Przejdź do treści
JakiToGrzyb

Wodnicha późna

Hygrophorus hypothejus

Jadalny
Jadalny
Wymaga obróbki
Wymaga obróbki

Ustaw lokalizację, żeby zobaczyć dane dla swojego regionu.

Wodnicha późna (Hygrophorus hypothejus) to jadalny grzyb z rodziny wodnichowatych, pojawiający się późną jesienią, zwykle po pierwszych przymrozkach. Rośnie w borach sosnowych, tworząc mikoryzę z sosną. Kapelusz ma oliwkowobrązowy, śliski i pokryty śluzem. Blaszki są rzadkie, zbiegające na trzon, początkowo żółtawe, z wiekiem pomarańczowożółte. Miąższ jest miękki, żółtawy, o łagodnym smaku i przyjemnym aromacie. Jest ceniona przez grzybiarzy jako doskonały grzyb do marynowania i zup.

Rozpoznawanie, siedlisko i najważniejsze różnice.

Grzybiarz

Budowa owocnika

Typ budowy
Owocnik ma kapelusz i trzon.

Kapelusz

Kształt
Kapelusz może mieć kształt półkulisty, wypukły, płaski lub wklęsły; u młodych owocników — wypukły lub dzwonkowaty.
Ukształtowanie powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest gładka.
Pokrycie
Powierzchnia kapelusza jest włóknista.
Lepkość i śluzowatość
W wilgotnych warunkach powierzchnia kapelusza może być śluzowata, a w suchych warunkach może być lepka.
Układ pęknięć powierzchni
Powierzchnia kapelusza jest popękana.
Kolor
Kapelusz może być oliwkowobrązowy lub żółtooliwkowy, w wilgotnym stanie może być oliwkowobrązowy, a po wyschnięciu może być ochrowobrązowy lub ochrowożółty.
Ułożenie brzegu
Brzeg kapelusza jest zagięty do wewnątrz.
Średnica
Kapelusz może mieć średnicę od 20 do 100 milimetrów.
Środek
Kapelusz ma garbek.

Spód kapelusza

Typ
Hymenofor ma budowę blaszkową.

Blaszki przy trzonie

Połączenie z trzonem
Blaszki są przyrośnięte do trzonu.
Zbieganie hymenoforu po trzonie
Blaszki zbiegają po trzonie.
Profil
Blaszka jest łukowata, o wklęsłej krawędzi.
Barwa
Hymenofor może być kremowobiały, pomarańczowożółty, blado cytrynowożółty, białawy lub żółty.
Stopień anastomoz blaszek
Występują anastomozy blaszek.
Zróżnicowanie długości blaszek
Blaszki mają nierówne długości.
Rozstaw
Blaszki są dość rzadkie.
Grubość blaszek
Blaszki są grube.
Szerokość blaszek
Blaszki są szerokie.

Trzon i podstawa

Kształt
Trzon jest walcowaty.
Podstawa
Podstawa trzonu jest zwężona.
Kolor
Trzon może być początkowo biały, później żółty.
Pokrycie powierzchni
Powierzchnia trzonu jest włóknista.
Długość
Trzon może mieć długość od 30 do 100 milimetrów.
Grubość
Trzon może mieć grubość od 3 do 10 milimetrów.
Strefa lub ślad pierścieniowy na trzonie
Na trzonie może występować strefa lub ślad pierścieniowy.
Wygięcie osi
Trzon jest falisty.

Miąższ

Barwa
Miąższ może być żółtawy, żółty, białawy lub kremowy.
Smak
Ma słodki smak. Natężenie jest słabe. Jest przyjemny.
Zapach
Zapach miąższu może być słaby, owocowy; może być niewyróżniający się.
Grubość
Miąższ kapelusza jest cienki.

Gdzie i kiedy rośnie

Siedlisko
Grzyb może występować w lasach iglastych lub w lasach mieszanych.
Podłoże
Bezpośrednim podłożem wzrostu może być gleba.
Sposób wyrastania
Owocniki mogą wyrastać w grupach, pojedynczo lub po kilka.
Częstość
Gatunek jest pospolity.
Owocnikowanie
Owocniki mogą pojawiać się od września do grudnia.
Obszar występowania
Potwierdzono występowanie w Polsce.

Jadalność i kuchnia

Jadalność
Jadalny
Wymagana obróbka
Wymaga obróbki

Prawo

Ochrona
W Polsce nie figuruje w wykazie gatunków grzybów objętych ochroną.
Handel
W Polsce nie figuruje w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu.

FAQ

Czy wodnicha późna jest grzybem jadalnym?

Tak, to smaczny grzyb jadalny, ceniony szczególnie w zupach, sosach oraz marynatach octowych.

W jakim okresie w roku można ją znaleźć?

Owocniki wyrastają bardzo późno – od października do grudnia, najczęściej dopiero po pierwszych przymrozkach.

W jakich lasach występuje wodnicha późna?

Rośnie niemal wyłącznie w lasach sosnowych i mieszanych na piaszczystych glebach, bezpośrednio pod sosnami.

Jak wygląda kapelusz tego grzyba?

Mierzy 2–7 cm (rzadziej do 10 cm, zwykle 3–5 cm). Jest oliwkowy po ciemnobrązowy, z jaśniejszym brzegiem i silnie śluzowaty w wilgoci.

Jakiego koloru są blaszki wodnichy późnej?

Początkowo są bladożółte, z wiekiem stają się złocistożółte do pomarańczowożółtych; są rzadkie i zbiegające.

Czy trzon grzyba ma pierścień?

Za młodu ma śluzowatą osłonę, która pozostawia na trzonie szybko zanikającą strefę pierścieniową.

Czy przymrozki niszczą owocniki wodnichy późnej?

Nie, gatunek ten jest odporny na niskie temperatury i po odwilży wciąż nadaje się do zbioru i spożycia.

Z jakimi grzybami można ją pomylić?

Dzięki porze owocnikowania i śluzowatemu oliwkowo-żółtemu wyglądowi trudno pomylić ją z trującymi gatunkami.

Jak najlepiej przyrządzić wodnichę późną?

Warto ją krótko obgotować, a następnie udusić na maśle lub zamarynować w łagodnej zalewie octowej.

Czy jest to gatunek pospolity w Polsce?

W polskich borach sosnowych występuje dość licznie, choć bywa rzadziej zbierany ze względu na późną porę.