Паездка па грыбы на аўто ў Беларусі: правілы пад’езду, лясныя абмежаванні і бяспечная стаянка

Змест
- 1. Карта Мінлясгаса і рашэнні райвыканкамаў: што трэба праверыць перад выездам
- 2. Пад’езд па аўтадарогах: чаму ўзбочына за горадам — не месца для стаянкі грыбніка
- 3. Лясныя прасекі, грунтоўкі і статус ляснога фонду
- 4. Шлагбаўмы, аншлагі і тэхналагічныя развароты
- 5. Абсталяваныя зоны адпачынку, нацыянальныя паркі і адказныя паводзіны
1. Карта Мінлясгаса і рашэнні райвыканкамаў: што трэба праверыць перад выездам
Кожны грыбны выезд на аўтамабілі ў Беларусі пачынаецца не з прагляду карты грыбных мясцін, а з адкрыцця афіцыйнай інтэрактыўнай карты забарон і абмежаванняў на наведванне лясоў Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.
У залежнасці ад умоў надвор'я і класа пажарнай небяспекі раённыя выканаўчыя камітэты (райвыканкамы) прымаюць рашэнні, якія на карце пазначаюцца трыма колерамі:
- Зялёны колер: наведванне лесу дазволена без спецыяльных супрацьпажарных абмежаванняў. Дзейнічаюць стандартныя правілы паводзін у лесе і ПДР.
- Жоўты колер (абмежаванні, звычайна III клас пажарнай небяспекі): дзейнічаюць канкрэтныя ліміты, зацверджаныя рашэннем мясцовага райвыканкама. Найчасцей у такі перыяд уезд механічных транспартных сродкаў на тэрыторыю ляснога фонду цалкам забараняецца, нават калі пешы збор грыбоў яшчэ дазволены (або дазволены толькі ў пэўныя ранішнія і вячэрнія гадзіны). Неабходна чытаць дакладнае рашэнне канкрэтнага раёна на сайце лясгаса або выканкама.
- Чырвоны колер (поўная забарона, IV–V класы пажарнай небяспекі): поўнае табу на знаходжанне ў лесе. Забаронены як уезд транспарту, так і пешы ўваход грамадзян дзеля збору грыбоў і ягад.
Скразны транзітны праезд па аўтамабільных дарогах агульнага карыстання, якія праходзяць скрозь лясныя масівы, пры забароне не спыняецца. Аднак гэты транзіт не дае права з'язджаць на лясныя дарогі, спыняцца на лясных з'ездах або заходзіць у лес па грыбы.
2. Пад’езд па аўтадарогах: чаму ўзбочына за горадам — не месца для стаянкі грыбніка
Частая памылка аўтамабілістаў — пакінуць машыну на ўзбочыне рэспубліканскай альбо мясцовай трасы каля прывабнага ляснога масіва і пайсці па грыбы на некалькі гадзін. У Беларусі гэта з'яўляецца грубым парушэннем Правілаў дарожнага руху.
Згодна з падпунктам 145.1 пункта 145 ПДР Рэспублікі Беларусь, стаянка транспартных сродкаў па-за населенымі пунктамі забараняецца на праезнай частцы дарогі і на ўзбочыне. Паколькі паход па грыбы доўжыцца значна даўжэй за 5 хвілін і не звязаны з пасадкай ці высадкай пасажыраў альбо разгрузкай, такое знаходжанне аўто кваліфікуецца менавіта як стаянка, а не прыпынак.
Каб пакінуць машыну паводле закону і без рызыкі атрымаць штраф ці стварыць аварыйную сітуацыю:
- Выкарыстоўвайце спецыяльна абазначаныя месцы стаянкі (знак 5.15) і зоны адпачынку (знак 7.11), размешчаныя ўздоўж аўтамабільных дарог.
- Калі паблізу ёсць прылеглы населены пункт (вёска, пасёлак), аўтамабіль можна пакінуць там з захаваннем правілаў стаянкі ў населеных пунктах, не перашкаджаючы мясцовым жыхарам і сельскагаспадарчай тэхніцы.
- Катэгарычна пазбягайце прыпынку на закругленнях дарог, вузкіх участках, каля мастоў і ў зонах з абмежаванай бачнасцю.

