

W jaki sposób rosną owocniki tego gatunku w terenie?

Zazwyczaj wyrastają gromadnie w postaci długich szeregów, łuków lub okazałych czarcich kół osiągających niekiedy kilkadziesiąt metrów.

Do jakich celów pozakulinarnych bywa wykorzystywany ten grzyb?

Susz stosuje się jako naturalny odświeżacz zapachowy do szaf, w mykodiarstwie do barwienia wełny oraz w modelarstwie muzealnym.

W jakim kraju lejkówka okazała cieszy się największą renomą tradycyjną?

We Włoszech, gdzie pod lokalnymi nazwami (np. cimballo) jest tradycyjnie celebrowana podczas dorocznych świąt i festynów grzybowych.

Czy lejkówka okazała występuje w lasach iglastych?

Może tam sporadycznie występować, jednak zdecydowanie preferuje ciepłe lasy liściaste, dąbrowy, buczyny oraz leśne polany i murawy.