Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Uszak bzowy

Auricularia auricula-judae

Jadalny
JadalnyOcena autora źródła.
Wymaga obróbki
Wymaga obróbki

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Uszak bzowy (Auricularia auricula-judae) to grzyb nadrzewny o elastycznych owocnikach w kształcie ucha. W ujęciu ścisłym (sensu stricto) jest gatunkiem europejskim, rosnącym głównie na obumarłym drewnie bzu czarnego. W stanie wilgotnym jest miękki i galaretowaty, w czasie suszy twardnieje, a po deszczu odzyskuje sprężystość. To bezpieczny grzyb jadalny, w dawnej literaturze mylony z azjatyckimi gatunkami uprawnymi, zwłaszcza Auricularia heimuer.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik może mieć budowę kapelusz lub miseczkowatą.
Szerokość owocnika
Owocnik może mieć szerokość od 20 do 150 milimetrów.
Wysunięcie owocnika od podłoża
Owocnik może być wysunięty od podłoża do 90 milimetrów.
Przyrośnięcie owocnika do podłoża
Owocnik może być przyrośnięty do podłoża centralnie lub bocznie.
Grubość całego owocnika
Po suszeniu owocnik może mieć grubość od 0,3 do 0,48 milimetra.
Kolonizacja powierzchni przez glony
U starych owocników między włoskami powierzchni płonnej mogą występować glony, nadając jej zielonkawe zabarwienie.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt nieregularny lub uszowaty; u młodych owocników — wklęsły lub muszlowaty.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza może być pomarszczona lub ziarnista.
Pokrycie
Powierzchnia kapelusza może być zamszowa, filcowata, owłosiona lub łysiejąca.
Kolor
Kapelusz może być brązowooliwkowy lub czerwonobrązowy, po wyschnięciu może być płowy z różowawym odcieniem lub czarny lub żółtobrązowy.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę gładką.
Barwa
Hymenofor może być czerwonobrązowy, a w suchych warunkach może być czarny.
Relief powierzchni hymenialnej
Powierzchnia hymenialna może być gładka lub żyłkowana; może być pofałdowana, pomarszczona.

Trzon i podstawa

Rozwój trzonu
Trzon może być nieobecny lub szczątkowy.

Miąższ

Barwa
Miąższ może być ciemnobrązowy lub czerwonobrązowy, a w suchych warunkach może być czarniawy.
Twardość i zwartość
W suchych warunkach miąższ jest twardy.
Odporność na przełamanie lub rozerwanie
W suchych warunkach miąższ jest kruchy.
Sprężystość
W wilgotnych warunkach miąższ jest sprężysty.
Typ konsystencji miąższu
W wilgotnych warunkach miąższ może być galaretowaty lub chrząstkowaty.
Zapach
Zapach miąższu może być niewyczuwalny.
Grubość miąższu kapelusza
Miąższ kapelusza może mieć grubość od 1 do 3 milimetrów.
Obecność wyczuwalnego smaku miąższu
Smak miąższu jest niewyczuwalny.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w siedlisku typu las łęgowy, w zaroślach, w parkach i ogrodach lub na przydrożach.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być żywe drewno lub martwe drewno.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać pojedynczo, w grupach, kępkami lub być zrośnięte.
Częstość
Gatunek jest pospolity.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od stycznia do grudnia.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.
Postać drewna podłoża
Wyrasta na kłodach.
Grupa drewna podłoża
Podłożem jest drewno drzew liściastych.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Jadalny
Wymagana obróbka
Wymaga obróbki

Prawo

Ochrona
W Polsce nie figuruje w wykazie gatunków grzybów objętych ochroną.
Handel
W Polsce jest dopuszczony do obrotu handlowego oraz do produkcji przetworów grzybowych.

Z czym można pomylić

FAQ

Czy uszak bzowy jest grzybem jadalnym?

Tak, uszak bzowy jest jadalny i bezpieczny po obróbce termicznej. W kuchni ceni się go przede wszystkim za charakterystyczną, chrząstkowatą i elastyczną konsystencję.

Jaki jest rzeczywisty zasięg geograficzny uszaka bzowego?

Współczesne badania genetyczne wykazują, że Auricularia auricula-judae sensu stricto występuje w Europie, a dawne doniesienia z Azji i Ameryki dotyczą odrębnych gatunków.

Na jakich drzewach rośnie w Europie uszak bzowy?

Najczęściej rozwija się na martwym lub osłabionym drewnie bzu czarnego, rzadziej na innych drzewach liściastych, takich jak klony, buki, wiązy czy jesiony.

Kiedy w ciągu roku można spotkać owocniki uszaka bzowego?

Owocniki można znaleźć przez cały rok, jednak najobficiej pojawiają się w chłodnych miesiącach: od późnej jesieni, przez zimę, aż do wczesnej wiosny.

Jak uszak bzowy znosi mróz i brak wilgoci?

Doskonale toleruje cykle zamarzania i odmarzania. W czasie suszy silnie twardnieje i kurczy się, a po deszczu szybko odzyskuje pierwotną galaretowatą formę.

Czy uszak bzowy to ten sam grzyb co chiński uprawny grzyb Mun?

Nie. Badania filogenetyczne wykazały, że główny uprawny grzyb w Chinach to Auricularia heimuer, a europejski uszak bzowy był z nim dawniej błędnie utożsamiany.

Skąd pochodzi nazwa „ucho Judasza”?

Nawiązuje do chrześcijańskiej legendy apokryficznej, według której Judasz powiesił się na bzie czarnym, a owocniki grzyba uznano za symboliczne ucho zdrajcy.

Jakie są przeciwwskazania do spożywania uszaka bzowego?

Ze względu na działanie obniżające krzepliwość krwi ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe oraz pacjenci przed zabiegami operacyjnymi.

Do czego stosowano uszaka bzowego w europejskiej medycynie ludowej?

Namaczano go w mleku, wodzie różanej lub occie, stosując jako płukankę przy zapaleniach gardła oraz kompres na obrzęknięte powieki i podrażnienia skóry.

Jakie pozakulinarne zastosowania ma uszak bzowy współcześnie?

Wyciągi z owocników są wykorzystywane w kosmetologii jako składnik kremów i serum głęboko nawilżających, a także w suplementach diety w formie kapsułek.