Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Zasłonak wysmukły

Cortinarius elatior

Niejadalny
NiejadalnyOcena autora źródła.

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Zasłonak wysmukły (Cortinarius elatior) to okazały grzyb kapeluszowy z rodziny zasłonakowatych, wyróżniający się wysokim, smukłym trzonem oraz silnie śluzowatym kapeluszem o pofałdowanym brzegu. Występuje głównie w wilgotnych lasach liściastych i mieszanych, tworząc mikoryzę z drzewami takimi jak buk czy dąb. W literaturze oceny jadalności są rozbieżne – bywa uznawany za niejadalny lub grzyb o niskiej wartości; zbiór jest odradzany z uwagi na ryzyko śmiertelnych pomyłek.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt stożkowaty, dzwonkowaty, płaski lub wypukły.
Powierzchnia
Powierzchnia kapelusza jest lśniąca.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza może być gładka lub pomarszczona.
Lepkość i śluzowatość
Powierzchnia kapelusza jest śluzowata, także w wilgotnych warunkach.
Kolor
Kapelusz może być ochrowy, oliwkowobrązowy, żółtobrązowy, ochrowobrązowy lub ciemnobrązowy. Brzeg jest białawy.
Ułożenie brzegu
Brzeg kapelusza może być zagięty do wewnątrz, a u starych owocników może być odgięty ku górze.
Ukształtowanie powierzchni brzegu
Brzeg kapelusza może być bruzdkowany lub zmarszczony.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 50 do 120 milimetrów.
Środek
Kapelusz ma garbek.
Higrofaniczność kapelusza
Kapelusz jest higrofaniczny.
Skórka
Skórka kapelusza jest ściągalna.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę blaszkową.

Blaszki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Blaszki są przyrośnięte do trzonu.
Barwa
Hymenofor może być rdzawobrązowy z szarawym odcieniem; może być cynamonowy, a u młodych owocników może być białawy lub szarochrowy.
Zróżnicowanie długości blaszek
Blaszki mają nierówne długości.
Rozstaw
Blaszki mogą być gęste lub rzadkie.
Szerokość blaszek
Blaszki są szerokie.

Trzon i podstawa

Kształt
Trzon może mieć kształt walcowaty lub wrzecionowaty.
Kolor
Trzon może być białawy lub fioletowy.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu jest włóknista.
Lepkość powierzchni trzonu
Powierzchnia trzonu jest śluzowata.
Wnętrze
Trzon może być pełny; u dojrzałych owocników — pusty.
Długość
Trzon może mieć długość od 70 do 150 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 10 do 25 milimetrów.
Strefa lub ślad pierścieniowy na trzonie
Na trzonie może występować strefa lub ślad pierścieniowy.
Korzenienie się trzonu
Trzon się korzeni.

Miąższ

Barwa
Miąższ jest białawy.
Twardość i zwartość
Miąższ jest zwarty.
Smak
Smak miąższu może być słodki lub łagodny.
Zapach
Zapach miąższu może być miodowy; może być słaby; może być niewyróżniający się.
Grubość
Miąższ jest gruby.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach liściastych, w lasach iglastych lub w lasach mieszanych.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba lub ściółka.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać pojedynczo lub po kilka.
Owocnikowanie
Potwierdzony zakres obserwacji obejmuje VIII–XII (dane z 1966, 1984, 2008, 2010, 2011, 2013, 2016, 2017 r.).
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Niejadalny

Prawo

Ochrona
W Polsce nie figuruje w wykazie gatunków grzybów objętych ochroną.
Handel
W Polsce nie figuruje w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu.

FAQ

Czy zasłonak wysmukły jest grzybem jadalnym?

Oceny jadalności w literaturze są rozbieżne: od grzyba niejadalnego po warunkowo jadalny o niskiej wartości. Zbiór powszechnie się odradza ze względu na wysokie ryzyko śmiertelnej pomyłki.

Gdzie najczęściej rośnie zasłonak wysmukły?

Występuje w wilgotnych lasach liściastych i mieszanych, szczególnie pod bukami i dębami, na glebach gliniastych i próchnicznych, pośród opadłych liści.

W jakich miesiącach można spotkać owocniki tego gatunku?

Owocniki pojawiają się od sierpnia do listopada, przy czym szczyt ich występowania w Europie Środkowej przypada na wrzesień i październik.

Czym charakteryzuje się kapelusz zasłonaka wysmukłego?

Jest silnie śluzowaty, o pofałdowanym lub pomarszczonym brzegu, początkowo dzwonkowaty, a z czasem rozpostarty, o barwie od ochrowożółtej po brązowawą.

Dlaczego odradza się zbieranie tego grzyba w celach kulinarnych?

Rodzaj zasłonaków obejmuje gatunki śmiertelnie niebezpieczne, a powłoka śluzowa utrudnia rozpoznanie i obróbkę, przez co ryzyko pomyłki przewyższa znikome walory kulinarne.

Czy zasłonak wysmukły można spożywać na surowo?

Nie, na surowo może powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Źródła dopuszczające jego konsumpcję wymagają obróbki termicznej oraz wcześniejszego usunięcia śluzowatej skórki z kapelusza.

Z jakimi drzewami zasłonak wysmukły tworzy mikoryzę?

Mikoryzę tworzy przede wszystkim z drzewami liściastymi, głównie bukiem zwyczajnym i dębami, a w rejonach górskich bywa notowany także pod jodłami.

Czy zasłonak wysmukły jest wykorzystywany do barwienia tkanin?

Nie, w przeciwieństwie do niektórych innych zasłonaków nie zawiera silnych pigmentów i nie znalazł zastosowania w tradycyjnym ani nowoczesnym farbowaniu wełny.

Skąd pochodzi łacińska nazwa „elatior”?

Słowo „elatior” w języku łacińskim oznacza „wyższy” lub „wyniosły”, co bezpośrednio nawiązuje do charakterystycznego, smukłego i wydłużonego trzonu tego grzyba.

Czy w Polsce zasłonak wysmukły jest gatunkiem prawnie chronionym?

Zasłonak wysmukły nie podlega w Polsce ścisłej ani częściowej ochronie gatunkowej, choć w niektórych regionach występuje rzadko i lokalnie.