Zasłonakowate
Cortinariaceae R. Heim ex Pouzar
Charakteryzują się obecnością pajęczynowatej osłony łączącej brzeg kapelusza z trzonem u młodych owocników (tzw. kortyna). Zarodniki rdzawe lub cynamonowobrązowe.
🔬 Kluczowe cechy diagnostyczne rodziny
- 1 Pajęczynowata osłona (kortyna) widoczna u młodych okazów lub w postaci rdzawego nalotu na trzonie
- 2 Rdzawobrązowy / cynamonowy wysyp zarodników
- 3 Często zapach rzodkwi
Terenowa zasada bezpieczeństwa
Zasłonak rudy i piękny zawierają orellaninę – toksynę o podstępnym, 2-tygodniowym okresie utajenia, która nieodwracalnie niszczy nerki. Zbieracze amatorzy powinni unikać grzybów z brązowymi blaszkami i rdzawymi zarodnikami!
🍄 Gatunki z rodziny Zasłonakowate (19)
Wszystkie rodziny →
Zasłonak rudy
Cortinarius orellanus
Cały owocnik ma ciepły, cynamonoworudy, rdzawobrązowy kolor. Kapelusz matowy, drobno włókienkowaty, ze spiczastym garbkiem. Blaszki cynamonoworude, rzadkie, grube. Za młodu łączy je z trzonem pajęczynowata osłona (kortyna). Wysyp zarodników rdzawobrązowy.
Płachetka zwyczajna (kołpak)
Cortinarius caperatus
Pospolity grzyb w borach sosnowych i jagodowiskach. Kapelusz słomkowożółty, ochrowy, na szczycie pokryty delikatnym, srebrzystobiałym nalotem (jak oszroniony). Na trzonie wyraźny, błoniasty pierścień. Blaszki gliniastożółte do cynamonowych.
Zasłonak rudawy (zasłonak piękny)
Cortinarius rubellus
Rośnie w wilgotnych lasach iglastych wśród mchów i borówek. Kapelusz stożkowaty z wyraźnym ostrym szpicem/garbkiem, rdzawocynamonowy. Trzon pokryty żółtawymi zygzakowatymi pasmami resztek osłony.
Zasłonak gorzkawy
Cortinarius infractus
Pospolity w lasach liściastych na glebach wapiennych. Kapelusz oliwkowobrązowy do ciemnoszarooliwkowego, śliski. Miąższ i skórka są ekstremalnie gorzkie.
Zasłonak pachnący
Cortinarius torvus
Rośnie pod bukami i dębami. Trzon z białawą, grubą pochwowatą osłoną tworzącą mankiet. Wydziela charakterystyczny zapach owocowo-kamforowy.
Zasłonak fioletowy
Cortinarius violaceus
Niezwykły, cały ciemnofioletowy, aksamitno-filcowaty grzyb o zapachu drewna cedrowego. W Polsce rzadki i objęty ochroną gatunkową.
Zasłonak wielki
Cortinarius praestans
Olbrzymi zasłonak lasów bukowych na wapieniach (kapelusz do 25 cm). Kapelusz brązowokasztanowy z fioletowym połyskiem na brzegu i srebrzystymi resztkami osłony. Chroniony prawem.
Zasłonak czerwonołuskowaty
Cortinarius bolaris
Bardzo charakterystyczny grzyb lasów bukowych i dębowych. Na żółtawobiałym tle kapelusza i trzonu występują gęste, cynobrowoczerwone do ceglastych łuseczki. Po uszkodzeniu natychmiast żółknie, a potem czerwienieje.
Zasłonak cynamonowy
Cortinarius cinnamomeus
Pospolity w borach sosnowych na wrzosowiskach. Kapelusz i trzon cynamonowo-oliwkowobrązowe, blaszki początkowo jaskrawo cynamonowopomarańczowe.
Zasłonak krwisty
Cortinarius semisanguineus
Kapelusz oliwkowocynamonowy, lecz blaszki są uderzająco jaskrawe – krwistoczerwone lub karminowe! Pospolity w mchach pod sosnami.
Zasłonak krwistoczerwony
Cortinarius sanguineus
Cały owocnik (kapelusz, blaszki, trzon i miąższ) jest intensywnie, głęboko ciemnokrwistoczerwony. Rośnie pod świerkami w wilgotnym mchu.
Zasłonak wonny
Cortinarius traganus
Duży zasłonak borów iglastych o liliowoniebieskawym lub srebrzysto-ochrowym kapeluszu. Po przekrojeniu miąższ jest szafranowo-ochrowy i wydziela nieznośny zapach samca kozy (capa) lub acetylenu.
Zasłonak szafranowy
Cortinarius croceus
Drobny zasłonak borów iglastych. Kapelusz oliwkowobrązowy, blaszki jaskrawo szafranowożółte do pomarańczowożółtych.
Zasłonak śluzowaty
Cortinarius collinitus
Kapelusz pomarańczowobrązowy, pokryty grubą warstwą przezroczystego śluzu. Trzon cylindryczny z fioletowoniebieskawymi łuskowatymi strefami śluzu.
Zasłonak kleisty
Cortinarius mucosus
Rośnie na piaskach w borach sosnowych i wrzosowiskach. Kapelusz ciemnokasztanowobrązowy, błyszczący od grubej warstwy kleistego śluzu. Trzon czysto biały, gładki.
Zasłonak szarobłękitny
Cortinarius anomalus
Pospolity pod brzozami. Kapelusz szarobrązowy z fioletowawym lub stalowoniebieskim odcieniem na brzegu. Trzon z żółtymi poprzecznymi pasmami.
Zasłonak osłonięty
Cortinarius armillatus
Rośnie w wilgotnych lasach brzozowych. Bezbłędnie rozpoznawalny po trzonie ozdobionym kilkoma jaskrawoczerwonymi lub cynobrowymi opaskami (bransoletkami) z resztek osłony.
Zasłonak purpurowiejący
Cortinarius purpurascens
Duży zasłonak o bulwiastym trzonie. Blaszki i miąższ po dotknięciu lub przekrojeniu natychmiast barwią się na intensywny, purpurowofioletowy kolor.
Zasłonak olbrzymi
Cortinarius largus
Duży zasłonak lasów dębowych. Kapelusz szarobrązowy do czerwonobrązowego, młode blaszki mają piękny liliowy odcień.