3. Лясныя прасекі, грунтоўкі і статус ляснога фонду
З'язджаючы з асфальтаванай або гравійнай дарогі агульнага карыстання на лясную грунтаўку, вадзіцель аўтаматычна трапляе пад дзеянне норм Ляснога кодэкса Рэспублікі Беларусь і правілаў пажарнай бяспекі ў лясах.
Лясныя дарогі маюць рознае прызначэнне. Частка з іх — гэта лесагаспадарчыя і супрацьпажарныя тэхналагічныя праезды. Асноўныя правілы руху па іх:
- У перыяд дзеяння абмежаванняў (жоўты ўзровень) рух механічных транспартных сродкаў па лясных дарогах, як правіла, забаронены, за выключэннем службовага транспарту лясной аховы, МНС і асобных выпадкаў пад'езду да жылых сядзіб, замацаваных у рашэнні райвыканкама.
- Рух на аўтамабілі па-за дарогамі — па жывым надглебавым покрыве, моху, маладняках, лясных пасевах і мінералізаваных палосах — катэгарычна забаронены заўсёды, незалежна ад пажаранебяспечнага сезона.
- Лясныя прасекі і супрацьпажарныя разрывы не з'яўляюцца аўтадарогамі; рухацца па іх на грамадзянскім аўтамабілі нельга, бо гэта руйнуе глебавы полаг і стварае пажарную небяспеку ад нагрэтага глушыцеля ці каталізатара.
4. Шлагбаўмы, аншлагі і тэхналагічныя развароты
Пры пад'ездзе да ляснога фонду вы часта будзеце сустракаць інфармацыйныя аншлагі лясгасаў і супрацьпажарныя шлагбаўмы. Гэтыя элементы патрабуюць асаблівай увагі і дысцыпліны:
- Зачынены шлагбаўм: нават калі на ім няма дадатковага дарожнага знака, зачынены альбо апушчаны шлагбаўм сведчыць аб закрыцці праезду для старонніх транспартных сродкаў. Аб'язджаць яго па лесе ці кустах — прамое парушэнне ляснога заканадаўства.
- Адчынены шлагбаўм: не азначае свабодны ўезд. Вельмі часта яго пакідаюць адкрытым для праезду лесавозаў, пажарных аўтацыстэрнаў альбо трактароў. Калі вы заехалі за адчынены шлагбаўм, яго могуць зачыніць на замок у любы момант, і вы апынецеся заблакаванымі ў лесе.
- Пляцоўкі перад шлагбаўмамі: ні ў якім разе не пакідайце машыну ўшчыльную да шлагбаўма альбо на разваротнай пляцоўцы перад ім. Лясная ахова і пажарныя разлікі павінны мець бесперашкодны кругласутачны доступ да ляснога квартала. Пакінутая машына стварае пагрозу хуткаму тушэнню ўзгарання.

5. Абсталяваныя зоны адпачынку, нацыянальныя паркі і адказныя паводзіны
Найбольш надзейны і законны варыянт для грыбніка — пакінуць аўтамабіль у спецыяльна абсталяваных месцах адпачынку і на лясных стаянках, створаных лясгасамі.
Такія зоны адпачынку маюць пазнавальныя драўляныя павільёны, альтанкі, месцы для збору смецця і мінералізаваныя палосы, якія абараняюць ад агню. Аднак звярніце ўвагу: калі ў раёне ўведзена поўная забарона (чырвоны колер карты), знаходжанне нават у лясных зонах адпачынку можа быць абмежавана мясцовым распараджэннем.
Асаблівы рэжым дзейнічае на асабліва ахоўных прыродных тэрыторыях (ААПТ):
- Дзяржаўныя прыродныя запаведнікі (напрыклад, Бярэзінскі біясферны запаведнік): уезд і наведванне з мэтай збору грыбоў грамадзянамі ў запаведнай зоне забаронены цалкам.
- Нацыянальныя паркі («Белавежская пушча», «Браслаўскія азёры», «Нарачанскі», «Прыпяцкі»): падзелены на функцыянальныя зоны з розным рэжымам аховы. Магчымасць збору грыбоў і правілы ўезду ці стаянкі аўтатранспарту вызначаюцца палажэннем і правіламі наведвання кожнага канкрэтнага парка. Напрыклад, у Белавежскай пушчы дзейнічаюць уласныя правілы наведвання, на шэраг тэрыторый патрабуецца спецыяльны пропуск, а рух аўтатранспарту дазваляецца толькі па вызначаных маршрутах.
- Заказнікі: палажэнні аб канкрэтных заказніках звычайна забараняюць рух і стаянку механічных транспартных сродкаў па-за межамі дарог агульнага карыстання і спецыяльна адведзеных месцаў.
Пакідаючы аўтамабіль у дазволеным месцы, заўсёды глушыце рухавік, пераканайцеся, што машына не стаіць на сухой траве ці ігліцы над гарачымі элементамі выхлапной сістэмы, не пакідайце пасля сябе смецце і заўсёды фіксуйце геалакацыю аўтамабіля ў навігатары перад тым, як паглыбіцца ў лес.

Крыніцы
- Інтэрактыўная карта забарон і абмежаванняў на наведванне лясоў — Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь
- Лясны кодэкс Рэспублікі Беларусь ад 24 снежня 2015 г. № 332-З
- Правілы дарожнага руху Рэспублікі Беларусь (Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 28.11.2005 № 551 у рэдакцыі Указа ад 18.04.2022 № 145)
- Закон Рэспублікі Беларусь «Аб асабліва ахоўных прыродных тэрыторыях» ад 15 лістапада 2018 г. № 150-З
- Спецыфічныя патрабаванні пажарнай бяспекі ў лясах Рэспублікі Беларусь (Пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 28.10.2019 № 722)
- Нацыянальны парк «Белавежская пушча» – Правілы наведвання і парадак уезду транспарту